Neden Aynı Anda Zam ve İndirim?

Akaryakıt fiyatları Türkiye'de iki şey tarafından belirleniyor: küresel petrol fiyatı ve döviz kuru. Bunların üzerine ÖTV ve KDV biniyor.
Bugünkü değişimin arkasında şu var: Brent petrol fiyatları bu hafta geriledi — Trump'ın İran müzakerelerinde "anlaşmaya çok yakınız" açıklaması Hürmüz Boğazı'nın açılacağı beklentisini güçlendirdi, petrol düştü. Bu LPG'ye indirim olarak yansıdı.
Ama benzin tarafında ÖTV mekanizması devreye girdi. Eşel Mobil Sistemi kapsamında benzinde 2 liralık brüt artışın yalnızca 53 kuruşu pompaya yansıtıldı — geri kalanı ÖTV'den karşılandı.
Kısaca: Devlet bir yandan sübvanse ediyor, bir yandan da sübvansiyonları azaltmayı planlıyor. Bu denge ne kadar sürer?

Enerji Faturası 1 Trilyon Liraya Dayandı

Akaryakıt tek başına bir sorun değil. Büyük resme bakınca tablo daha çarpıcı.
Doğalgaz fiyatları son bir yılda yüzde 94,71 arttı. Elektrik fiyatları rekor seviyelerde. Akaryakıtta ise bu yıl birden fazla zam geldi.
Cumhuriyet'in haberine göre Türkiye'de enerji kalemlerindeki toplam sübvansiyon maliyeti 1 trilyon liraya dayandı. Ekonomi yönetimi bu destekleri kademeli olarak azaltma planına yönelmiş durumda.
Bu ne anlama geliyor? Sübvansiyonlar azaldıkça önümüzdeki aylarda hem doğalgaz hem akaryakıt faturalarına daha fazla yük gelebilir. Benzin bugün 65 TL — ama gerçek maliyet bunun üzerinde.
Döviz ve enflasyon korumasını anlattık: Dolar mı Altın mı? 2026'da Paranı Nereye Koymalısın

Araç Sahipleri İçin Pratik Not

LPG kullanıyorsan bugün avantajlısın — 1,10 TL indirim küçük değil, dolumu bu hafta yap.
Benzinli araç kullanıyorsan 53 kuruşluk artış pompada hissedilir ama yönetilebilir düzeyde. Asıl risk önümüzdeki haftalarda: sübvansiyon kademeli azalırsa 2 liralık brüt artış tamamen pompaya yansıyabilir.
LPG'ye geçiş düşünüyorsan rakamlar destekliyor: Benzin 65 TL, LPG 33,70 TL — aradaki fark açılıyor.
Piyasaların genel seyrine baktık: Finans Gundem

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.

Yurt İçi Bilet Tablosu

6 Mayıs 2026 itibarıyla güncel fiyatlar:

• İstanbul-Ankara: Uçak 1.500-2.000 TL | Otobüs 1.100-1.400 TL
• İstanbul-İzmir: Uçak 3.000-5.000 TL | Otobüs 1.300-1.500 TL
• İstanbul-Gaziantep: Uçak 6.000-7.300 TL | Otobüs 1.800-2.100 TL
• İstanbul-Hatay: Uçak 5.000 TL'den başlıyor

Ulaştırma Bakanlığı iç hat tavan fiyatı 6.990 TL olarak belirledi — ama İstanbul-Gaziantep gibi popüler hatlarda bu sınır şimdiden aşıldı. Havayolu şirketleri Bakanlık'tan yeni bir tavan güncelleme talep ettiği ileri sürülüyor.
Türkiye Otobüsçüler Federasyonu Başkanı Mustafa Yıldırım'ın açıklaması dikkat çekici: "Son beş yılda seyahat talebi yüzde 50 azaldı. Akaryakıt ve otoyol maliyetleri arttığı için sektör, iş olmamasına rağmen zam yapmak zorunda kalıyor. Yaz dönemine girerken yeniden yüzde 20'lik zam gelir."
Yani talep düşüyor ama fiyat artıyor. Bu paradoks Türkiye ulaşım sektörünün en temel sorununu özetliyor: maliyetler sabit, talep değil.

Peki Ya Yurt Dışı?

Türklerin en çok gittiği yurt dışı destinasyonları Bulgaristan, Gürcistan, Yunanistan ve Almanya. Son ikisini karşılaştıralım.
İstanbul-Atina: Bayram döneminde 3.000-5.000 TL arasında. Schengen vizesi gerekiyor — bu en büyük engel. Ama vizesi olanlar için maliyet İstanbul-Gaziantep uçağıyla neredeyse aynı.
İstanbul-Berlin: Bayram döneminde 6.000-10.000 TL arasında. Almanya'da 4 milyon Türk kökenli insan yaşıyor — bayramda akrabaya gitme maliyeti giderek artıyor. Bir aile için gidiş uçak bileti 40.000 TL'yi geçebilir.
İstanbul-Sofya (Bulgaristan): 1.500-2.500 TL. En yakın yurt dışı, en uygun fiyatlı. Vize gerektirmiyor. Bu yüzden Türklerin en çok ziyaret ettiği yurt dışı ülke Bulgaristan.
Piyasalardaki son gelişmeler için: Barış mı, Abluka mı? Piyasaların En Karmaşık Haftası

Rakamları Hayata Vurunca

4 kişilik İstanbul-Gaziantep uçak gidiş-dönüş: 52.000 TL. İki aylık asgari ücret.
4 kişilik İstanbul-Berlin uçak gidiş-dönüş: 40.000 TL. Bir buçuk aylık asgari ücret.
4 kişilik İstanbul-Sofya uçak gidiş-dönüş: 10.000 TL. Yarım aylık asgari ücret.
Bulgar komşu, bu yıl da kazanıyor.

Bilet Alacaksan Bugün Al

Dört pratik öneri:
Erken al. Birçok hatta doluluk yüzde 70-80 seviyesinde. Uzmanlara göre erken alınan biletler sonraki zam artışlarından etkilenmiyor.
YHT'yi değerlendir. Ankara, Eskişehir, Konya, Sivas gibi YHT hattındaki şehirler için tren seçeneği hem en ucuz hem de konforlu. Tek yön 505 TL'den başlıyor.
Otobüs zamı gelmeden harekete geç. Yüzde 20'lik zam henüz uygulanmadı. Bugünkü otobüs bileti yarınkinden ucuz olacak.
Vize varsa Yunanistan düşün. Schengen vizesi varsa Atina, Gaziantep'le aynı fiyata mal oluyor — hem tatil hem de akrabaya gitmekten daha ekonomik bir alternatif olabilir.
Döviz kurunu ve enflasyonu işledik: Dolar mı Altın mı? 2026'da Paranı Nereye Koymalısın

Tüm gelişmeleri takip etmek için: Finans Gundem

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.

ForInvest Haber tarafından analistlerle düzenlenen ankette, BIST100 endeksi kapanış fark değerine ilişkin medyan tahmin -12,6 puan, ortalama tahmini ise 3,02 puan oldu.

Ankette, en yüksek beklenti 149,14 puan, en düşük beklenti -117,43 puan olarak gerçekleşti.

Bugün düzenlenen ForInvest Haber BIST 100 endeksi kapanış anketine 18 aracı kurum analisti katıldı; 9 analist pozitif, 9 analist ise negatif kapanış tahmininde bulundu.

TOGG'dan yapılan açıklamaya göre şirket, yeni B segmenti araç ailesi için platformu hazır bir çözüm olarak satın almak yerine geliştirme sürecine doğrudan mühendislik katkısı sağlayacak. Platform teknolojisini CAIT sunarken, kullanıcı deneyimi, ürün gereksinimleri ve dijital mimari tarafında belirleyici rolü TOGG üstlenecek.

İşbirliği kapsamında CAIT'in 'Bedrock Şasi' teknolojisi ile TOGG'un araç geliştirme kabiliyetleri bir araya getirilecek. Böylece Türkiye pazarı için yeni nesil elektrikli araçların geliştirilmesi amaçlanıyor.

TOGG Yönetim Kurulu Başkanı Fuat Tosyalı, mobiliteyi yalnızca bir ürün değil, bütüncül bir teknoloji ve ekosistem yaklaşımıyla ele aldıklarını belirterek, 'Hazır bir çözüm yerine geliştirme sürecinin parçası olarak kullanıcı ihtiyaçlarına daha iyi karşılık verirken aynı zamanda ülkemizde bu ekosistemin gelişimine katkı sağlıyoruz' ifadelerini kullandı.

CATL Yönetim Kurulu Başkanı Robin Zeng ise işbirliğinin Bedrock Şasi teknolojisinin küresel ölçekte büyümesi açısından önemli bir adım olduğunu belirterek, düşük karbonlu mobiliteye geçiş sürecini hızlandıracağını söyledi.

10 Ajan, 10 Görev — Neler Değişti?

Anthropic'in yayınladığı 10 şablon iki kategoride gruplanıyor.

Araştırma ve müşteri hizmetleri (5 ajan): Pitchbook hazırlama, toplantı hazırlığı, kazanç analizi, finansal model kurma, piyasa araştırması.

Finans ve operasyonlar (5 ajan): Değerleme incelemesi, genel muhasebe mutabakatı, ay sonu kapanışı, finansal tablo denetimi, KYC tarama.

Listeye bakarken bir şey dikkat çekiyor: Bunların büyük bölümü, bir yatırım bankasında ya da finans departmanında yeni başlayan birinin yaptığı işler. Analist seviyesi, junior asistan seviyesi. Sabah 07.00'den akşam 22.00'ye kadar çalışıp pitchbook hazırlayan genç bankacıların yaptığı o iş.
Claude bu ajanlarla Excel'de model kuruyor, PowerPoint'te pitchbook hazırlıyor, Outlook'ta kapak notu yazıyor — ve tüm bu adımları aralarında hiçbir şey yeniden anlatmadan yapıyor. Bağlam bir uygulamadan diğerine otomatik taşınıyor.

Hangi Verilerle Çalışıyor?

Yapay zeka ajanının finans sektöründe faydalı olabilmesi için tek şart güvenilir veridir. Anthropic bunu çözdü.
Mevcut entegrasyonlar: FactSet, S&P Capital IQ, MSCI, PitchBook, Morningstar, Chronograph, LSEG, Daloopa.
Yeni eklenenler: Dun & Bradstreet, Fiscal AI, Financial Modeling Prep, Guidepoint, IBISWorld, SS&C IntraLinks, Third Bridge, Verisk.
Ayrıca Moody'nin MCP uygulaması Claude'a entegre edildi — 600 milyondan fazla şirketin kredi notu ve verilerine doğrudan erişim.
Bu liste, City of London'ın veri omurgası. Türk analistler için de tanıdık: Borsa İstanbul analistlerinin büyük çoğunluğu bu platformların en az birini kullanıyor.
GPT-5.5 ve yapay zekanın çalışma biçimini nasıl değiştirdiğini anlattık: GPT-5.5 Geldi — Yapay Zeka Artık Senin Bilgisayarında

FIS Ortaklığı: Dünyanın Bankalarının Yüzde 12'si Devrede

Aynı hafta içinde ikinci kritik duyuru geldi: Anthropic, bankacılık teknolojisi devi FIS ile ortaklık kurdu.
FIS, dünyanın bankalarının yüzde 12'sinin core sistemlerini işletiyor. Bu ortaklıkla FIS altyapısındaki bankalara Kara Para Aklamayla Mücadele (AML) ajanı sunulacak. İlk kullanıcılar arasında BMO ve Amalgamated Bank var.
Bu ortaklığın önemi şu: Büyük bankaların yeni bir AI tedarikçisiyle çalışması genellikle 12 ay sürer — uyum, düzenleyici onay, risk değerlendirmesi. FIS üzerinden gelen bir entegrasyonda bu süreç atlanıyor. Claude, bankanın halihazırda çalıştığı tedarikçinin içinden geliyor.

"Entry-Level Bankacılık Bitti Mi?"

X'te bu soruyu soran binlerce kişi vardı. Bir paylaşım viral oldu: "Pitchbook hazırlayan giriş seviyesi yatırım bankacısı bitti. KYC analistinin işi bitti. Junior muhasebecilik bitti. Anthropic bunları tek günde sıkıştırdı."
Bu dramatik mi? Biraz. Ama tamamen haksız değil.
Stanford Üniversitesi'nin bu ay yayınladığı AI Index raporunu hatırlayalım: 22-25 yaş arası yazılım geliştiricilerin istihdamı 2024'ten bu yana yüzde 20 düştü. Yazılımda başlayan bu dönüşüm, artık finansa taşınıyor.
Ama önemli bir nüans var: Anthropic'in kendi açıklaması şu: "Kullanıcılar firmly in the loop — yani Claude'un her çıktısı müşteriye gitmeden, dosyalanmadan veya harekete geçilmeden önce insan onayından geçiyor." Araç, insanı kaldırmıyor. Giriş seviyesi görevleri dönüştürüyor.

Türkiye İçin Ne Anlama Geliyor?

Türkiye'de finans sektörü büyük. Akbank, Garanti BBVA, İş Bankası, Yapı Kredi — hepsi binlerce finans analisti istihdam ediyor.
Anthropic'in ajanları şu an İngilizce ağırlıklı. Bu kısa vadede Türk piyasasına etkisini sınırlıyor. Ama bu geçici.
Uzun vadede iki senaryo var. Ya Türk bankaları bu araçları erken benimseyen arasında yer alır ve rekabet avantajı kazanır. Ya da geç kalanlar maliyet dezavantajıyla karşılaşır.
Akbank ve Garanti BBVA zaten AWS müşterisi. Anthropic'in ajanları bu altyapıya entegre olabilir — ek vendor anlaşması gerektirmeden.
Yapay zekanın güvenlik boyutunu işledik: Yapay Zeka Kafesten Kaçtı. Sonra E-posta Attı

Teknoloji dünyasını takip etmek için: Finans Gundem Teknoloji

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.

Günün ilk yarısında yükseliş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 38,19 puan ve yüzde 0,26 artışla 14.955,62 puana çıktı.

Toplam işlem hacmi 104,4 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 1,64, holding endeksi ise yüzde 0,30 değer kazandı.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.909,80 puanı, en yüksek 15.030,90 puanı gördü.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 75'i yükselirken, 24'ü düştü, 1'i yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Sasa Polyester, Türk Hava Yolları, Astor Enerji, Akbank ile Türkiye İş Bankası (C) oldu.

Sektör endekslerinde en çok yükselen yüzde 2,16 ile spor, en fazla değer kaybeden ise 2,05 ile finansal kiralama faktoring oldu. Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 1,15 değer kaybederken, hizmetler endeksi yüzde 0,86, mali endeks yüzde 0,47 ve sanayi endeksi yüzde 0,37 değer kazandı.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasında savaşı sona erdirecek bir anlaşma sağlanması yönündeki ilerleme ve enerji fiyatlarındaki düşüş risk iştahını artırsa da enerji maliyetlerinin piyasalar üzerindeki etkilerinin sürebileceğine ilişkin endişelerle karışık bir seyir izleniyor.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi de negatif seyreden Avrupa borsalarına karşın, genele yayılan alımlarla 15.000 seviyesinin üzerini test ettiği günün ilk yarısını pozitif seyirle tamamladı.

Analistler, günün geri kalanında Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışının yanı sıra, yurt dışında ise ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 15.100 ve 15.200 puanın direnç, 14.800 ve 14.700 puanın destek konumunda olduğunu ifade etti.

Altının ons fiyatı 4 bin 730 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 37,21, bileşik getirisi yüzde 40,67 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1770, sterlin/dolar paritesi 1,3620 ve dolar/yen paritesi 156,4 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 45,2440 liradan, avro 53,3710 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,8 artışla 4 bin 730 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 2,9 azalışla 97,6 dolardan işlem görüyor.

Altın piyasaları yeniden ivme kazanırken, ons fiyatı 4.700 dolar direncini test etmeye devam ediyor. Mevcut seviyelerin hâlâ gerisinde olan altın için Morgan Stanley, yıl sonunda önemli bir yükseliş öngörüyor.

Morgan Stanley Research'ün Metaller ve Madencilik Emtia Stratejisti Amy Gower, en son değerli metaller raporunda altının yıl sonunda 5.200 dolara ulaşacağı tahminini yineledi. Bu öngörü, mevcut fiyat seviyesinin yaklaşık yüzde 10 üzerini işaret ediyor.

Gower, İran'daki savaşın yarattığı yoğun jeopolitik belirsizliğe karşın altının son aylarda beklenen performansı sergileyememesini şaşırtıcı bulmadığını belirtti.

'Çatışmanın tetiklediği enerji arz şoku, ABD'de faiz indirimlerine ilişkin beklentileri zayıflattı. Bu ortamda altının bu sefer güvenli liman işlevi görmekte zorlandığı görülüyor. Para politikasına duyarlılık, altın fiyatlarının temel belirleyicisi hâline geldi; bu durum güvenli liman statüsünü gölgede bırakarak hem jeopolitik hem de enflasyon risklerine karşı koruma sağlama işlevini zayıflattı. Altın fiyatları yalnızca belirli bir olayın etkisini değil, asıl olarak o olayı izleyen politika tepkisini yansıtıyor.'

Yüksek petrol fiyatlarının körüklediği enflasyon baskısı, Fed'i gevşeme politikasını yeniden değerlendirmeye zorlarken piyasalar bu yıl beklenen faiz indirimlerini fiyatlamaktan vazgeçmeye başladı. Bununla birlikte Morgan Stanley, yıl içinde en az bir faiz indirimi gerçekleşeceğine olan inancını koruyor.

'Altın reel faizlere karşı duyarlılığını sürdürecek; ancak daha fazla yükseliş için alan görüyoruz' diyen Gower, bankanın Ocak ayında bir, ardından Mart 2027'de bir faiz indirimi daha öngördüğünü hatırlattı.

'Bu gelişme altını desteklemeli; zira ETF alım kararları politika sinyallerine son derece duyarlı ve altın artık reel faizlerle yeniden uyum sağlıyor' diye ekledi.

Kamakshya Trivedi liderliğindeki stratejist ekibi, yatırımcılara dolar karşısında Türk Lirası'nda kalmaya devam etme tavsiyesi verdi.

Goldman Sachs raporunda, Türk lirasının son dönemde karşı karşıya kaldığı zorluklara dikkat çekildi ancak getirinin cazibesine de vurgu yapıldı.

Savaş nedeniyle fırlayan petrol fiyatlarının (Brent petrolün 100-110 dolar bandında seyretmesi) Türkiye'nin cari açığını kötüleştirdiği ve dezenflasyon sürecini tehdit ettiği belirtiliyor.

Rezerv baskısı tarafında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın Türk lirasını desteklemek adına rezervlerde yaşanan düşüşe dikkat çekildi.

Analistler, 'Şokun yanlış tarafında olunmasına ve yüksek rezerv kaybına rağmen; gelişen piyasalar ve sınır piyasalar (Frontier) arasındaki en yüksek 'carry' seviyeleri ve sıkı kur yönetimi, liranın zayıf patikasını telafi etti. Taktiksel olarak boğa (bullish) kalmaya devam ediyoruz' değerlendirmelerini yaptı.

Goldman, Türk lirasının yanı sıra petrol ihraç eden ülkelerin para birimleri olan Nijerya nairası ve Kazakistan tengesini de dolar karşısında favori listesinde tutmaya devam ediyor.

Anadolu Ajansı Katılım Finans Zirvesi, Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) işbirliğinde, 'Türkiye'nin Katılım Finans Vizyonu: Sürdürülebilir Büyüme, Dijital Dönüşüm ve Yeni Yatırım Modelleri' temasıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki (İFM) Ziraat Kuleleri Oditoryumu'nda düzenleniyor.

Açılış töreninde konuşan Akben, küresel iktisadi aktivitenin politik ve ekonomik gelişmelere bağlı olaylardan yoğun bir şekilde etkilendiği bir dönemden geçildiğini belirterek, 'Uluslararası hukuk tanımayan ve yayılım riski taşıyan savaş gündemi ekonomik, siyasi ve stratejik boyutlarıyla yakından takip edilmektedir. Bu savaşlar, yalnızca bölgesel değil küresel ölçekte hasara yol açmıştır.' diye konuştu.

Enerji ve gıda fiyatlarında baskı oluşturan bu gelişmelerin maliyet ve tedarik zincirine dair endişelerle enflasyon üzerindeki baskıyı artırdığını ve dünya ekonomisi üzerinde belirsizlik oluşturmaya devam ettiğini söyleyen Akben, 'Buna rağmen ülkemiz, güçlü ekonomik programı ve sağlam bankacılık yapısıyla bu hasarı yönetmeye devam etmektedir.' ifadesini kullandı.

'Türkiye'ye yönelik sermaye akımları rezerv birikimini desteklemiştir'

Ülke ekonomilerinin stratejik konumlanmasına ve mevcut tedarik zincirleri açısından alışılagelmiş ekonomik yapının yeniden şekillendiği bir döneme tanık olunduğuna dikkati çeken Akben, bu paradigma geçişinin ekonomide olduğu kadar diplomatik ve jeopolitik alanlara da yansımalarının bariz bir biçimde gözlemlendiğini dile getirdi.

Bu dönemde küresel ekonomide yapısal değişim yaşandığını korumacı adımlar ve küresel belirsizliklerin büyüme beklentilerini aşağı yönlü etkilediğini söyleyen Akben, şunları kaydetti:

'Ülkemiz 2025 sonu itibarıyla mevcut konjonktürel gelişmelere rağmen güçlü istikrarlı bir görünüm sergilemiştir. Küresel ekonomiye doğrudan entegre olan ülkemiz ekonomisi, tarifeler, savaşlar ve önemli ticaret ortaklarımızdaki yavaşlamaya rağmen 2025'in son çeyreği itibarıyla büyüme serisini 22'nci çeyreğe taşımış ve yıl sonunu yüzde 3,6'lık büyümeyle sonuçlandırmıştır. Büyüme rakamlarımız, sürdürülebilir bir kompozisyona işaret ederken makroekonomik istikrar açısından da olumlu bir görünüm sunmaya devam etmektedir.'

Akben, Merkez Bankası'nın brüt rezervlerine bakıldığında son dönemde belirgin bir toparlanma ve yukarı yönlü artışın dikkati çektiğini belirterek, 'Rezervin artması, ülke ekonomisinin dış şoklara karşı tampon kapasitesinin güçlendiğini göstermektedir. Küresel ekonomideki belirsizlik ortamı yatırımcıların güvenli liman arayışını artırmış, Türkiye'ye yönelik sermaye akımları da rezerv birikimini desteklemiştir. Merkez Bankası verilerine göre 24 Nisan 2026 itibarıyla rezervler 171 milyar dolara ulaşmıştır. Sonuç olarak, ülkemiz ekonomisinin büyümesini koruduğu, ekonomik aktivitenin güçlü görünümünü sürdürdüğü, cari dengede olumlu seyrettiği ve rezervlerde güçlenmeye devam ettiği bir tablo ortaya çıkmaktadır. Ülkemiz ekonomisinin bu kazanımlarında bankacılık sektörü önemli rol oynamaktadır.' değerlendirmesini yaptı.

Akben, Aralık 2025 itibarıyla bankacılık sektörünün aktif büyüklüğünün 46,9 trilyon liraya, kullandırılan fonların 24,4 trilyon liraya, toplanan fonların 27,2 trilyon liraya ve öz kaynakların 4,2 trilyon liraya ulaştığını aktararak, bu görünümün sektörün ölçek ve derinlik bakımından önemli bir seviyeye ulaştığını gösterdiğini kaydetti.

Finansal sistemin bilanço büyüklüğünün fonlama kapasitesi ve sermaye yapısı birlikte değerlendirildiğinde, sektörün ekonomik faaliyetleri destekleme gücünü koruduğunu belirten Akben, 'Katılım bankacılığı kamu ve özel sermaye yapılarının temsil edildiği 11 katılım bankası ülkemizde finansal mimarisinin gelişimine ve derinleşmesine öncülük etmektedir. Mart 2026 dönemi itibarıyla, toplam 1506 şube ve 22 bin 733 çalışanı ile müşterilerine hizmet vermektedir. Bu dönemde katılım bankaları aktif büyüklüğü 4,3 trilyon liraya, kullandırılan fonlar 2,2 trilyon liraya, toplanan fonlar 2,8 trilyon liraya ve öz kaynaklar 302 milyar liraya ulaşmıştır. 2024'te yüzde 8,1 olan aktif büyüklükteki pazar payımız 2025 yıl sonu itibarıyla yüzde 9,2'ye ulaşmıştır.' dedi.

- 'Farkındalığın artması penetrasyon kazanımını desteklemiştir'

Mehmet Ali Akben, uzun vadeli görünümün kat edilen yolu daha belirgin biçimde ortaya koyduğunu kaydederek, 2013-2025 döneminde yıllık ortalama bileşik büyüme oranının aktiflerde yüzde 37, kullandırılan fonlarda yüzde 34, toplanan fonlarda yüzde 38 ve öz kaynaklarda yüzde 34 olduğunu söyledi.

Bu güçlü bilanço büyümesi ve pazar payı kazanımının sürdürülebilirliğinin katılım bankalarının sağlıklı büyüme patikasına işaret ettiğini belirten Akben, şunlara dikkati çekti:

'Katılım bankalarının net dönem karı 2025 sonunda 86 milyar liraya ulaşmış, bu durum pazar payı gelişiminin sürdürülebilirliğini desteklemektedir. Katılım bankalarının 2026 Mart sonu itibarıyla temel performans göstergelerini incelediğimizde aktif büyüklüğün 4,7 trilyon liraya, kullandırılan fonların 2,3 trilyon liraya, toplanan fonların 3,1 trilyon liraya ve öz kaynakların ise 334 milyar liraya ulaşmış olduğu görülmektedir. Bankacılık sektöründen alınan pazar payı 2025 yıl sonuna göre 0,3 puan artmış ve 9,5 seviyesine ulaşmıştır. Toplanan fonlar payımız yüzde 11'e çıkmıştır. Kullandırılan fonlardaki payımız yıl sonuna göre yüzde 9'la yatay seyrini korumuştur. Bu güçlü finansal arka planla birlikte katılım bankalarının sürdürülebilir bilanço yapısı, müşteri odaklı hizmet anlayışı ve dijital altyapı yatırımları katılım bankacılığının ölçek kazanımını desteklemektedir. Bankacılık hizmetlerinin dijital kanallarla entegrasyonu, ürün ve hizmet çeşitliliğinin artırılması ve fiziksel ağın genişletilmesi katılım bankacılığının daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlamıştır. Bunun yanı sıra katılım finansa yönelik farkındalığın artması da penetrasyon kazanımını desteklemiştir.'

- '2025 sonu itibarıyla katılım bankalarının toplam müşteri sayısı 19,9 milyona yaklaştı'

Akben, finansal ekosistemde katılım finans ilkeleriyle uyumlu enstrüman çeşitliliğinin artırılması noktasında önemli bir örnek teşkil eden kira sertifikalarının gelişiminin dikkati çektiğine değinerek, 'Katılım bankaları tarafından 2025 yılında gerçekleştirilen 215,4 milyar liralık ihraç hacmiyle, bu enstrümanın sektör açısından güçlü ve stratejik bir fon toplama aracı haline geldiğini ortaya koymaktadır.' diye konuştu.

Katılım finans ekosisteminin derinleşmesinde kamu ve katılım bankalarının yanı sıra özel sektörün de önemli bir ihraççı rol üstlendiğini söyleyen Akben, 'Kira sertifikaları özellikle katılım bankaları açısından likidite yönetiminde temel araçlardan biri haline gelmiştir. Kazanımların uzun vadede kalıcı hale getirilmesi hiç şüphesiz müşteri tabanının genişletilmesiyle mümkün olacaktır.' ifadelerini kullandı.

Akben, 2025 sonu itibarıyla katılım bankalarının toplam müşteri sayısının 19,9 milyona yaklaştığını belirterek, aktif müşteri sayısının 8,4 milyon seviyesinde bulunmasının müşteri tabanının artık yalnızca nicelik olarak değil, kullanım yoğunluğu bakımından da kayda değer bir ölçeğe ulaştığını ortaya koyduğunu bildirdi.

Katılım bankacılığında dijital dönüşümün sektörün büyümesini taşıyan ana unsurlardan biri haline geldiğini söyleyen Akben, 2025 sonu itibarıyla aktif dijital bankacılık müşteri sayısının 7,9 milyona ulaştığını, yıl içinde de yüzde 25 arttığını dile getirdi.

Akben, aynı dönemde uzaktan kimlik tespiti yöntemiyle 1,3 milyonu aşkın vatandaşın müşteri ediniminin gerçekleştirildiğini kaydederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Dijital bankacılıkta 781 milyon adet işlem ve 29 trilyon liralık işlem hacmine ulaşılmış olması, katılım bankacılığının dijital alanda güçlü bir kapasiteye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Toplam işlemlerin yaklaşık yüzde 95'inin dijital kanallar üzerinden gerçekleştirilmesi, bu dönüşümün ulaştığı seviyeyi ortaya koymaktadır. Birlik olarak katılım bankacılığının pazar payını büyütmek temel hedefimiz. Kıymetli paydaşlarımızın desteğiyle, ülkemizin büyüme hedefleriyle tam uyumlu bir konumlanmayla sürdürülebilir bir geleceğin inşasına destek olmayı sürdüreceğiz. İlerleyen dönemlerde de katılım bankalarının merkeze aldığı ortak ilkelerden taviz vermeksizin sektörel penetrasyonumuzu artırma gayreti içerisinde olmaya devam edeceğiz.'

Yılmaz, 'İstanbul'u küresel ölçekte öne çıkan bir katılım finans merkezi haline getirme yönünde kararlılıkla politikalarımızı sürdüreceğiz' derken, 'Türkiye güvenli bir liman olarak daha fazla sermayeyi, daha fazla nitelikli insan gücünü ve karar alma merkezlerini cezbetmeye devam edecek. İstanbul'u bir finans merkezi olmanın ötesinde, yatırım, finans ve reel ekonomi arasında bağ kuran bir merkez olarak konumlandırıyoruz' diye belirtti.

Yılmaz'ın konuşmasında öne çıkan gelişmeler şu şekilde oldu:

Katılım finans ekonomik faaliyetleri toplumsal fayda ve hakkaniyet içinde değerlendiren bir sistemdir.

2018'de 2,5 trilyon dolar olan İslami finans varlıklarının 2030'da 9 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. 2024'te de 6 trilyon dolara ulaştı. Katılım bankacılığı kredi büyüklüğü Mart 2026 itibariyle 2 trilyon TL'ye ulaştı.

Yurt içi piyasalarda ilk kira sertifikası ihracına 2012'da başlandı, Nisan 2026 itibariyle 400 milyar TL kira sertifikası ihracı gerçekleşti.

BİST katılım endeksindeki şirketlerinin toplam değeri 6,5 trilyon TL ile BİST TÜM endeksindeki firmaların toplam büyüklüğünün %33'ünü oluşturmaktadır.

İstanbul'u finans merkezinin ötesinde reel ekonomiyle bağ kuran bir üs olarak nitelendiriyoruz. TBMM'ye sunulan teşvik paketi çok önemli. Dünyadan daha fazla sermayeyi ve nitelikli insanı ülkemize yönlendirmek, daha fazla karar alma merkezini ülkemize çekmek için önemli teşvikler TBMM'deki pakette yer alıyor.

Kurumlar vergisinin düşürüldüğü, yabancı sermayenin ülkemize gelişini kolaylaştırıldığı bir sistem uyguluyoruz. Türkiye'nin küresel finans sisteminde daha geniş bir yer almasını katılım finans sağlayacaktır.

Tek durak ofis mantığı Türkiye geneline yayılacak.

Türkiye'nin küresel finans sisteminde daha geniş bir yer almasını katılım finans sağlayacaktır. Katılım finans kanun tasarısı çalışmalarımız da devam ediyor, tamamlandığında taslağı sunacağız.

Katılım finans sektörünün yeşil dönüşüm alanına daha fazla eğilmesi bir dileğimizdir. Tüm finans dünyamızın ve özellikle katılım finans sektörünün COP31'e iyi hazırlanmasını istiyoruz.

İYF, Türkiye'nin bölgesel ve küresel katılım finans merkezi olmasında en büyük rolü oynayacaktır.

Katılım finans imkânları etkinleştirilecek.

Kuruluş, özellikle net faiz marjlarındaki toparlanmanın bankaların kârlılığına destek verdiğini belirtirken, 2026 yılında da marjlarda genişleme beklendiğini ifade etti. Fitch Ratings, ancak bu görünümün büyük ölçüde İran savaşı kaynaklı gelişmelerin süresi ve etkileri ile Türkiye'de izlenecek para politikası patikasına bağlı olacağını vurguladı.

Raporda, yüksek faiz ortamının bankaların çekirdek gelirlerini desteklediği ancak risk maliyetlerinin yüksek kalmaya devam ettiği belirtildi. Değer düşüklüğü giderleri ve faaliyet giderlerinin ise varlık kalitesindeki bozulmanın sürmesi ve yüksek enflasyon nedeniyle baskı oluşturmaya devam etmesinin beklendiği kaydedildi.

Fitch Ratings değerlendirmesinde, Türk bankalarının son dönemde daha güçlü bilanço yapısı ve artan faiz gelirleri sayesinde operasyonel tarafta toparlanma sinyalleri verdiği, ancak makroekonomik belirsizliklerin sektör açısından yakından izlenmeye devam edildiği ifade edildi.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, güne yüzde 0,47 artışla 14.987,21 puandan başladı.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,91 kazançla 14.917,43 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirdi.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 69,78 puan ve yüzde 0,47 artışla 14.987,21 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,61, holding endeksi yüzde 0,24 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,86 ile iletişim, en çok gerileyen yüzde 0,29 ile menkul kıymet yatırım ortaklığı oldu.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasında savaşı sona erdirecek bir anlaşma sağlanması yönündeki ilerleme ve ABD'de açıklanan ADP özel sektör istihdamı verisinin iş gücü piyasasında pozitif ivmelenmeye işaret etmesi risk iştahını destekliyor.

Orta Doğu'da kalıcı barışın sağlanabileceğine dair yeşeren umutlar piyasalara taze bir hareket getirdi.

ABD ile İran tarafından gelen sert açıklamalar zaman zaman uzlaşı masasından sonuç alınmayacağına yönelik korku oluştursa da yetkililerin nihai bir anlaşma yolunda kalması Orta Doğu'da barış sağlanacağına yönelik iyimserlikleri koruyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın kendileriyle anlaşmayı çok istediğini belirterek, son 24 saatte İran'la çok verimli görüşmeler yaptıklarını söyledi. Trump, bir anlaşmaya varılmasını "çok muhtemel" olarak değerlendirdi. Bunun yanı sıra İran, "Hürmüz Boğazı ve bölge sularındaki gemilerin ihtiyaçlarını karşılamaya hazırız." mesajı verdi.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Almanya'da fabrika siparişleri, Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 15.000 ve 15.100 puanın direnç, 14.800 ve 14.700 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 45,2410 seviyesinden işlem görüyor.

Dün yatay seyreden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen altında 45,2130'dan tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.40 itibarıyla yüzde 0,1 artışla 45,2410'dan işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,3 yükselişle 53,2690'dan, sterlin/TL de yüzde 0,2 primle 61,6430'dan satılıyor. Dolar endeksi yatay seyirle 98 seviyesinde seyrediyor.

Orta Doğu'da kalıcı barışın sağlanabileceğine dair yeşeren umutlar varlık fiyatlarına yeni bir hareket sağladı.

ABD ile İran tarafından gelen sert açıklamalar zaman zaman uzlaşı masasından sonuç alınmayacağına yönelik korku oluştursa da yetkililerin nihai bir anlaşma yolunda kalması Orta Doğu'da barış sağlanacağına yönelik iyimserlikleri koruyor.

Olası bir kalıcı barışın Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatlarının hız kazanacağına yardımcı olacağı beklentisiyle petrol fiyatlarının gerilemesi ve güçlü gelen şirket bilançoları piyasalardaki olumlu havayı destekledi.

Brent petrolün varil fiyatı, son 6 işlem gününün ardından ilk kez 100 doların altını görürken, günü yüzde 7,8 düşüşle 100,4 dolardan tamamladı. Petrol fiyatlarındaki geri çekilme, merkez bankalarının gelecek dönemde atabileceği olası 'şahin' adımlara yönelik endişeleri hafifletti.

Söz konusu gelişmelerle varlık fiyatlarında belirgin hareketler gözlendi. ABD'de tahvil getirileri ABD Merkez Bankasına (Fed) ilişkin 'şahin' beklentilerin fiyatlamalardan çıkması ve petrol fiyatlarındaki düşüşle birlikte enflasyonist baskıların hafifleyeceği tahminleriyle bir miktar geriledi.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Almanya'da fabrika siparişleri, Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirtti.

- Çeyrek altın 11 bin 260 liradan, cumhuriyet altını 44 bin 900 liradan satılıyor

Gram altın, güne yükselişle başlamasının ardından 6 bin 855 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki artışa paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 2,9 yükselişle 6 bin 819 liradan tamamladı.

Güne yükselişle başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 2,1 artışla 6 bin 855 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 260 liradan, cumhuriyet altını 44 bin 900 liradan satılıyor.

Altının onsu, önceki kapanışının yüzde 0,5 üstünde 4 bin 713 dolardan işlem görüyor.

ABD ile İran arasında nihai bir anlaşma yapılacağına ve Orta Doğu'da barış sağlanacağına yönelik iyimserliklerle dolarda görülen zayıflama ve tahvil faizlerindeki geri çekilme altın fiyatlarını pozitif etkiliyor.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Almanya'da fabrika siparişleri, Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirtti.

Öte yandan, Anadolu Ajansı (AA) ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) işbirliğinde bugün İstanbul'da 'Anadolu Ajansı Katılım Finans Zirvesi' yapılacak. Zirvede, katılım finans ekosistemi açısından kritik mesajların verilmesi bekleniyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın da katılacağı zirvenin açılış konuşmaları, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Burak Dağlıoğlu, TKBB Başkanı Mehmet Ali Akben ve AA Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Serdar Karagöz tarafından yapılacak.

Kapanış konuşmasını Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in yapacağı zirvede, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan özel oturumda konuşacak.

Dün 109,02 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 101,27 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.18 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,27 artarak 101,55 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 95,50 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki kısıtlı yükselişte, ABD ile İran arasında anlaşmaya yönelik iyimserliğin sürmesine karşın Hürmüz Boğazı'ndaki enerji akışına ilişkin devam eden belirsizlikler ve ABD'nin ham petrol stoklarındaki düşüş etkili oldu.

Dün ABD'nin İran ile savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için Tahran yönetimiyle tek sayfalık mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğuna ilişkin haber akışı, petrol fiyatlarını 100 doların altına çekmişti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, gelecek hafta Çin'e yapacağı resmi ziyaret tamamlanana kadar İran ile önerilen barış çerçevesine ilişkin nihai bir diplomatik ilerleme sağlanmasını beklediği öne sürüldü. Axios platformunun konuya yakın yetkililere dayandırdığı haberine göre Trump, İran ile mutabakat zaptı imzalanması için Tahran yönetiminden 24 ila 48 saat içinde yanıt bekliyor.

Trump, Beyaz Saray'da dövüş sporları şampiyonlarını ağırladığı bir etkinlikte de İran'ın kendileriyle anlaşmayı çok istediğini belirterek, 'Son 24 saatte (İran ile) çok verimli görüşmeler yaptık ve bir anlaşmaya varmamız çok muhtemel.' ifadesini kullandı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise Washington yönetimini müzakerelerde samimi bir çaba içinde olmamakla suçladı. Bekayi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, 'Müzakere kavramı, en azından uyuşmazlığın çözülmesi amacıyla gerçekten diyaloğa girme yönünde samimi bir çabayı gerektirir. Bu aynı zamanda iyi niyeti de gerektirir. Yani 'müzakere', tartışma/çekişme değildir, ne 'dayatma', ne 'aldatma', ne 'şantaj' ne de 'zorlama'dır.' değerlendirmesinde bulundu.

Öte yandan, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Umman Körfezi'nde ablukayı ihlal etmeye çalışan İran bayraklı yüksüz bir gemiye el konulduğunu duyurdu.

ABD'nin ham petrol ve benzin stoklarındaki azalış da ülkede talebin yüksek seyrettiği algısı yaratarak fiyatları destekledi. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 2 milyon 300 bin varil azalışla 457 milyon 200 bin varil seviyesine gerilediğini açıkladı.

Ticari ham petrol stoklarına dahil olmayan stratejik ham petrol stokları da 5 milyon 200 bin varil azalarak 392 milyon 700 bin varil seviyesine düştü. Bu dönemde ABD'nin benzin stokları ise yaklaşık 2 milyon 500 bin varil azalışla 219 milyon 800 bin varil olarak kayıtlara geçti.

Brent petrolde teknik olarak 114,62 doların direnç, 90,08 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat güne yüzde 0,42 yükselişle 18.027,00 puandan başladı.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen haziran vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 3,20 artışla 17.951,00 puandan tamamladı. Endeks kontratı akşam seansında da yükselişini sürdürerek 18.023,00 puandan kapandı.

Haziran vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışının yüzde 0,42 üzerinde 18.027,00 seviyesinden işlem görüyor.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasında savaşı sona erdirecek bir anlaşma sağlanması yönündeki ilerleme ve ABD'de açıklanan ADP özel sektör istihdamı verisinin iş gücü piyasasında pozitif ivmelenmeye işaret etmesi risk iştahını destekliyor.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Almanya'da fabrika siparişleri, Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 18.100 ve 18.200 puanın direnç, 17.900 ve 17.800 puanın destek konumunda olduğunu bildirdi.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasında savaşı sona erdirecek bir anlaşma sağlanması yönündeki ilerleme ve ABD'de açıklanan ADP özel sektör istihdamı verisinin iş gücü piyasasında pozitif ivmelenmeye işaret etmesi risk iştahını destekliyor.

Orta Doğu'da kalıcı barışın sağlanabileceğine dair yeşeren umutlar piyasalara taze bir hareket getirdi.

ABD ile İran tarafından gelen sert açıklamalar zaman zaman uzlaşı masasından sonuç alınmayacağına yönelik korku oluştursa da yetkililerin nihai bir anlaşma yolunda kalması Orta Doğu'da barış sağlanacağına yönelik iyimserlikleri koruyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın kendileriyle anlaşmayı çok istediğini belirterek, son 24 saatte İran'la çok verimli görüşmeler yaptıklarını söyledi. Trump, bir anlaşmaya varılmasını 'çok muhtemel' olarak değerlendirdi. Bunun yanı sıra İran, 'Hürmüz Boğazı ve bölge sularındaki gemilerin ihtiyaçlarını karşılamaya hazırız.' mesajı verdi.

Bu gelişmelerin paralelinde olası bir kalıcı barışın Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatlarının hız kazanacağına yardımcı olacağı beklentisiyle petrol fiyatlarının gerilemesi ve güçlü gelen şirket bilançoları piyasalardaki olumlu havayı destekledi.

Brent petrolün varil fiyatı, son 6 işlem gününün ardından ilk kez 100 doların altını görürken, günü yüzde 7,8 düşüşle 100,4 dolardan tamamladı. Petrol fiyatlarındaki geri çekilme, merkez bankalarının gelecek dönemde atabileceği olası 'şahin' adımlara yönelik endişeleri hafifletti.

Öte yandan ABD'de dün açıklanan ADP özel sektör istihdamı verisi beklentileri karşılayamasa da ülkede iş gücü piyasasının hareketlendiğine ışık tuttu. ABD'de nisanda özel sektör istihdamı 109 bin kişi arttı. Özel sektör istihdamı bir önceki ay 62 bin kişi yükselmişti.

Analistler, ABD'de iş gücü piyasasında gözlenen ivmelenmenin ekonomik aktivitenin dayanıklılığını koruduğuna işaret ettiğini belirterek, söz konusu görünümün Fed'in enflasyon ile resesyon arasında karşı karşıya kaldığı politika ikilemini hafifletebileceğini ifade etti.

Söz konusu gelişmelerle varlık fiyatlarında belirgin hareketler gözlendi. ABD'de tahvil getirileri Fed'e ilişkin 'şahin' beklentilerin fiyatlamalardan çıkması ve petrol fiyatlarındaki düşüşle birlikte enflasyonist baskıların hafifleyeceği tahminleriyle bir miktar geriledi.

- Altın yükselişini sürdürüyor

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 8 baz puan düşüşle yüzde 4,35'e indi. ABD 10 yıllık tahvil getiri yeni işlem gününde yatay seyrediyor. Dün gerilimlerin azalacağı beklentisiyle yüzde 0,3 değer kaybıyla 98 seviyesinden kapanan dolar endeksi, yeni günde bu seviyesini koruyor.

Altının onsu ise dolardaki zayıflama ve tahvil faizlerindeki geri çekilmeyle dün yüzde 2,9 artışla 4 bin 691 dolara çıktı. Ons altın şu sıralarda da yüzde 0,3 kazançla 4 bin 704 dolardan alıcı buluyor.

Kurumsal tarafta, çip şirketi Advanced Micro Devices (AMD), önceki gün piyasaların kapanışının ardından yayımladığı bilançosunda, güçlü kar ve gelir bildirdi. Mevcut çeyreğe dair gelir tahminleri de beklentileri aşan AMD'nin hisseleri dün yüzde 18,6 değer kazandı.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 1,46, Nasdaq endeksi yüzde 2,03 ve Dow Jones endeksi de yüzde 1,24 arttı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

- Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsaları dün Orta Doğu'da esen barış rüzgarları ve enerji maliyetlerinin azalacağını beklentisiyle alıcı bir seyir izledi.

Orta Doğu'daki gerilimlerin enerji kanalı üzerinden bölge ekonomilerini tehdit ettiği bu dönemde, olası bir kalıcı barışın süregelen enflasyon ve büyüme risklerini törpülemesi öngörülüyor.

Bölgede dün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi'nde mart ayı üretici enflasyonu aylık bazda yüzde 3,4 ile Ağustos 2022'den bu yana en hızlı yükselişe işaret ederken, verinin alt kalemleri incelendiğinde enerji maliyetlerindeki yükseliş öne çıktı.

Bu durum Avrupa Merkez Bankasına (ECB) yönelik 'şahin' beklentileri pekiştirirken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda ECB'nin yüzde 65 ihtimalle haziran toplantısında faiz artırımına gidebileceği bekleniyor.

Öte yandan İngiltere'de bugün halk yerel seçim için sandığa gidiyor. Yerel seçimlerin ülkede siyasi belirsizliğe yol açmasından dolayı önceki gün tahvil faizlerinde görülen satış baskısı, dün yerini alımlara bıraktı. İngiltere'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,1'e çıkmasının ardında yüzde 4,94'e indi.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 2,15, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 2,12 , Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2,94 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 2,35 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

- Japon piyasaları tatil sonrası hızlı başlangıç yaptı

Asya borsalarının genelinde alıcı bir seyir hakimken, 3 günlük tatil sonrası yeniden işleme açılan Japonya borsalarında sert yükselişler dikkati çekiyor.

Bölgede ABD-İran arasında bir anlaşma sağlanacağına yönelik beklentiler risk iştahının yüksek seyretmesinde etkili oluyor. Anlaşma ile Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişlerinin artacağı ve bunun da enerjide çoğunlukla ithalata bağımlı Asya ekonomileri için rahatlatıcı bir etken olacağı düşünülüyor.

Öte yandan Japonya Merkez Bankası (BoJ) 18-19 Mart'taki para politikası kurulu toplantısının tutanaklarını yayımladı.

Tutanaklara göre, üyelerin çoğu, ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı enerji şokunun, uzaması ve enflasyon üzerinde ikinci tur etkiler yaratması endişelerine yol açması durumunda faiz oranlarını artırma ihtiyacı duyuyor.

Bir üye BoJ'un faizleri 'uzun aralıklarla' artırmaması gerektiğini söylerken, bir diğeri ise Orta Doğu çatışmasının ekonomide herhangi bir bozulma belirtisi göstermemesi durumunda merkez bankasının tereddüt etmeden faiz artırması gerekeceğini belirtti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 5,7, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,1, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,6 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 yükseldi.

- BIST 100 endeksi rekor kırdı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,91 değer kazanarak 14.917,43 puanla rekor seviyeden tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,4 yükseldi.

Dolar/TL dünü 45,2130'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,2360'tan işlem görüyor.

Öte yandan Anadolu Ajansı (AA) ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) işbirliğinde bugün İstanbul'da 'Anadolu Ajansı Katılım Finans Zirvesi' yapılacak. Zirvede katılım finans ekosistemi açısından kritik mesajların verilmesi bekleniyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın da katılacağı zirvenin açılış konuşmaları, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Burak Dağlıoğlu, TKBB Başkanı Mehmet Ali Akben ve AA Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Serdar Karagöz tarafından yapılacak.

Kapanış konuşmasını Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in yapacağı zirvede, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan özel oturumda konuşacak.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Almanya'da fabrika siparişleri, Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 15.000 ve 15.100 puanın direnç, 14.800 ve 14.700 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 Almanya, mart ayı fabrika siparişleri

12.00 Avro Bölgesi, mart ayı perakende satışlar

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

17.00 ABD, mart ayı inşaat harcamaları

'Enflasyonla mücadele etmek zor bir iş değil' diye yazıp çizince tepkiler geliyor. Hatta bazıları 'formülünü' soruyor. 'Formül' arayışı ilginç; demek ki enflasyonla mücadele mekanik bir iş olarak görülebiliyor. Değil elbette. Önce şunu ıskalamamak gerekiyor: Vaktiyle yüksek enflasyonla yaşamış çok sayıda ülke enflasyonlarını düşük tek haneye düşürdü ve daha önemlisi, bu geçici olmadı; uzun süredir düşük tek haneli enflasyon hüküm sürüyor o ülkelerde.

Demek ki yapılabiliyor. Çok sayıda ülke bunu başardığına göre, o kadar zor bir iş değil. Kaldı ki Türkiye'nin 2002-2016 deneyimi var. 2002 sonunda yüzde 72 olan enflasyon 2004 başladığında tek haneye düşmüştü. Sonra 2017'ye kadar birkaç kez yüzde 10-11 gibi düşük iki haneli düzeyler dışında, ortalama yüzde 8 etrafında salındı enflasyon. Evet, dünya standardına göre o da yüksek bir enflasyon, ama hiç olmazsa bu kadarını başarabilmiştik.

'Talep kaynaklı, maliyet kaynaklı' tartışmasından kurtulmalıyız

Madde madde enflasyonu nasıl düşürebileceğimizi sıralayayım:

1- Önce enflasyon 'talep kaynaklı', yok değil, 'maliyet kaynaklı' gibi tartışmalardan zihnimizi kurtarmak gerekiyor. Enflasyon bir nedenle sıçradı mı, hepsi iç içe giriyor çünkü.

2- Talebin çok önemli olmadığını söyleyen ve kâr-ücret çekişmesini ön plana çıkaran bazı iktisatçılar şunu gözden kaçırıyorlar: talebin canlı olduğu bir ortamda hem fiyat belirleme gücü olan şirketlerin op güçleri daha artıyor hem de işçilerin pazarlık güçleri daha fazla oluyor. Ana akım dışındaki modellerin bir kısmında ücret artışları ve enflasyon denklemlerinde, bu nedenle kapasite kullanım oranı önemli bir belirleyici. En azından bu nedenle talep önemli.

Türkiye'de işgücünün pazarlık gücü yok. Sendikalaşma oranı çok düşük çünkü. Ama çoğu şirketin önemli bir fiyat belirleme gücü var. Bu durumda, uygulanacak programın talep artışlarını dizginlemesi gerekiyor. Bunun yolu da mali ve parasal disiplinden geçiyor. Farklı bir ifadeyle, bütçe açığı kontrol altında olacak, faiz enflasyonun üzerinde belirlenecek ve hızlı kredi genişlemesine izin verilmeyecek.

3- İthal girdi kullanımı çok fazla. Demek ki döviz kuru üretim maliyetlerinin önemli bir belirleyicisi. Kur artışına yol açan eğilimleri törpülemek gerekiyor. Farklı bir ifadeyle, döviz cinsinden mali varlıklara olan talebin düşmesi ve lira cinsinden mali varlıklara olan talebin artması gerekiyor. İşte 'zurnanın zırt dediği yer' ve yanlış anlaşılabilen konu burası.

Döviz cinsinden mali varlıklara olan talebi, sadece faizi enflasyonun belirgin biçimde üzerinde tutarak düşüremezsiniz. Elbette, pozitif reel faiz gerekiyor. Hem talep artışını törpülemek hem de döviz talebini azaltmak için. Ama yeterli değil. Farklı biçimde tekrar edeyim: Yerli paraya olan güveni sadece faiz artışıyla sağlayamazsınız. Sağlasanız bile o kalıcı olmaz. Döviz talebini her an tetikleyecek temel kırılganlıklarınızı da ortadan kaldırmanız gerekiyor. Bunun yolu güveni sağlamaktan geçiyor.

Temel kırılganlıkların başında yargı sistemi var

4- Türkiye'nin temel kırılganlıkları nelerse, onların üzerine gitmek gerekiyor. Açık ki listenin başında yargı sistemi var. Adil ve hızlı çalışan bir yargı sistemi, güvenin sağlanmasının ön koşulu. İkincisi, Eylül 2021'de başlayan garip para politikası enflasyonu yaklaşık 90 puan sıçrattı. O para politikasının uygulanmasına müsaade eden kurumsal yapının (Merkez Bankası yasası) ve anlayışın (düşük faiz-rekabetçi kur-canlı ekonomi) değişmesi gerekiyor. Üçüncüsü, bütçede kara deliklere yol açmayacak bir ihale yasasına ihtiyaç var. Liste uzatılabilir: TÜİK'in kurumsal yapısının değiştirilmesi, rant yasası ve verimliliği artırmak üzere tasarlanmış bir sanayi politikası gibi.

5- Bir önceki maddede sıralanan ilk üç reform çok önemli. Bunların gerçekleştirilmesi bir anda havayı değiştirir. Bu üçünden birincisi ve sonuncusu somut reformlar. Ama ikincisi somut değil. 'Anlayışın değişmesi' nasıl reform olabilir? Şöyle olabilir: Düşük faiz-rekabetçi kur-canlı ekonomi üçlüsünün önemli temel kırılganlıkları olan bir ülkede yıkıcı bir politika olduğunu, onu tasarlayanların ve uygulayanların çıkıp açık açık söylemeleri ve özeleştiri yapmaları gerekir. Yaparlar mı? O benim konum değil; ben enflasyonla bu ülkede mevcut koşullar altında nasıl mücadele edilebileceğiyle ilgiliyim.

6- Dış koşullar elbette olumlu olursa enflasyonla mücadele daha kolay olur. Ama ona yapılabilecek bir şey yok. Bize düşen işimizi doğru yapmak.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Yeni ekonomi yönetimi, AKP iktidarında çoğu kez sergilenen tutumu takındı. Daha önce yapılanlar sanki başka bir siyasi iktidarın uygulamasıymış gibi davranıldı, geçmişin uygulamaları adeta açık açık eleştirildi ve çok yanlış olduğu dile getirildi.

Özellikle kur korumalı mevduat uygulaması: Bu yaklaşım doğruydu tabii ki, kur korumalı mevduat uygulaması ekonomiyi kuşkusuz çok tahrip eden bir uygulamaydı.

Aslında KKM uygulamasının başlatılmasını zorunlu hale getiren, çıkışın bu uygulamada bulunmasına yol açan faiz indiriminin yanlışlığı ortadaydı ama bunu iktidar cephesinde dile getirebilen tabii ki yoktu.

Ama dile getirilememekle birlikte faiz indiriminin yanlış olduğu, Haziran 2023'te göreve başlayan yeni ekonomi yönetiminin icraatıyla ortaya konuldu. İlk atılan adımlar faiz artışına girişmekti. Ne var ki ekonomi yönetimi faiz artışında agresif olamadı ve küçük küçük artışlarla yetinildi, bunun da enflasyona olan etkisi sınırlı kaldı.

Ayrıca 2023 seçimleri öncesinde artırılmasına izin verilmeyen kur bir süreliğine adeta serbest bırakıldı ve haziran ayında çok yüklü bir artış yaşandı.

Ya enflasyon ne oldu?

Programın ana hedefi enflasyonla mücadeleydi. Öyle ya 2021 eylülünde başlatılan faiz indiriminden sonra bir ara TÜFE bazında yüzde 85-86'ya tırmanan, daha sonra ise baz etkisiyle gerileyerek yüzde 40'a inen enflasyonu daha da aşağı çekmek gerekiyordu.

Gerekiyordu, çünkü Türkiye'nin enflasyon hedefi tek haneli düzeylerdi, hatta yüzde 5'ti.

Mayıs 2023'te oluşan yıllık enflasyon yüzde 40'tı, hadi tam oranı verelim, yüzde 39,59'du. Oran haziran sonunda yüzde 38,21'e indi ve bir daha yüzde 40'ın altında bir oran görebilmek için bir buçuk yıl beklemek gerekti.

2023'ün temmuz ve ağustosunda, bırakın yaz aylarını, fiyatların en çok arttığı aylarda bile görülmeyen ölçüde, yüzde 9'u aşan artışlar görülünce yıllık oran hızla tırmandı.

Bu tırmanış öyle bir hal aldı ki yeni ekonomi yönetiminin işbaşı yaptığı haziran ayında devralmış olduğu Mayıs 2023'teki yüzde 39,59'luk yıllık enflasyon, bir yıl sonra Mayıs 2024'te yüzde 75,45'le rekor kırdı.

Ekonomi yönetimi 'öyle önlemler' almıştı ki bir yıl içinde enflasyonu neredeyse ikiye katladı.

Sonra düşüş başladı, ki başlaması normaldi 2023'ün rekor aylık oranları çıkıp yerlerine görece düşük oranlar giriyordu, yıllık artış 2025'in sonunda yüzde 31'e geriledi. Ve işte orada kalındı.

Üç yılda 7 puan

Yeni ekonomi yönetimi yüzde 40'ta devraldığı enflasyonu üç yıl sonunda 7 puan aşağı çekerek ancak yüzde 33'e indirdi. Mayıs ayı oranını aylık yüzde 2 artış varsayımına dayanarak hesapladığımı bir kez daha belirteyim.

Bu arada Haziran 2023'ten Mayıs 2026'ya kadar geçen 36 ayın ortalama enflasyonunun yüzde 47 olduğunu da göz ardı etmemek gerek. Elbette herhangi bir tarihteki enflasyonun ne olduğu önemli ama bu dönemde yaşanan ortalamanın hangi düzeyde bulunduğu da bir gösterge.

İki talihsiz dönem:

Yeni ekonomi yönetimi devraldığı yüzde 40'lık enflasyonu üç yılda ancak 7 puan aşağı çekerek yüzde 33'e indirdi ama kabul etmek gerekir ki iki talihsiz dönem yaşandı.

Birincisi geçen yılın mart ayındaki İBB operasyonu ve hâlâ devam etmekte olan o süreç: Dövizde çok kısa sürede yaşanan zıplama ve bunun etkisiyle enflasyonda yaşanan artış, ayrıca Merkez Bankası'nın faiz indirimine ara vermekten öteye geçip faizi artırmak durumunda kalması: Gerçi geçen yıl 19 Mart'ta başlayan operasyon döneminde fiyatlarda çok belirgin artışlar yaşanmadı. Ama yine de belki fiyat artışları çok daha düşük olacaktı, bunu bilmek mümkün değil.

Bu yılın talihsizliği de, belki dünyanın talihsizliği demek daha doğru olur Trump! ABD ve İsrail'in İran'a dönük saldırısı ve tırmanan enerji fiyatları tüm dengeleri bozdu. Yurt içinde fiyatların daha da artmasını önlemek amacıyla vergi gelirlerini olumsuz etkilemesi kaçınılmaz olan eşel mobil uygulaması devreye alınarak akaryakıt fiyatlarının az artması sağlandı. Ne var ki özellikle elektrik ve doğalgaza gelen zamların etkisi henüz tam olarak görülmedi. Bu etki tüm mal ve hizmet fiyatlarına bir süre sonra daha da fazla etki etmeye başlayacak. Bu da mayısta yüzde 33 dolayında beklenen yıllık enflasyonun daha da yukarı gitmesine yol açabilecek.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

S&P 500 endeksi yüzde 1,46 artışla 7.365,12 puana, Nasdaq endeksi yüzde 2,03 kazançla 25.838,94 puana çıktı.

ABD ile İran arasında bir anlaşmaya varılabileceğine dair iyimserlik artarken, pay piyasalarında pozitif seyir izlendi.

ABD Başkanı Donald Trump, dün, İran ile nihai bir anlaşmaya varılması yönünde ilerleme kaydedildiğini ve Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulmasına karar verdiklerini bildirdi.

Analistler, bu gelişmenin Hürmüz Boğazı kaynaklı jeopolitik tansiyonu düşürdüğünü ve ABD/İsrail ile İran arasındaki savaşın diplomatik yollarla sonlandırılabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdiğini belirtti.

Bugün sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda da Trump, 'İran'ın, üzerinde anlaşılanı vermeyi kabul edeceğini varsayarsak ki bu büyük bir varsayım olur, zaten efsanevi olan Destansı Öfke Operasyonu sonuna gelmiş olur.' ifadelerini kullandı.

Trump, İran'ın üzerinde anlaşılan konuları kabul etmemesi halinde 'bombardımanın öncekinden daha yüksek ve yoğun düzeyde tekrar başlayacağı' tehdidinde bulundu.

Orta Doğu'da barışın sağlanabileceğine dair iyimserlikle Brent petrolün vadeli varil fiyatı TSİ 23.30 itibarıyla yüzde 7'nin üzerinde azalışla 102,04 dolar olurken, aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de yüzde 6 civarı düşüşle 95,85 dolardan alıcı buldu.

Kurumsal tarafta, çip şirketi Advanced Micro Devices (AMD), dün piyasaların kapanışının ardından yayımladığı bilançosunda, güçlü kar ve gelir bildirdi. Mevcut çeyreğe dair gelir tahminleri de beklentileri aşan AMD'nin hisseleri yüzde 18,6 değer kazandı.

Bugün finansal sonuçlarını açıklayan medya devi Walt Disney'in geliri ve karı da beklentilerin üzerinde gelirken, şirketin hisseleri yaklaşık yüzde 7,5 yükseldi.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de nisanda hızlanan özel sektör istihdamı 109 bin kişilik artış kaydetti.