Açıklamada, entegre sermaye piyasalarının, Avrupa'nın büyüme potansiyelini harekete geçirmek için kritik önemde olduğu ve yenilikçi finansal teknolojilerin desteklenerek rekabet gücünün artırılacağı aktarıldı.

Bakanların, sermaye piyasalarında entegrasyonu derinleştirmek amacıyla hazırlanan 'Piyasa Entegrasyonu ve Denetimi Paketi (MISP)' üzerinde ortak tutum sağladığının vurgulandığı açıklamada, uzlaşılan ortak metin kapsamında sınır ötesi faaliyet gösteren önemli piyasalar, finansal aktörler ve büyük kripto varlık sağlayıcılarının kontrolünün kademeli olarak Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesine (ESMA) devredileceği ifade edildi.

Verimlilik ve coğrafi denge esasıyla yapılandırılacak ESMA'da operasyonel maliyetler kontrol altında tutulacak.

Almanya'daki mevcut borsa platformları ise büyüklükleri sebebiyle şu aşamada bu zorunlu denetimin dışında kalacak.

- 'ABD ve Çin ile rekabette salyangoz hızıyla ilerlersek başarılı olamayız'

Almanya Maliye Bakanı Lars Klingbeil, konuya ilişkin değerlendirmesinde, Fransız mevkidaşı Roland Lescure ile öncülük ettikleri bu adımın, AB'nin egemenliğini artıracağını savundu.

Klingbeil, 'Mevcut küresel düzende dünya bizi beklemiyor. ABD ve Çin ile rekabette salyangoz hızıyla ilerlersek başarılı olamayız. 6 büyük ekonominin ulusal egoları bir kenara bırakması, güçlü bir kararlılık göstergesidir.' ifadesini kullandı.

- Düzenlemelerin 2026 sonuna kadar tamamen kabul edilmesi öngörülüyor

Alman basınında geniş yer bulan haberlerde de atılan ortak adımın, Sermaye Piyasaları Birliği'nin ötesine geçerek Avrupa'nın stratejik bağımsızlığını güçlendirmeyi amaçladığı ifade edildi.

Bu kapsamda 6 büyük ekonominin, şirketlerin fona erişim şartlarının iyileştirilmesi ve sınır ötesi engellerin kaldırılması yoluyla finansmanın kolaylaştırılmasını hedeflediği aktarıldı.

Avro'nun uluslararası rolünü artırmak amacıyla 'Dijital Avro' ve bağımsız ödeme sistemlerinin kurulmasıyla Avro Bölgesi'nin güçlendirileceğine dikkati çekilen haberlerde, blok içindeki askeri ve savunma yatırımlarının yakın koordinasyonla icra edileceği, ortak satın alma ile acil durum rezervleri sayesinde de kritik ham madde güvenliğinin güvenceye alınacağı kaydedildi.

Reform paketinin yürürlüğe girmesi için kalan 21 AB üyesinin de onayı gerekiyor. Almanya Maliye Bakanlığı, düzenlemelerin 2026 sonuna kadar tamamen kabul edilmesini öngörüyor.

Küresel piyasalar ve diplomatik çevrelerin yakından takip ettiği süreçte Trump, anlaşmanın yürürlüğe girmesi için yerine getirilmesi gereken temel şartları da kamuoyuyla paylaştı.

Başkan Trump'ın açıkladığı maddeler arasında ilk sırada İran'ın nükleer silah geliştirmemeyi resmen kabul etmesi yer aldı. Ayrıca küresel enerji arzı açısından stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılması ve bölgedeki deniz mayınlarının tamamen temizlenmesi gerektiği belirtildi.

Trump'ın dikkat çektiği bir diğer başlık ise ABD'nin İran üzerindeki deniz ablukasının kaldırılması oldu. Buna karşılık olarak İran'ın elindeki yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumun ABD tarafından bölgeden çıkarılarak imha edilmesi planlanıyor.

Anlaşmanın ekonomik boyutuna ilişkin de açıklamalarda bulunan Trump, 'Bir sonraki duyuruya kadar hiçbir şekilde para transferi gerçekleşmeyecek' ifadelerini kullandı. Daha düşük önemdeki diğer maddelerde tarafların büyük ölçüde uzlaşı sağladığını belirten Trump, nihai kararın kısa süre içerisinde açıklanabileceğinin sinyalini verdi.

Diplomatik kaynaklar, olası anlaşmanın yalnızca ABD-İran ilişkilerini değil, aynı zamanda Orta Doğu'daki güvenlik dengeleri ile küresel enerji piyasalarını da doğrudan etkileyebileceğini değerlendiriyor.

Toplantıda, AB ve Çin ilişkilerinin değerlendirildiğine işaret edilen açıklamada, bu alandaki fırsatlar ve zorlukların ele alındığı ifade edildi.

Açıklamada, 'AB Komisyonunun temel yaklaşımı Çin'den tamamen kopmak değil, riskleri azaltmak olmaya devam ediyor.' değerlendirmesi yapıldı.

Çin'in kritik bir ortak olduğu ve etkileşim ile diyaloğun devam edeceği belirtilen açıklamada, 'Aynı zamanda, ticaret ve yatırım ilişkisinin mevcut durumu sürdürülebilir değildir.' ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, ekonomik ve güvenlik çıkarlarının giderek daha fazla iç içe geçtiğine işaret edilerek, her iki alanda da daha güçlü ve tutarlı adımlar atılması gerekeceği kaydedildi.

AB Komisyonu üyeleri arasındaki tartışmanın sonuçlarının gelecek haftalarda yürütülecek çalışmalara katkı sağlayacağına dikkati çekilen açıklamada, haziran ayında yapılacak G7 ve AB Liderler Zirvesi'nde konunun değerlendirileceği belirtildi.

AB-Çin ticaretindeki dengesizlik artıyor

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) verilerine göre, 2025 yılında AB'nin Çin'den yaptığı ithalat 559,4 milyar avroya ulaşırken, Çin'e ihracatı 199,6 milyar avroda kaldı. Böylece, AB'nin Çin'le ticaret açığı 359,8 milyar avroyu buldu.

AB, Çin'e olan bağımlılığını azaltmak ve ucuz ithalat baskısından sanayisini korumak amacıyla yeni önlemler üzerinde çalışıyor.

Bu kapsamda Avrupa şirketlerinin tedarik zincirlerini çeşitlendirmesini zorunlu kılacak düzenlemeler ile kimyasallar, metaller ve temiz enerji teknolojileri gibi stratejik sektörlerde Çin'in AB pazarına erişimini sınırlandıracak yeni ticaret araçları üzerinde görüşmeler sürüyor.

Fransa'nın öncülüğünde bazı AB ülkeleri Çin'le ticarete katı önlemler isterken, Almanya ve İspanya gibi ülkeler buna temkinli yaklaşıyor.

Endeks, martta yıllık yüzde 2,3 artış göstermişti. İthalat fiyatları nisan ayında aylık bazda ise yüzde 1,2 yükseldi.

Destatis açıklamasında, ithalat maliyetlerindeki bu yukarı yönlü sıçramanın temel nedeninin küresel enerji fiyatlarındaki şok yükselişler olduğu belirtilerek, 'Bu gelişmeler, İran ve Orta Doğu'daki askeri hareketliliğin doğrudan bir sonucudur.' ifadesine yer verildi.

Enerji ve ara malı ithalatı maliyetleri vurdu

Nisan ayındaki fiyat artışlarında enerji ithalatındaki yıllık yüzde 31'lik yükseliş en büyük paya sahip oldu. Bu oran, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından yaşanan tedarik krizinin zirve yaptığı Ekim 2022'den bu yana görülen en keskin artış olarak kayıtlara geçti.

Alt kalemler incelendiğinde, gazyağı ve benzin gibi ithal petrol ürünlerinin fiyatları nisan ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 58,1 arttı.

Aynı dönemde ham petrol yüzde 47,5, taş kömürü yüzde 8,1 ve doğal gaz yüzde 6,9 daha pahalıya ithal edildi. Sektörel bazda ise sanayi için kritik öneme sahip ara malları fiyatları yıllık yüzde 7,8 artarken, demir dışı metaller yüzde 27,6, değerli metaller yüzde 49,9 ve tarımsal gübreler yüzde 22,9 yükseldi.

Enerji ve sanayi girdilerinin aksine, ithal tarım ve tüketim mallarında gerileme görüldü. İthal tarım ürünlerinin fiyatları nisan ayında yıllık ortalama yüzde 4,7 azaldı. Ham kakao fiyatları yıllık bazda yüzde 51,1, yeşil kahve yüzde 16,6 ve ithal tahıl fiyatları yüzde 6,1 düştü.

Buna karşın ithal domates fiyatları yıllık yüzde 25,8 yükseldi. Tüketim malları genelinde ise ithalat fiyatları nisan ayında yıllık yüzde 1,4 geriledi. Gıda ürünleri genel olarak yüzde 5,4 ucuzladı. Süt ürünlerinde yüzde 13,3 düşüş görülürken, kabuklu fındık fiyatları yüzde 29,7 arttı.

Nisanda ihracat fiyatları da yıllık bazda yüzde 2,9, aylık bazda ise yüzde 0,8 arttı. Bu yükseliş, Mart 2023'ten bu yana görülen en büyük yıllık ihracat fiyat artışı oldu.

Tüketici enflasyonu son iki yılın zirvesinde

Alman ekonomisinin ara malı ve ham maddede yüksek oranda dışa bağımlı olması, ithalat fiyatlarındaki artışın tüketici fiyatlarına (TÜFE) yansımasını hızlandırdı.

Almanya'da nisan ayında tüketici fiyatları yıllık yüzde 2,9 artarak son iki yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu dönemde özellikle hane halkının tükettiği enerji ürünleri yaklaşık yüzde 10 pahalandı.

Analistler, bugün öğleden sonra açıklanacak mayıs ayı öncü enflasyon verilerinde de yıllık oranın yüzde 2,9 seviyesinde sabit kalmasını bekliyor.

Buna göre, 'öncü dış ticaret açığı' olarak adlandırılan mal ticareti açığı, nisanda bir önceki aya kıyasla yüzde 3,4 azalışla 82,4 milyar dolara düştü.

Bu dönemde 86,7 milyar dolar olan piyasa beklentilerinin altında gerçekleşen mal ticareti açığı, mart ayında 85,3 milyar dolar olmuştu.

Mal ihracatı nisanda 8,5 milyar dolar artışla 219,7 milyar dolara, mal ithalatı da 5,6 milyar dolar yükselişle 302,1 milyar dolara çıktı.

Söz konusu dönemde toptan eşya stoklarının tutarı aylık bazda yüzde 0,5 artarak 938,6 milyar dolara ulaştı.

Perakende stoklarının tutarı da yüzde 0,7 yükselerek 827,3 milyar dolar oldu.

Tesla, 2012'den beri Model S ürettiği tarihi üretim hattını, Optimus adlı insansı robotun seri üretimine çeviriyor. Bu sıradan bir fabrika güncellemesi değil. Bir otomobil şirketinin kimliğini değiştirme kararı. Bu yazıda dönüşümün hikayesini, ardındaki finansal mantığı, riskleri ve Türk okuyucu için ne anlama geldiğini sade bir dille ele alacağız.

Bir Efsanenin Sonu

Model S, Tesla'yı Tesla yapan otomobildir. 2012'de yaklaşık 60 bin dolar fiyat ve 426 kilometre menzille piyasaya çıktı. Elektrikli otomobilin gerçekten çalışabileceğini dünyaya kanıtladı. O güne kadar elektrikli araçlar yavaş, kısa menzilli ve sıkıcıydı. Model S bu algıyı yıktı.

Aradan 14 yıl geçti. Son üretilen 2026 Model S Plaid, 660 kilometre menzile ve 2 saniyenin altında 0-100 hızlanmaya ulaştı. Teknik olarak hâlâ güçlüydü. Ancak iki noktada geride kaldı. Kabin teknolojisi yeni Model 3'ün gerisinde kaldı. Fiyat tarafında Lucid Air ve Mercedes EQS gibi rakipler zorladı. Yıllık satış, hattın 100 bin birim kapasitesinin yanında 30 bine kadar düşmüştü.

Tesla üretimi kademeli olarak sonlandırdı. Mart 2026 sonunda özel siparişler kapandı. Nisan başında düzenli üretim bitti. Geriye kalan 350 araç davetiye usulü bir Signature Edition serisine ayrıldı. 250 Model S Plaid ve 100 Model X Plaid, uzun yıllardır Tesla kullanan müşteriler için ayrıldı. Teslimat töreni 12 Mayıs 2026'da Fremont fabrikasında yapıldı. 14 yıl boyunca toplam 610 bin Model S ve Model X üretilmiş oldu.

Yapay zekanın fabrikalara nasıl girdiğini de işledik: Robotlar Resmen İşe Başladı

Fremont Fabrikası Kapanmıyor

Bir noktayı netleştirmek gerekiyor. Fremont fabrikası tamamen kapanmıyor. Tesla'nın resmi açıklamasına göre Model 3 ve Model Y üretimi Fremont'ta sürecek. Hatta refresh edilen yeni Model 3 ve Y, kuzey Amerika'daki en yüksek hacimli Tesla üretim merkezi olarak Fremont'ta kalacak.

Sadece Model S ve Model X üretim hattı sökülüyor. Bu hat, Optimus üretim alanı olarak yeniden inşa ediliyor. Fremont şehir yönetiminin açıklaması net. Tesla bu yeniden yapılandırmanın iş kaybına yol açmayacağını, hatta fabrika çalışan sayısının artabileceğini bildirdi.

Yerine Ne Geliyor?

Model S ve Model X üreten bölüm, baştan aşağı sökülüyor. Tesla bu alanı Optimus insansı robotunun üretim hattına dönüştürüyor. Plan iddialı. Yıllık 1 milyon robot üretim kapasitesi.

Bu rakamı somutlaştıralım. Tesla 2025 yılında dünya genelinde yaklaşık 1,65 milyon otomobil üretti. Yani Fremont'taki tek bir robot fabrikası, Tesla'nın tüm küresel otomobil üretiminin yarısından fazlasına denk bir hacmi hedefliyor. Üstelik bu sadece birinci nesil tesis.

Optimus üretiminin temel takvimi şöyle:

• 9 Mayıs 2026: Son Model S ve Model X üretildi
• Mayıs-Temmuz 2026: Üretim hattının sökülmesi ve yeniden kurulması
• Temmuz veya Ağustos 2026: Robot üretiminin başlaması
• 2026 sonu: Yıllık 1 milyon birim kapasiteye ulaşma hedefi

Tesla'nın 2026 için gerçekçi üretim hedefi 50 bin ile 100 bin robot arasında. Musk, üretim hızının başta "oldukça yavaş" olacağını söyledi. Hattın 10 bin benzersiz parçası var. Musk kesin bir rakam vermenin "kelimenin tam anlamıyla imkansız" olduğunu ekledi.

Musk'ın Şaşırtan İtirafı

Bu dönüşümün en ilginç tarafı, Musk'ın kendi açıklaması. Ocak 2025'te Musk, o yıl 10 bin Optimus robotu üretileceğini söylemişti. Ocak 2026'ya gelindiğinde ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Musk, Tesla fabrikalarında "faydalı iş yapan" Optimus robotu sayısının sıfır olduğunu kabul etti.

Musk'ın kendi sözleri şöyle: "Optimus'un henüz çok erken aşamasındayız. Hâlâ araştırma ve geliştirme aşamasında. Fabrikada bazı basit görevler yaptırdık. Ama yeni versiyonları geliştirdikçe eskilerini devre dışı bırakıyoruz. Fabrikalarımızda anlamlı bir şekilde kullanımda değil. Daha çok robotun öğrenmesi için."

Bu dürüst itiraf önemli. Çünkü Tesla, kanıtlanmış bir ürünü (Model S) bırakıp, henüz faydalı iş üretmeyen bir ürün için (Optimus) en değerli üretim hattını yeniden yapılandırıyor. Büyük bir bahis.

Neden Bu Kadar Büyük Bir Bahis?

Tesla'nın robot hamlesi diğer robot şirketlerinden farklı bir mantığa dayanıyor. Tesla'nın fabrikaları aynı zamanda robotun eğitim ortamı. Bir Gigafactory'de basit görevler yapan her Optimus, gerçek bir endüstriyel ortamdan veri topluyor. Bu, hiçbir rakibin sahip olmadığı bir ölçek.

Tesla'nın elindeki avantajlar şöyle:

• Üretim uzmanlığı: Tesla karmaşık elektromekanik ürünleri milyonlarca adet üretmeyi başardı
• Dikey entegrasyon: Birçok parçayı kendi üretiyor, maliyet ve kalite kontrolü elinde
• Yapay zeka birikimi: Otonom sürüş için geliştirdiği görüntü işleme ve karar verme teknolojisi robota aktarılıyor
• Batarya teknolojisi: Araç bataryalarındaki uzmanlık doğrudan robota uygulanıyor
• AI5 çipi: Tesla'nın kendi ürettiği yapay zeka çipi önce robota, sonra araçlara konuluyor
• Cortex 2.0 süperbilgisayar: Giga Texas'ta inşa edilen 250 megavatlık AI eğitim altyapısı 2026 ikinci çeyrekte devreye giriyor

Tesla'nın Q1 2026 finansal sonuçları da bu bahsi destekliyor. Şirket 3,9 milyar dolar operasyonel nakit akışı yarattı, brüt marjı yüzde 21 oldu. 2026 sermaye harcaması 20 milyar dolar olarak güncellendi.

İkinci nesil üretim için Teksas Gigafactory'de 5,2 milyon metrekarelik dev bir tesis inşa ediliyor. Yatırım büyüklüğü 5 milyar ile 10 milyar dolar arasında. Bu tesisin uzun vadeli hedefi yıllık 10 milyon robot. Karşılaştırma için, bu rakam dünyada şimdiye kadar kurulmuş herhangi bir otomobil fabrikasından daha büyük bir kapasite anlamına geliyor.

Halka satış için hedef tarih 2027 sonu. Fiyat hedefi 20 bin ile 30 bin dolar arasında.

Yapay zeka hisselerine nasıl yatırım yapılacağını anlattık: Yapay Zeka Hisseleri Türkiye'den Nasıl Alınır

Rakipler Ne Durumda?

Tesla bu yarışta yalnız değil. İnsansı robot alanında rekabet sertleşiyor.

Figure AI: NVIDIA, Jeff Bezos ve Microsoft destekli şirket, BMW fabrikalarında Figure 03 modelini konuşlandırdı. Son değerlemesi 39 milyar dolar.

Boston Dynamics: Hyundai bünyesindeki şirket, Atlas robotu için Google DeepMind ile çalışıyor. 2028'e kadar yıllık 30 bin birim hedefi var.

Agility Robotics: Toyota'nın Kanada fabrikasında Digit robotları aktif görevde.

Çinli üreticiler: Unitree ve diğer Çinli şirketler düşük maliyetli modellerle pazara giriyor. Çin'de 150'den fazla insansı robot şirketi faaliyette, ABD'de bu sayı yaklaşık 20.

Tesla'nın farkı ölçek hedefinde. Rakipler binlerce birim konuşuyor, Tesla milyonlarca birim konuşuyor. Ancak Tesla'nın geçmişi, hedeflerini zamanında tutturamama konusunda iyi değil. Robotaksi vaadi 2020'den beri ertelendi.

Henüz Çözülmemiş Sorunlar

Tablonun parlak olmayan tarafları da var.

Robot henüz hazır değil. Musk'ın itirafıyla, Optimus hâlâ faydalı iş üretmiyor. Aralık 2025'teki bir etkinlikte misafirlere içecek dağıtan bir Optimus arkaya doğru düştü. Üçüncü nesil model bu sorunları çözmeyi hedefliyor ama kanıt henüz yok.

Tedarik zinciri riski. Robotun her eklemindeki kompakt elektrik motorları için nadir toprak mıknatısları gerekiyor. Çin Nisan 2025'ten beri ağır nadir toprak mıknatıs ihracatına kısıtlama getirdi. Bu durum robot üretiminin en kritik tedarik kalemini riske atıyor.

Geçmiş hedef kaçırma. Tesla 2025 için 10 bin robot hedefi koymuştu, gerçekleşen üretim bunun çok altında kaldı. Program yöneticisinin ilk üretim birimi banttan çıktıktan sonraki gün işten ayrıldığı bildirildi.

Üretim karmaşıklığı. Yeni hat 10 bin benzersiz parça içeriyor. Musk üretim hızını tahmin etmenin imkansız olduğunu söyledi. Hattın çalışır hale gelmesi haftalar veya aylar sürebilir.

Düzenleme boşluğu. İnsansı robotların evlerde ve iş yerlerinde kullanımı için yasal çerçeve henüz yok. Sorumluluk, sigorta ve güvenlik standartları belirsiz.

Türk Okuyucu İçin Anlamı

Bu dönüşüm Türk okuyucuyu üç noktada ilgilendiriyor.

Yatırımcı tarafı. Tesla halka açık bir şirket ve Türk yatırımcı aracı kurumlar üzerinden TSLA hissesine ulaşabiliyor. Ancak Tesla hissesi artık sadece bir otomobil hissesi değil. Robot ve yapay zeka bahsi fiyatın önemli bir bölümünü oluşturuyor. Bu hem yüksek potansiyel hem yüksek risk anlamına geliyor.

İş gücü tarafı. Tesla'nın 1 milyon ve sonrasında 10 milyon robot hedefi, küresel iş gücü piyasası için büyük bir soru işareti. Eğer bu robotlar gerçekten ucuzlar ve yetenekli hale gelirse, fabrika işçiliğinden başlayarak birçok meslek dönüşüm yaşayacak. Türkiye'de otomotiv ve üretim sektörü bu dalgadan etkilenecek.

Tüketici tarafı. Musk'ın 20 bin dolarlık ev robotu vaadi gerçekleşirse, önümüzdeki yıllarda robotlar ev işlerinden yaşlı bakımına kadar birçok alanda görünür hale gelebilir. Türkiye'de bu teknolojiye erişim, küresel fiyatların düşmesiyle kademeli olacak.

Bir Şirketin Kimlik Değişimi

Tesla'nın Fremont kararı, otomobil tarihinde sıra dışı bir an. Bir şirket, kendisini var eden ürünü bırakıp, henüz kanıtlanmamış bir ürüne en değerli üretim hattını ayırıyor. Model S, Tesla'nın geçmişiydi. Optimus, Musk'a göre Tesla'nın geleceği.

Bu bahis tutarsa, Tesla bir otomobil şirketinden bir robot şirketine dönüşecek ve dünyanın en değerli şirketlerinden biri olma iddiasını sürdürecek. Tutmazsa, kanıtlanmış bir gelir kaynağını erkenden terk etmiş olacak. Önümüzdeki aylar, özellikle yaz sonunda başlayacak üretim, bu sorunun cevabını vermeye başlayacak.

9 Mayıs 2026'da Fremont'tan ayrılan son Model S, bir dönemin kapanışıydı. Aynı fabrikada birkaç ay sonra başlayacak robot üretimi ise yeni bir dönemin açılışı olacak. Tesla geçmişini geleceğiyle değiştirdi. Sonucu zaman gösterecek.

Tüm finans gündemini takip etmek için: Finans Gundem

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.

Buna göre, ülkede mevsimsellikten arındırılmış işsiz sayısı, mayısta nisan ayına göre 12 bin azalarak 2,95 milyona geriledi. Böylece, ülkede işsiz sayısı, art arda 4 ay boyunca 3 milyon sınırının üzerinde kaldıktan sonra mayısta yeniden bu seviyenin altına geriledi.

Mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı da mayısta 0,1 puan azalarak yüzde 6,3'e indi.

'Bahar canlanması ivme kazanamadı'

Açıklamada görüşlerine yer verilen Federal İş Ajansı Başkanı Andrea Nahles, işsizlikteki düşüşe rağmen iş gücü piyasasında kalıcı bir dönüm noktasından bahsetmek için henüz erken olduğunu vurguladı.

Nahles, 'İşsizlikteki gerilemeye rağmen, bu yıl bahar aylarında beklenen canlanma tam anlamıyla ivme kazanamadı.' değerlendirmesinde bulundu.

Bu arada, ülkede şirketlerin yeni iş gücü talebi de istikrarını korudu. Mayısta şirketlerin boş pozisyonları, bir önceki yılın aynı ayına göre 8 bin artarak 643 bin oldu. Öte yandan, ülkede işsizlik maaşı alanların sayısı geçen yıla göre 113 bin artışla 1 milyon 73 bine yükselirken, çalışabilecek durumda olan ancak geliri yetersiz olduğu için temel geçim yardımı alanların sayısı ise geçen yıla kıyasla 103 bin azalarak 3,83 milyona geriledi.

Ekonomideki bu zayıf performansın temel nedeni, ihracatta yaşanan sert düşüş oldu. Bir önceki çeyrekte yüzde 0,9 artış gösteren ihracat yılın ilk çeyreğinde yüzde 3,5 geriledi.

İhracattaki bu düşüşte özellikle uçak ve havacılık sektöründeki teslimat azalışı belirleyici rol oynadı. Diğer yandan, tüketicilerin tasarrufa yönelmesiyle hane halkı tüketim harcamaları da yüzde 0,2 azaldı.

- Enflasyon mayısta yüzde 2,8'e tırmandı

Ekonomik durgunluğun yanı sıra ülkede enflasyonist baskı da artış gösterdi. Fransa'da nisan ayında yüzde 2,5 olan tüketici fiyat endeksi (TÜFE) mayısta yüzde 2,8'e yükseldi.

Veriler, enflasyondaki yükselişin arkasındaki ana faktörün, başta doğal gaz olmak üzere artan enerji maliyetleri olduğunu ortaya koydu.

Türkiye'nin ocak-mart dönemine ilişkin büyüme rakamları Türkiye İstatistik Kurumunca (TÜİK) açıklanacak. Türkiye ekonomisi, geçen yıl yüzde 3,6, 2025'in son çeyreğinde de yüzde 3,4 büyüme kaydetmiş, büyüme eğilimini 22'nci çeyreğe taşımıştı.

AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH), birinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,7 artacağını tahmin ediyor.

Dış ticaret rakamları

Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın 4 Haziran'da Ankara'da düzenleyeceği toplantıyla mayıs ayı dış ticaret verilerini açıklaması planlanıyor.

Bolat, nisan ayında ihracatın, zorlu uluslararası ekonomik, ticari, siyasi ve jeopolitik gelişmelere rağmen geçen yılın aynı ayına göre yüzde 22,3 artışla 25,4 milyar dolara yükseldiğini belirterek, 'Cumhuriyet tarihimizin en yüksek ikinci aylık mal ihracatı rakamı elde edildi.' ifadesini kullanmıştı.

TÜİK, aynı gün nisan ayına ilişkin iş gücü istatistiklerini kamuoyuyla paylaşacak. Türkiye'de işsizlik oranı, martta bir önceki aya göre 0,3 puan azalarak yüzde 8,1 olmuştu. Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaş grubundaki işsiz sayısı, söz konusu dönemde 96 bin azalarak 2 milyon 873 bin kişiye gerilemişti.

Kurum, 5 Haziran'da mayıs ayına ilişkin enflasyon verilerini duyuracak. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), nisanda aylık bazda yüzde 4,18, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 3,17 olmuştu. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 32,37, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 28,59 olarak kayıtlara geçmişti.

TÜİK, 9 Haziran'da mayıs ayı finansal yatırım araçlarının reel getiri oranlarını açıklayacak. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde nisanda en yüksek aylık reel getiri, yüzde 3,04 ile BIST 100 endeksinde gerçekleşmişti.

TÜİK, 10 Haziran'da ise nisan ayına ilişkin sanayi üretim endeksini açıklayacak. Endeks, martta aylık bazda yüzde 0,8, yıllık bazda yüzde 1,1 azalış gösterdi.

Mayıs ayı bütçe gerçekleşmeleri belli olacak

TCMB, 12 Haziran'da nisan ayı ödemeler dengesi istatistiklerini kamuoyuyla paylaşacak. Türkiye'nin cari işlemler hesabı mart ayında 9 milyar 672 milyon dolar, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı da 3 milyar 886 milyon dolar açık vermişti.

TÜİK, 15 Haziran'da nisana ilişkin ücretli çalışan istatistikleri ile hizmet üretim ve inşaat üretim endekslerini duyuracak.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, mayıs ayına ilişkin bütçe uygulama sonuçlarını 15 Haziran'da açıklayacak. Türkiye'nin merkezi yönetim bütçe gelirleri, nisanda 1 trilyon 186 milyar 164 milyon lira, giderleri 1 trilyon 524 milyar 891 milyon lira olarak hesaplanmıştı. Bütçede nisanda 338,7 milyar lira, ocak-nisan döneminde 758,8 milyar lira açık oluşmuştu.

Mayıs ayına ilişkin tarım ürünleri üretici fiyat endeksi 16 Haziran'da açıklanacak. TÜİK aynı gün, söz konusu aya ilişkin motorlu kara taşıtları istatistiklerini de duyuracak.

TÜİK, 18 Haziran'da da mayıs ayına ilişkin konut ve iş yeri satış istatistiklerini paylaşacak. Türkiye genelinde nisanda satılan toplam konut sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,6 artışla 126 bin 808, iş yeri sayısı yüzde 10,2 artarak 15 bin 694 olarak hesaplanmıştı.

Kurum, 19 Haziran'da nisan ayına ilişkin tarımsal girdi fiyat endeksini, 22 Haziran'da mayıs yurt dışı üretici fiyat ve haziran tüketici güven endekslerini yayımlayacak. Tüketici güven endeksi, mayısta aylık bazda yüzde 0,3 artışla 85,8'e çıkmıştı.

TÜİK, 30 Haziran'da mayıs ayına ilişkin hizmet üretici fiyat endeksi ile dış ticaret ve işgücü istatistiklerini kamuoyuna duyuracak.

Piyasaların gözü faiz kararında olacak

TCMB Para Politikası Kurulu toplantısı 11 Haziran'da yapılacak. Kurul, son toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tutmuştu.

Toplantının ardından yapılan açıklamada, jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde, enerji fiyatlarında yüksek seyir ve belirgin oynaklık gözlendiği belirtilerek, 'Söz konusu gelişmeler ile yurt içi enerji fiyatlarının maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.' ifadesi kullanılmıştı.

Dün ons altındaki yükselişe paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,8 artışla 6 bin 630 liradan tamamladı.

Güne artışla başlayan gram altın, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,6 üzerinde 6 bin 670 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 30 liradan, cumhuriyet altını 43 bin 913 liradan satılıyor.

Altının onsu yüzde 0,5 değer kazancıyla 4 bin 518 dolardan işlem görüyor.

ABD-İran hattındaki haber akışı varlık fiyatlarında temel belirleyici unsur olmaya devam ederken, tarafların 60 günlük yeni bir ateşkes konusunda anlaştığına ilişkin gelişmeler savaşın sona erebileceğine dair umutları canlı tuttu.

Olası bir uzlaşı ihtimalinin güçlenmesi petrol fiyatlarının yumuşamasını sağlayarak, mevcut enflasyon risklerinin bir nebze azalmasına katkı verdi.

Dün Brent petrolün varil fiyatı 90,7 dolara gerileyerek 21 Nisan'dan beri en düşük seviyesine inmesinin ardından günü 92,5 dolarda tamamladı. Brent petrolün varili yeni günde de yüzde 0,8 değer kaybıyla 91,7 dolarda bulunuyor. Gerileyen petrol fiyatlarının enflasyon endişelerini azaltmasıyla ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,4315'e inerek son 20 günün en düşük seviyesini gördü.

Öte yandan ABD Ticaret Bakanlığının, ocak-mart dönemine ait Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verisine ilişkin ikinci tahmini beklentilerin altında kaldı. Buna göre, ABD'de GSYH, yılın ilk çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak yüzde 1,6 arttı. Geçen ay yayımlanan öncü veride ABD ekonomisinin 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 2 büyüdüğü öngörülmüştü.

ABD'de önemli enflasyon göstergesi olan çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi nisanda aylık bazda yüzde 0,4 ile beklentilerin altında gerçekleşirken, yıllık bazda yüzde 3,3 ile tahminlere paralel gerçekleşti.

Beklentileri karşılayamayan büyüme verisinin ardından piyasalarda ekonomik aktivitedeki yavaşlamaya karşın enflasyon risklerinin halen güçlü seyrini koruduğu görüldü. Para piyasalarında ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar 1 faiz artışı yapabileceği fiyatlanıyor.

Analistler, bugün Kurban Bayramı dolayısıyla yurt içinde veri akışı olmadığını, yurt dışında ise Almanya'da enflasyon verilerinin takip edileceğini kaydetti.

Dolar/TL saat 09.15 itibarıyla yatay seyirle 45,8980'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,1 artışla 53,4910'dan ve sterlin/TL yüzde 0,1 yükselişle 61,7300'dan satılıyor.

Dolar endeksi yeni günde yüzde 0,1 yükselişle 99 seviyesinde bulunuyor.

ABD-İran hattındaki haber akışı varlık fiyatlamalarında ana belirleyici unsur olmayı sürdürüyor.

Bölgede bazı askeri unsurlara yönelik saldırılar düzenlemesine rağmen tarafların çoğunlukla arabulucular yoluyla sürdürülen ikinci tur görüşmelerinde, 60 günlük yeni bir ateşkes konusunda anlaştığına ilişkin haber akışı piyasalarda risk iştahını artırdı.

Anlaşma ihtimallerinin güçlenmesiyle gerileyen petrol fiyatları küresel çapta enflasyon endişelerinin azalmasına katkı sağladı. Dün Brent petrolün varil fiyatı 90,7 dolara gerileyerek 21 Nisan'dan beri en düşük seviyesine inmesinin ardından günü 92,5 dolarda tamamladı. Brent petrolün varili yeni günde de yüzde 0,8 değer kaybıyla 91,7 dolarda bulunuyor.

Düşen petrol fiyatlarının enflasyon endişelerini azaltmasıyla ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,4315'e inerek son 20 günün en düşük seviyesini gördü.

ABD Ticaret Bakanlığının, ocak-mart dönemine ait Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verisine ilişkin ikinci tahminini beklentilerin altında kaldı. Buna göre, ABD'de GSYH, yılın ilk çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak yüzde 1,6 arttı.

Geçen ay yayımlanan öncü veride, ABD ekonomisinin 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 2 büyüdüğü öngörülmüştü.

Beklentileri karşılayamayan büyüme verisinin ardından piyasalarda ekonomik aktivitedeki yavaşlamaya karşın enflasyon risklerinin halen güçlü seyrini koruduğu görüldü. Para piyasalarında ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar 1 faiz artışı yapabileceği fiyatlanıyor.

Analistler, bugün Kurban Bayramı dolayısıyla yurt içinde veri akışı olmadığını, yurt dışında ise Almanya'da enflasyon verilerinin takip edileceğini kaydetti.

ABD-İran hattındaki gelişmeler, piyasaların yönü üzerinde belirleyici oluyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile yürütülen müzakerelerde nükleer program konusunda bazı anlaşmazlıkların devam ettiğini ancak tarafların anlaşmaya 'çok yakın' olduğunu ifade etti.

Orta Doğu'da bazı askeri unsurlara yönelik saldırılar düzenlenmesine rağmen tarafların çoğunlukla arabulucular yoluyla sürdürülen ikinci tur görüşmelerinde, 60 günlük yeni bir ateşkes konusunda anlaştığına ilişkin haber akışı piyasalarda risk iştahını artırdı.

Anlaşma ihtimallerinin güçlenmesiyle gerileyen petrol fiyatları küresel çapta enflasyon endişelerinin azalmasını sağlarken, enerji fiyatlarındaki yumuşama Avrupa'da maliyetlerin azalabileceği değerlendirmelerini öne çıkardı.

Brent petrolün varil fiyatı dün, 90,7 dolara gerileyerek 21 Nisan'dan beri en düşük seviyesine inmesinin ardından günü 92,5 dolarda tamamladı. Brent petrolün varili yeni günde de yüzde 1 değer kaybıyla 91,7 dolarda bulunuyor.

Avrupa piyasalarında saat 10.30 itibarıyla Stoxx Europe 600 gösterge endeksi yüzde 0,3 artışla 627,22 puanda, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,1 yükselişle 10.440 puanda seyrediyor.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,1 değer kazancıyla 25.114 puanda, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,5 primle 50.048 puanda, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,6 kazançla 8.239 puanda ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 0,5 yükselişle 18.398 puanda bulunuyor.

Analistler, bugün Almanya'da enflasyon verilerinin takip edileceğini kaydetti.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 10.08 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 1,26 azalarak 91,54 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 87,54 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki kısmi düşüşte, ABD ile İran'ın ateşkesi uzatma konusunda anlaşmaya vardığına yönelik haberler etkili oldu.

Uzmanlar, piyasada çatışmanın sona erdiği ve taraflar arasında anlaşmaya varılacağı yönündeki beklentinin hakim olduğunu belirterek, bu algının sürmesi halinde ham petrol fiyatlarının 80 dolar seviyelerine doğru gerileyebileceğini ifade etti.

Son dönemde petrol fiyatlarında yüksek oynaklık gözlenirken, ABD ile İsrail'in İran'a yönelik 3 ay süren operasyonlarının sona erebileceğine ilişkin sinyaller ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağı beklentileri petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü baskıyı kısıtladı.

Dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri ile LNG tedarikinin önemli bölümünün geçtiği Boğaz'daki deniz trafiğinin hala savaş öncesi seviyelerin oldukça altında olduğu belirtilirken, uzmanlar Boğaz'daki deniz trafiğinin yeniden normalleşmesinin petrol piyasasına kısa vadede bir miktar rahatlama sağlayabileceğini ancak toparlanmanın hızı ve kalıcılığı konusunda belirsizliklerin sürdüğünü kaydetti.

Öte yandan, ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 3 milyon 300 bin varil azalışla 441 milyon 700 bin varil seviyesine gerilediğini açıkladı. Piyasa beklentisi, stokların yaklaşık 2 milyon 800 bin varil azalacağı yönündeydi.

Ticari ham petrol stoklarına dahil olmayan stratejik ham petrol stokları da yaklaşık 9 milyon 100 bin varil azalarak 365 milyon 100 bin varil seviyesine düştü. Bu dönemde ABD'nin benzin stokları ise yaklaşık 2 milyon 600 bin varil azalışla 211 milyon 600 bin varil olarak kayıtlara geçti.

Aynı dönemde ABD'nin günlük ham petrol üretimi, 16-22 Mayıs haftasında 13 bin varil artarak 13 milyon 715 bin varile ulaştı. Ülkenin ham petrol ithalatı, geçen hafta önceki haftaya göre günlük 803 bin varil azalışla 6 milyon 212 bin varil, ham petrol ihracatı ise günlük 1 milyon 164 bin varil azalışla 4 milyon 440 bin varil oldu.

Uzmanlar, ABD verilerinin ülkede petrol tüketiminin çok güçlü olduğunu gösterdiğini vurgulayarak yaz sezonu öncesi benzin ve petrol depolarındaki hızlı erimenin, ABD'nin petrolü dışarıya satmak yerine kendi iç piyasasında harcadığına işaret ettiğini belirtti. Ülkedeki bu yüksek tüketim, jeopolitik anlaşmalar nedeniyle düşen petrol fiyatlarının daha da aşağı gitmesini engelleyen en önemli destek unsuru olarak görülüyor.

Brent petrolde teknik olarak 92,32 doların direnç, 91,46 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

ABD-İran hattındaki haber akışı, piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile yürütülen müzakerelerde nükleer program konusunda bazı anlaşmazlıkların devam ettiğini ancak tarafların anlaşmaya 'çok yakın' olduğunu ifade etti.

Orta Doğu'da risklerin gölgesinde geçen 3 ayın sonunda tarafların 60 günlük yeni bir ateşkes konusunda anlaşma sağladığına yönelik gelişmeler piyasalarda risk iştahının canlı kalmasına katkı verdi.

Anlaşma ihtimallerinin güçlenmesiyle gerileyen petrol fiyatları küresel çapta enflasyon endişelerinin azalmasını sağlarken, Asya borsaları yeni günde Çin hariç pozitif seyrediyor.

Asya'ya petrol sevkiyatlarının yeniden hızlanabileceği beklentileri ile Japonya'da Tokyo Tüketici Fiyat Endeksinin (TÜFE) tahminlerin altında gelmesi borsalara alım getirdi. Japonya'da Tokyo TÜFE, mayıs ayında yüzde 1,4 ile öngörülerin altında gerçekleşti.

Bu gelişmelerle Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,6 artışla 8.476 puandan, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,5 değer kazancıyla 66.330 puandan kapandı.

Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 düşüşle 4.066 puanda seyrederken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,9 artışla 25.230 puanda, Hindistan'da Sensex endeksi de yüzde 0,1 yükselişle 75.947 puan seviyesinde bulunuyor.

Haberde, teknik ve idari maddelerde anlaşma sağlandığı ancak mutabakatın yürürlüğe girmesi için ABD Başkanı Donald Trump'ın nihai onayının beklendiği belirtildi.

Anlaşmanın onaylanması halinde, yeni 60 günlük ateşkes süreci boyunca İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin resmi görüşmelerin başlaması planlanıyor.

Diplomatik süreçteki bu gelişme, Trump'ın kısa süre önce İran ile yürütülen müzakerelerden 'memnun olmadığını' açıklamasının ardından geldi. Aynı zamanda Hürmüz Boğazı yakınlarında yaşanan yeni askeri hareketlilik de bölgedeki tansiyonun sürdüğüne işaret etti.

Küresel piyasalar ise gelişmeleri yakından izliyor. Petrol fiyatlarının 98 dolar seviyelerinde seyretmesi, altın fiyatlarındaki gerileme ve tahvil faizlerindeki yükseliş, yatırımcıların Beyaz Saray'dan çıkacak nihai karara odaklandığını gösteriyor.

ABD Çalışma Bakanlığı, işsizlik maaşı başvurularına ilişkin haftalık verileri açıkladı.

Buna göre, ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 23 Mayıs ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 5 bin kişi artarak 215 bine ulaştı.

Piyasa beklentisi, işsizlik maaşı başvuru sayısının bu dönemde 211 bin olması yönündeydi. İşsizlik maaşı başvuru sayılarına ilişkin önceki haftanın verisi 209 binden 210 bine revize edildi.

Geçen hafta itibarıyla 4 haftalık ortalama işsizlik maaşı başvuru sayısı da 6 bin 250 artışla 209 bine yükseldi. Devam eden işsizlik maaşı başvuru sayısı ise 16 Mayıs ile biten haftada 15 bin kişi artarak 1 milyon 786 bine çıktı.

Tutanaklar, Yönetim Konseyi üyelerinin politika faizini sabit tutma kararının, beklenenden çok daha zor alındığını ortaya koydu.

Kalıcı yüksek enflasyon karşısında bazı Konsey üyelerinin, özellikle enerji fiyatlarının tetiklediği enflasyonist baskıyı göz ardı etmekte ve faiz artırımından kaçınmakta zorlandığı görüldü.

- 'Bekleme stratejisi geçerliliğini yitiriyor'

Tutanaklarda, nisan toplantısına ilişkin 'Birçok üye, bu kararın sınırda olduğunu kaydetti. Eğer masaya getirilmiş olsaydı, mevcut toplantıda faiz oranlarının artırılmasına karşı çıkmayacaklarını belirttiler.' ifadesi kullanıldı.

Faiz artırımı için bekleme yönündeki fikirlerin ağırlığını kaybettiğinin ifade edildiği tutanaklarda, enflasyondaki geçici yükselişi faiz artırmadan tolere etme stratejisinin ne kadar uygun olduğunun giderek daha fazla sorgulandığı aktarıldı.

ECB'nin tutanaklarında kurumsal iletişim stratejisine de dikkat çekilerek, 'Yapılacak iletişimler, Yönetim Konseyinin arz şokunu görmezden gelme eğiliminde olduğu izlenimini vermemelidir.' uyarısı yapıldı.

Konsey üyeleri, piyasalara ihtiyatlılık sinyali verilmesi, enflasyondaki yukarı yönlü riskler ile büyümedeki aşağı yönlü risklerin yoğunlaştığının net şekilde aktarılması gerektiğinin altını çizdi.

- Orta Doğu ve Hürmüz Boğazı şoku piyasaları baskılıyor

Şubat sonunda Orta Doğu'da başlayan savaşın ardından yaşanan petrol fiyatı şoku, Avro Bölgesi finans piyasalarındaki hareketliliğin ana belirleyicisi oldu.

Enerji maliyetlerindeki keskin yükseliş, hem ekonomiye yük bindirdi hem de enflasyonu besledi.

Tutanaklara göre, ECB İcra Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, konuya ilişkin yaptığı sunumda, Hürmüz Boğazı'nın olası şekilde yeniden açılmasına yönelik ihtimallerin, Brent petrol vadeli işlemlerinde yüksek oynaklığa yol açtığını belirtti.

- 11 Haziran'da faiz artışı beklentisi

Bu arada piyasalardaki enerji şokunun büyük ve kalıcı olduğu yönündeki beklentiler, yatırımcıların 2026 ve 2027 yılları için enflasyon tahminlerini yukarı yönlü revize etmesine neden oldu.

Avro Bölgesi'nde nisanda yüzde 3 olarak gerçekleşen enflasyon oranı, ECB'nin yüzde 2'lik orta vadeli hedefinin tam bir puan üzerinde seyrediyor.

Piyasalarda, 'ECB'nin faiz artırımına gideceğine dair öngörüler' öne çıkmaya devam ediyor.

Analistler, Orta Doğu'da kalıcı barış anlaşması sağlanamaması durumunda faiz artışının kaçınılmaz olabileceğini kaydediyor. Artan enflasyonist riskleri değerlendiren uzmanlar, ECB'nin 11 Haziran'daki toplantısında, politika faizini yüzde 2 seviyesinden yüzde 2,25'e yükseltebileceğini öngörüyor.

ABD Ticaret Bakanlığı, nisan ayına ilişkin yeni konut satış istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, ülkede yeni konut satış sayısı nisanda mevsim etkilerinden arındırılmış olarak aylık yüzde 6,2 azalışla 622 bine geriledi.

Piyasa beklentisi satılan yeni konut sayısının 661 bin olması yönündeydi.

Yeni konut satış sayısı martta 663 bin olarak kaydedilmişti.

Ülkede yeni konut satışları nisanda yıllık bazda da yüzde 11,3 azaldı.

ABD'de nisanda satışa çıkan yeni konutların medyan satış fiyatı ise yıllık yüzde 2,2 artarak 422 bin 500 dolara ulaştı.

Buna göre, ABD'de GSYH, yılın ilk çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak yüzde 1,6 arttı. Geçen ay yayımlanan öncü veride ABD ekonomisinin 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 2 büyüdüğü öngörülmüştü.

ABD'de ekonomi, 2025'in son çeyreğinde yüzde 0,5, geçen yılın genelinde ise yüzde 2,1'lik büyüme performansı göstermişti.

Ekonominin yılın ilk çeyreğinde büyümesinde ihracat, yatırım, tüketici harcamaları ve kamu harcamalarındaki artış etkili oldu. GSYH hesaplamasında negatif etki yapan ithalat da artış gösterdi.

Kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinde bu yılın ilk çeyreğinde öncü tahminlerde olduğu gibi yüzde 4,5 artış kaydedildi.

Bu dönemde 2022'nin üçüncü çeyreğinden bu yana en yüksek oranda artışı gösteren kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, geçen yılın son çeyreğinde yüzde 2,9 artmıştı. Gıda ve enerji harcamalarının hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksindeki artış ise aynı dönemde yüzde 4,3'ten yüzde 4,4'e revize edildi.

Yılın ilk çeyreğinde 2023'ün ilk çeyreğinden bu yana en yüksek oranda artan çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, bir önceki çeyrekte yüzde 2,7 yükselmişti.

Bloomberg'in haberine göre TikTok'un sahibi ByteDance, 2026 yılı için 70 milyar dolara kadar sermaye harcaması planlıyor. Bu rakamı 2025 yılında kazandığı yaklaşık 50 milyar dolarlık kârla karşılayacak. Bu yazıda hamlenin arkasındaki hikayeyi, küresel yapay zeka yarışındaki yerini ve Türk okuyucu için ne anlama geldiğini sade bir dille ele alacağız.

Bir Apartman Dairesinden 480 Milyar Dolarlık Şirkete

ByteDance'in hikayesi 2012 yılında başladı. Zhang Yiming adında 29 yaşında bir mühendis, Pekin'de küçük bir apartman dairesinde bir haber uygulaması geliştirdi. Uygulamanın adı Toutiao'ydu. Birkaç yıl sonra şirket Douyin adlı kısa video uygulamasını çıkardı. Bu uygulamanın yurtdışı versiyonuna ise TikTok adını verdi.

Aradan 14 yıl geçti. Bugün ByteDance dünyanın en değerli özel teknoloji şirketlerinden biri. Şirket değerlemesi son hisse geri alım turunda 330 milyar doları aştı, bazı büyük yatırımcılar ikincil piyasada şirketi 480 milyar dolara kadar değerledi. 120 binden fazla çalışanı var. TikTok, Douyin, CapCut, Lemon8, Toutiao ve Doubao gibi onlarca ürünü dünya genelinde milyarlarca kişiye ulaşıyor.

Asıl çarpıcı olan finansal tablo. ByteDance 2024 yılında 155 milyar dolar gelir elde etti. 2025'te ise bir eşik atladı, gelir bakımından Meta'yı geçerek dünyanın en büyük sosyal medya şirketi oldu. Yıllık net kârı yaklaşık 50 milyar dolar. Bu rakam Meta'nın aynı yıl beklenen 60 milyar dolarlık kârına yakın. Halka açık olmayan bir şirketin, Silikon Vadisi'nin en büyük oyuncularıyla aynı ligde yer alması nadir görülen bir durum.

Yapay zeka modellerine ve hisselerine yatırım yapma rehberini detaylı işledik: Yapay Zeka Hisseleri Türkiye'den Nasıl Alınır

70 Milyar Dolar Ne Anlama Geliyor?

Bloomberg muhabiri Haze Fan'ın 27 Mayıs 2026 sabahı yayınladığı habere göre ByteDance'in 2026 sermaye harcaması 400 milyar yuan ile 500 milyar yuan arasında planlanıyor. Dolar karşılığı 59 milyar ile 73 milyar dolar bandına denk geliyor. Üst sınır 70 milyar doları aşıyor. Şirket 2025 yılında yaklaşık 25 milyar dolar harcamıştı. Yani 2026 bütçesi bir yılda iki katından fazla artıyor.

Bu harcamanın temel kalemleri şunlar:

• Çin'de ve yurt dışında yeni veri merkezleri
• Nvidia çipleri için yaklaşık 14 milyar dolarlık sipariş
• Çin yapımı yerli yapay zeka çipleri
• Doubao gibi tüketici uygulamaları için altyapı
• Volcano Engine bulut platformu için sunucu kapasitesi

Şirket 2027 için de bir ön plan paylaştı. Ekonomik şartlar uygun olursa 2027 bütçesi 100 milyar dolara çıkabilir. Yani sadece iki yıl içinde 170 milyar dolarlık yapay zeka altyapı yatırımı gündemde.

ABD'li Devlerle Aynı Masada

Bu rakamlar büyük ama yalnız değil. ABD'nin dört büyük bulut devi yani Amazon, Alphabet, Microsoft ve Meta, 2026 yılında yapay zeka altyapısına toplam 725 milyar dolar harcamayı planlıyor. Şirket başına ortalama 181 milyar dolar düşüyor. ByteDance tek başına bu ortalamanın yaklaşık yüzde 40'ına denk geliyor. Çinli özel bir şirket için bu ölçek dikkat çekici.

Aradaki farkın bir kısmı maliyetten kaynaklanıyor. Çin'de veri merkezi kurmak Amerika'dan daha ucuz. Çin yapımı yapay zeka çipleri Nvidia'ya göre daha düşük fiyatlı. ByteDance bu sayede daha az parayla benzer hesaplama gücüne ulaşıyor. Aynı zamanda Pekin yönetiminin yerli çip kullanımını teşvik eden stratejisi de devreye giriyor.

Şirket tek bir tedarikçiye bağlı kalmamak için çoklu strateji izliyor. Bir yandan Nvidia'dan çip alıyor, bir yandan Huawei ve Cambricon gibi Çinli üreticilerle çalışıyor, bir yandan da Qualcomm ile yeni bir tedarik anlaşması imzaladı.

Doubao: Çin'in En Büyük Yapay Zekası

Bu yatırımın asıl kalbinde Doubao adlı yapay zeka asistanı var. Türk okuyucunun pek tanımadığı bu uygulama, QuestMobile verilerine göre Mart 2026 itibarıyla 345 milyon aylık aktif kullanıcıya ulaştı. İkinci sıradaki Alibaba Qwen 166 milyon, üçüncü sıradaki DeepSeek 127 milyon kullanıcıda kaldı. Doubao günde 1,8 milyar konuşma gerçekleştiriyor. Günlük token tüketimi 120 trilyonu aştı. Bu rakamlar Doubao'yu Çin'in açık ara en popüler yapay zeka uygulaması yapıyor.

Ölçek o kadar büyüdü ki ByteDance ücretsiz dönemi kapatmaya hazırlanıyor. Şirket Mayıs 2026'da Doubao için üç kademeli abonelik testine başladı. Standart paket aylık 68 yuan, gelişmiş paket 200 yuan, profesyonel paket 500 yuan. ByteDance ücretsiz strateji geleneğini ilk kez bir tüketici ürününde değiştiriyor. Sebep açık. Doubao internet tarihinin en büyük tekil maliyet merkezi haline geldi. Her kullanıcı, harcanan hesaplama gücü kadar maliyet üretiyor.

Şirketin yapay zeka portföyü Doubao ile sınırlı değil. Seed adlı temel model ailesi, Seedance video üretim modeli, Seedream görsel üretim modeli, Volcano Engine bulut platformu. ByteDance yapay zeka tarafında geniş bir cephe açtı. 70 milyar dolarlık yatırımın önemli bir kısmı bu ürünlerin arkasındaki hesaplama gücünü büyütmek için harcanacak.

TikTok'un ABD Operasyonu Satışta

Bu yatırım hamlesi rastgele bir zamanda gelmedi. ByteDance şu an TikTok'un ABD operasyonunu satıyor. Oracle, Silver Lake ve Abu Dabi merkezli MGX bir araya gelerek yeni şirketin yaklaşık yüzde 45'ini alacak. Süreç son haftalarına girdi.

Satışın ardından ByteDance'in ana iş kolu Çin merkezli kalacak. Douyin, Toutiao, Doubao gibi yerli ürünler ve yurtdışında TikTok hariç diğer uygulamalar şirketin elinde olacak. Yeni dönemin stratejisi yapay zeka liderliği üzerine kurulu.

Türk Okuyucu İçin Anlamı

Bu hamle Türk okuyucuyu üç noktada ilgilendiriyor.

TikTok deneyimi. ByteDance'in yapay zeka yatırımı önce TikTok'a yansıyor. Algoritma daha hızlı öğreniyor, içerik önerileri daha isabetli oluyor, video efektleri gelişiyor. Türkiye'deki 45 milyon kullanıcı bu yatırımın sonuçlarını günlük kullanımda hissedecek.

Yatırımcı tarafı. ByteDance halka açık değil, doğrudan hissesi alınamıyor. Ancak şirketin harcamalarından kazanacaklar arasında Nvidia, Qualcomm ve Samsung gibi halka açık şirketler var. Bu hisseler Türk yatırımcı için aracı kurumlar üzerinden ulaşılabilir.

Küresel rekabet. ByteDance'in bu hamlesi OpenAI ve Anthropic gibi Amerikan devleri için güçlü bir rakip mesajı. Önümüzdeki yıllarda yapay zeka pazarında ABD-Çin rekabeti sertleşecek. Bu rekabet ürün kalitesini artıracak, fiyatları aşağı çekecek. Türk kullanıcı ve girişimci için olumlu bir gelişme.

Çinli Diğer Devler Ne Yapıyor?

ByteDance bu yarışta yalnız değil. Goldman Sachs verilerine göre Çinli internet devleri 2026 yılında toplam 70 milyar doları aşan veri merkezi yatırımı yapacak. Yıllık artış yüzde 48. TrendForce verilerine göre dokuz büyük küresel bulut sağlayıcısının (Google, AWS, Meta, Microsoft, Oracle, ByteDance, Tencent, Alibaba, Baidu) 2026 toplam yatırım tahmini 830 milyar dolara çıktı.

Diğer büyük Çinli oyuncular Alibaba ve Tencent. Alibaba 2025'te Brezilya, Fransa ve Hollanda'da yeni bölgeler açtı. Şirket şu an 29 küresel bölgede 94 erişim noktasıyla hizmet veriyor. Tencent ise oyun ve sosyal medya altyapısına odaklı bir yatırım çizgisi izliyor.

Çin'in yapay zeka stratejisi üç ayak üzerine kurulu. Birincisi yerli çip üretimi yani Huawei, Cambricon ve SMIC. İkincisi devasa veri merkezi yatırımları. Üçüncüsü tüketici uygulamalarında ölçek yani Doubao, Wechat AI ve Quark.

Risk Tarafı

Bu büyük resmin riskleri de var.

Geri dönüş süresi. Yapay zeka altyapısı pahalı ve hızlı eskiyor. Bir veri merkezi 5 yıl içinde teknik olarak modası geçmiş hale gelebilir. Yüksek yapay zeka harcamaları ByteDance'in 2025 net kârını da baskıladı. Şirketin uluslararası geliri aynı dönemde yaklaşık yüzde 50 büyüdü ve bu baskıyı dengeledi.

Düzenleme. Çin hükümeti yapay zeka sektörünü yakından takip ediyor. Aynı zamanda ABD ihracat kontrolleri Nvidia'nın gelişmiş çiplerinin Çin'e gitmesini sınırlıyor. ByteDance'in 14 milyar dolarlık Nvidia siparişi tam olarak teslim alınamayabilir.

TikTok satışı. ABD operasyonu satışı henüz tamamlanmadı. Süreçte aksamalar yaşanırsa şirketin küresel geliri ve yatırım kapasitesi etkilenir.

Rekabet. OpenAI, Anthropic ve Google DeepMind gibi rakipler gelişmiş yapay zeka modellerinde önde. Doubao ne kadar büyürse büyüsün, ChatGPT veya Claude ile teknik karşılaştırma her zaman gündemde kalacak.

İki Vizyon, Tek Yarış

27 Mayıs 2026 Çarşamba günü gelen haber tek başına bir rakam değil. Küresel yapay zeka yarışının yeni aşamasının habercisi. Bir tarafta Çin'in en büyük teknoloji şirketi ByteDance, diğer tarafta ABD'nin dört bulut devi. İki ekosistem, iki yaklaşım, iki gelecek vizyonu.

Türkiye'deki 45 milyon kullanıcı yarın sabah yine TikTok açacak. Telefondaki uygulamanın arkasında 480 milyar dolarlık bir şirket, 70 milyar dolarlık bir yatırım, 345 milyon kullanıcılı bir yapay zeka asistanı ve dünyanın en büyük teknoloji rekabetlerinden biri var. Eğlence olarak başlayan bir uygulama, bugün geleceğin altyapısının inşaatında yer alıyor.

Tüm finans gündemini takip etmek için: Finans Gundem

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.