BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 615,28 puan artarken, toplam işlem hacmi 263,1 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 8,54, holding endeksi yüzde 5,79 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 8,54 ile bankacılık, tek kaybettiren ise yüzde 1,21 kimya petrol plastik oldu.

Küresel piyasalar, ABD ile İran arasında iki haftalık ateşkes sağlanmasının ardından pozitif seyir izlerken, Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin olumsuz haber akışı fiyatlardaki yükselişleri sınırladı.

Ateşkese ilişkin, ABD Başkanı Donald Trump, İran'a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala Pakistan'ın arabuluculuğunda yapılan görüşmelere ilişkin yaptığı duyuruda, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in öncülüğünde, İran ile yürütülen müzakerelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.

Ancak İran'ın Fars Haber Ajansının, "İsrail'in Lübnan'a saldırması nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndan petrol tankerlerinin geçişi durduruldu" açıklamasının ardından gelen petrol fiyatlarındaki yükseliş, pay piyasalarında risk iştahını azalttı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, gün içinde en yüksek 13.679,94 puanı görmesinin ardından küresel piyasalara paralel gelen kısmi satışlarla kazancının bir kısmını geri verdi.

Analistler, yarın ABD ile İran arasındaki gelişmelere ilişkin haber akışının yanı sıra yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin yurt dışında ise ABD'de Kişisel tüketim harcamaları (PCE) Fiyat Endeksi ve büyüme başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtirken, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.700 ve 13.800 puanın direnç, 13.300 ve 13.200 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

New York borsası ABD ile İran arasında geçici ateşkes sağlanmasıyla güne ralliyle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,85 artarak 46.978,17 puana ulaştı.

S&P 500 endeksi yüzde 2,08 artışla 6.754,36 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 3,65 yükselişle 22.821,21 puana çıktı.

ABD ve İran arasında iki haftalık ateşkes sağlanması sonrasında pay piyasalarında açılışta pozitif seyir izlendi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala Pakistan'ın arabuluculuğunda yapılan görüşmelere ilişkin yaptığı duyuruda, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in öncülüğünde, İran ile yürütülen müzakerelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.

Trump, Pakistan'ın bu gece olası saldırıların durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını kapsayan önerisini kabul ettiğini aktararak, "İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır." ifadelerini kullandı.

İran yönetiminden yapılan açıklamada da ABD ve İsrail ile savaşı sonlandırmak için Pakistan'da yürütülecek müzakerelerin 15 günlük ateşkes süreci içerisinde neticelendirilmesinin hedeflediği duyuruldu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, bu sürede Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişlerin, İran ordusu ile koordineli bir şekilde mümkün olacağını söyledi.

Orta Doğu'daki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik ateşkese gidildiği ve Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişlerin sağlanabileceğine yönelik açıklamaların ardından petrol fiyatları sert düştü.

Brent petrolün varil fiyatı TSİ 16.30 itibarıyla yüzde 16 azalarak 91,54 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili yüzde 18'e yakın azalışla 93,04 dolara geriledi.

Öte yandan ABD Başkanı Trump, bugün sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran ile gümrük vergileri ve yaptırımların hafifletilmesi konusunda görüştüklerini ve görüşmeyi sürdüreceklerini bildirdi.

Trump ayrıca, İran'a askeri silah tedarik eden ülkelerin ABD'ye sattıkları tüm malların "derhal yüzde 50 gümrük vergisine tabi tutulacağını" ve bu uygulamanın ivedilikle yürürlüğe gireceğini vurguladı.

Kurumsal tarafta, çatışmalar nedeniyle yükselen petrol fiyatlarından en çok etkilenen sektörlerden biri olan hava yolu şirketlerinin hisselerinde ateşkes sonrası yaşanan artışlar dikkati çekti.

United Airlines'ın hisseleri yüzde 13, American Airlines'ın hisseleri yüzde 12 ve Delta Air Lines'ın hisseleri yüzde 11 değer kazandı.

Enerji şirketlerinin hisseleri ise petrol fiyatlarındaki düşüş sonrası baskı altında kalırken, Occidental Petroleum ile Diamondback Energy'nin hisseleri yüzde 9'un üzerinde, ExxonMobil'in hisseleri yüzde 7'ye yakın ve Chevron'un hisseleri yüzde 5'ten fazla geriledi.

ABD-İran ateşkesi ayrıca, kripto varlık fiyatlarını ve bu sektörle ilişkili şirketlerin hisselerini yukarı çekti. Önemli miktarda kripto varlığa sahip yazılım şirketi Strategy'nin hisseleri yüzde 8'den fazla arttı.

Altın tüm büyük para birimleri karşısında değer kaybederken, yıl genelinde halen artıda kalmayı sürdürdü.

WGC'nin aylık modeline göre, düşüşün ana sürükleyicileri momentum kaynaklı faktörler oldu; küresel altın ETF'lerinden çıkışlar, COMEX net uzun pozisyonlarının çözülmesi ve fiyat trendindeki tersine dönüş öne çıktı. Dolar ve tahvil getirilerindeki yükseliş ise, daha sınırlı katkı sağladı.

Altın ETF'lerinden 12 milyar dolarlık çıkış yaşandı

Mart ayında küresel altın ETF'lerinden 12 milyar dolarlık (84 ton) çıkış yaşanırken, bunun büyük bölümü Kuzey Amerika'dan 14 milyar dolar (-87 ton) ve Avrupa'dan 0,1 milyar dolar (-7 ton) olarak gerçekleşti. Buna karşılık Asya'da 1,9 milyar dolarlık (10 ton) giriş görülmesi, düşüşlerin alım fırsatı olarak değerlendirildiğine işaret etti.

COMEX'te yönetilen para net uzun pozisyonları mart ayında 2 milyar dolar (19 ton) azalsa da, genel görünümde uzun pozisyon ağırlığı korunmaya devam etti.

Dünya Bankası, 2026 yıl sonu için Türkiye'nin büyüme tahminini ocak ayında yaptığı yüzde 3,7'den yüzde 2,8'e çekti.

Banka, Güney Asya'nın bu yıl için büyüme beklentisini yüzde 7.0'den yüzde 6.3'e düşürdü. Güney Asya'nın görünümünün Orta Doğu çatışması, mali türbülans, iklim şokları ve hizmetler ihracatına yönelik yapay zekâ ile alakalı riskler nedeniyle kırılgan olduğu belirtildi.

Banka, diğer ülkelere yönelik tahminlerinde ise 2026 yılı için Çin'in büyüme beklentisini yüzde 4,2'de sabit tuttu.

Rusya'nın büyümesi gerileyecek

Rusya'nın 2026 yıl sonu büyümesinin, son petrol ve doğalgaz fiyatı artışından elde edilen kısa vadeli kazançlara karşın 2026'da yüzde 0,8'e gerileyeceği öngörüldü.

Hindistan'ın 2026 ve 2027 ekonomik büyümesi ise yüzde 6,3'te yüzde 6,6'ya revize edildi.

Dünya Bankası, Avrupa ve Orta Asya'daki gelişmekte olan ekonomilerin büyümesi 2026'da belirgin şekilde yavaşlayacağını öngördüklerini belirtti.

Türkiye büyümesi güncellendi

Dünya Bankası, 2026 yıl sonu için Türkiye'nin büyüme tahminini ocak ayında yaptığı yüzde 3,7'den yüzde 2,8'e çekti.

Yılın ilk çeyreğinde yatırım fonları arasında hem yüksek getiri hem de sektör bazında çeşitlilik ön plana çıkarken, hisse senedi fonlarının önde olması piyasalardaki olumlu havanın fon performanslarına olumlu yansıdığını ortaya koyuyor. Yatırımcılar, bu çeşitlilik sayesinde risklerini dağıtarak farklı piyasa koşullarına uyum sağlama şansı yakalıyor.

2026'nın ilk çeyreğinde TEFAS'ta en çok getiri sağlayan fonlar, güçlü hisse senedi performansı ve enerji sektörü hareketliliğiyle ön plana çıkarken, farklı stratejilerle çeşitlenen portföyler yatırımcılara fırsatlar sunmaya devam ediyor.

Listenin başında, %82,39 ile Pusula Portföy Hisse Senedi Fonu yer alıyor. Bu fon, hisse senetlerindeki güçlü performansıyla ilk çeyrekte yatırımcısına en yüksek getiriyi sunan fon oldu. Onu, %72,58 getiriyle enerji sektörüne odaklanan Ak Portföy Petrol Yabancı BYF Fon Sepeti takip ediyor. Bu sonuç, enerji piyasalarındaki hareketliliğin ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların fon performansına olumlu yansıdığını gösteriyor.

Portföy çeşitliliğine bakıldığında, hem hisse senedi hem de serbest stratejilerde başarılı fonlar öne çıkıyor. Örneğin, %62,43 getiriyle Tera Portföy Birinci Serbest Fonu ve %62,09 ile Pusula Portföy Birinci Değişken Fonu, yatırımcılara dengeli ve agresif büyüme fırsatları sunuyor. Ayrıca, sanayi sektörüne odaklanan Atlas Portföy Sanayi Sek. Hisse Senedi Fonu da %50 civarında getiriyle dikkat çekiyor.

Bununla birlikte, borçlanma araçları alanında faaliyet gösteren Allbatross Portföy Birinci Borçlanma Araçları Fonu da %49,92'lik performansıyla yatırımcılarına sağlam ve istikrarlı getiri sağladı.

İlk Çeyreğin En Başarılı Fonları

Hazine ve Maliye Bakanlığı yabancı şirketleri çekme ve kendisini bölgesel bir iş merkezi olarak konumlandırma hedefi doğrultusunda, İstanbul Finans Merkezi'nde (İFM) sunulan bazı teşvikleri ülke geneline yaymaya yönelik plan üzerinde çalışıyor.

Bloomberg'e konuşan konuya yakın kaynaklara göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı, şu anda sadece İFM'de faaliyet gösteren şirketlerle sınırlı olan bazı avantajları genişletmeye yönelik yasal düzenlemeler hazırlıyor.

Kaynaklar, taslağın önümüzdeki haftalarda meclise sunulmasının beklendiğini belirttiler.

Bakanlık, hazırlıkların sürdüğünü doğruladı ancak ayrıntıları paylaşmadı.

Kaynaklara göre, Türk yetkililer, İran ile ABD-İsrail arasındaki savaşın, daha önce Dubai gibi bölgesel merkezlere öncelik veren yabancı şirketleri çekmek için bir fırsat yaratabileceğine inanıyor. Körfez ülkeleri, İran'ın komşu ülkelere yönelik misilleme saldırılarının hedefi haline gelirken, İstanbul şu ana kadar çatışmalardan etkilenmedi.

Kaynaklar, değerlendirilen başlıca adımlar arasında, İstanbul Finans Merkezi'nde yerleşik şirketlere tanınan bir vergi avantajının ülke geneline yayılmasının yer aldığını belirttiler. Buna göre şirketler, yurt dışından temin ettikleri malları Türkiye'ye getirmeden satarak veya satışına aracılık ederek elde ettikleri gelirin yüzde 50'sini vergiden düşebilecek.

Plan revize edilebilir

Henüz kesinleşmeyen bu planlar yasama süreci sırasında revize edilebilir veya geri çekilebilir.

İstanbul Finans Merkezi, 2023 yılında kenti küresel bir finans merkezi haline getirme hedefiyle açıldı. Kompleks, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve büyük kamu bankaları dahil olmak üzere önemli kurumlara ev sahipliği yapsa da yabancı firmaları çekmekte zorlandı.

İFM CEO'su Ahmet İhsan Erdem, geçen günlerde Reuters'a yaptığı açıklamada, kompleksin son haftalarda çoğu Körfez veya Doğu Asya'da merkezli 40'tan fazla şirketin temsilcileriyle görüştüğünü belirtti.

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği (AB) ve Avro Bölgesi'nin şubat ayı ÜFE verilerini açıkladı.

Verilere göre, AB'de ÜFE, şubatta önceki aya kıyasla yüzde 0,5, geçen yılın şubat ayına göre de yüzde 2,7 azaldı.

Avro Bölgesi'nde de ÜFE, şubatta aylık bazda yüzde 0,7, yıllık bazda yüzde 3 düştü.

Piyasa beklentisi, Avro Bölgesi'nde ÜFE'nin aylık yüzde 0,6, yıllık yüzde 3 azalacağı yönündeydi.

AB üyeleri arasında ÜFE, şubatta aylık bazda en fazla yüzde 3,1 ile İspanya'da, yüzde 2,6 ile İrlanda'da ve yüzde 1,8 ile Portekiz'de azaldı. Aylık ÜFE şubatta, Hırvatistan'da yüzde 3,8, Finlandiya'da yüzde 2,7 ve Litvanya'da yüzde 1,8 arttı.

ÜFE, şubatta yıllık bazda İspanya'da yüzde 7, İrlanda'da yüzde 4,6 ve Portekiz'de yüzde 4,5 azalırken Bulgaristan'da yüzde 9,2, Finlandiya'da yüzde 7,9 ve İsveç'te yüzde 3,5 yükseldi.

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği (AB) ve Avro Bölgesi'nin şubat ayına ilişkin perakende satış verilerini yayımladı.

Verilere göre, AB'de perakende satışlar şubatta aylık bazda yüzde 0,3 düşerken, yıllık bazda yüzde 1,7 artış gösterdi.

Avro Bölgesi'nde de perakende satışlar şubatta bir önceki aya kıyasla yüzde 0,2 azalırken, yıllık bazda yüzde 1,7 arttı. Piyasa beklentisi, Avro Bölgesi'nde perakende satışların aylık yüzde 0,2 azalacağı, yıllık yüzde 1,6 artacağı yönündeydi.

Aylık bazda perakende satışlarda en fazla düşüş yüzde 2,5 ile Litvanya'da yüzde 2,4 ile Polonya'da ve yüzde 2 ile Slovenya'da gerçekleşti. En fazla artış ise yüzde 2 ile Malta'da yüzde 1 ile Bulgaristan'da ve yüzde 0,8 ile Portekiz ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nde ölçüldü.

Şubatta, yıllık bazda perakende satışlar en fazla yüzde 6,8 ile Romanya'da, yüzde 3,5 ile Slovenya'da ve yüzde 2,4 ile Slovakya'da düşerken, Lüksemburg'da yüzde 11,9, Malta'da yüzde 11,4 ve Bulgaristan'da yüzde 7,3 arttı.

Ankette, en yüksek beklenti 680,1 puan, en düşük beklenti 135,87 puan olarak gerçekleşti.

Bugün düzenlenen ForInvest Haber BIST 100 Endeksi kapanış anketine 16 aracı kurum analisti katıldı; analistlerin tamamı pozitif kapanış tahmininde bulundu.

Brezilya'daki Deney: 45 Gün Sonra Her Şey Değişti

Rio de Janeiro Federal Üniversitesi'nden yapay zeka araştırmacısı André Barcaui, 120 üniversite öğrencisini iki gruba böldü.
Birinci grup, yapay zeka konusunda bir ödev hazırlarken ChatGPT'yi serbestçe kullanabildi. İkinci grup eski usul çalıştı: kütüphane, notlar, kendi düşünceleri.
İlk sonuçlar şaşırtıcı değildi. ChatGPT kullananlar ödevi ortalama 3,2 saatte bitirdi. Diğerleri 5,8 saat harcadı. Yapay zeka gerçekten zaman kazandırıyordu.
Asıl sürpriz, 45 gün sonra kapıyı çaldı.
Barcaui haber vermeden aynı konudan sürpriz test yaptırdı. ChatGPT kullananlar 10 üzerinden ortalama 5,75 aldı. Geleneksel çalışanlar ise 6,85.
Rakamlar küçük görünebilir. Ama şöyle düşün: ChatGPT grubu görevi neredeyse iki kat daha hızlı bitirdi. Ama bir buçuk ay sonra konuyu çok daha az hatırlıyordu. Hız, hafızanın önüne geçmişti.
Barcaui bulgularını şu cümleyle özetledi: ChatGPT'nin sınırsız kullanımı, kalıcı hafızayı destekleyen bilişsel çabayı azaltıyor ve uzun süreli öğrenmeyi sekteye uğratıyor.
Yapay zekanın başka bir boyutunu anlattık: Siz Uyurken Çalışan Yapay Zeka

MIT'deki Beyin Taraması: Theta Dalgaları Düşüyor

Brezilya araştırması yetmedi. Haziran 2025'te yayımlanan MIT araştırması da aynı soruyu sordu. Ama bu sefer katılımcıların kafasına EEG elektrotları taktılar.
54 kişiden dört deneme yazması istendi. Bir grup ChatGPT kullandı. İkincisi arama motorlarıyla araştırma yaptı. Üçüncüsü hiçbir yardım almadan yalnızca kendi aklını kullandı.
Yazılar bitti. Sonra aynı katılımcılara yazdıkları hakkında sorular soruldu. Ve o sırada beyin dalgaları ekranda belirdi.
ChatGPT kullananların hafıza ve öğrenmeyle doğrudan ilişkili "theta dalgaları" belirgin biçimde düşmüştü. Beyin bağlantıları zayıflamıştı. Sanki o metin onların değilmiş gibi.
En çarpıcı veri şu: ChatGPT kullananların yüzde 83'ü kendi yazdığı metinden doğru bir alıntı bile yapamadı. Arama motoru kullananlar veya yalnızca kendi beyinlerini kullananlar arasında bu oran yüzde 10 civarındaydı.
Yüzde 83. Kendi yazdığı metni hatırlayamayanlar.
MIT araştırması bir adım daha ileri gitti. İlk üç yazıda ChatGPT kullanan gruba son yazıda "artık yalnızca kendi zihninizi kullanın" dendi. Buna rağmen bu grup hafıza ve eleştirel düşünme testlerinde düşük performans sergilemeye devam etti. Araştırmacılar bunu "beceri körelmesi" olarak tanımladı.

Beyin Bir Kas Gibidir — Kullanmazsan Zayıflar

Bu iki araştırmayı birleştirince ortaya net bir tablo çıkıyor.
Beyin, mücadele ettiği şeyleri hatırlar. Bir konuyu araştırırken kaynak aramak, bilgileri karşılaştırmak, kendi cümlelenle yeniden kurmak — bunların hepsi sinir bağlantılarını güçlendiriyor. Zorluk, hatırlamanın ta kendisi.
ChatGPT bu zorlayıcı bölümleri senin yerine yapıyor. Beyin "bunu saklamamı gerekiyor" sinyali almıyor. Çünkü istediğin zaman gidip sorabilirsin.
Barcaui buna "bilişsel koltuk değneği" diyor.
Koltuk değneği kullandığında yürürsün. Ama bacak kasın çalışmaz. Zamanla güçsüzleşir.
Ama şunu da hemen söylemek gerekiyor: koltuk değneğine ihtiyacın olduğunda kullanmak zorundasın. Mesele yasak değil. Mesele bilinç.

Bu Aslında Çok Eski Bir Hikaye

Columbia Üniversitesi'nden psikolog Betsy Sparrow 2011'de ilginç bir şey fark etti.

İnsanlara bir dizi bilgi verildi. Bir gruba "bunlar bilgisayara kaydedildi" söylendi. Diğer gruba "kaydedilmedi."
Sonuç çarpıcıydı: bilginin kaydedildiğini düşünenler onu çok daha az hatırladı.
Beyin tam bir pragmatist. "Bunu tekrar bulabilirim" dediğinde saklama zahmetine girmiyor. Neden uğraşsın ki?
Bu kavrama "dijital amnezi" adını verdiler. Google'ın yaygınlaşmasıyla ortaya çıkmıştı. Telefon numaralarını, adresleri, yıl dönümlerini hatırlamaz olduk. Çünkü hepsini bir saniyede bulabiliyorduk.
ChatGPT bu süreci bambaşka bir boyuta taşıdı.
Google sana bilginin nerede olduğunu söylüyordu. Sen hâlâ gidip okumak, anlamak, sindirmek zorundaydın. ChatGPT ise bilgiyi bizzat sana sunuyor, sindirilmiş halde, paketlenmiş biçimde. Tek seferde. Beyin "hazır, gerek yok" diyor ve kapıyı kapatıyor.
Dijital güvenliği tehdit eden başka bir konuyu da anlattık: Şifrelerini Kıracak Bilgisayar 2029'da Hazır Olacak

Peki Bu Seni Gerçekten Aptallaştırıyor mu?

Dur bir dakika. Dürüst olalım.
Barcaui'nin araştırması 120 kişiyle yapıldı. MIT deneyi 54 kişiyle. Bilim dünyasında bunlar küçük örneklemler. Kesin yargıya varmak için daha kapsamlı araştırmalar gerekiyor.
Ve "aptallaşmak" tam doğru kelime değil.
Hesap makinesi yaygınlaştığında herkes "artık matematik bilmeyeceğiz" dedi. Öyle olmadı. Biz hesabı makinelere bıraktık, zihnimizi başka şeylere harcadık. Belki ChatGPT de aynı şeyi yapıyor. Rutin bilgileri ona bırakıp daha derin düşünmeye odaklanıyoruz.
Ama tam burada ince bir çizgi var.
Bağlantı kurmak, analoji yapmak, farklı fikirleri sentezlemek — bunlar beynin derinlerinde yatan bilgilere dayanıyor. O bilgiler orada yoksa bağlantı da kurulmuyor. Ve ChatGPT o bağlantıları senin için kuramaz. Çünkü senin geçmişin, deneyimin, hissettiklerin sadece sende var.
MIT araştırmacıları bunu şöyle özetledi: yapay zekaya olan aşırı güven, kişinin sonradan tek başına görevleri yerine getirmesi sırasında eleştirel düşünme becerilerini pasifleştiriyor.

Yapay Zeka ile Çalışırken Hafızanı Koruyacak 4 Alışkanlık

Araştırmacılar yapay zekayı bırakmamızı söylemiyor. Bilinçli kullanmamızı söylüyor. Bu fark her şeyi değiştiriyor.

Önce kendin düşün, sonra sor

Bir konuya girmeden önce beş dakika kendi başına düşün. Ne biliyorsun? Neresi boş? Sonra ChatGPT'ye git. Bu basit adım beynin konuya "tutunmasını" sağlıyor. Boşlukları doldurmak, sıfırdan inşa etmekten çok daha kalıcı.

Cevabı kendi kelimelerinle yaz

ChatGPT'nin verdiği cevabı kopyalama. Uygulamayı kapat ve ne anladığını kendi cümlelenle yaz. Biri sorsaydı nasıl anlatırdın? Bu küçük adım bilgiyi yüzeyden derine taşıyor. MIT deneyindeki düşük performansın tam tersi bu.

45 gün sonra kendini sına

Bir konuyu ChatGPT ile öğrendikten bir ay sonra uygulamayı kapatıp ne hatırladığını yaz. Bu alıştırma hem ne kadar unuttuğunu gösteriyor hem de hatırlamayı güçlendiriyor. Barcaui'nin deneyi tam bunu test etti — farkı hissedeceksin.

Rutin işlerde kullan, öğrenmek istediğin şeylerde dikkatli ol

E-posta taslağı, araştırma başlangıcı, kod kontrolü — bunlar için yapay zeka mükemmel. Ama gerçekten öğrenmek, derinleşmek, bilgiyi kendi düşüncene katmak istediğin konularda tüm yükü ona bırakma.
Tüm teknoloji ve finans gelişmelerini takip etmek için: Finans Gundem
Araştırmanın akademik kaynağı için: SSRN — Barcaui

Son Söz: Araç mı, Baston mu?

İki araştırma, iki ülke, aynı mesaj.
ChatGPT inanılmaz güçlü bir araç. Ama beynin ihtiyaç duyduğu o "verimli mücadeleyi" — kaynak aramayı, karşılaştırmayı, kendi kelimenle kurmayı — tamamen ortadan kaldırdığında, kazandığın hız kaybettiğin derinliğe değiyor mu?
Barcaui bunu "bilişsel koltuk değneği" olarak tanımladı. MIT araştırmacıları ise "beceri körelmesi" dedi.
İkisi de aynı şeyi söylüyor: hafıza ve düşünme, kas gibi çalışır. Kullanmadığında zayıflar.
Bu soruyu her ChatGPT sekmesi açmadan önce bir an için sormak yeterli.

Sıkça Sorulan Sorular

ChatGPT hafızayı gerçekten zayıflatıyor mu?
İki ayrı araştırma bu yönde güçlü sinyal veriyor. Brezilya deneyi puanlarla, MIT deneyi ise beyin dalgalarıyla ölçtü. Kesin yargıya ulaşmak için daha kapsamlı çalışmalar gerekiyor ama nörobilimde yerleşik "zihinsel çaba olmadan öğrenme kalıcı olmaz" ilkesiyle tam örtüşüyor.
ChatGPT kullanmamalı mıyım?
Hayır, bu sonuç değil. Araştırmacılar bilinçli kullanmayı öneriyor. Rutin işler, araştırma başlangıcı, özet çıkarma için verimli. Asıl öğrenmek istediğin konularda aktif çabayı devredışı bırakma.
Bu sadece öğrencileri mi etkiliyor?
Hayır. İş hayatında da aynı prensip geçerli. Toplantı hazırlıklarını, strateji belgelerini, raporları tamamen yapay zekaya bıraktığında konuya hakimiyetin azalabiliyor.
MIT'deki yüzde 83 rakamı ne anlama geliyor?
ChatGPT kullananların yüzde 83'ü kendi yazdıkları metinden doğru alıntı yapamadı. Yani beyin o içeriği "kendi üretimi" olarak kaydetmemişti. Arama motoru veya yalnızca beyin kullananlar arasında bu oran yüzde 10'du.
Google da aynı şeyi yaptı mıydı?
Evet. 2011'deki "dijital amnezi" araştırması bu tartışmayı başlattı. ChatGPT süreci çok daha derin bir noktaya taşıdı — çünkü Google'dan farklı olarak ChatGPT bilgiyi bizzat sindirip sana sunuyor.

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.

Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo), Avrupa Ekonomik ve Mali Politika Araştırma Ağı (EconPol) işbirliğiyle 'ABD Korumacılığı Çağında Yeni AB Ticaret Anlaşmalarının Ekonomik Potansiyeli ' başlıklı analizini yayımladı.

Analize göre, AB'nin yürüttüğü serbest ticaret müzakerelerinin tamamlanması, ABD tarifelerinin olumsuz etkilerini dengeleyebilecek ve Avrupa ekonomisine ivme kazandırabilecek.

Yeni ticaret anlaşmalarının kapsamına bağlı olarak, sanayideki katma değer kalıcı olarak yüzde 1,1, Avrupa ekonomik çıktısı ise yüzde 0,43'e kadar artabilecek.

Ifo araştırmacılarından Lisandra Flach, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, 'Mercosur ülkeleri, Hindistan, Avustralya, Birleşik Arap Emirlikleri ve Güneydoğu Asya ülkeleriyle yapılacak yeni ticaret anlaşmaları, ABD tarifelerinin küresel ticaret üzerindeki bozucu etkilerine rağmen Avrupa ekonomisine orta vadede önemli bir destek sağlayabilir.' ifadelerini kullandı.

Flach, yeni anlaşmaların hayata geçirilmemesi durumunda ABD tarifelerinin Avrupa ekonomisine yüzde 0,08 oranında yük getireceğini, özellikle sanayi sektörünün yüzde 1,32'lik bir katma değer kaybıyla bu durumdan en ağır yarayı alacağını vurguladı.

Anlaşmalardan tüm AB ülkeleri olumlu etkilenecek

Analize göre, yeni ticaret anlaşmalarından tüm AB ülkeleri olumlu etkilenecek. Orta vadede GSYH'nin Almanya'da yüzde 0,47, Fransa'da yüzde 0,29 ve İtalya'da yüzde 0,33 oranında artması bekleniyor. En yüksek faydayı sağlayacak ülkeler ise yüzde 1,91 ile Malta, yüzde 1,14 ile Belçika ve yüzde 1,13 ile İrlanda olarak sıralandı.

'Global Europe 2.0' vizyonu çerçevesinde ele alınan analiz; Mercosur bloku (Brezilya, Arjantin, Uruguay, Paraguay) ile Hindistan, Avustralya, Endonezya, Malezya, Tayland ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden oluşan yedi kilit ortağa (P7) odaklanıyor.

Küresel mal ithalatının yüzde 13'ünü gerçekleştiren bu ülkelerin AB ihracatındaki payının son yıllarda durağan seyrettiğine dikkat çekilen çalışmada, yeni anlaşmaların bu potansiyeli harekete geçireceği belirtiliyor.

Bu arada, Ifo Ticaret Modeli kullanılarak yapılan simülasyonlar, kapsamlı anlaşmalar sayesinde AB'nin toplam ihracatının yüzde 1,3 ile yüzde 3,4 arasında artabileceğini gösteriyor.

Günün ilk yarısında yükseliş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 612,28 puan ve yüzde 4,74 artışla 13.533,85 puan oldu.

Toplam işlem hacmi 144,4 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 9,08, holding endeksi ise yüzde 5,68 değer kazandı.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 13.333,68 puanı, en yüksek 13.549,13 puanı gördü.

Önceki kapanışa göre, günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 95'i yükselirken 5'i düştü. En çok işlem gören hisse senetleri Türk Hava Yolları, Tüpraş, ASELSAN, Akbank ve Türkiye İş Bankası (C) oldu.

Sektör endekslerinden en çok yükselen bankacılık, tek değer kaybeden ise yüzde 2,10 ile kimya petrol plastik olarak belirlendi.

Günün ilk yarısında mali endeks yüzde 5,50 sanayi endeksi yüzde 2,07, hizmetler endeksi yüzde 5,03 ve teknoloji endeksi yüzde 3,64 değer kazandı.

Orta Doğu'da ABD-İran arasında sağlanan ve İsrail'i de kapsayan geçici ateşkesin ardından küresel piyasalarda pozitif bir seyir izlenirken yurt içi piyasalarda da bankacılık hisselerindeki sert yükselişlerin öncülüğünde genele yayılan alımlarla alıcılı bir seyir izleniyor.

Bu gelişmelerle Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), 36,9 baz puan düşüşle 248,8 baz puana indi.

Analistler, günün geri kalanında ABD'de Fed'in toplantı tutanaklarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.700 puanın direnç, 13.400 ve 13.300 puanın destek konumunda olduğunu ifade etti.

Altının ons fiyatı 4 bin 784 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 36,39, bileşik getirisi yüzde 39,71 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1680, sterlin/dolar paritesi 1,3430 ve dolar/yen paritesi 158,5 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 44,5360 liradan, avro 52,0180 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 1,7 artışla 4 bin 784 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 10,2 azalışla 92,4 dolardan işlem gördü.

ABD ve İran arasında ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması şartıyla sağlanan iki haftalık geçici ateşkes kararının ardından boğazdan ilk gemiler geçti.

Anlık gemi takip şirketi MarineTraffic verilerine göre, ABD-İran arasında varılan iki haftalık ateşkes sonrası Hürmüz Boğazı'nda ilk hareketler kaydedilmeye başlandı.

Liberya bayraklı Daytona Beach adlı yük gemisi Türkiye saatiyle 08.28'de İran'ın Bender Abbas limanından ayrılmasının ardından 09.59'da boğazı geçti. Halihazırda Umman Körfezi'nde bulunan geminin varış noktası olarak Birleşik Arap Emirlikleri'nin Füceyre Limanı görülüyor.

Yunan sahipli yük gemisi NJ Earth ise saat 11.44 itibarıyla Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yaptı.

- ABD-İran arasında İsrail'i de kapsayan geçici ateşkes

ABD ve İsrail'in İran'a 28 Şubat'ta başlattığı saldırıların ardından İran'ın misillemeleriyle bazı bölge ülkelerine düzenlediği saldırılarla savaşa dönüşen süreçte, ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan'da 01.30'da ateşkesi kabul ettiğini duyurdu.

Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla 2 haftalık ateşkesi kabul ettiklerini, İran'dan 10 maddelik teklif aldıklarını ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğunu ifade etti.

'İran'ın savaştaki hedeflerine ulaştığı' açıklamasında bulunan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi de nihai müzakerelerin İslamabad'da en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılmasının hedeflendiğini bildirdi.

- Endeks, martta ihracat pazarlarındaki talep koşullarında üst üste 27. kez iyileşmeye işaret etti

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi, martta 50,3 oldu.

Türkiye imalat sektörünün ana ihracat pazarlarındaki faaliyet koşullarını ölçen İSO Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi'nin mart sonuçları açıklandı.

Endekste eşik değer olan 50'nin üzerinde ölçülen tüm rakamlar ihracat ikliminde iyileşmeye, 50'nin altındaki değerler ise bozulmaya işaret ediyor.

Buna göre, Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi, martta 50,3 olarak gerçekleşti ve ihracat pazarlarındaki talep koşullarında üst üste 27. kez iyileşmeye işaret etti.

Bununla birlikte, endeksin şubattaki 52,1 seviyesinden gerilemesi, ihracat pazarları iklimindeki iyileşmenin oldukça sınırlı kaldığını ve mevcut güçlenme sürecinin en düşük oranında gerçekleştiğini ortaya koydu.

Türk imalat sanayisinin ihracatında yaklaşık yüzde 6 paya sahip olan ABD'de üretim artışı zayıflamayı sürdürdü. Ekonomik aktivitedeki genişleme martta oldukça sınırlı gerçekleşerek, son 2,5 yılın en düşük hızında kaydedildi. En büyük ihracat pazarı olan Almanya'da da büyümenin ivme kaybederek ılımlı seyrettiği gözlendi.

Birleşik Krallık'ta ise ekonomik aktivite üst üste 5 aylık büyümenin ardından martta yatay seyretti. Ekonomik aktivite, Türk imalat sektörünün diğer bazı önemli ihracat pazarlarında da daraldı. İtalya'da üretim son 14 ayda ilk kez gerilerken, Fransa ve Romanya'da düşüşler devam etti. Rusya'da ise iki aylık büyümenin ardından hafif geriledi.

Geçen ayın görece pozitif gelişmesi ise İspanya ve Hollanda'da talep koşullarının iyileşmeye devam etmesi ve büyümenin şubata göre hız kazanması oldu.

- Orta Doğu'daki savaş martta BAE'de büyümeyi yavaşlattı

Orta Doğu'daki savaş, martta Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) büyümenin yavaşlamasına yol açtı. Bu ülkede petrol dışı ekonomik aktivitedeki artış yaklaşık son 5 yılın en düşük hızında gerçekleşti. Bölgedeki diğer ekonomilere bakıldığında, Suudi Arabistan, Kuveyt, Katar ve Lübnan'da da üretimin azaldığı görüldü. Martta, rapor kapsamında yer alan ekonomiler arasında en belirgin üretim artışı Singapur'da kaydedildi. Bu ülkede ekonomik aktivite hızlı bir genişleme sergiledi.

Hindistan, Tayland ve Uganda da üretimin güçlü şekilde arttığı ülkeler arasında yer aldı ancak bu ekonomiler, Türk imalat sanayisinin ihracatında nispeten düşük paylara sahip bulunuyor.

- 'Türk ihracatçıların performansı büyük ölçüde savaşın süresine bağlı olacak'

Açıklamada sonuçlara ilişkin değerlendirmeleri yer alan S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, martta Orta Doğu'da başlayan savaşın bazı ülkelerde ticareti aksattığını ve fiyatları artırdığını belirterek, bunun küresel talepte büyümenin yavaşlamasına neden olduğunu bildirdi.

Harker, 'Bu nedenle, Türk ihracatçıların önümüzdeki aylardaki performansı, büyük ölçüde savaşın süresine ve tedarik aksamalarının ne kadar hızlı giderilebileceğine bağlı olacak.' ifadesini kullandı.

Emtia piyasasında yılın ilk çeyreğinde jeopolitik gelişmelerden kaynaklı karışık bir seyir öne çıktı.

ABD ve İsrail'in İran'a başlattığı saldırıların ardından yaşanan jeopolitik gerilimler emtia piyasasında ürün bazlı ayrışmaların ortaya çıkmasına yol açtı.

Saldırıların başlamasıyla lojistikte yaşanan aksamalar ve artan arz endişeleri, enerji ve tarım ürünlerini yukarı yönlü desteklerken, güç kazanan dolar özellikle baz metaller üzerindeki satış baskısını artırdı.

Altın ve gümüş ilk çeyrekte savaşa rağmen yükseldi

Yılın ilk çeyreğinde ons bazında fiyatlar altında yüzde 8,2, gümüşte yüzde 5,7 artarken, platinde yüzde 4,6, paladyumda yüzde 7,3 azaldı. 5 bin 598,09 dolarla rekor seviyeyi gören altının onsu daha sonra 4 bin 99,52 dolarla Kasım 2025'ten bu yana en düşük seviyeye kadar indi. Gümüşün ons fiyatı da 121,7 dolarla rekor seviyeye ulaştıktan sonra 61 dolarla Aralık 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi gördü.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları artıracağına yönelik endişelerle tahvil faizlerinde yaşanan artış, ABD Merkez Bankasının (Fed) bu yıl faiz indirimi yapmayacağına dair beklentiler ve güvenli liman olarak dolara yönelen talep sonrası mart ayında altın ve gümüşte sert düşüşler görüldü. Düşüşlere rağmen fiyatlar, ocak ve şubattaki güçlü yükseliş hareketlerini gölgede bırakamadı.

ABD yönetiminin Grönland'ı satın alma girişimi nedeniyle Avrupa ülkeleriyle yaşadığı gerilim, ticaret politikalarına ilişkin belirsizlikler, teknoloji ve yapay zeka şirketlerindeki yüksek değerleme endişeleri ile merkez bankalarından gelen güçlü talep de altın ve gümüşün ilk çeyrekte dikkat çekici performans sergilemesinde etkili oldu. ABD'de COMEX piyasasında gümüş stoklarının azalması da fiyatların artmasına etki etti.

Gümüş hem değerli metal hem endüstriyel metal özelliği taşıyor. Belirsizlik dönemlerinde güvenli liman talebiyle yükseliyor. Endüstriyel kullanımı da fiyata ek destek veriyor. Arz kısıtlamaları, hidrojen enerjisi üretiminde platin kullanımı, mücevherat ve endüstriyel sektörlerden gelen artan talep fiyatları destekledi.

Hem değerli hem de endüstriyel metal olma özelliği taşıyan gümüşte fiyatlar belirsizlik dönemlerinde güvenli liman talebiyle yükselirken, endüstriyel kullanımının artması da bunu destekliyor. Arza yönelik endişelerin devam etmesi, madenlerden çıkarılan gümüşün talebe yetemeyeceğine yönelik tahminler ve tarife endişelerinden dolayı yatırımcıların ABD'ye gümüş taşıması da yükselişte etkili oldu.

Gümüşte perakende talebin yanı sıra merkez bankaları ve kurumsal yatırımcıların alımları da belirleyici oldu.

Doların güçlenmesi ve Fed'in faiz indirim beklentilerinin ötelenmesi platin ve paladyum fiyatlarında sert düşüşlere yol açtı.

Baz metallerde alüminyum pozitif ayrıştı

Tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar bakırda yüzde 0,2, kurşunda yüzde 11,3, nikelde yüzde 2,5 azalırken, alüminyumda yüzde 18,3, çinkoda yüzde 16,7 arttı.

Doların güçlenmesi bakır fiyatlarını baskılarken, jeopolitik risklerden dolayı küresel ekonomik aktivitenin zarar göreceğine yönelik öngörüler bu ürüne talebi azalttı.

Küresel alüminyum üretiminin yaklaşık 10'da 1'i Basra Körfezi'nde yoğunlaşırken, Hürmüz Boğazı'nın kapanması ihracatı engelledi. İran'ın füze ve dron saldırıları bölgedeki tesisleri uzun süreliğine tehdit ediyor. Katar ve Bahreyn'de bazı alüminyum üreticilerinin üretimi durdurması, Orta Doğu'nun küresel arzda önemli bir paya sahip olması nedeniyle, bu yıl dünya genelinde alüminyum açığının artacağına yönelik beklentileri güçlendirdi.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) merkezli Emirates Global Aluminium'a (EGA) ait Et-Tavila tesisinin İran'ın saldırılarında zarar görmesi arza ilişkin endişeleri kayda değer şekilde artırdı. 1,6 milyon ton kapasiteli tesisin uzun vadede devre dışı kalabileceği tahmin edilirken, böyle bir senaryoda arz fazlasından 1,3 milyon tonluk açığa düşebileceği öngörülüyor.

Çin'de çinko stoklarının son yılların en yüksek seviyelerine çıkması ve talebin bu arz baskısını dengeleyecek güçte olmaması, çinko fiyatlarını aşağı yönlü etkiledi. Öte yandan, dünyanın en büyük termal kömür ve nikel ihracatçılarından Endonezya'nın üretim kotalarını gevşetebileceğine ilişkin haber akışı da nikel fiyatlarında düşüşe yol açtı.

İlk çeyrekte enerji rallisi öne çıktı

119,50 dolarla Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyeyi gören Brent petrolün varil fiyatı yüzde 47,2, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı yüzde 76,6 arttı. 50,3 avroyla Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi test eden Hollanda merkezli TTF'de işlem gören doğal gaz kontratları yüzde 96,2 yükseldi.

Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinde ciddi aksamalar yaşanması ve petrol akışının sekteye uğraması petrol fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu. Orta Doğu'da gerilimin tırmanması küresel gaz piyasasını sarstı. Katar'ın üretimi durdurması dünya LNG arzının yaklaşık yüzde 20'sini raftan indirmişti.

Petrol rallisi gübre ve enerji maliyetleri üzerinden tahıl fiyatlarına yansıdı

Ocak-mart döneminde kile başına fiyatlar Chicago Ticaret Borsasında işlem gören buğdayda yüzde 21,5, mısırda yüzde 4, pirinçte yüzde 11,4, soya fasulyesinde yüzde 11,8 arttı. Buğdayın kile başına fiyatı 6,4175 dolarla Haziran 2024'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Petrol fiyatlarında görülen sert yükselişlerin gübre ve enerji maliyetlerine yansımasıyla tahıl fiyatları sert yükseldi. Hürmüz Boğazı kaynaklı lojistik sorunlar buğday fiyatlarındaki hızlı yükselişlere neden oldu.

Mısırın biyoyakıt ham maddesi olarak kullanılması ve petrol fiyatlarının yükselmesiyle artan biyoyakıt talebi, mısır fiyatlarında yükselişi tetikledi. İran savaşının gübre fiyatlarını şişirmesiyle ABD'deki çiftçilerin mısır yerine soya ekimine yönelmesi ise soya fasulyesi fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi.

ABD'de faaliyet gösteren Intercontinental Exchange (ICE) emtia borsasında, libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 14,3 azalırken, şekerde yüzde 3,4, pamukta yüzde 8,9 yükseldi.

Brezilya'daki yağışlarla arz fazlası oluşabileceği beklentileri ve Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle talebin zayıflaması kahvenin libre fiyatında aşağı yönlü baskı oluşturdu.

Şeker fiyatları, Brezilya'daki mevsimsel etkilerden kaynaklı üretime yönelik endişelerden dolayı yükseldi. Teksas'ta kuraklık endişelerinin pamuk üretimini tehlikeye atması da pamuk fiyatlarını artırdı.

Kakaonun ton başına fiyatı yüzde 45,6 azaldı. Batı Afrika'daki genel olarak olumlu hasat görünümü ve zayıf talep kakao fiyatlarını baskılamaya devam ediyor.

Orta Doğu'da ABD-İran arasında sağlanan ve İsrail'i de kapsayan geçici ateşkesin ardından uluslararası tahvil piyasasındaki alıcılı seyir Türkiye'nin borçlanma maliyetlerini aşağı çekiyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala Pakistan'ın arabuluculuğunda yapılan görüşmelere ilişkin yaptığı duyuruda, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in öncülüğünde, iki ülke arasında yürütülen müzakerelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.

Trump, Pakistan'ın bu gece olası saldırıların durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını kapsayan önerisini kabul ettiğini aktararak, 'İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır.' ifadelerini kullandı.

İran'daki askeri hedeflerini zaten gerçekleştirdiğini savunan ve İran'la 'uzun vadeli' bir barış konusunda anlaşmaya yakın olduklarını aktaran Trump, 'İran'dan 10 maddelik bir teklif aldık ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğuna inanıyoruz.' değerlendirmesini yaptı.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 8 baz puan azalışla yüzde 4,24'e, 2 yıllık tahvil faizi 9 baz puan düşüşle yüzde 3,73'e, 5 yıllık tahvil faizi de 9 baz puan düşüşle yüzde 3,86'ya geriledi.

Uluslararası piyasalarda tahvil faizlerindeki gerilemeyle Türkiye'nin CDS'i de 17 baz puan düşüşle 268 baz puana indi. ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları başlamadan önce 235 baz puan seviyelerinde olan Türkiye'nin CDS'i mart ayında 327 baz puana kadar çıkmıştı.

Küresel finans sistemi içinde en kritik referans göstergelerden biri olan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizlerindeki gerilemeyle gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarının güçlenebileceği öngörülüyor.

TCMB rezerv yönetimi ve likidite araçları konusunda hızlı önlem alabilme kabiliyetini ortaya koydu

Savaş süresince, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) döviz piyasalarında belirgin hareketleri önlemek için etkili adımlar attı. TCMB, rezerv yönetimi ve likidite araçları konusunda hızlı önlem alabilme kabiliyetini ortaya koydu.

Bankalar TCMB ile swap işlemlerine yeniden yönelirken bu durum, sistemde bir döviz likiditesi sıkıntısı olmadığını ve uygulanan kur rejiminin sağlıklı bir şekilde işlediğini gösteriyor.

Bankalara Türk lirası likidite yönetiminde esneklik sağlamak amacıyla Döviz Karşılığı Türk Lirası Swap işlemlerine başlayan TCMB, bu adımıyla hem kredi hem de faiz tarafında oynaklığı önlemeyi amaçlıyor. Döviz Karşılığı Türk Lirası Swap işlemleriyle Türk lirası üzerindeki baskının da hafiflemesi hedefleniyor.

Bu önlemle birlikte hem piyasalardaki Türk lirası sıkışıklığı önlenecek hem de bankaların likidite sıkıntısı yaşamasının önüne geçilecek. Böylece kredi koşulları da daha makul hale gelecek.

Söz konusu adım, hem bankacılık sistemindeki Türk lirası likiditesinin desteklenmesi hem de döviz rezervlerinin güçlendirilmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilirken TCMB bu hamlesiyle, bankalardan döviz alınıp karşılığında Türk lirası verilmesi yoluyla piyasadaki likiditeyi artırmayı hedefliyor.

Analistler, piyasaların pozitif gelişmeleri fiyatlamada daha istekli olduğunu belirtti.

Dün ons fiyatındaki artışla paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışın yüzde 1,2 üstünde 6 bin 749 liradan tamamladı.

Güne pozitif başlayan gram altın saat 10.25 itibarıyla önceki kapanışının yüzde 2,2 üstünde 6 bin 895 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 530 liradan, cumhuriyet altını 46 bin 480 liradan satılıyor.

Altının onsu, önceki kapanışın yüzde 2,3 üstünde 4 bin 814 dolardan işlem görüyor.

Orta Doğu'da ABD-İran arasında sağlanan ve İsrail'i de kapsayan geçici ateşkesin ardından, enerji fiyatlarına bağlı enflasyonist endişelerin azalmasıyla tahvil faizlerinde yaşanan gerileme ve ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirim beklentilerinin güçlenmesi altın fiyatlarını destekliyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve Fed'in toplantı tutanaklarının takip edileceğini belirterek, Fed'in toplantı tutanaklarından gelecek mesajların varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olabileceğini ifade etti.

Dün 111,80 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 109,27 dolardan tamamladı. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 08.09 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 13,1 azalarak 94,98 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 96,67 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki düşüşte, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması şartıyla İran'la 2 haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini duyurması etkili oldu.

Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, İran'a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala Pakistan'ın arabuluculuğunda yapılan görüşmelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.

ABD'nin İran'dan 10 maddelik bir teklif aldığını kaydeden Trump, bunun müzakere edilebilir bir temel olduğunu ve tarafların uzun vadeli barışa yönelik nihai bir anlaşmaya varmaya oldukça yaklaştığını ifade etti.

İran yönetimi ise kendilerine yönelik saldırıların durması halinde saldırılarını durduracağını ifade etti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, İran silahlı kuvvetleriyle koordinasyon içinde Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişin iki hafta boyunca mümkün olacağını bildirdi.

Trump, Tahran yönetimine anlaşma için 48 saatlik süre tanımış, pazartesi günü ise bu süreyi 8 Nisan'a kadar uzattığını açıklamıştı. Sürenin dolmasına az kala Trump, sosyal medya hesabından 'Bu gece bütün bir medeniyet yok olabilir ve bir daha geri gelmeyebilir.' ifadesini kullanmıştı.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla 28 Şubat'ta başlayan savaştan bu yana genelde 100 doların üzerinde seyreden ve yüksek oynaklık gösteren Brent petrolün varil fiyatı en son 11 Mart'ta 91,94 dolardan işlem görmüştü.

Brent petrolde teknik olarak 96,54 doların direnç, 93,38 doların destek olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Dün yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,6050'den tamamladı.

Dolar/TL saat 09.55 itibarıyla yüzde 0,2 düşüşle 44,5370'ten işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,8 yükselişle 52,1280'den, sterlin/TL önceki kapanışın yüzde 0,9 üzerinde 59,8290'dan satılıyor.

Dolar endeksi de yüzde 0,3 düşüşle 98,7 seviyesinde bulunuyor.

ABD-İran arasındaki geçici ateşkesle Orta Doğu'da en kötü senaryonun ötelenmesinin pozitif etkileri varlık fiyatlarında hissediliyor.

Ateşkesin sahada korunup korunamayacağı ve Hürmüz Boğazı üzerinden enerji akışının normalleşebileceği konuları piyasalarda yön belirleyen ana unsurlar olarak öne çıkıyor.

Brent petrolün varil fiyatı yüzde 11,2 düşüşle 91,4 dolara inerken, altının onsu yüzde 2,5 artışla 4 bin 822 dolara yükseldi.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD Merkez Bankasının (Fed) toplantı tutanaklarının, Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) takip edileceğini belirtti.

TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

Aylık en yüksek reel getiri BIST 100 endeksinde oldu

Aylık en yüksek reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde %7,61, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise %7,06 oranlarıyla BIST 100 endeksinde gerçekleşti.

Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde; yatırım araçlarından, külçe altın %5,57 ve mevduat faizi (brüt) %0,49 oranında yatırımcısına reel getiri sağlarken; Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) %0,35, Euro %0,54 ve Amerikan Doları %1,30 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

TÜFE ile indirgendiğinde ise külçe altın %5,03 oranında yatırımcısına reel getiri sağlarken; mevduat faizi (brüt) %0,03, DİBS %0,86, Euro %1,05 ve Amerikan Doları %1,81 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

Yatırım Araçlarının Aylık Reel Getiri Oranları : BIST 100 Zirvede

BIST 100 endeksi, üç aylık değerlendirmede; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %21,15, TÜFE ile indirgendiğinde ise %17,85 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu. Aynı dönemde Amerikan Doları, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %2,46, TÜFE ile indirgendiğinde ise %5,12 oranlarında yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.

Altı aylık değerlendirmeye göre külçe altın; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %48,45, TÜFE ile indirgendiğinde ise %42,09 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olurken; aynı dönemde Amerikan Doları Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %3,85, TÜFE ile indirgendiğinde ise %7,97 oranlarında yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.

Yıllık değerlendirmede en yüksek reel getiri külçe altında gerçekleşti

Finansal yatırım araçları yıllık olarak değerlendirildiğinde külçe altın; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %67,25, TÜFE ile indirgendiğinde ise %62,20 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu.

Yıllık değerlendirmede, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde; yatırım araçlarından BIST 100 endeksi %11,73, Euro %7,50, DİBS %5,06 ve mevduat faizi (brüt) %5,00 oranlarında yatırımcısına reel getiri sağlarken; Amerikan Doları %5,36 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise BIST 100 endeksi %8,36, Euro %4,26, DİBS %1,89 ve mevduat faizi (brüt) %1,83 oranlarında yatırımcısına reel getiri sağlarken; Amerikan Doları %8,22 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

Yatırım Araçlarının Yıllık Reel Getirisinde Külçe Altın Önde