Merkez Bankası'nin Bahar dönemi TCMB Yatırım Eğilimi İstatistikleri değerlendirmesi şöyle:

Gerçekleşen Yatırım Harcamaları

2026 yılı Bahar dönemi Yatırım Eğilimi İstatistikleri, imalat sanayinde faaliyet gösteren 1752 işyerinin İktisadi Yönelim
Anketi kapsamında sorulan yatırım eğilimi sorularına verdikleri yanıtlar toplulaştırılarak değerlendirilmiştir.
2026 yılı Bahar döneminde, 2025 yılında yapılan brüt yatırım harcamalarının bir önceki yıla göre arttığı yönündeki
değerlendirmelerin 2025 yılı Güz döneminde öngörülenden fazla gerçekleştiği görülmektedir. İş yerlerinin büyüklük grupları
itibarıyla yapılan değerlendirmelerde, üretimde çalışan sayısı 500 ve üzerinde olan iş yerlerinde diğer büyüklük gruplarının
aksine 2025 yılı Güz döneminde öngörülenden daha zayıf bir artış gerçekleştiği gözlenmektedir.

Öngörülen Yatırım Harcamaları

2026 yılı Bahar dönemi anketi sonuçlarına göre, 2026 yılında yapılması öngörülen yatırım harcamalarının bir önceki yıla
göre artacağı yönündeki değerlendirmelerin güçlenerek devam ettiği görülmektedir (Grafik 3).
2026 yılında yapılması öngörülen yatırımların bir önceki yıla göre değişimi iş yerlerinin büyüklük grupları itibarıyla
değerlendirildiğinde, tüm büyüklük gruplarında artış beklentilerinin 2025 yılı Güz dönemindeki ilk değerlendirmelere göre
yukarı yönlü revize edildiği gözlenmekte olup, üretimde çalışan sayısı 50 ile 249 arasında olan iş yerlerinde revizyonun
daha sınırlı olduğu görülmektedir.

Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 94,70 dolardan işlem görüyor.

Dün 97,50 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 95,48 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.10 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,8 azalarak 94,70 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 86,42 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD-İran arasında bu hafta yapılması beklenen görüşmelerin arzı artırabileceği beklentisi ve Hürmüz Boğazı'ndaki kesintilerin yarattığı arz riskleri arasındaki denge arayışını sürdürüyor.

Pakistanlı yetkililer, dün Hürmüz Boğazı'ndaki gerilime rağmen İran heyetinin İslamabad'da ABD ile müzakerelerin ikinci turuna katılacağını öne sürmüştü.

Ancak İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda uyguladığı deniz ablukasına işaret ederek 'Tehdit gölgesi altında müzakereyi kabul etmiyoruz.' dedi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de Pakistanlı mevkidaşı İshak Dar'la yaptığı telefon görüşmesinde, ABD ile varılan ateşkesin devamlı ihlal edildiğini ve ABD'nin tehditlerinin diplomatik süreci sekteye uğrattığını söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile imzalayacakları anlaşmanın, Barack Obama döneminde imzalanan ve Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA) olarak adlandırılan nükleer anlaşmadan 'çok daha iyi' bir anlaşma olacağını savundu.

Analistler, görüşmeler başarısız olursa fiyatların daha da yükselebileceğini belirtiyor.

- Hürmüz Boğazı'nda belirsizlik fiyatları destekliyor

Öte yandan, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD'nin İran limanlarına uyguladığı abluka nedeniyle 27 gemiyi geri döndürdüğünü açıkladı.

Eski NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Komutanı emekli ABD'li Orgeneral Wesley Clark ise ülkesinin Hürmüz Boğazı'nı 'askeri bir seçenekle yeniden açabileceğinden' emin olamadığını söyledi.

Clark, CNN televizyonuna yaptığı açıklamada ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı zorla yeniden açmasının, ABD'nin İran limanlarını kapalı tutmasından 'çok daha zor bir sorun' olduğunu belirtti.

Hürmüz Boğazı'nda devam eden belirsizlik arz endişelerini kuvvetlendirerek fiyatların aşağı yönlü hareketini kısıtlıyor.

Brent petrolde teknik olarak 95,61 doların direnç, 94,15 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Merkez Bankası'nın İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi (MBRKGE) açıklaması şöyle:

2026 yılı Nisan ayında İktisadi Yönelim Anketi sonuçları, imalat sanayinde faaliyet gösteren 1752 iş yerinin
yanıtlarının ağırlıklandırılıp toplulaştırılmasıyla elde edilmiştir.

2026 yılı Nisan ayında mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA), bir önceki aya göre 1,4 puan
azalarak 98,6 seviyesinde gerçekleşmiştir. Endeksi oluşturan anket sorularına ait yayılma endeksleri incelendiğinde,
sabit sermaye yatırım harcaması ve mevcut toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler endeksi artış yönünde
etkilerken, son üç aydaki toplam sipariş miktarı, genel gidişat, gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı, gelecek üç aydaki
üretim hacmi, mevcut mamul mal stoku ve gelecek üç aydaki toplam istihdama ilişkin değerlendirmeler endeksi azalış
yönünde etkilemiştir

Mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) bir önceki aya göre 0,4 puan azalarak 100,6
seviyesinde gerçekleşmiştir

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 44,8950 seviyesinden işlem görüyor.

Dün dar bir bantta hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 44,8689'dan tamamladı. Dolar/TL, saat 09.50 itibarıyla yüzde 0,1 artışla 44,8950'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,1 yükselişle 52,9300'ten, sterlin/TL ise yüzde 0,1 artışla 60,8020'den satılıyor.

Dolar endeksi, önceki kapanışın hemen üstünde 98,1 seviyesinde seyrediyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı jeopolitik risklerden kaynaklı belirsizlikler devam ederken İran'ın İslamabad'da ABD ile müzakerelere katılabileceğine dair umutların artmasıyla yatırımcıların riskli varlıklara yönelmesiyle dolar endeksinde yatay bir seyir izleniyor.

Analistler, bugün yurt içinde reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranının, yurt dışında ise Almanya'da Zew ekonomik güven endeksi, ABD'de perakende satışlar ve bekleyen konut satışlarının takip edileceğini belirtti.

- Çeyrek altın 11 bin 336 liradan, Cumhuriyet altını 45 bin 280 liradan satılıyor

Gram altın, güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 902 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki düşüşe paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışının yüzde 0,2 altında 6 bin 955 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,8 azalışla 6 bin 902 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 336 liradan, Cumhuriyet altını 45 bin 280 liradan satılıyor.

Altının onsu, önceki kapanışının yüzde 0,8 altında 4 bin 780 dolardan işlem görüyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı jeopolitik riskler nedeniyle varlık fiyatlarında yön arayışı görülürken gözler ABD ile İran arasında Pakistan'ın başkenti İslamabad'da gerçekleşmesi beklenen müzakerelerin ikinci turuna çevrildi.

Müzakerelerden gelecek haberler varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olacak.

Analistler, bugün yurt içinde reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranı, yurt dışında ise Almanya'da Zew ekonomik güven endeksi, ABD'de perakende satışlar ve bekleyen konut satışlarının takip edileceğini söyledi.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,71 değer kaybederek 14.484,91 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 50,20 puan ve yüzde 0,35 artışla 14.535,11 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,49, holding endeksi yüzde 0,44 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 0,74 ile madencilik, en çok gerileyen yüzde 1,37 ile menkul kıymet yatırım ortaklığı oldu.

Küresel piyasalarda, ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı jeopolitik risklerden kaynaklı belirsizliklerle karışık bir seyir izlenirken, gözler ABD ile İran arasında Pakistan'ın başkenti İslamabad'da gerçekleşmesi beklenen müzakerelerin ikinci turuna çevrildi.

Taraflar arasındaki gerginliğin azalacağına dair umutlar piyasalarında görülen olumsuz tepkileri sınırladı. Analistler, piyasaların olumsuz haberlere korkulduğu kadar kötümser tepkiler vermediğini belirtti.

Piyasaların olumsuz senaryoları fiyatlama konusunda isteksiz kaldığını ifade eden analistler, İran tarafından gelecek haberlerin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacağını söyledi.

Analistler, bugün yurt içinde reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranının, yurt dışında ise Almanya'da Zew ekonomik güven endeksi, ABD'de perakende satışlar ve bekleyen konut satışlarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın ise direnç, 14.400 ve 14.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Küresel piyasalarda, ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı jeopolitik risklerden kaynaklı belirsizliklerle karışık bir seyir izlenirken, gözler ABD ile İran arasında Pakistan'ın başkenti İslamabad'da gerçekleşmesi beklenen müzakerelerin ikinci turuna çevrildi.

Dün Orta Doğu'da tekrar tırmanan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle küresel piyasalarda satış ağırlıklı bir görünüm öne çıkarken, İran'ın İslamabad'da ABD ile müzakerelere katılabileceğine dair umutların artmasıyla petrol fiyatlarında geri çekilme görüldü. Bu durum küresel piyasalarda risk algısının sınırlı da olsa azalmasına yol açtı.

Taraflar arasındaki gerginliğin azalacağına dair umutlar piyasalarında görülen olumsuz tepkileri sınırladı.

Analistler, piyasaların olumsuz haberlere korkulduğu kadar kötümser tepkiler vermediğini belirtti. Piyasaların olumsuz senaryoları fiyatlama konusunda isteksiz kaldığını ifade eden analistler, İran tarafından gelecek haberlerin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacağını söyledi.

Hürmüz Boğazı'nın açılması durumunda petrol, üre, gübre, alüminyum ve doğal gazın savaş öncesine kadar olmasa bile gerilemesinin olumlu fiyatlanabilecek gelişmeler arasında yer alacağı öngörülüyor.

Mevcut ateşkes süresinin sona erecek olması da jeopolitik risklerin yeniden tırmanma ihtimalini canlı tutuyor. Bu arada Pakistanlı yetkililer, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilime rağmen İran heyetinin, başkent İslamabad'da ABD ile müzakerelerin ikinci turuna katılacağını öne sürdü.

ABD Başkanı Donald Trump da dün ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in Pakistan'a gideceğini ve müzakerelerin salı günü başlamasının planlandığını belirtmişti.

-Piyasaların odağında Kevin Warsh da yer alıyor

Piyasalar Orta Doğu'daki gelişmelere odaklanmaya devam ederken, diğer taraftan Trump tarafından ABD Merkez Bankası (Fed) başkanlığı için aday gösterilen Kevin Warsh'un açıklamaları da takip ediliyor.

ABD Senatosunun Bankacılık, Konut ve Kentsel İşler Komitesi'nde, bugün Fed başkanlığı adaylığı görüşülecek bankanın eski Yönetim Kurulu Üyesi Warsh'un söz konusu oturumda yapacağı açılış konuşmasının metni paylaşıldı.

Warsh, para politikasının bağımsızlığının korunmasında kararlı olduğunu belirtti. ABD ve İran arasında diplomatik bir çözüm sağlanabileceğine yönelik beklentilerle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,18 azalışla 90,3 dolar seviyesinde seyrediyor.

Yatırımcıların temkinli bir tavır tutunmasıyla ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,25, dolar endeksi sınırlı yükselişle 98,1 seviyesinde bulunuyor. Doların gücünü korumasıyla altının onsu yüzde 0,7 azalışla 4 bin 789 dolardan işlem görüyor.

Analistler, müzakerelerden olumlu bir sonuç çıkmasının altın fiyatlarını destekleyebileceğini belirtti. New York borsası, ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanmasıyla haftanın ilk işlem gününü düşüşle tamamladı.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,01, S&P 500 endeksi yüzde 0,24 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,26 geriledi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.

- Avrupa borsaları, satış ağırlıklı seyretti

ABD-İran geriliminin artmasıyla Avrupa piyasalarında da dün satış ağırlıklı bir seyir öne çıktı. Analistler, yükselen enerji maliyetleri ve artan değerlemeler nedeniyle Avrupa hisse senetlerinin artık birkaç ay öncesine kıyasla yatırımcılara cazip gelmediğini belirtti.

Avrupa'dan lüks ürünler satan sektörlerin hisseleri, jeopolitik gerilimler ve talep endişelerinin piyasa havasını olumsuz etkilemesi üzerine düştü.

Fransız moda ve lüks giyim firması LVMH Moet Hennessy Louis Vuitton yüzde 1,77, Fransız lüks tüketim markası Hermes İnternational yüzde 2,58, diğer bir Fransız lüks ürün şirketi Kering yüzde 2,13 değer kaybetti.

Havayolu ve turizm şirketlerinde de düşüşler öne çıktı. Alman havayolu şirketi Lufthansa'nın hisseleri yüzde 3,42, İngiliz hava yolu şirketi EasyJet'in hisseleri yüzde 3,1 Alman uluslararası turizm şirketi TUI'nın hisseleri yüzde 3,14 azaldı.

Öte yandan Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis) verilerine göre, ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), martta bir önceki aya kıyasla yüzde 2,5 arttı. Bu oran, Ağustos 2022'den bu yana görülen en yüksek aylık artış olarak kayıtlara geçti. Almanya'da mart ayına ilişkin ÜFE yıllık bazda ise yüzde 0,2 azaldı.

Bu gelişmelerle dün İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,55, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,15, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,12 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,36 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsaları Çin hariç pozitif seyrediyor

Asya borsalarında, jeopolitik gerginliklerin azalması ve yapay zeka sektöründeki canlanma ve teknoloji hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle Çin hariç pozitif bir seyir izleniyor.

Güney Kore borsasındaki yükselişler dikkati çekerken, yarı iletken şirketi SK Hynix'in hisseleri yüzde 4,5'in üzerinde arttı. Analistler, Güney Kore'de sadece teknoloji değil savunma ve enerji ekipman sektörlerinin hisselerinin de ülkenin borsasındaki sert yükselişte etkili olduğunu söyledi.

Öte yandan ABD/İsrail-İran Savaşı'nın kısa vadede sona erme ihtimalinin azalmasının Japonya'da ekonomik ve enflasyon görünüme ilişkin belirsizlikleri artmasından dolayı Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) gelecek hafta faiz artırımından kaçınması bekleniyor.

Bu gelişmelerle dolar/yen paritesi, yüzde 0,1 artışla 159 seviyesinde seyrediyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,3, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 değer kazanırken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 değer kaybetti.

Güney Kore'de Kospi endeksi, 6.368,77 puanla rekor seviyeyi gördü.

- VİOP akşam seansında yükseldi

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,71 değer kaybederek 14.484,91 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,36 artarak 16.812,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 44,8689'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 44,8780'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranının, yurt dışında ise Almanya'da Zew ekonomik güven endeksi, ABD'de perakende satışlar ve bekleyen konut satışlarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.300 puanın destek, 14.600 ve 14.700 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, nisan ayı reel kesim güven endeksi

10.00 Türkiye, nisan ayı kapasite kullanım oranı

12.00 Almanya, nisan ayı Zew ekonomik güven endeksi

15.30 ABD, mart ayı perakende satışlar

17.00 ABD, mart ayı bekleyen konut satışları

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen nisan vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,7 azalışla 16.751,00 puandan tamamladı. Endeks kontratı akşam seansında ise yüzde 0,4 artışla kayıplarının bir kısmını telafi ederek 16.812,00 puandan kapandı.

Nisan vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışının yüzde 0,6 üzerinde 16.854,00 seviyesinden işlem görüyor.

Küresel piyasalarda, ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı jeopolitik risklerden kaynaklı belirsizliklerle karışık bir seyir izlenirken, gözler ABD ile İran arasında Pakistan'ın başkenti İslamabad'da gerçekleşmesi beklenen müzakerelerin ikinci turuna çevrildi.

Analistler, bugün yurt içinde reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranının, yurt dışında ise Almanya'da Zew ekonomik güven endeksi, ABD'de perakende satışlar ve bekleyen konut satışlarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 16.900 ve 17.000 puanın direnç, 16.800 ve 16.700 puanın ise destek konumunda olduğunu bildirdi.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global Ratings, Türkiye ekonomisine ilişkin 2026 projeksiyonlarını güncelledi. Kurum, daha önce yüzde 23,4 olarak açıkladığı yıl sonu enflasyon tahminini, küresel enerji maliyetleri ve baz etkisinin etkisiyle yüzde 28,9'a yükseltti. S&P, büyüme beklentisini yüzde 3,4'te sabit bırakırken, dolar/TL kurunun 2026 sonunda 48,50 seviyesine ulaşabileceğini öngördü.

Yurt içinde ise bugün saat 10.00'da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından açıklanacak imalat sanayi kapasite kullanım oranı ve reel kesim güven endeksi verileri takip edilecek. BIST 100 endeksinde dünkü satıcılı seyrin ardından, reel sektörden gelecek sinyallerin piyasaların yönü üzerinde etkili olması bekleniyor.

Küresel tarafta ana gündem maddeleri arasında İsrail-Lübnan hattındaki ateşkesin kalıcılığı ile ABD-İran hattındaki geçici sürecin seyri yer alıyor. Petrol fiyatları, Trump yönetiminden gelen iyimser mesajların ardından sınırlı gerileme gösterse de, IEA Başkanı Fatih Birol'un iki yıllık dalgalı dönem uyarısı arz güvenliğine ilişkin endişelerin sürdüğüne işaret etti.

Öte yandan, Fed üyeleri ve adaylarından gelen merkez bankası bağımsızlığına yönelik mesajlar ile Avrupa Merkez Bankası'nın enerji şokuna karşı verdiği sıkı duruş sinyalleri, küresel likidite koşullarının bir süre daha sıkı seyredeceğine işaret ediyor.

Merkez Bankası açısından yapılması gereken ilk iş, yasasındaki hükümete danışmanlık görevi maddesine dayanarak programın eksikliklerinin giderilmesini istemek ve bunu kamuoyuna da açıklamak. İkinci olarak, enflasyon hedefini ve tahminini yükseltmek gerekiyor. Olağanüstü bir dönem çünkü.

Savaş, ateşkes, 'anlaştık, yok, anlaşmadık, Hürmüz Boğazı'nı kapattım, ben de senin gemilerinin çıkışına izin vermiyorum, al işte bir gemini vurdum ve el koydum:' Başımız dönüyor. Petrol fiyatları -savaş öncesi düzeyine yaklaşmasa da- bir aşağıya bir yukarıya. Acaba ABD daha da ileri giderse, İran Körfez ülkelerinin enerji tesislerini iyice kullanılmaz hale getirecek mi? İleri gitmese de durum bu şekilde devam ederse ne olacak? Küresel piyasalar ne kadar karışacak? Gübre sevkiyatı ne olacak?

Soruları çoğaltmak mümkün; gerek yok. Bu ortamda Merkez Bankası Para Politikası Kurulu çarşamba günü toplanıyor. Zor bir durum para otoritesi için. En büyük zorluk, uygulanan ekonomi programının eksik bir program olmasından kaynaklanıyor. Enflasyon bu kadar yüksekken bir de yargı sisteminde ve ihale kanununda önemli sorunlar var. Siyasetin müdahalesine açık olmaması gereken kurumlar bu müdahalelere sonuna kadar açıklar. Açlık sınırının altındaki asgari ücretten şikâyet edilmesinin gösterdiği gibi, bazı sektörlerde verimlilik düzeyi çok düşük. Ayakta kalmakta büyük zorluk çekiyorlar. Savaş ortamı bu sorunların daha da ağırlaşmasına yol açıyor.

Bu ortamda -artık ne olduğunu unuttuğum ve yazıyı yazarken Merkez Bankası internet sayfasına girip hatırlamaya gerek de duymadığım- enflasyon hedefinin bir anlamı kalmadı. Keza Merkez Bankasının 2026 sonu gerçekleşme tahmini de anlamını yitirdi. Çünkü savaş olmasa da, zaten önemli yapısal sorunları olan bir ülkenin bir de bulunduğu coğrafyada önemli bir savaş varsa, bu nedenle enerji fiyatları yükseliyorsa ve arz sıkıntıları hasıl oluyorsa, salt para politikasını sıkılaştırmaya ve bütçe açığını kontrol altına almaya çalışan bir ekonomi programı ile enflasyonu düşürmek mümkün değil.

Bu çerçevede, savaşın ilk günlerindeki haklı para politikası tepkisi bir tarafa bırakılırsa, artık döviz satarak kuru bir yerde tutmaya uğraşmak da bana anlamlı gelmiyor. Tamam, savaşın bir hafta sonra bitip tarafların anlaşacağını bilseniz, kur artışının geçici olacağına dayanarak döviz satarsınız. Ama bilmiyoruz. Ortalık daha da gerginleşirse, o rezerv lazım bize. Üstelik bu koşullar altında, sürdürülebilir olmayan döviz satışları ile enflasyonu ne kadar dizginleyebileceksiniz?

Bu ortamda Merkez Bankası açısından yapılması gereken ilk iş, yasasındaki hükümete danışmanlık görevi maddesine dayanarak programın eksikliklerinin giderilmesini istemek ve bunu kamuoyuna da açıklamak. İkinci olarak, enflasyon hedefini ve tahminini yükseltmek gerekiyor. Olağanüstü bir dönem çünkü. Üçüncü olarak da döviz müdahalelerini azaltmakta yarar var. Bu koşullar altında fiili politika faizi yüzde 40'da tutulabilir. Bir diğer alternatif, durum daha da vahimleşme emareleri gösterecek olursa, gecelik borç verme faizini (koridorun üst sınırını) yüzde 43'e çıkarmak ama şimdilik yüzde 40 ile sistemden para çekmeye devam etmek. Sanki bu daha iyi bir seçenek gibi.

Derseniz hangileri yapılacak? Birinci -ki en önemlisi- yapılmayacak elbette. Diğerlerini bilmiyorum.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Bir zaman geçince 'görmeye, duymaya ve söylemeye' başla ama asıl muhatabı karşına alamadığın için hedef tahtasına başkasını koy!

Önce bankacılık kesiminden yükselen sesler, ardından bazı medya kuruluşlarında zaman zaman depreşen sözüm ona faiz odaklı çıkışlar...

Kimi tutar bu programın ömrünü tamamladığını söyler, sanki ortada gerçek bir ekonomik program varmış ve işe yarayacağı gerçekten umuluyormuş gibi; kimi de tutar 'Bu operasyonu kimin adına çektiniz'in değişik bir versiyonunu gündeme getirir. Adeta 'Tamam işte, kamuoyu da, bankacılar da bizim gibi düşünüyor' yaklaşımından güç alarak:

Ama amaç da pek net değil, amaç üzüm yemek mi, bağcıyı dövmek mi? Gerçi birilerini dövmekse amaç, hedef alınanın bağın sahibi değil bağda çalışan olduğu ortada.

Kimse heveslenmesin!

Son söyleneceği en başta söyleyeyim. Hiç kimse heyecanlanmasın, eğer beklenti içindeyse hayal kırıklığına uğrayacağını bilsin; seçim yaklaşana kadar ekonomi yönetiminde çok önemli değişiklikler olmaz; bağda çalışan işçi görevine devam eder.

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e karşı olan cephenin genişlediği ve güçlendiği, bunun da Şimşek'in 'görevden affını' istemesiyle sonuçlanacağı düşüncesinde olanlar gitsin kendine başka bir meşgale bulsun.

Ekonomi politikasının nasıl bir şekil alacağını düşünürken sondan başa gitmek gerekir. Son, seçimdir ve ekonomik tercihlerde ortaya çıkacak değişikliği belirleyecek olan da seçimin tarihidir.

Seçim ve makas

Bu yıl bir seçim var mı, yok.

Seneye seçim var mı, en azından ilk yarıda yok.

Seçim olsa olsa en erken 2027'nin ikinci yarısında.

Anayasanın ara seçimi gerekli kılan hükümlerine uyulacak mı, hayır; dolayısıyla ara seçim de yok.

Seçime ilişkin bu takvimin söylediği şu:

'Bu yıl kim ne kadar şikayet ederse etsin ekonomi politikasında temelde bir değişiklik olmaz. Hangi bankacı ne derse desin, hangi medya kuruluşu ne yazarsa yazsın, temel politikalarda değişiklik gündeme gelmez.

Hem ekonomide bazı kararlar alarak, bazı uygulamaları değiştirerek istenilen sonucu elde etmek mümkün değil ki: Bunlar işin kolayı zaten, önemli olan sağlıklı bir ekonomi ortamı oluşturmak, o da ekonomik değil, siyasi bir tercih. O da yapılmaz.

Adalet algısının böylesine bozulduğu bir ortamda ekonomiye ilişkin üç beş kararla sorunun üstesinden gelineceğini düşünmek fazla iyimserlik olmaz mı?

Ufukta bir seçim görünmediğine göre yakınan yakındığıyla kalır ve hiçbir şey değişmez.'

Üç işaret:

Bu köşede 22 Aralık'ta 'Ne zaman seçim ne yazık ki ancak o zaman birazcık geçim' başlıklı bir yazı kaleme almıştım. O yazıda enflasyonla mücadeleyi ikinci plana iten ve toplumun nefes almasına katkıda bulunan adımlar görüldüğünde bunun seçimin ayak sesleri olarak okunması gerektiğini vurgulamıştım.

Seçimin yaklaştığını gösteren işaretler neler mi olurdu:

Bir; faiz muhtemelen olması gerekenden daha fazla düşürülür ve krediye erişim kolaylaşır, böylece hem hanehalkının, hem reel sektörün görece de olsa rahatlaması sağlanır.

İki, çalışanlara ve emeklilere enflasyon farkının ötesinde artışlar verilir.

Üçüncü olarak da bazı para ve vergi cezaları belki anapara da dahil affedilir.

Zaten şimdi bir anlamda örtülü olarak yapılması istenenler bunlar.

Örtülü olarak, çünkü 'Bu program ömrünü tamamladı' diyenlerin de, 'Program çöktü' diyenlerin de önerdikleri somut bir program yok. Programın çöktüğünü dile getiren bir medya kuruluşundan tabii ki teknik bir program önerisinde bulunması beklenmez; ama bu görüşü ileri sürenler pekala ekonomik olmayan gerçek çözümü dile getirebilir; ama onu da yapamazlar.

Çünkü gerçek çözüme değinmek el yakar! Tabii ki öyle bir sorun olduğu da kabullenilmiyordur, o da ayrı.

Bankacılar ne ister, belli:

Bankacılık kesiminin ne istediği, ne isteyebileceği çok açık. Bu istekler kapalı kapılar ardında hep dile getiriliyordu, bu kez daha açık bir şekilde söylendi.

Bankacı emaneten para toplar ve üstüne kâr koyarak o parayı kredi olarak kullandırır, bir başka ifadeyle satar.

Banka, doğal olarak daha düşük maliyetle para toplamak ister. Bu sayede kredi faizi düşük olacaktır, ucuz kredi kolay satılacaktır.

Oysa şimdi yüksek faiz yüzünden hem mevduat maliyetli, hem kredi faizi yüksek seyretmektedir ve kredi geri dönüşünde sorun yaşanmaktadır. Bankalar bir de tabii ki kredi kullandırmada sınırlama olmamasını tercih eder.

Şimdi her türlü sorun var. Faiz görece yüksek, toplanan para da sınırlamalar yüzünden ve pahalı bulunduğu için yeterince satılamıyor.

Bu istekleri yerine getirmek çok basit de, sonrası başka maliyetlere yol açıyor işte. Ekonomi yönetiminin temel önlem anlayışı herkesin 'perhiz yapmasını sağlamak' olduğu için 'daha az yenilsin, içilsin, daha az kredi kullanılsın, daha az üretilsin, tüketilsin' mantığı güdüldüğü için buna izin verilmiyor ve çıkarlar işte bu aşamada çatışıyor.

Bankacılık kesimi de bekleyecek; seçim yaklaşınca tüm bu sorunlar geride kalacak.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,01 azalışla 49.442,56 puana geriledi.

S&P 500 endeksi yüzde 0,24 azalarak 7.109,14 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,26 düşüşle 24.404,39 puana indi.

ABD ve İran arasındaki görüşmeler ile geçici ateşkesin seyrine ilişkin belirsizlik sürerken pay piyasalarında negatif bir seyir izlendi.

İran'ın geçen hafta Hürmüz Boğazı'nı tüm ticari gemilerin geçişine açması ancak ABD'nin ülkeye 'deniz ablukası' uygulamaya devam edeceğini duyurması sonrası Hürmüz Boğazı'ndan geçişlere yeniden kısıtlamalar getirilmesiyle iki ülke arasındaki gerilim tekrar yükselmişti.

ABD Başkanı Donald Trump hafta sonu ABD donanmasının ablukasını aşmaya çalışan İran'a ait bir kargo gemisine ateş açarak müdahalede bulunduklarını bildirmişti.

Ayrıca Trump, Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla eleştirdiği İran'ın anlaşma teklifini kabul etmemesi durumunda ülkedeki 'her bir enerji santralini ve her bir köprüyü imha etme' tehdidinde bulunmuştu.

ABD Başkanı Trump, dün verdiği bir röportajda ise Başkan Yardımcısı JD Vance'in Pakistan'a gideceğini ve müzakerelerin bugün başlamasının planlandığını belirtti.

İran'la bir anlaşmaya varılamaması halinde iki haftalık geçici ateşkes süresini uzatmasının 'oldukça düşük ihtimal' olduğunu kaydeden Trump, anlaşma kesinleşene kadar İran limanlarına yönelik ablukanın süreceğini aktardı.

Orta Doğu'da tansiyonun yeniden artmasıyla petrol fiyatları da yükselirken, Brent petrolün vadeli varil fiyatı TSİ 00.05 itibarıyla yüzde 4,1 artarak 94,1 dolara ulaştı. Aynı dakikalarda Batı Texas türü (WTI) ham petrolün varili yüzde 4,7 artışla 87,79 dolardan alıcı buldu.

ABD/İsrail-İran savaşıyla ilgili haber akışının yatırımcıların gündeminde olmaya devam ettiğini belirten analistler, gerilimdeki sınırlı bir düşüşün dahi risk iştahını desteklediğini, tırmanışın ise piyasalarda hızla temkinli bir havaya yol açtığını kaydetti.

Öte yandan, Orta Doğu'daki çatışmalardan kaynaklanan gerilimin ekonomi ve şirket karlılıkları üzerindeki olası yansımalarını değerlendirmek üzere dikkatler bu hafta açıklanacak bilançolara çevrilirken, savunma şirketleri Lockheed Martin, RTX Corporation ve Northrop Grumman Corporation ile teknoloji tarafında IBM, Intel ve Amerikan elektrikli otomobil üreticisi Tesla'nın finansal sonuçlarını açıklaması bekleniyor.

Zorlu Enerji Elektrik Üretim A.Ş. başta olmak üzere Pasifik Holding A.Ş., Orçay Ortaköy Çay Sanayi ve Ticaret A.Ş., Niğbaş Niğde Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş., Lüks Kadife Ticaret ve Sanayii A.Ş. ve Birlik Mensucat Ticaret ve Sanayi İşletmesi A.Ş. yönetim kurulu veya genel kurul kararları doğrultusunda temettü dağıtmayacaklarını duyurdu.

Aynı şekilde Kaleseramik, Çanakkale Kalebodur Seramik Sanayi A.Ş., Dünya Holding A.Ş., Petkim Petrokimya Holding A.Ş. ve IC Enterra Yenilenebilir Enerji A.Ş. da kâr payı dağıtımı yapmayacak şirketler arasında yer aldı.

CoinShares tarafından yayımlanan haftalık rapora göre, fonlara toplamda 1.4 milyar dolarlık net giriş gerçekleşti. Bu tutar, ocak ayından bu yana kaydedilen en yüksek haftalık seviyeye işaret ediyor.

Üst üste üçüncü haftada da pozitif akışın sürdüğü görülürken, en büyük payı yine Bitcoin aldı. Bitcoin odaklı fonlara 1.1 milyar dolarlık yatırım yapılırken, Ethereum fonları da 328 milyon dolarlık girişle dikkat çekti. Böylece Ethereum fonlarının yıl başından bu yana toplam performansı yeniden artıya dönerek 197 milyon dolara ulaştı.

Altcoin tarafında ise daha dalgalı bir tablo öne çıktı. XRP fonlarında 56.2 milyon dolarlık net çıkış yaşanırken, Solana fonlarından da 2.3 milyon dolar çekildi. Buna karşılık Chainlink ve Sui fonları sırasıyla 5.3 milyon ve 2.2 milyon dolarlık giriş kaydetti. Zcash ile Litecoin fonlarında ise sınırlı da olsa yatırım artışı gözlendi.

Öte yandan, Bitcoin fiyatındaki düşüşe oynayan 'short' stratejili fonlar da 2.2 milyon dolarlık giriş aldı.

Bölgesel dağılımda ise ABD merkezli ürünler açık ara öne çıktı ve 1.49 milyar dolarlık girişle toplam akışın büyük kısmını oluşturdu. Varlık yönetim devi BlackRock ise yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımla haftanın en fazla fon çeken kurumu oldu.

Strategy'nin bundan önceki büyük hamlesi, 25 Kasım 2024 tarihinde yaptığı 55 bin BTC'lik alımdı. Son işlem, o tarihten bu yana gerçekleştirilen en büyük satın alma olarak kayıtlara geçti.

Şirketin 2020 yılının Ağustos ayından bu yana yaptığı toplam Bitcoin yatırımı 61.5 milyar doları bulurken, ortalama alım maliyeti ise 75.527 dolar seviyesinde gerçekleşti. Ancak mevcut piyasa koşulları göz önüne alındığında, şirketin toplam yatırımlarında yaklaşık 320 milyon dolarlık bir zarar söz konusu.

Bu büyük alımın finansmanı ise Strategy'nin hem ana hissesi olan MSTR hem de getiri sağlayan STRC hisselerinin satışından elde edilen kaynaklarla sağlandı.

Şirketin kurucusu Michael Saylor, kısa süre önce yaptığı 'Daha büyük düşün' paylaşımıyla yeni alımların sinyalini vermişti. Bu son hamle de söz konusu mesajın bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, '(Okul saldırıları) Sosyal medya ve dijital iletişim platformlarında yalan, manipülatif ve zararlı içerik yayan hesaplarla ilgili gerekli önlemleri aldık.' dedi.

Erdoğan, 'Bu tarz caniler sadece masumların kanını dökmeyi değil, terör örgütleri gibi toplumda infial uyandırmayı, tedirginlik, korku oluşturmayı da hedefliyorlar.' ifadesini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, '(Okul saldırıları) Böyle bir acı üzerinden milleti tahrik etmek sorumsuzluktur. Kimsenin öğretmenlerimizi, öğrencilerimizi tedirgin etmeye hakkı yoktur.' diye konuştu.

'(Okul saldırıları) Şiddet kültürünü besleyen mikropların teşhisinde ne kadar isabetli olursak, tedavi sürecinde de o derece başarı sağlarız. Okullarımızın güvenliği meselesi önceliklerimizin en başındadır. Burada en küçük bir taviz söz konusu değildir ve olmayacaktır.'

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'İnternetin karanlık dehlizlerinde görünür görünmez varlığımızı yapay zekadan da istifade ederek daha da güçlendireceğiz.' dedi.

Erdoğan, şunları söyledi:

'Okul-kolluk işbirliğinin artırılması, yeni çalışma modellerinin geliştirilmesi yine bu süreçte atacağımız adımlardan biri olacaktır. Veli Randevu Sistemi'ni daha etkin hale getireceğiz. Dijital bağımlılıkla mücadelede velilerimize yönelik destek ve danışma hattını devreye alacağız.'

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Suç ve şiddet temalı yapımlarda faillerin güçlü, etkileyici, cezadan muaf hatta saygın biri olarak gösterilmesi gençlerimizin gerçeklikle bağını zedeliyor.' dedi.

Erdoğan, şunları kaydetti:

'Haber bültenlerinde failin suç yönteminin ayrıntılı verilmesi, saldırı görüntülerinin tekrar tekrar servis edilmesi çocuklarımızda taklit riskini büyütüyor. RTÜK başta olmak üzere ilgili kurumlarımızla özellikle ekranda şiddet ve yozlaşma meselesinin üzerine daha tavizsiz gitmekte kararlıyız. Şiddeti özendiren, çarpık ilişkileri meşrulaştıran yapımlardan ziyade aileyi merkeze alan, iyiliği teşvik eden yapımlara daha fazla yer verilmeli.'

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ateşli silah sahiplerine, silahın çocuk tarafından ele geçirilmesi halinde verilecek cezayı artıracağız.' diye konuştu.

FLAP.E paylarında halihazırda yürürlükte bulunan açığa satış ve kredili işlem yasağı ile brüt takas uygulaması da belirtilen süre boyunca devam edecek.

Öte yandan, IZFAS.E payları için de ayrı bir tedbir kararı alındı. Buna göre, aynı tarihler arasında söz konusu payda açığa satış ve kredili işlemler yasaklandı.

BIST 100 endeksi, güne 125,56 puan ve yüzde 0,86 azalışla 14.462,37 puandan başladı.

Gün içinde en düşük 14.414,81 puanı, en yüksek 14.609,86 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,71 değer kaybederek 14.484,91 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 132,00 puan ve yüzde 0,79 düşüşle 16.591,23 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre sanayi endeksi yüzde 0,16 değer kazanırken, teknoloji endeksi yüzde 1,21, mali endeks yüzde 1,05 ve hizmetler endeksi yüzde 0,62 değer kaybetti.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 25'i prim yaptı, 73'ü geriledi. Türk Hava Yolları, Sasa Polyester, Astor Enerji, Akbank ile Yapı ve Kredi Bankası en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 809 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.30 itibarıyla 4 bin 809 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 0,5 düşüşle 6 milyon 928 bin 400 lira oldu.

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 36,05, bileşik getirisi yüzde 39,30 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 44,7639, satışta 44,9433 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 44,6676, satışta 44,8466 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.30 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1786, sterlin/dolar paritesi 1,3538 ve dolar/yen paritesi 158,569 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 3,6 artışla 91,4 dolardan işlem görüyor.