Oval Ofis'te düzenlediği kararname imza töreninin ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, İran'la görüşmelerin sürdüğünü belirterek, 'Müzakerelerin çok çok iyi gittiğini ilettiler. Eğer anlaşma olursa, olmayabilir de, ama olursa mesela bu hafta sonu olabilir.' dedi.

Trump, İran'ın anlaşmayı imzalaması halinde nükleer silah geliştirmeyeceği ve edinmeyeceği yönündeki taahhüdü kabul etmiş olacağını ifade etti. Tahran'ın bu noktaya 'çok yakın' olduğunu savunan Trump, 'Teorik olarak bir anlaşmayı imzalamaya çok yakın sayılırlar. Aslında onlarla çok iyi anlaşıyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

ABD Başkanı, İran'da gömülü halde bulunduğu bildirilen nükleer kalıntıların çıkarılmasına ilişkin soruya ise bu süreci İran ile birlikte yürüteceklerini söyledi. Trump, 'Bu işler bittiğinde gidip o materyali alacak ve yok edeceğiz.' ifadesini kullandı.

Trump, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarına ilişkin değerlendirmesinde de süreci 'kontrol altına aldığı' mesajını verdi. Hizbullah yetkilileriyle ilk kez görüştüklerini belirten Trump, 'Dün, İsrail'e ateş açmayacaklarını kabul ettiler, İsrail de onlara ateş açmayacak.' dedi. İsrail ve Lübnan arasında ateşkes çerçevesinde ilerleme sağlandığına ilişkin açıklamalar da bölgede daha geniş çaplı bir anlaşma ihtimalini güçlendiren gelişmeler arasında değerlendiriliyor.

Trump ayrıca, İran'la anlaşma sağlanır sağlanmaz Hürmüz Boğazı'nın açılacağını belirtti. Boğazın bazı noktalarında deniz mayınlarının bulunduğunu ve bunların hızla temizlenebileceğini savunan Trump, 'İran'la anlaşma olur olmaz Hürmüz Boğazı derhal açılacaktır.' diye konuştu.

Öte yandan ABD Temsilciler Meclisi, Trump yönetiminin İran'a yönelik askeri eylemlerinin sona erdirilmesini öngören 'savaş yetkileri' tasarısını kabul etti. Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisinde yapılan oylamada tasarı, 208 'hayır' oyuna karşı 215 'evet' oyuyla kabul edildi. Dört Cumhuriyetçi üyenin Demokratlarla birlikte hareket etmesi, Trump'ın kendi partisindeki İran savaşı rahatsızlığının somut bir göstergesi olarak değerlendirildi.

Cumhuriyetçi üyeler Thomas Massie, Brian Fitzpatrick, Tom Barrett ve Warren Davidson, oylamada ABD'nin İran'la savaşının sona erdirilmesi yönünde oy kullandı. Tasarı, Kongre onayı olmadan İran'a yönelik askeri eylemlerin sürdürülmesine karşı bir mesaj niteliği taşıyor.

Benzer bir savaş yetkileri tasarısı Senatoda da gündeme gelirken, tasarının Senatodan geçmesi halinde metin Trump'ın masasına gidecek. Ancak Trump'ın bu yöndeki bir tasarıyı veto etmesine kesin gözüyle bakılıyor.

Kuruluştan yapılan basın açıklaması aşağıda bulunuyor:

KOBİ'lere uygun şartlarda finans imkânı sağlayan TOBB Nefes Kredisi'nde yeni dönem başvuruları 8 Haziran 2026 (Pazartesi) tarihi itibariyle başlıyor. TOBB, KGF ve Bankaların işbirliğinde verilecek kredide, 24 ay vadeye kadar yıllık yüzde 36, 24 ay üzerindeki vadelerde ise yıllık yüzde 34 faiz uygulanacak. Kredi 6 ay anapara ödemesiz dönem dâhil, toplam azami 48 ay vadeli olacak. Bir firmanın kullanabileceği azami kredi limiti 3 milyon TL olarak belirlendi. Yeni TOBB Nefes Kredisi kapsamında ilk dilim olarak 25 milyar TL kullanıma açılacak, bu yıl içerisinde duyurulacak ilave limitlerle kredi hacminin 100 milyar Türk Lirası'na ulaşması hedefleniyor.

Reel sektöre yeni finansman desteği geliyor. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Kredi Garanti Fonu (KGF) ve Bankaların el ele vermesiyle, KOBİ'lere destek olmak için oluşturulan TOBB Nefes Kredisi'nde yeni dönem 8 Haziran 2026 (Pazartesi) tarihi itibariyle başlıyor. KOBİ'lere uygun koşullarda finansman desteği sağlamayı amaçlayan krediye TOBB'a bağlı tüm Oda-Borsa üyesi işletmeler başvurabilecek.

Şartlar ve vade

İşletmeler, TOBB Nefes Kredisi başvurularını Akbank, Denizbank, QNB Bank, Ziraat Bankası, Garanti Bankası, Halkbank, Vakıfbank, Yapı ve Kredi Bankası ve Ziraat Katılım Bankası şubelerine yapabilecek. Bir firma azami 3 milyon TL kredi kullanabilecek. Krediler, 6 ay anapara ödemesiz dönem dâhil, azami 48 ay vadeli olacak. Kredi, 24 aya kadar yıllık yüzde 36, 24 ay üzerinde ise yıllık yüzde 34 faizle kullandırılacak. Yeni TOBB Nefes Kredisi kapsamında ilk dilim olarak 25 milyar TL kullanıma açılacak, bu yıl içerisinde duyurulacak ilave limitlerle kredi hacminin 100 milyar Türk Lirası'na ulaşması hedefleniyor.
Ekonomi yönetimiyle sağlanan koordinasyon ve başta Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası olmak üzere bankaların yakın işbirliğiyle Kredi Garanti Fonu'nun Özkaynak Kefalet Programı kapsamında hayata geçirilen TOBB Nefes Kredisi'nden 2025 yılında 61 bin firma yararlanırken, 81 milyar toplam kredi hacmine ulaşılmıştı.

Finansmana erişim sorunu

KOBİ'lerin yaşadığı en büyük sıkıntının finansmana erişim olduğunu belirten TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, 'Sürekli vurguladığım en önemli problem finansmana erişim. Özellikle KOBİ kredilerine uygulanan büyüme sınırı krediye erişimi zorlaştırıyor. Böyle bir dönemde KOBİ'lerimize destek olmak için yeni bir kaynak oluşturduk. TOBB, Kredi Garanti Fonu ve Bankalar güç birliği yaptık. Amacımız zor günlerde KOBİ'lerimizin yanında durup çarkların dönmesini sağlamak. 2025 yılı içerisinde üç aşamada TOBB Nefes Kredisi'nden 61 bin firma yararlandı. KOBİ'lere sağladığımız destek 81 milyar Türk Lirası'na ulaştı. Kredi Garanti Fonu (KGF) Özkaynak Kefalet Programı kapsamında 2026 için de toplam 100 milyar Türk Lirası tutarında bir kredi hacmi oluşturmayı hedefliyoruz. Dilimler halinde kullandırılması planlanan bu yeni paketin 25 milyar Türk Lirası tutarındaki ilk dilimi üyelerimizin erişimine açılıyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimsek'e, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan'a, Kredi Garanti Fonu Yönetim Kurulu Başkanı Erdoğan Özegen'e ve katılan tüm banka yöneticilerine verdikleri destek ve katkılardan dolayı teşekkür ediyorum. KOBİ'lerimizin doğru zamanda ve uygun maliyetlerle finansmana ulaşması; daha fazla yatırım, üretim, istihdam ve ihracat, dolayısıyla daha güçlü bir ekonomi demektir' diye konuştu.

TOBB NEFES KREDİSİ
KİMLER BAŞVURABİLİR?
TOBB'a bağlı Oda-Borsa üyesi işletmeler TOBB Nefes Kredisi'ne başvurabilir.
NE ZAMAN BAŞLIYOR?
Başvurular, 8 Haziran 2026 tarihi itibariyle başlıyor.
KREDİ LİMİTİ
TOBB Nefes Kredisi'nden bir firma azami 3 milyon TL kredi kullanabilecek.
KREDİ HACMİ
Kredi hacminin toplam büyüklüğü 100 milyar Türk Lirası olacak. İlk aşamada 25 milyar Türk Lirası iş dünyasının kullanımına sunulacak.
ÖDEME KOŞULLARI
Krediler, 6 ay anapara ödemesiz dönem dahil toplam azami 48 ay vadeli olacak. Kredi, 24 aya kadar yıllık yüzde 36, 24 ay üzeri yıllık yüzde 34 faizle kullandırılacak.
KREDİYİ HANGİ BANKALAR VERECEK?
Akbank, Denizbank, QNB Bank, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Garanti Bankası, Türkiye Halk Bankası, Türkiye Vakıflar Bankası, Yapı ve Kredi Bankası, Ziraat Katılım Bankası şubelerine başvuru yapılabilir.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), nisan ayına ilişkin iş gücü istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaş grubundaki işsiz sayısı, nisanda bir önceki aya kıyasla 5 bin azalarak, 2 milyon 868 bin kişiye geriledi. İşsizlik oranı ise 0,1 puan artışla yüzde 8,2 seviyesinde gerçekleşti.

İşsizlik oranı, geçen yılın aynı ayına göre ise 0,5 puan azaldı.

İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,8, kadınlarda yüzde 11 olarak tahmin edildi.

Söz konusu ayda, 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfustaki işsizlik oranı, nisanda bir önceki aya göre 0,8 puan azalarak yüzde 14,5 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı, erkeklerde yüzde 12, kadınlarda yüzde 19,4 olarak hesaplandı.

TÜİK, bazı aylara ilişkin verilerde revizyona gitti.

Buna göre 2024-2026 dönemi mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranları şöyle:

sürecek...

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mayıs ayına ilişkin H-ÜFE verilerini açıkladı.

Buna göre H-ÜFE, geçen ay bir önceki aya kıyasla yüzde 3,23, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 18,17, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 34,62 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 35,43 yükseldi.

Endeks, Mayıs 2025'e göre ulaştırma ve depolama hizmetlerinde yüzde 38,46, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 31,79, bilgi ve iletişim hizmetlerinde yüzde 29,91, gayrimenkul hizmetlerinde yüzde 31,78, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde yüzde 34,04, idari ve destek hizmetlerde yüzde 32,44 arttı.

H-ÜFE'de, mayısta bir önceki aya göre ise ulaştırma ve depolama hizmetlerinde yüzde 4,45, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 3,55, bilgi ve iletişim hizmetlerinde yüzde 1,24, gayrimenkul hizmetlerinde yüzde 3,4, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde yüzde 0,68, idari ve destek hizmetlerde yüzde 3,27 artış gerçekleşti.

Dün 98,99 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 97,81 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.30 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,9 azalarak 96,91 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 95,22 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki düşüşte, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile yürütülen müzakerelerde ilerleme sağlandığına ilişkin açıklamalarının arz kesintilerine yönelik endişeleri hafifletmesi etkili oldu.

Trump, İran ile müzakerelerin devam ettiğini belirterek, 'Müzakerelerin çok çok iyi gittiğini ilettiler. Eğer (anlaşma) olursa, olmayabilir de ama olursa mesela bu hafta sonu olabilir.' dedi.

İran'ın anlaşmayı imzalaması durumunda nükleer silah geliştirmeyeceği ve edinmeyeceği konusunu kabul etmiş olacağını vurgulayan Trump, bunu Tahran'ın kabul etmeye çok yakın olduğunu söyledi.

ABD Başkanı ayrıca İran ile anlaşma sağlanır sağlanmaz Hürmüz Boğazı'nın açılacağını, bu konuda gerekli çalışmaların yapıldığını ifade etti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise ABD ile iletişimin kesilmediğini belirterek, 'Amerikalılarla temas kesilmedi ve Beyrut'a yönelik saldırganlığın durdurulması gerektiği konusunda mesajlaşma oldu. Ancak müzakere sürecinde somut bir ilerleme kaydedilmedi.' ifadesini kullandı.

Erakçi, müzakere masasına geri dönmenin İran halkının haklarının güvence altına alınmasına, Lübnan'daki savaşın sona erdirilmesine ve bölgedeki gerilimlerin durdurulmasına bağlı olduğunu bildirdi.

ABD ile yürütülen ateşkes görüşmeleri sırasında Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'ten tüm cephelerdeki çatışmanın sona ermesiyle ilgili maddeye özellikle 'Lübnan' ifadesinin eklenmesini istediğini belirten Erakçi, nihayetinde bunu gerçekleştirdiklerini söyledi.

Erakçi, ABD'nin, İran'ın 'bu savaştaki gücünü ve kabiliyetini açıkça' gördüğü, Trump'ın 'rasyonel şekilde' hareket etmesi durumunda 'asla savaşa geri dönmeyeceği' değerlendirmesinde bulundu.

İsrail ve Lübnan'ın ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haber akışı da petrol fiyatlarında gerilemeyi destekledi.

Öte yandan, ABD'de beklentilerin üzerinde gerçekleşen ham petrol stok düşüşü fiyatlardaki kayıpları sınırladı.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi, ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 8 milyon varil azalışla 433 milyon 700 bin varil seviyesine gerilediğini açıkladı. Piyasa beklentisi, stokların yaklaşık 2 milyon 900 bin varil azalacağı yönündeydi.

Ticari ham petrol stoklarına dahil olmayan stratejik ham petrol stokları da 8 milyon varil azalarak 357 milyon 100 bin varil seviyesine düştü.

Bu dönemde ABD'nin benzin stokları yaklaşık 3 milyon 400 bin varil artışla 215 milyon varil olarak kayıtlara geçti.

Brent petrolde teknik olarak 97,01 doların direnç, 96,69 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Dün yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,9650'den tamamladı.

Dolar/TL saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışının hemen üzerinde 45,9750'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,4 artışla 53,5230'dan ve sterlin/TL yüzde 0,3 yükselişle 61,8970'ten satılıyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 99,4 seviyesinde bulunuyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile ikili müzakerelerin çok iyi gittiğini ve nihai anlaşmanın bu hafta sonu sağlanabileceğini belirtmesi Orta Doğu'da jeopolitik gerilimlerin sona ereceğine ilişkin umutları artırdı.

Bölgede petrol akışının yeniden hızlanacağı beklentileriyle gerileyen petrol fiyatları enflasyonist baskıların bir miktar güç kaybedeceği düşüncesini öne çıkardı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ABD Senatosunun Finans Komitesinde düzenlenen Bakanlığının bütçesine ilişkin konuştuğu oturumda İran savaşıyla tetiklenen enflasyon artışının 'kısa vadeli bir dalgalanmadan ibaret olacağını' belirtti.

Öte yandan ABD'deki özel sektör istihdamı ve hizmet sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin tahminlerin üzerinde gelmesi ülkede ekonominin güçlü kaldığını gösterdi. Söz konusu gelişmelerle para piyasalarındaki fiyatlamalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimi konusunda ihtiyatlı duruşunu sürdüreceğine yönelik öngörülerin kuvvetlendiği görüldü.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ve para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirtti.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,65 değer kaybederek 13.965,65 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 96,12 puan ve yüzde 0,69 artışla 14.061,77 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,93, holding endeksi yüzde 0,52 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,47 ile orman kağıt basım, en çok gerileyen yüzde 0,72 ile menkul kıymet yatırım ortaklığı oldu.

Küresel piyasalarda jeopolitik gerginliklere, teknoloji ve yapay zeka şirketlerinde görülen satış baskısının da eklenmesiyle negatif bir seyir izleniyor.

Orta Doğu'da çatışmalar şiddetlenirken, taraflardan gelen açıklamaların fazla iç açıcı olmaması küresel piyasalarda satış baskısının devam etmesine neden oluyor.

Jeopolitik risklerin enerji fiyatları üzerinden enflasyon beklentilerini yeniden bozma ihtimali, riskli varlıklarda yükselişin daha kırılgan ilerleyebileceğine işaret ediyor.

İsrail ve Lübnan'ın ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haberler petrol fiyatlarında ılımlı bir gerilemeyi sağlasa da gerilimin devam etmesi küresel piyasalarda satış baskısının sürmesine neden oluyor.

Öte yandan Broadcom'un yapay zeka gelirlerine ilişkin hayal kırıklığı yaratan tahmin açıklaması, teknoloji şirketlerine yönelik risk algısının güçlenmesine neden oldu.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ve para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.200 seviyelerinin direnç, 13.800 ve 13.700 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Vergiye yönelik düzenlemeleri de içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete'de yayımlandı.

Buna göre, amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki ya da haczolunmuş malların paraya çevrilmesi, amme borçlusunu çok zor duruma düşürecekse borçlu tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak şartıyla, alacaklı amme idaresince veya yetkili kılacağı makamlarca amme alacağı 72 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil olunabilecek.

Amme borçlusunun alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borçlarının toplamı 1 milyon lirayı aşmadığı takdirde teminat şartı aranılmayacak. Bu tutarın üzerindeki amme alacaklarının tecilinde, gösterilmesi zorunlu teminat tutarı 1 milyon lirayı aşan kısmın yarısı olacak. Cumhurbaşkanı, bu tutarı 10 katına kadar artırmaya, yarısına kadar indirmeye, yeniden kanuni tutarına getirmeye ve alacaklı amme idareleri itibarıyla bu hadler arasında farklı tutar belirlemeye yetkili olacak.

Yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar için vergi istisnası

Gelir Vergisi Kanunu'nda 'yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar için vergi istisnası' başlıklı yeni madde ihdas edildi. Buna göre, ülkede yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, Türkiye'de yerleşmiş sayılmasından önceki son 3 takvim yılında ülkede ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartıyla Türkiye dışında elde ettiği kazanç ve iratları, 20 yıl boyunca gelir vergisinden müstesna tutulacak.

Bu kanunda yapılan değişikliğe göre, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu'nda tanımlanan nitelikli hizmet merkezlerinde istihdam edilen nitelikli hizmet personelinin ücretlerinin brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı için (Endüstri Bölgeleri Kanunu kapsamında kurulan endüstri bölgelerinde, bölgenin yabancı yatırım yoğunluğuna göre Cumhurbaşkanınca uygun bulunanlar ile katılımcı belgesi alarak İstanbul Finans Merkezi'nde faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezleri açısından brüt asgari ücretin 5 katı) gelir vergisi istisnası uygulanacak.

Cumhurbaşkanı, bu bentte yer alan 3 ve 5 katlarını birlikte veya ayrı ayrı bir kata kadar belirlemeye, iki katına kadar artırmaya yetkili olacak.

Yurt dışından getirilerek ekonomiye kazandırılan varlıklar

Kurumlar Vergisi Kanunu'na eklenen hükme göre, vergiye gönüllü uyumu artırmak amacıyla, gerçek veya tüzel kişilerce, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları, 31 Temmuz 2027'ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirilecek. Bu kapsamda bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 2 ay içinde Türkiye'deki banka ya da aracı kurumlarda adlarına açılan hesaplara transfer edilmesi veya yurt dışından fiziki olarak getirilenlerin bu hesaplara yatırılması gerekecek. Fiziki olarak yurt dışından getirilen varlıklar, yurda getirildiği gümrük idaresine yapılacak beyana ilişkin belgeler ile tevsik olunacak. Gümrük idaresi, bu kapsamda aldığı beyanları, alındığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bildirecek.

Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları, 31 Temmuz 2027'ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirilecek. Bildirilen varlıkların bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırılmak suretiyle tevsik edilmesi zorunlu olacak. Bu kapsamda bildirilen varlıklar, Vergi Usul Kanunu uyarınca defter tutan mükellefler tarafından bildirim tarihi itibarıyla kanuni defterlere kaydedilecek. Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, bu kapsamdaki hükümler uyarınca kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetler için pasifte özel fon hesabı açacak. Bu fon hesabı, bildirim tarihinden itibaren 2 yıl geçmedikçe işletmeden çekilemeyecek. Sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanılamayacak, işletmenin tasfiye edilmesi halinde ise vergilendirilmeyecek. Serbest meslek kazanç defteri ile işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler, söz konusu kıymetleri defterlerinde ayrıca gösterecek. Bu varlıklar, dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayacak ve bildirim tarihinden itibaren 2 yıl geçmesi koşuluyla vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilecek.

Cumhurbaşkanı, 31 Temmuz 2027 tarihini, bitim tarihinden itibaren her defasında 6 ayı geçmeyen süreler halinde bir yıla kadar uzatmaya, Hazine ve Maliye Bakanlığı hüküm kapsamına giren varlıkların Türkiye'ye getirilmesi ve bildirimi ile işletmeye dahil edilmelerine ilişkin hususları, bildirim ve beyana esas şekli ile hükmün uygulanmasında kullanılacak bilgi ve belgeler ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

'Teknogirişim' rozetine sahip halka açık olmayan şirketlere ilişkin düzenleme

Kanunla Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunu'nda yapılan düzenlemeye göre de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca verilen 'Teknogirişim' rozetine sahip, halka açık olmayan şirketlerin paya dönüştürülebilir borç sözleşmelerine dayanarak yapacakları şarta bağlı sermaye artırımlarında Türk Ticaret Kanunu'nun şarta bağlı sermaye artırımına ilişkin hükümleri uygulanmayacak. Bu kapsamda yer alan şirketlerin şarta bağlı sermaye artırımlarının usul ve esasları, Ticaret Bakanlığının görüşü üzerine Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenecek.

İstanbul Finans Merkezi'nde katılımcı belgesi alarak finansal faaliyette bulunan kuruluşların kazançları için yüzde 100 olarak uygulanan kurumlar vergisi indirimi uygulamasının süresi 2047 yılına kadar uzatıldı. Ayrıca bu kuruluşlara kuruluş ve izinleri için finansal faaliyet harçları yönünden 5 yıl süreyle sağlanan muafiyet 20 yıla çıkarıldı.

Kuruluştan yapılan basın açıklaması aşağıda bulunuyor:

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Mayıs ayında üretici market fiyatlarındaki farklılıklarla, girdi maliyetlerinde yaşanan değişimleri değerlendirdi.

'Mayıs ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 388,5 ile elmada görüldü' diyen Bayraktar, açıklamasına şöyle devam etti:
'Elmadaki fiyat farkını yüzde 278,6 ile havuç, yüzde 215,3 ile kabak, yüzde 206,5 ile fındık ve yüzde 195,7 ile marul takip etti. Elma 4,9 kat, havuç 3,8 kat, kabak 3,2 kat, fındık 3,1 kat ve marul 3 kat fazlaya satıldı. Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma markette 91 lira 59 kuruşa, 15 lira olan havuç 56 lira 79 kuruşa, 14 lira 75 kuruş olan kabak 46 lira 51 kuruşa, 410 lira olan fındık 1256 liraya ve 18 lira olan marul 53 lira 23 kuruşa satıldı.
Mayıs ayında hem markette hem de üreticide fiyatı en fazla artan ürün kuru soğan olurken fiyatı en fazla düşen ürün markette sivri biber, üreticide ise domates oldu.'

Market fiyatları
'Mayıs ayında markette 36 ürünün 22'sinde fiyat artışı, 13'ünde fiyat düşüşü görülürken 1 üründe ise değişim olmadı.
Mayıs ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 44,7 ile kuru soğan oldu. Kuru soğandaki fiyat artışını yüzde 32,7 ile patates, yüzde 27,3 ile limon, yüzde 20,1 ile havuç ve yüzde 19,1 ile yumurta takip etti.
Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 54,3 ile sivri biber oldu. Sivri biberdeki fiyat düşüşünü yüzde 34,7 ile çilek, yüzde 33,5 ile marul, yüzde 32,7 ile domates ve yüzde 13,8 ile yeşil soğan izledi.'

Üretici fiyatları

'Mayıs ayında üreticide 28 ürünün 9'unda fiyat artışı olurken 9 üründe fiyat düşüşü görüldü. 10 üründe ise fiyat değişimi olmadı.
Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 77,2 ile kuru soğanda görüldü. Kuru soğandaki fiyat artışını yüzde 45,5 ile patates, yüzde 43,8 ile limon, yüzde 36,4 ile havuç ve yüzde 24,8 ile maydanoz izledi.
Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 54,7 ile domateste görüldü. Domatesteki fiyat düşüşünü yüzde 50,8 ile kabak, yüzde 47,4 ile sivri biber, yüzde 38,1 ile salatalık ve yüzde 27,8 ile patlıcan izledi.'

Üretici fiyat değişimlerinin nedenleri

'İç Anadolu Bölgesinde depolarda kuru soğan ve patates kalmaması ve Çukurova ile İzmir'de hasadın yeni başlaması sebebiyle arz düşük seyretti, buna bağlı olarak fiyatlar arttı.
Limon depoya girdiği için depo maliyetleri sebebiyle fiyatlar yükseldi.
Havuçta ise tarla ürünü azaldığı için arz düştü bu da fiyatları yükseltti.
Havaların iyi gitmesi sebebiyle verim arttı, bu durum domates, kabak, sivri biber, salatalık ve patlıcanda üretici fiyatlarının düşmesine neden oldu.'

Girdi fiyatlarında yaşanan değişimler

'Ziraat Odalarımız aracılığıyla girdi piyasalarından aldığımız fiyat verilerine göre; Mayıs ayında, Nisan ayına göre 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2,3, DAP gübresi yüzde 0,9 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 0,8 oranında artış gösterdi. Buna karşın amonyum nitrat gübresinin fiyatında yüzde 1,6 ve ÜRE gübresinin fiyatında yüzde 0,8 oranında düşüş görüldü.
Geçen yılın Mayıs ayına göre son bir yılda amonyum sülfat gübresi yüzde 85,4, amonyum nitrat gübresi yüzde 82,2, ÜRE gübresi yüzde 70,8, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 60,7 ve DAP gübresi yüzde 57 oranında arttı.
Mayıs ayında Nisan ayına göre besi yemi ve süt yemi fiyatları yüzde 1,4 arttı. Son bir yılda ise besi yemi yüzde 35,4, süt yemi yüzde 32,9 oranında arttı.
Elektrik fiyatları yıllık olarak yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 oranında arttı. Mayıs ayında mazot fiyatı aylık olarak 7,3 oranında düşerken yıllık yüzde 43,6 oranında arttı.'

Dünyanın şoklara açık bir dönemden geçtiğini ve Türkiye'nin zorlu bir coğrafyada bulunduğunu belirten Şimşek, yaşanabilecek dışsal gelişmelerin programın uygulanma hızını etkileyebileceğini ancak ekonomi politikalarının yönünü değiştirmesinin beklenmediğini ifade etti. Dezenflasyon programına olan bağlılığın tam olduğunu kaydeden Şimşek, büyük şokların yaşandığı bir yılda dahi enflasyonun düşmeye devam etmesini ve yıl sonunda yüzde 20'li seviyelerin ortasında gerçekleşmesini öngördüklerini söyledi.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin ekonomi üzerindeki etkilerine de değinen Şimşek, yüksek enerji maliyetlerinin cari açığı artırmasının muhtemel olduğunu ancak bu etkinin yönetilebilir düzeyde kalmasını beklediklerini belirtti. Şimşek ayrıca, yüksek petrol fiyatlarının etkisini kademeli fiyatlama mekanizmasıyla hafifletmek amacıyla mali alan kullandıklarını, buna rağmen 2026 yılı bütçe hedeflerine ulaşma ve orta vadede bütçe açığını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3'ünün altında tutma yolunda ilerlediklerini ifade etti.

Döviz kuru politikasına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Şimşek, hükümetin belirli bir kur seviyesini hedeflemediğini vurguladı.

Türkiye'nin küresel gelişmeleri fırsata çevirmeyi amaçladığını dile getiren Şimşek, doğrudan yabancı yatırım, nitelikli iş gücü ve sermaye çekmek amacıyla kapsamlı bir politika çerçevesi oluşturduklarını söyledi. Şimşek, uygulanan ekonomik programın temel hedefinin fiyat istikrarını sağlamak, mali disiplini korumak ve sürdürülebilir büyüme zemini oluşturmak olduğunu kaydetti.

Küresel piyasalarda jeopolitik gerginliklere, teknoloji ve yapay zeka şirketlerinde görülen satış baskısının da eklenmesiyle negatif bir seyir izleniyor.

Orta Doğu'da çatışmalar şiddetlenirken, taraflardan gelen açıklamaların fazla iç açıcı olmaması küresel piyasalarda satış baskısının devam etmesine neden oluyor.

Bu süreçte taraflardan gelen açıklamalar ise piyasalarda dalgalanmalara neden oluyor. ABD Başkanı Donald Trump New York Post gazetesinin 'Pod Force One' programında, İran ile bir anlaşma üzerinde çalıştıklarını ileri sürdü. Trump, 'İran nükleer silaha sahip olmamayı çoktan kabul etti. Yani, fikirlerini değiştirebilirler ama bu kabul etmeleri gereken şeylerden biriydi.' ifadelerini kullandı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Trump'ın Ankara'daki NATO Zirvesi'ne 'bizzat katılacağını' bildirdi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise ABD Senatosu'nun Finans Komitesi'nde düzenlenen Bakanlığının bütçesine ilişkin konuştuğu oturumda İran savaşıyla tetiklenen enflasyon artışının 'kısa vadeli bir dalgalanmadan ibaret olacağını' belirtti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile iletişimin kesilmediğini ve Beyrut'a yönelik saldırıların durdurulması gerektiği konusunda mesajlaştıklarını belirterek, müzakere sürecinde somut bir ilerleme kaydedilmediğini aktardı.

Jeopolitik risklerin enerji fiyatları üzerinden enflasyon beklentilerini yeniden bozma ihtimali, riskli varlıklarda yükselişin daha kırılgan ilerleyebileceğine işaret ediyor.

İsrail ve Lübnan'ın ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haberler petrol fiyatlarında ılımlı bir gerilemeyi sağlasa da gerilimin devam etmesi küresel piyasalarda satış baskısının sürmesine neden oluyor.

Öte yandan Broadcom'un yapay zeka gelirlerine ilişkin hayal kırıklığı yaratan tahmin açıklaması, teknoloji şirketlerine yönelik risk algısının güçlenmesine neden oldu.

Şirket, yapay zeka yarı iletkenlerinden elde edilecek gelirin mali yılın üçüncü çeyreğinde 16 milyar dolar olacağını açıkladı. Bu rakam 17,2 milyar dolar olan ortalama tahminlerin altında kaldı.

Şirketin beklentileri karşılayamayan tahminleri, yapay zeka rallisinin devam edip etmeyeceğine yönelik soru işaretlerini öne çıkarıyor. Bu gelişmeyle Broadcom'un hisseleri vadeli piyasada yüzde 11,8 değer kaybetti.

Faiz oranlarının uzun süre yüksek kalabileceğine yönelik endişeler de piyasalardaki risk iştahını olumsuz etkiliyor.

Makroekonomik tarafa bakıldığında ABD'de özel sektör istihdamı mayıs ayında 122 bin kişi ile beklentilerin üzerinde arttı. Böylece özel sektör istihdamında Ocak 2025'ten bu yana en yüksek artış kaydedildi. Piyasa beklentisi özel sektör istihdamının bu dönemde 118 bin kişi artması yönündeydi.

Ülkede Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) hizmet sektörü PMI de mayısta 54,5 değerine çıkarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Enflasyonist baskıların arttığı bu dönemde ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları yakından takip ediliyor. New York Fed Başkanı John Williams, para politikasının 'doğru' konumda olduğunu, şimdilik faiz oranlarını artırmaya ya da düşürmeye ihtiyaç görmediğini ifade etti.

Brent petrolün varil fiyatı, İsrail ve Lübnan'ın ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haberlerin ardından yüzde 1,1 azalışla 96,2 dolarda seyrediyor.

Yüksek petrol fiyatları ve işgücü piyasasının gücünü korumasının Fed'in faiz artırımına gideceği beklentilerini yükseltmesiyle dün 5 baz puan artarak yüzde 4,50'ye çıkan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi bugün yüzde 4,49'da dengelendi.

Dolar endeksi önceki kapanışın hemen altında 99,4 seviyesinde seyrederken, gerileyen petrol fiyatları ve dolar endeksinden destek bulan altının onsu yüzde 0,9 artışla 4 bin 473 dolardan işlem görüyor.

Öte yandan borsa yatırım fonlarındaki çıkışların etkisiyle bitcoinde sert satışlar görüldü. Bitcoin bugün 61 bin 383 dolara kadar gerileyerek 6 Şubat'tan bu yana en düşük seviyesini gördü.

- New York borsası geriledi

ABD'li iş insanı Elon Musk'ın Üst Yöneticisi olduğu uzay ve havacılık şirketi Space Exploration Technologies Corp (SpaceX), hisse başına 135 dolar fiyatla 555,6 milyon hisseyi halka arz etmeyi planlıyor.

Şirketin ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) sunduğu belgelere göre, halka arz kapsamında yatırımcılara 555,6 milyon A Sınıfı adi hisse sunulacak.

Dow Jones endeksi yüzde 1,21, S&P 500 endeksi yüzde 0,74 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,89 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Avrupa borsaları negatif seyretti

Avrupa borsalarında, dün jeopolitik gerginliklerin yüksek kalmaya devam etmesiyle satış ağırlıklı bir seyir izlendi. Orta Doğu'da karşılıklı saldırılarını sürdürmesi ve petrol fiyatlarındaki yükselişin yeniden hızlanması bölgede risk algısının artmasına neden oldu.

ABD'den 'zorla çalıştırma' gerekçesiyle 60 ülke için yeni tarife önerisi de Avrupa piyasalarını olumsuz etkiledi. Çin ile yaşanan sıkıntılar da Avrupa ekonomisindeki başlıca zorluklar arasında yer alıyor.

Açıklanan makroekonomik veriler, Avrupa'da hizmet sektörünün daraldığını ortaya koydu. Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), nisan ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 0,6, yıllık bazda yüzde 4,8 arttı.

Avro Bölgesi'nde, mayıs ayında bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 48,5 puanla son 18 ayın en düşük seviyesine geriledi. Hizmet sektörü PMI, mayısta 47,7 oldu.

Bu gelişmelerle, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,31, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,07 ,İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,40 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,71 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

- Asya borsaları satış ağırlıklı seyrediyor

New York borsasındaki düşüşler Asya piyasalarına da taşınırken, ABD-İran arasındaki gerilimin tırmanmasından dolayı azalan risk iştahı Asya borsalarında geri çekilmelere neden oluyor.

Teknoloji ve çip üreticisi hisselerinin son dönemdeki kazançlarını geri vermesi Asya piyasalarında düşüş eğilimini güçlendirirken, ABD ile İran arasında barış anlaşması yapılacağına dair süregelen şüpheler de riskten kaçınma eğilimini artırdı.

Bu gelişmelerle Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,1, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,5, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,4, Çin'de Şanghay bileşik endeksinde ise yüzde 0,4 değer kaybetti.

- Borsa günü düşüşle tamamladı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,65 değer kaybederek 13.965,65 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,01 geriledi.

Dolar/TL kuru dünü yüzde 0,1 artışla 45,9650'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 45,9780'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ve para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.100 ve 14.200 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, nisan ayı işsizlik oranı

12.00 Avro Bölgesi, nisan ayı perakende satışlar

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

Doların değer kaybetmesi, ABD para birimi cinsinden fiyatlandırılan külçe altını diğer para birimlerini elinde bulunduranlar için daha cazip hale getirdi.

KCM Trade baş piyasa analisti Tim Waterer, altındaki kazançların hala büyük ölçüde petrol ve dolara bağlı olduğunu söyledi. Waterer, altının ancak bu iki unsur geri çekildiğinde yükseldiğini, bu nedenle kalıcı bir ivme için ABD ve İran cephesinden gelecek olumlu haberlere oldukça bağımlı olduğunu belirtti.

Spot gümüş %0.7 artışla onsu 73.23 dolara yükseldi.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat güne yatay seyirle 16.086,00 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı seyreden haziran vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 2,33 düşüşle 16.086,00 puandan tamamladı. Endeks kontratı akşam seansında da düşüşünü sürdürerek 16.083,00 puandan işlem gördü.

Haziran vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına paralel olarak 16.086,00 seviyesinden işlem görüyor.

Küresel piyasalarda jeopolitik gerginliklere, teknoloji ve yapay zeka şirketlerinde görülen satış baskısının da eklenmesiyle negatif bir seyir izleniyor.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ve para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesinde perakende satışlar ve ABD'de işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 16.000 ve 15.900 puanın destek, 16.200 ve 16.300 puanın direnç konumunda olduğunu bildirdi.

Sorun salt ekonomi programı değil ki

Geçmişi bırakıp program dönemine bakalım. Yukarıdaki iki soruya ek olarak iki soru daha var sırada: Üçüncüsü, son iki çeyreğin ortalama çeyreklik büyüme hızının 0,25, bunun yıllıklandırılmış değerinin ise yüzde 1 olduğu dikkate alındığında, bu kadar düşük büyümeye şimdi uygulanmakta olan program yol açmadı mı? Dördüncüsü, cuma günü açıklanacak ve yüzde 32 civarında olması beklenen mayıs ayı enflasyonu ile birlikte, son 11 aydır enflasyon yüzde 30,7 ile 33,5 arasında hapsolmaktan nefessiz kalmadı mı?

Farklı bir ifadeyle, asıl soru şu: Anayasamızda yapılan değişiklikler sonrasında geçtiğimiz yeni sistemde yaşanmadı mı bunlar? Bu çerçevede bakıldığında, sorun salt ekonomi programı değil ki. Ekonomideki gidişat salt tasarlanan ve uygulanmakta olan ekonomi programından etkilenmiyor ki. Siyasette olan biten ya da yargı kararları ekonomide önemli hareketlere yol açmıyorlar mı?

Geldiğimiz durum şu: Büyüme düşerken enflasyonda önemli bir katılık oluştu. Bu katılığı hem az önce verdiğim yıllık enflasyon değerleri hem de aşağıdaki grafik net biçimde ortaya koyuyorlar. 'Katı ama hiç olmazsa kontrolden çıkıp yükselmiyor' diye de düşünenler olabilir. İşte burada yakın geçmişe bakmak gerekiyor. Bu ülkede yıllık ortalama enflasyon 2004-2016 döneminde yüzde 6,3 ile yüzde 10,4 arasında dalgalandı. Bu dönemin ortalama enflasyonu yüzde 8,3 oldu. Küresel krizin başladığı 2008'deki yüzde 10,4 değerini dışarıda bırakırsak, hep tek hanede kaldı. Çok belirgin bir katılık söz konusuydu. Hatta, yüzde 6,3 (2009) ve yüzde 6,5 (2011) gibi iki düşük değer daha dışarıda bırakılıp kalan on yıla bakılırsa, enflasyonun neredeyse yüzde 8'e yapışıp kaldığı görülür. Türkiye'nin artık kalıcı olarak tek haneli bir enflasyon ülkesi olduğu, ilerideki hedefin ise enflasyonu daha da düşürmek olduğu düşünülüyordu.

Ama sonra ne oldu? 2017-2021 döneminde ortalama yüzde 15'e, dönemin sonunda ise yüzde 20'ye yükseldi. Ve nihayet şapkadan tavşan çıktı, 2022'de yüzde 72'ye (TÜİK) sıçradı. İTO'ya göre bu değer çok daha yüksek oldu: Yüzde 87. Kıssadan hisse: Katı diye avunma, bir sıçrar ki şaşırma:

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Ne hastalığınıza çare bulabilen doktor var, ne arabanızdaki sesi giderebilen bir usta.

Çünkü ikisi de çok büyük sorunlar arıyor. Oysa vücudunuzdaki hastalık da, arabanızdan gelen ses de meğer çok basit bir sorundan kaynaklanıyormuş. Onlar adeta daha büyük sorun peşindeler, o yüzden de küçük ama önemli ayrıntıları gözden kaçırıyorlar.

Türkiye'nin ekonomik sorunları da biraz öyle değil mi:

Enflasyonla mücadele ettiğini söyleyenler toplumun bu konudaki güvensizliği üstünde hiç durmuyor, bu güvensizliği yok etmeden enflasyona karşı başarılı olunmasının çok zor olduğunu görmüyor ya da görmezden geliyor.

Aynı şekilde yabancı yatırım çekmenin tek yolu olarak önemli teşvikler getirmenin gerektiğini düşünenler, hatta bunu yeterli görenler sonra tutuyor, 'Hayret, bu kadar adım attık, teşvik sağladık, yabancılar hâlâ niye gelmiyor, Türkiye'de niye yatırım yapmıyor' diye şaşırabiliyor.

Gelmiyorlar, gelmeyecekler, gelmezler!

Bu köşede bir süre önce doğrudan yabancı sermaye girişine ilişkin bir grafik kullanmıştıım. Aynı grafiği bu kez tanımı biraz genişleterek ve yeni açıklanan bu yılın mart sonuna ilişkin yıllıklandırılmış veriyi ekleyerek tekrar vermek istiyorum.

Grafikte yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'de yaptıkları yatırımla yurt içi yerleşiklerin yurt dışı yatırımlarını ve aradaki net tutarı görüyorsunuz.

Yabancıların Türkiye'deki ve Türklerin yurt dışındaki yatırımlarında gayrimenkul alımına ilişkin tutarlar bulunmuyor. Bunlar yatırım sayılmayacağı için o tutarları toplamdan düştüm. Ancak doğrudan yatırıma ek olarak dışarıdan Türkiye'deki yatırımlara aktarılan kredi benzeri tutarları, yine Türkiye'den bu amaçla yurt dışı yatırımlara aktarılan tutarları ekledim. Böylece gayrimenkul dışındaki toplam tutarlar ortaya çıkmış oldu.

Ancak bu tutarları daha da detaylandırmak gerekiyor da o konuda veri yok. Gerek yurt içinde, gerek yurt dışında yapılan doğrudan yatırımların ne kadarının yeni, yani sıfırdan yatırım olduğu bilinmiyor. Bu yatırımların çoğu kurulu bir tesisin el değiştirmesinden ibaret. Bu da ne yeni bir üretim demek, ne yeni bir istihdam, ne de yeni bir vergi geliri. Olan biten yalnızca döviz giriş çıkışı, o kadar.

Veriler bize ne söylüyor, kısaca bakalım:

■ Net doğrudan yabancı sermaye girişinde genel eğilim aşağı yönde, bu çok açık. 2006, 2007 ve 2008 yıllarında AB'ye tam üyelik müzakereleri sürecinde tırmanan ve yıllık bazda 15 milyar doların üstüne çıkan net giriş bir daha o düzeyleri göremedi.

■ Grafikte mavi çizgiyle gösterilen yabancı sermaye girişi son yıllarda artış gösterdi ama asıl artış yurt dışında yapılan yatırımlarda olduğu için net tutar çok geriledi.

■ Yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları bu yılın mart ayı itibarıyla yıllıklandırılmış bazda 7,8 milyar dolar düzeyinde ve bu bir rekor. Bu tutarın içinde, yurt dışında alınan gayrimenkuller için çıkarılan dövizin bulunmadığını, aynı şekilde yabancıların getirdikleri dövize de gayrimenkul alımının dahil olmadığını bir kez daha belirteyim.

■ Bu yılın mart ayındaki yıllıklandırılmış veri son durumu gösteriyor. Buna göre bir yılda Türkiye'de yapılan net yatırım 10,1 milyar dolar, yurt dışındaki yatırım 7,8 milyar dolar ve net tutar yalnızca 2,3 milyar dolar.

Çare hem kolay, hem çok zor

Bir yabancı şirketin Türkiye'de yatırım yaparken temelde ne arayacağını herkes biliyor, tekrara gerek yok. O yüzdendir ki kendini garantiye almak isteyenler Türk mahkemeleri yerine Londra'yı adres gösteriyor ve gücü yetenler bunu sağlıyor. Gerçi bunu yapanların çoğu Türkiye'de yargının iyi işlemeyeceği değil, gün gelip belki çok daha iyi işleyeceği kaygısıyla bunu tercih ediyor.

Aslında yabancıların Türkiye'de yatırım yapıp yapmayacağını tartışmak da insana bazen tuhaf geliyor. Sanki Türk yatırımcılar Türkiye'de yatırım yapmaya çok niyetli mi ki yabancılar niye gelmiyor diye bir sorgulama içine girmek gereksin!

Şu son iki haftada yaşananlara bakan hiç kimse Türkiye'de olan bitene akıl sır erdiremez.

Bu koşullarda kalkıp Avrupa'dan, ABD'den ya da Uzakdoğu'dan gelip Türkiye'de yatırım yapmak:

Kendinizi onların yerindeymiş gibi düşünerek bakmayı deneseniz Türkiye'ye carry trade dışında para getirmeyi düşünür müsünüz?

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Şirketin ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) sunduğu belgelere göre, halka arz kapsamında yatırımcılara 555,6 milyon A Sınıfı adi hisse sunulacak.

Halka arz fiyatının hisse başına 135 dolar olması öngörülürken, bu fiyat üzerinden şirketin yaklaşık 75 milyar dolar kaynak sağlaması hedefleniyor.

Halka arz sonrasında şirketin A ve B sınıfı olmak üzere iki tür adi hissesi bulunacak. A Sınıfı hisselerin her biri bir oy, B Sınıfı hisselerin ise her biri 10 oy hakkı sağlayacak.

Şirketin Üst Yöneticisi Musk, halka arzın tamamlanmasının ardından oy haklarının yaklaşık yüzde 82,4'ünü elinde bulunduracak.

Musk, sahip olduğu yüksek oy hakkı sayesinde hissedar onayı gerektiren önemli şirket kararlarında belirleyici konumda olacak. Bu nedenle SpaceX, Nasdaq kuralları kapsamında 'kontrol edilen şirket' statüsünde değerlendirilecek.

Halka arz belgelerine göre yapılan hesaplamalar, SpaceX'in piyasa değerinin yaklaşık 1,77 trilyon dolara ulaşacağını gösteriyor.

Bu değerlemeyle SpaceX'in yaklaşık 1,6 trilyon dolarlık piyasa değerine sahip Tesla'yı geride bırakması öngörülüyor.

SpaceX'in halka arzının şimdiye kadar gerçekleştirilen en büyük halka arz olması bekleniyor.

ABD basınında yer alan haberlere göre, şirket hisselerinin 'SPCX' koduyla 12 Haziran'da Nasdaq'ta işlem görmeye başlaması planlanıyor.

SpaceX, şirketin halka arz sürecini başlatmak ve hisselerini borsada işleme açmak amacıyla hazırladığı belgeyi mayıs ayında SEC'e sunmuştu.

Bankanın 12 şubesinden gelen analizlerle hazırlanan raporda, ekonomik faaliyetin 10 bölgede 'hafif ila ılımlı' hızda arttığı, bir bölgede hafif düşüş görüldüğü, bir bölgede ise değişim olmadığı belirtildi.

Raporda, tüketici harcamalarının bölgeler genelinde karışık bir görünüm sergilemeye devam ettiği ve satın alma gücü üzerindeki baskılar nedeniyle gelir grupları arasındaki ayrışmanın daha da belirginleştiği ifade edildi.

Yüksek gelirli hanehalklarının dayanıklılığını koruduğu ve fiyat artışlarına daha az duyarlı olmaya devam ettiği belirtilen raporda, orta gelirli hanehalklarının 'harcama yapmaya karar vermeden önce her doları daha verimli kullanmaya çalıştığı', düşük gelirlilerin ise mali açıdan daha fazla zorlandığının gözlendiği aktarıldı.

Raporda, 'Genel olarak kredi kartı kullanımının arttığı, perakende mağaza ziyaretlerinin azaldığı ve temel ihtiyaçlara yönelik talebin güçlendiği bildirildi.' değerlendirmesine yer verildi.

Gelecek 6 aya ilişkin iş dünyası beklentilerinde öngörülen büyüme açısından önemli bir değişiklik olmadığı vurgulanan raporda, yüksek belirsizlik ve zayıflayan tüketici harcamalarına ilişkin işaretlerin güveni baskıladığı kaydedildi.

Fiyatların ise genel olarak 'ılımlı ila güçlü' bir hızda arttığına işaret edilen raporda, çoğu bölgenin önceki rapora kıyasla daha yüksek enflasyon bildirdiği aktarıldı.

Raporda, 'Bölgeler, Orta Doğu'daki çatışmaya bağlı enerjiyle ilgili maliyetlerin enflasyonist baskıların başlıca itici gücü olduğunu, bunun nakliye, ambalaj, gıda ve gübre gibi alanlara yayıldığını belirtti.' ifadeleri yer aldı.

İş gücü piyasasına ilişkin değerlendirmelerin de yer aldığı raporda, 11 bölgede istihdamda çok az değişim görüldüğü veya hiç değişim görülmediği, bir bölgede ise ılımlı büyüme kaydedildiği aktarıldı.

Raporda, çoğu bölgede düşük işe alım ve düşük işten çıkarma ortamına işaret edilerek, çalışanların ekonomik belirsizlik nedeniyle iş değiştirme konusunda giderek daha isteksiz hale geldiği kaydedildi.

Otokar Romanya'daki satın almayı tamamladı

Otokar, Romanya merkezli savunma sanayi şirketi Automecanica'nın sermayesinin %96,77'sini temsil eden payların devrinin tamamlandığını açıkladı.

Şirket tarafından yapılan açıklamaya göre daha önce ödenen 10 milyon euroya ek olarak 46,74 milyon euro ödeme gerçekleştirildi. Kalan 25 milyon euro ise teminat kapsamında tutulacak ve belirli koşulların gerçekleşmesine bağlı olarak ilerleyen yıllarda ödenecek.

Satın almanın tamamlanmasıyla birlikte Automecanica, Otokar'ın bağlı ortaklığı haline gelirken, Romanya'nın 4x4 Taktik Tekerlekli Hafif Zırhlı Araç Projesi kapsamındaki faaliyetlerin doğrudan bu şirket üzerinden yürütülmesi planlanıyor.

Margün Enerji'den milyarlarca dolarlık jeotermal potansiyel

Margün Enerji, Denizli ve Manisa'da toplam 505 MWm kurulu güç potansiyeline sahip 9 adet jeotermal kaynak ruhsatının devrinin tamamlandığını duyurdu.

Şirket ayrıca Esenboğa Elektrik'in gerçekleştirdiği yaklaşık 100 milyon dolarlık hızlandırılmış talep toplama işlemi sonrasında elde edilen kaynağın hissedar kredisi olarak Margün Enerji'nin büyüme ve yatırım planlarında kullanılacağını açıkladı.

Açıklamaya göre söz konusu jeotermal projelerin tamamlanması halinde yıllık yaklaşık 3,86 milyar kWh elektrik üretimi gerçekleştirilebilecek. YEKDEM kapsamında ilk 5 yılda yıllık yaklaşık 462,9 milyon dolar gelir ve 370,3 milyon dolar FAVÖK, 15 yıllık toplam süreçte ise yaklaşık 6,36 milyar dolar gelir ve 5,09 milyar dolar FAVÖK potansiyeli öngörülüyor.

Kalyon Güneş'ten 812,5 milyon TL'lik yeni sözleşme

Kalyon Güneş Teknolojileri, yurt içinde faaliyet gösteren bir şirket ile güneş enerjisi panellerinin anahtar teslim kurulumu ve devreye alınmasına ilişkin yeni bir sözleşme imzaladığını açıkladı.

KDV hariç 812,5 milyon TL büyüklüğündeki sözleşmenin 2026 yılı sonuna kadar tamamlanarak şirket hasılatına katkı sağlaması bekleniyor.

Aksa Enerji'nin depolamalı GES yatırımı devrede

Aksa Enerji, Gaziantep'te bulunan 40,5 MWe ve 58 MWp kurulu güce sahip Pamuk Depolamalı Güneş Enerjisi Santrali yatırımının Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı kabul süreçlerinin tamamlanmasının ardından ticari işletmeye başladığını duyurdu.

Santral, 48.169 MWh depolama kapasitesiyle şirketin yenilenebilir enerji portföyünü güçlendirecek.

Global Ports Holding İspanya'da 30 yıllık liman işletme hakkı aldı

Global Yatırım Holding'in dolaylı bağlı ortaklığı Global Ports Holding, İspanya'nın Ferrol Kruvaziyer Limanı'nın 30 yıl süreyle işletilmesine yönelik imtiyaz hakkını kazandı.

Şirket, ilk faz inşaat projesini üç ay içerisinde ilgili kurumlara sunmayı ve gerekli izinlerin alınmasının ardından altı ay içinde çalışmalara başlamayı hedefliyor.

ARD Bilişim'den 3,5 milyon dolarlık fatura

ARD Grup Bilişim, bir kamu kurumuna yönelik yapay zekâ projelerinde kullanılacak yüksek hızlı veri merkezi fiber bağlantı ürünlerinin temini ve kurulumu kapsamında 3,54 milyon dolar tutarında fatura düzenlediğini açıkladı.

Söz konusu işin büyüklüğü güncel kurla yaklaşık 162,5 milyon TL seviyesinde bulunuyor.

Trabzonspor'dan Zubkov transferinde gelir

Trabzonspor, futbolcu Oleksandr Zubkov ile olan sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiğini ve oyuncunun AEK Kulübü'ne transferi konusunda anlaşma sağlandığını açıkladı.

Anlaşma kapsamında bordo-mavililer 4 milyon euro bonservis geliri elde edecek. Ayrıca 500 bin euroya kadar performans bonusu ve oyuncunun gelecekteki satışından net transfer bedelinin %10'u oranında pay alma hakkı bulunuyor.

DAPGM ve Özak GYO aynı ihalede

DAP Gayrimenkul ve Özak GYO, Emlak Konut GYO tarafından düzenlenen İstanbul Ümraniye Tepeüstü Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İşi ihalesinin ilk oturumuna katıldıklarını duyurdu. İhale sürecine ilişkin gelişmeler ilerleyen dönemde kamuoyu ile paylaşılacak.

Bahadır Kimya teşvik tutarını artırdı

Bahadır Kimya'nın yatırım teşvik belgesindeki yatırım tutarı yapılan revizyonla 354,1 milyon TL'ye yükseldi. Şirket, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği ve KDV istisnasından yararlanmaya devam edecek.

Koleksiyon Mobilya (KLSYN)

Şirketin Genel Kurulu tarafından alınan karara göre pay başına brüt 0,15 TL, net 0,1275 TL nakit temettü dağıtılması kararlaştırıldı. Temettü ödeme tarihi henüz açıklanmadı.

Bülbüloğlu Vinç (BVSAN)

Genel Kurul'da alınan karar kapsamında temettü ödemesinin iki taksit halinde yapılması planlanıyor. Her bir taksit için pay başına brüt 0,7264671 TL, net 0,617497 TL temettü ödenmesi öngörülüyor. Ödeme tarihleri ise ilerleyen dönemde duyurulacak.

Temettü Dağıtmayacak Şirketler

Aşağıdaki şirketler ise 2024 yılı kârından temettü dağıtmama kararı aldı:

• Klimasan Klima (KLMSN)
• Bahadır Kimya (BAHKM)
• RTA Laboratuvarları (RTALB)
• Türk İlaç ve Serum Sanayi (TRILC)
• Batısöke Çimento (BSOKE)
• Goodyear Lastikleri (GOODY)
• Batıçim (BTCIM)