Türkiye'de yaklaşık 10 milyon kişi Bireysel Emeklilik Sistemi'nde tasarruf yapıyor. Toplam fon büyüklüğü 1,85 trilyon TL'yi aştı. 2025 yılında BES genel ortalaması yüzde 60,9 getiri sağladı, altın fonu yüzde 100,8 ile rekor kırdı. Buna rağmen pek çok kişi BES'i ya hiç bilmiyor ya da yanlış biliyor.

BES Nedir? Bireysel Emeklilik Sistemi Ne İşe Yarar?

Bireysel Emeklilik Sistemi yani BES, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) yanına bir tamamlayıcı olarak kurulmuş tasarruf ve yatırım sistemidir. Mantığı basit. Her ay belirlediğin tutarı yatırıyorsun. Devlet bu tutarın yüzde 20'sini hesabına ekliyor. Biriken para emeklilik yatırım fonlarında değerlendiriliyor. 56 yaşına geldiğinde ve sistemde 10 yıl kaldıysan toplam birikimini maaş şeklinde ya da tek seferde alıyorsun.

Türkiye'de BES 2003 yılında başladı. İlk yıllarda büyük bir devlet teşviki yoktu. 2013 yılında devlet katkısı uygulaması başladı ve sistem cazip hale geldi. 7 Ocak 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile devlet katkısı oranı, 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere yüzde 20 olarak belirlendi. Bu oran daha önce yüzde 30 seviyesindeydi. 1.000 TL yatırırsan devlet 200 TL ekliyor, hesabına toplam 1.200 TL geçiyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan alınacak emekli maaşı, çalışma yıllarındaki maaşın yaklaşık yarısı kadar oluyor. Çoğu kişi için bu rakam mevcut yaşam standardını korumaya yetmiyor. BES tam bu boşluğu doldurmak için tasarlandı.

Türkiye'de yatırım araçlarını ve enflasyona karşı korunma yollarını detaylı işledik: Enflasyona Karşı Yatırım Araçları 2026 Rehberi

BES Nasıl Çalışır? Adım Adım Süreç

BES'in işleyişi temelinde altı adımdan oluşuyor.

Birinci adım: Şirket seçimi. Türkiye'de bireysel emeklilik hizmeti veren şirketler arasından birini seçiyorsun. Anadolu Hayat, Allianz, Garanti BBVA Emeklilik, Türkiye Hayat ve Emeklilik, Cigna Sağlık ve Hayat ve AgesA gibi şirketler hizmet veriyor. Şirketlerin fon getirilerini, kesinti oranlarını ve hizmet kalitelerini karşılaştırmak önemli.

İkinci adım: Plan ve fon seçimi. Seçtiğin şirketin sunduğu emeklilik planları arasından risk profiline en uygun olanını belirliyorsun. Faizli ya da faizsiz fon seçeneği var. Hisse senedi ağırlıklı, borçlanma araçları ağırlıklı, altın ağırlıklı, para piyasası fonu ve karma fon gibi seçenekler mevcut.

Üçüncü adım: Katkı payı belirleme. Her ay ne kadar yatıracağını belirliyorsun. Aylık asgari katkı payı şirkete göre değişiyor, çoğunda 150 TL'den başlıyor. Üst sınır yok, istediğin kadar yatırabilirsin.

Dördüncü adım: Düzenli ödeme. Yatırdığın katkı payı seçtiğin emeklilik yatırım fonlarında değerlendiriliyor. Fonlar profesyonel portföy yöneticileri tarafından yönetiliyor.

Beşinci adım: Devlet katkısı. Yatırdığın tutarın yüzde 20'si devlet katkısı olarak hesabına ekleniyor. Yıllık üst sınır 79.272 TL.

Altıncı adım: Emeklilik. 56 yaşını doldurduğunda ve sistemde 10 yıl kaldıysan emekli olabiliyorsun. Birikimini ister tek seferde toplu para olarak ister aylık emekli maaşı olarak alıyorsun.

BES Devlet Katkısı 2026: Yeni Oran Yüzde 20

BES'in en cazip tarafı devlet katkısıdır. 7 Ocak 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile devlet katkısı oranı, 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere yüzde 20 olarak belirlendi. Bu oran daha önce yüzde 30 seviyesindeydi.

Yeni oranla bile BES, başka hiçbir yatırım aracında bulunmayan otomatik bir ek getiri sağlıyor. Hiçbir yatırım fonu, hiçbir banka, sen para yatırdığın anda hesabına yüzde 20 katkı ekleyemiyor. Ayrıca sisteme girişte bir defaya mahsus 500 TL tutarında ilave devlet katkısı da uygulanıyor.

2026 üst sınırı 79.272 TL. Bu tutara ulaşabilmek için yıllık 396.360 TL katkı payı ödemen gerekiyor. Aylık ortalama 33.030 TL anlamına geliyor. Bu rakam 2026 yılı için belirlenen yıllık brüt asgari ücrete denk geliyor.

Devlet katkısı üst limiti her yıl güncelleniyor. Brüt asgari ücret değiştikçe üst sınır da yeniden hesaplanıyor.

Devlet Katkısı Nasıl Hesaplanır?

Hesaplama basit. Yatırdığın tutarın yüzde 20'si devlet katkısı olarak hesabına ekleniyor.

• Aylık 500 TL yatırılırsa, devlet 100 TL katkı veriyor
• Aylık 1.000 TL yatırılırsa, devlet 200 TL katkı veriyor
• Aylık 5.000 TL yatırılırsa, devlet 1.000 TL katkı veriyor
• Aylık 33.030 TL yatırılırsa, devlet üst limit olan 79.272 TL katkı veriyor (2026 yılı için)

Üst limiti aşan katkı payları bir sonraki yıla aktarılıyor. Yani fazla yatıran kişi para kaybetmiyor, sadece katkıyı daha sonra alıyor.

Devlet Katkısının Tamamını Almak İçin Ne Gerekiyor?

Devlet katkısı bekleme süresine bağlı olarak hak ediliyor. Bu mekanizmanın adı hakediş. Sistemdeki kalma süreye göre katkının ne kadarı alınıyor değişiyor.

• 3 yıldan az süre: Devlet katkısının tamamı kaybediliyor
• 3 ila 6 yıl arası: Yüzde 15'i alınıyor
• 6 ila 10 yıl arası: Yüzde 35'i alınıyor
• 10 yıl ve üzeri: Yüzde 60'ı alınıyor
• Emeklilik (56 yaş + 10 yıl), vefat veya maluliyet: Yüzde 100'ü alınıyor

BES'i kısa vadeli bir yatırım aracı gibi düşünüp 2 yıl sonra çıkan kişi devlet katkısını tamamen kaybediyor. Sistemin tasarımı uzun vadeli birikim üzerine kurulu.

BES Fon Getirileri 2025: Hangi Fon Ne Kazandırdı?

BES'in performansı sadece devlet katkısından gelmiyor. Yatırılan para emeklilik yatırım fonlarında değerlendiriliyor. Doğru fon seçimi büyük fark yaratıyor.

2025 yılı BES fonları için tarihi bir performans yılı oldu. Sistemin genel performansı yıllık yüzde 60,9 olarak gerçekleşti. Yıllık enflasyon yüzde 30,89'du. Sistem geneli enflasyonun 30 puan üzerinde reel kazanç sağladı, ortalama yüzde 22,92 reel getiri oluştu. Ancak fon türüne göre getiriler dramatik biçimde farklılaştı.

2025 BES fon getirileri (yıllık ortalama, EGM verileri):

• Altın fonu: Yüzde 100,8 — sistem rekoru, enflasyonun 70 puan üzerinde
• Faizsiz fonlar (altın ve gümüş ağırlıklı): Ortalama yüzde 95
• Para piyasası fonu: Yüzde 54
• Faizli fonlar (genel ortalama): Yüzde 44
• Hisse senedi fonu: Yüzde 11,7

Bu tablo sektörün davranışını da gösteriyor. 10 milyon BES katılımcısının 7,9 milyonu yani yüzde 80'i, birikimlerini altın ve gümüş gibi kıymetli maden fonlarında değerlendirdi. Geriye kalan yüzde 20'lik kesim faiz içeren borçlanma araçları ve likit fonları tercih etti.

Hisse senedi fonunu tercih eden 2,9 milyon katılımcı, fon getirisinin yüzde 11,7'de kalması nedeniyle enflasyon karşısında yaklaşık yüzde 19 reel kayıp yaşadı. Aynı para, aynı sistemde, fon tercihine göre dramatik farklı sonuçlar verdi.

Bu rakamlar fon seçiminin BES'te ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Aynı zamanda her yıl fon dağılımını gözden geçirmek gerektiğini de söylüyor. BES'te yılda 12 kez fon değişikliği hakkı var.

BES Otomatik Katılım (OKS) Nedir?

BES iki ana yapıdan oluşuyor. Birincisi gönüllü BES yani kişinin kendi isteğiyle başlattığı hesap. İkincisi Otomatik Katılım Sistemi yani OKS.

OKS, çalışanların işverenleri aracılığıyla otomatik olarak sisteme dahil edildiği bir uygulama. 45 yaş altındaki çalışanlar, işe başladıktan sonra otomatik olarak OKS kapsamına giriyor. İki ay içinde sistemden çıkma hakkı tanınıyor. Maaşlardan yüzde 3 oranında kesinti yapılıyor ve bu tutar emeklilik fonlarına aktarılıyor.

Eylül 2025 itibarıyla OKS kapsamında 7,7 milyon çalışan var. Fon büyüklüğü 116,7 milyar TL'ye ulaştı. Hem OKS hem gönüllü BES'e ayrı ayrı 396.360 TL katkı yapılabiliyor ve devlet katkısının iki katından da faydalanmak mümkün.

BES Vergi Avantajları

BES'in finansal cazibesinde vergi avantajları da önemli rol oynuyor.

Birikim aşamasında. Yatırılan katkı payları gelir vergisinden düşülebiliyor. Vergi mükellefi olmayan çalışanlar için bu avantaj otomatik. Vergi mükellefi olan kişiler ise yıllık ödeyecekleri gelir vergisinden katkı payını düşebiliyor.

Emeklilik aşamasında. 56 yaş ve 10 yıl şartını sağlayan kişi birikimini tek seferde alırsa kazançlar yüzde 5 stopaja tabi oluyor. Maaş olarak alındığında farklı vergi oranları geçerli. Buna karşılık emeklilik şartını sağlamadan sistemden çıkıldığında stopaj yüzde 15'e kadar çıkıyor.

Sermaye kazançları. BES emeklilik yatırım fonlarındaki getiriler diğer yatırım araçlarına göre daha düşük vergi yüküne tabi. Bu yapı uzun vadeli birikimi teşvik etmek için tasarlanmış.

BES Hesaplama Örneği: 10 Yıl Sonra Ne Kadar Birikir?

Somut bir örnek üzerinden gidelim. Ahmet Bey 35 yaşında, aylık 2.000 TL katkı payı ödüyor. Yatırdığı parayı dengeli bir fonda değerlendiriyor. Yıllık ortalama getiri yüzde 50 (2025 sistem ortalaması civarında).

10 yıl sonra Ahmet Bey'in durumu:

• Toplam yatırdığı tutar: 240.000 TL
• Toplam aldığı devlet katkısı: 48.000 TL
• Fon getirisi tahmini: 800.000 TL
• 10 yıl sonunda toplam birikim: yaklaşık 1.088.000 TL

Aynı tutar vadeli mevduata yatırılsaydı, yüzde 40 mevduat faizi ile yaklaşık 700.000 TL biriktirilirdi. Aradaki fark yaklaşık 388 bin TL. Bu farkın temel sebebi devlet katkısı ve daha yüksek getirili fon performansı.

Bu hesaplamalarda fon getirisi son yılın performansı üzerinden tahmin edilmiştir. Gerçek getiriler ekonomik koşullara, fon seçimine ve piyasa hareketlerine bağlı olarak farklılık gösterir.

BES'ten Para Çekme: Erken Çıkış Şartları

BES'ten istenildiği zaman çıkılabiliyor. Ancak maliyeti var.

3 yıl dolmadan çıkış: Sadece kendi yatırılan paranın getirisi alınıyor. Devlet katkısının tamamı kaybediliyor. Üstelik kazançlardan yüzde 15 stopaj kesiliyor.

3 ila 6 yıl arası çıkış: Devlet katkısının yüzde 15'i alınıyor. Stopaj oranı yüzde 10.

6 ila 10 yıl arası çıkış: Devlet katkısının yüzde 35'i alınıyor. Stopaj oranı yüzde 10.

10 yıl üzeri ama 56 yaş altı çıkış: Devlet katkısının yüzde 60'ı alınıyor. Stopaj oranı yüzde 10.

56 yaş ve 10 yıl şartını sağlayarak emeklilik: Devlet katkısının tamamı alınıyor. Stopaj oranı yüzde 5'e düşüyor.

BES sistemden erken çıkışı maliyetli hale getiriyor. Bu kasıtlı bir tasarım. Amaç uzun vadeli birikimi teşvik etmek.

BES Çocuklar İçin de Yapılabilir mi?

Evet, BES çocuklar için de yapılıyor. 18 yaşını doldurmamış çocuklar için ayrı plan açılabiliyor. Yeni doğmuş bir bebek bile sisteme dahil edilebilir.

Çocuklar için BES'in mantığı uzun vadeli birikim. Eğer 0 yaşında BES başlatılır ve ayda 500 TL ödenmeye başlanırsa, çocuk 18 yaşına geldiğinde elde edilecek birikim, üniversite eğitimi, ev alımı ya da bağımsız yaşam için ciddi bir başlangıç sermayesi oluşturabiliyor.

Vergi mükellefi olan ebeveynler, 18 yaşını doldurmuş çocuklarının BES katkı payı ödemelerini gelir vergisinden düşebiliyor.

BES Şirketleri Nasıl Karşılaştırılır?

Türkiye'de bireysel emeklilik hizmeti veren şirketler benzer ürünler sunuyor ama detaylarda farklılaşıyor. Şirket seçerken üç temel kritere bakmak gerekiyor.

Birincisi fon performansı. Şirketlerin emeklilik yatırım fonlarının geçmiş performansı Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) sitesinden karşılaştırılabilir. Tarihsel getirilerin yüksek olması gelecekte de yüksek getiri garantisi vermez, ama yönetim kalitesi hakkında fikir verir.

İkincisi kesintiler. Yönetim gider kesintisi, fon işletim ücreti ve giriş aidatı gibi kalemler şirketten şirkete değişiyor. Düşük kesintili şirketler uzun vadede ciddi tasarruf sağlıyor.

Üçüncüsü hizmet kalitesi. Mobil uygulama kullanım kolaylığı, müşteri hizmetleri kalitesi ve fon değişikliği esnekliği gibi unsurlar günlük deneyimi etkiliyor.

Türkiye'de faaliyet gösteren ana BES şirketleri: Anadolu Hayat Emeklilik, Allianz Yaşam ve Emeklilik, Garanti BBVA Emeklilik ve Hayat, AgesA Hayat ve Emeklilik, Cigna Sağlık ve Hayat, Türkiye Hayat ve Emeklilik, NN Hayat ve Emeklilik, Fiba Emeklilik, Bereket Emeklilik ve Katılım Emeklilik.

BES birikimi Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım Platformu (BEFAS) üzerinden farklı şirketlerin fonlarına da yönlendirilebiliyor. Bu platform hangi şirkette üye olunduğundan bağımsız olarak Türkiye'deki tüm fonlara erişim sağlıyor.

Yatırım dünyasında dolar mı altın mı tartışmasını da işledik: Dolar mı Altın mı 2026'da Paranı Nereye Koymalısın

BES Mantıklı mı? Avantajlar ve Dezavantajlar

BES'in objektif bir değerlendirmesi için artıları ve eksileri birlikte görmek gerekiyor.

BES'in Avantajları

• Devlet katkısı: Yatırılan tutarın yüzde 20'si otomatik olarak hesaba ekleniyor. Hiçbir başka yatırım aracında yok.
• Profesyonel yönetim: Birikimler uzman portföy yöneticileri tarafından yönetiliyor.
• Çeşitlendirme: Tek bir hesapla onlarca farklı fona, sektöre ve varlık sınıfına erişim sağlanıyor.
• Vergi avantajları: Hem birikim hem ödeme aşamasında vergi avantajları mevcut.
• Esneklik: Yılda 12 kez fon değişikliği yapılabiliyor. Şirket değiştirilebiliyor. Katkı payı miktarı değiştirilebiliyor.
• Disiplin: Otomatik ödeme talimatıyla düzenli tasarruf alışkanlığı oluşuyor.
• Miras kalır: Vefat halinde birikim hak sahiplerine geçiyor.

BES'in Dezavantajları

• Uzun vadeli bağlanma: Devlet katkısının tamamını alabilmek için 56 yaş ve 10 yıl şartı gerekiyor.
• Erken çıkışta kayıp: Aciliyet durumunda paraya hızlı erişim maliyetli.
• Fon riski: Yanlış fon seçimi enflasyonun altında kalmaya, hatta kayba yol açabiliyor. 2025'te hisse fonu tercih eden 2,9 milyon kişi reel kayıp yaşadı.
• Kesintiler: Yönetim giderleri ve fon işletim ücretleri toplam getiriyi azaltıyor.
• Devlet katkısı oranı değişebiliyor: 2026'da yüzde 30'dan yüzde 20'ye düştü. Gelecekte tekrar değişebilir.
• Enflasyon riski: Uzun vadede yüksek enflasyon dönemleri birikimi eritebiliyor.

BES Hakkında Sık Sorulan Sorular

BES'e en az ne kadar para yatırılabilir?

Aylık asgari katkı payı şirkete göre değişiyor. Çoğu şirkette aylık 150 TL'den başlıyor. Üst sınır yok ama devlet katkısı için yıllık 396.360 TL'lik bir tavan var.

BES'ten istenilen zaman çıkılabilir mi?

Evet, istenildiği zaman çıkılabiliyor. Ama süreye göre devlet katkısının bir kısmı ya da tamamı kaybediliyor. 3 yıldan az süre kaldıysa devlet katkısı tamamen yanıyor.

BES devlet katkısı oranı neden düştü?

Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 1 Ocak 2026 itibarıyla devlet katkısı oranı yüzde 30'dan yüzde 20'ye indirildi. Karar 7 Ocak 2026'da Resmi Gazete'de yayımlandı. Yeni oran tüm BES şirketleri için geçerli.

BES emekli maaşı SGK emekliliğinden farklı mı?

Evet, tamamen farklı. BES emekliliği SGK emekliliğinin tamamlayıcısıdır, alternatifi değildir. BES'ten emekli olabilmek için 56 yaş ve sistemde 10 yıl bekleme şartı yeterli. SGK emekliliği şartları (yaş + prim günü) ayrı.

BES birikimi başka şirkete aktarılabilir mi?

Evet, BES birikimi başka bir emeklilik şirketine aktarılabiliyor. Bu işlem birikimin geçtiği süreyi sıfırlamıyor. Yeni şirkette mevcut hakediş süresi devam ediyor.

BES'te enflasyona karşı koruma nasıl sağlanır?

Fon seçimi belirleyici. Altın fonları, döviz cinsi fonlar ve gerçek getiri sağlayan değişken fonlar enflasyonist dönemlerde daha iyi performans gösteriyor. 2025 yılında altın fonu yüzde 100,8 getiri ile enflasyonun 70 puan üzerinde reel kazanç sağladı.

BES Senin İçin Mantıklı mı?

BES her durumda herkes için ideal yatırım aracı değil. Bazı profillere uygun, bazılarına değil.

BES sana uygun olabilir, eğer:

• Uzun vadeli (10+ yıl) tasarruf yapmayı planlıyorsan
• Devlet katkısından faydalanmak istiyorsan
• Disiplinli tasarruf alışkanlığı oluşturmak istiyorsan
• Emeklilik döneminde ek gelir istiyorsan
• Profesyonel fon yönetiminden faydalanmak istiyorsan
• Vergi avantajlarına önem veriyorsan

BES sana uygun olmayabilir, eğer:

• Kısa vadeli (1-2 yıl) hedeflerin varsa
• Paraya ani erişim ihtimalin yüksekse
• Borç ve nakit yönetimi tarafında acil problemler varsa
• Düzenli gelir akışın yoksa
• Yatırım kararlarını kendin almak istiyorsan

Ayşe Hanım için BES bir başlangıç oldu. Aylık 2.000 TL katkı payı ödemeye başladı. Yatırımını altın ağırlıklı fonda değerlendirdi. Yıllık 4.800 TL devlet katkısı almaya başladı. 10 yıl sonra 56 yaşına geldiğinde, hem kendi yatırdığı parayı hem devlet katkısını hem de fon getirisini bir arada alacak.

Önemli olan erken başlamak. BES'in finansal mantığı bileşik faiz prensibine dayanıyor. 10 yıl yerine 20 yıl yatırılan para, son rakamı katlıyor. Her geçen yıl, devlet katkısı kaybı anlamına geliyor.

Kendi finansal durumunu değerlendir, ihtiyaçlarını tespit et, sonra karar ver. BES bir sihirli değnek değil, doğru kullanıldığında güçlü bir tasarruf aracı.

Tüm finans gündemini ve yatırım rehberlerini takip etmek için: Finans Gundem

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. BES yatırımcısı emekli olmadan sistemden ayrıldığında devlet katkısının bir kısmını veya tamamını kaybedebilir. Yatırım kararı vermeden önce mali müşavir ile görüşmeniz tavsiye edilir.

212 Kurucu Ortağı Numan Numan, AA muhabirine, bu yılın startup ekosistemi açısından daha dengeli ve olgun bir dönem olarak ilerlediğini belirterek, 'Son birkaç yıldaki agresif büyüme döneminin ardından bugün yatırımcılar, daha seçici hareket ediyor ancak kaliteli girişimlere olan ilgi güçlü şekilde devam ediyor. Özellikle yapay zeka, siber güvenlik, fintek ve verimlilik odaklı teknolojiler, yatırımcı gündeminde üst sıralarda yer alıyor.' diye konuştu.

Türkiye'de de güçlü ekipler ve küresel potansiyeli olan girişimlerin yatırım çekmeye devam ettiğini söyleyen Numan, 'Özellikle erken aşamada hala ciddi bir hareketlilik görüyoruz. Bugün yatırımcılar için en önemli konu sürdürülebilir büyüme. Elbette büyüme, hala çok önemli ancak artık büyümenin arkasındaki ekonomik yapı daha yakından inceleniyor. Tekrar eden gelir modeli, müşteri tutundurma oranı, operasyonel verimlilik ve ürünün gerçekten bir problem çözüp çözmediği çok daha belirleyici hale geldi. Özellikle yapay zeka tarafında yatırımcılar, artık sadece 'AI kullanan' değil yapay zekayı iş süreçlerine entegre ederek somut verimlilik yaratan şirketlere odaklanıyor.' ifadelerini kullandı.

Oyun sektöründe Türkiye, hala güçlü bir konumda

Numan, 2026'da en güçlü hareketliliğin yapay zeka tarafında devam ettiğine dikkati çekerek, özellikle dikey çözümlerin öne çıktığını vurguladı.

Operasyon otomasyonu, müşteri destek sistemleri, finansal analiz, üretim verimliliği ve kurumsal yazılım alanlarında geliştirilen yapay zeka çözümlerinin ilgi gördüğünü belirten Numan, şunları kaydetti:

'Siber güvenlik ve savunma teknolojileri de hem globalde hem Türkiye'de yükselen alanlar arasında. Bunun yanında enerji verimliliği, ileri malzeme teknolojileri ve endüstriyel teknolojiler de yatırımcı ilgisinin arttığı alanlar arasında yer alıyor. Oyun sektöründe Türkiye, hala güçlü bir konumda. Yeni dönemde yalnızca oyun geliştiren değil oyun stüdyolarına altyapı, analiz, reklam ve yapay zeka desteği sunan teknoloji şirketlerinin de öne çıktığını görüyoruz. Sağlık teknolojilerinde ise özellikle yapay zeka destekli teşhis, uzaktan sağlık hizmetleri ve kişiselleştirilmiş sağlık çözümleri dikkat çekiyor.'

Yatırımcılar, dünya genelinde daha stratejik hareket ediyor

Numan, Türkiye'nin artık yalnızca lokal bir pazar olarak değil hızlı ürün geliştirebilen, dayanıklı ve küresel ölçekte rekabet edebilen ekiplerin çıktığı ekosistem olarak görüldüğüne işaret etti.

Küresel ekonomik gelişmeler ve jeopolitik gündemin startup yatırımlarını özellikle sermaye akışının yönü açısından etkilediğine dikkati çeken Numan, şöyle konuştu:

'Küresel ekonomik gelişmeler ve jeopolitik gündem, startup yatırımlarını özellikle sermaye akışının yönü açısından etkiliyor. Son dönemde yüksek faiz ortamı, ABD ve Avrupa'daki ekonomik yavaşlama beklentileri, enerji maliyetleri ve bölgesel jeopolitik riskler nedeniyle yatırımcılar, dünya genelinde daha stratejik hareket ediyor. Bu da yatırım kararlarında teknoloji derinliğini, küresel gelir potansiyelini ve operasyonel dayanıklılığı daha önemli hale getiriyor.

Türkiye açısından baktığımızda ise bu ortamın bazı alanlarda fırsat yarattığını görüyoruz. Savunma teknolojileri, siber güvenlik, yapay zeka ve verimlilik odaklı yazılımlar gibi alanlar, jeopolitik gelişmelerin de etkisiyle daha fazla yatırım çekmeye başladı. Şirketler, artık yalnızca büyüme potansiyeliyle değil değişen küresel ihtiyaçlara ne kadar hızlı çözüm üretebildikleriyle de öne çıkıyor.'

Numan, yılın geri kalanında özellikle yapay zeka destekli kurumsal yazılımlar, siber güvenlik, fintek ve derin teknoloji alanlarında yatırım hareketliliğinin devam etmesini beklediklerini belirterek, 'Bunun yanında savunma teknolojilerinden çıkan yeniliklerin sivil teknolojilere yayılması da önümüzdeki dönemde önemli fırsatlar yaratabilir.' dedi.

'Yatırımcıların kısa-orta vadeli yatırımlara eğilimlerinin daha yüksek olduğu bir dönemdeyiz'

Boğaziçi Ventures Üst Yöneticisi (CEO) Barış Özistek de fikir aşamasındaki girişimlere yönelik yatırım iştahının geçmiş yıllara göre düşük olduğunu dile getirerek, 'Parlak ve yetenekli girişimciler, yatırım almaya devam ediyor ve Türkiye'de hep söylediğimiz potansiyel enerjiyi yüksek tutuyor fakat yeni fikir aşamasındaki girişimlerin gerekli kaynaklara ulaşmakta zorlandığı, büyüme aşamasına gelen girişimlerin de yine finansal kaynak yetersizliğinden ya da kaynaklara zamanında ulaşamama endişelerinden tempo düşürdüklerini, büyüme ve küresel ölçeklenmelerinin yavaşladığını gözlemliyoruz.' ifadelerini kullandı.

Yatırımcıların her zaman olduğu gibi büyümeye odaklandıklarını vurgulayan Özistek, şunları ifade etti:

'Karlılık da artık önemli, şirket karlı olmasa da karlı noktaya geçiş aşaması ve stratejinin ne kadar somut olduğu önemli. Sürdürülebilirlik konusunda ise bu konuya özellikle önem veren yatırımcılar dışında hassasiyetin halen az olduğunu görüyoruz. Oysa COP31, bu yıl Antalya'da gerçekleşecek. Gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmak için inovasyon ve teknolojiden azami ölçüde faydalanmaya, çözümler üretmeye ihtiyacımız var. Sürdürülebilirlikle ilgili yatırımlar, etki yanında finansal dönüşü de yüksek olan fakat diğer alanlar ile karşılaştırıldığında daha uzun sürede geri dönüş sağlıyor.

Yatırımcıların kısa-orta vadeli yatırımlara eğilimlerinin daha yüksek olduğu bir dönemdeyiz.'

Türkiye'nin ocak-mart dönemine ilişkin büyüme rakamları Türkiye İstatistik Kurumunca (TÜİK) açıklanacak. Türkiye ekonomisi, geçen yıl yüzde 3,6, 2025'in son çeyreğinde de yüzde 3,4 büyüme kaydetmiş, büyüme eğilimini 22'nci çeyreğe taşımıştı.

AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH), birinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,7 artacağını tahmin ediyor.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın 4 Haziran'da Ankara'da düzenleyeceği toplantıyla mayıs ayı dış ticaret verilerini açıklaması planlanıyor.

Bolat, nisan ayında ihracatın, zorlu uluslararası ekonomik, ticari, siyasi ve jeopolitik gelişmelere rağmen geçen yılın aynı ayına göre yüzde 22,3 artışla 25,4 milyar dolara yükseldiğini belirterek, 'Cumhuriyet tarihimizin en yüksek ikinci aylık mal ihracatı rakamı elde edildi.' ifadesini kullanmıştı.

TÜİK, aynı gün nisan ayına ilişkin iş gücü istatistiklerini kamuoyuyla paylaşacak. Türkiye'de işsizlik oranı, martta bir önceki aya göre 0,3 puan azalarak yüzde 8,1 olmuştu. Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaş grubundaki işsiz sayısı, söz konusu dönemde 96 bin azalarak 2 milyon 873 bin kişiye gerilemişti.

Kurum, 5 Haziran'da mayıs ayına ilişkin enflasyon verilerini duyuracak. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), nisanda aylık bazda yüzde 4,18, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 3,17 olmuştu. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 32,37, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 28,59 olarak kayıtlara geçmişti.

TÜİK, 9 Haziran'da mayıs ayı finansal yatırım araçlarının reel getiri oranlarını açıklayacak. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde nisanda en yüksek aylık reel getiri, yüzde 3,04 ile BIST 100 endeksinde gerçekleşmişti.

TÜİK, 10 Haziran'da ise nisan ayına ilişkin sanayi üretim endeksini açıklayacak. Endeks, martta aylık bazda yüzde 0,8, yıllık bazda yüzde 1,1 azalış gösterdi.

TCMB, 12 Haziran'da nisan ayı ödemeler dengesi istatistiklerini kamuoyuyla paylaşacak. Türkiye'nin cari işlemler hesabı mart ayında 9 milyar 672 milyon dolar, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı da 3 milyar 886 milyon dolar açık vermişti.

TÜİK, 15 Haziran'da nisana ilişkin ücretli çalışan istatistikleri ile hizmet üretim ve inşaat üretim endekslerini duyuracak.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, mayıs ayına ilişkin bütçe uygulama sonuçlarını 15 Haziran'da açıklayacak. Türkiye'nin merkezi yönetim bütçe gelirleri, nisanda 1 trilyon 186 milyar 164 milyon lira, giderleri 1 trilyon 524 milyar 891 milyon lira olarak hesaplanmıştı. Bütçede nisanda 338,7 milyar lira, ocak-nisan döneminde 758,8 milyar lira açık oluşmuştu.

Mayıs ayına ilişkin tarım ürünleri üretici fiyat endeksi 16 Haziran'da açıklanacak. TÜİK aynı gün, söz konusu aya ilişkin motorlu kara taşıtları istatistiklerini de duyuracak.

TÜİK, 18 Haziran'da da mayıs ayına ilişkin konut ve iş yeri satış istatistiklerini paylaşacak. Türkiye genelinde nisanda satılan toplam konut sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,6 artışla 126 bin 808, iş yeri sayısı yüzde 10,2 artarak 15 bin 694 olarak hesaplanmıştı.

Kurum, 19 Haziran'da nisan ayına ilişkin tarımsal girdi fiyat endeksini, 22 Haziran'da mayıs yurt dışı üretici fiyat ve haziran tüketici güven endekslerini yayımlayacak. Tüketici güven endeksi, mayısta aylık bazda yüzde 0,3 artışla 85,8'e çıkmıştı.

TÜİK, 30 Haziran'da mayıs ayına ilişkin hizmet üretici fiyat endeksi ile dış ticaret ve işgücü istatistiklerini kamuoyuna duyuracak.

Piyasaların gözü faiz kararında olacak

TCMB Para Politikası Kurulu toplantısı 11 Haziran'da yapılacak. Kurul, son toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tutmuştu.

Toplantının ardından yapılan açıklamada, jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde, enerji fiyatlarında yüksek seyir ve belirgin oynaklık gözlendiği belirtilerek, 'Söz konusu gelişmeler ile yurt içi enerji fiyatlarının maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.' ifadesi kullanılmıştı.

'Trafik sigortasında yeni model şart'

Sigorta firmaları arasında aynı araç için ciddi fiyat farklarının oluşmasının vatandaşta güvensizlik oluşturduğunu vurgulayan Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken 'Ancak insanlar bu sigorta şirketlerinden mağduriyetleri var. Tabii ticari araçlarda da aynı problemler var. Veyahut efendim 10 senedir ehliyet almışsınız arabanız ama üzerinize değil. Şimdi yeni bir araç aldınız. Size ayrı bir kategori. Böyle bir uygulama olur mu? İnsanlar 30 sene şoförlük yaptığı halde kendi aracı yoksa ilk araba alındığı için de böyle bir uygulamanın yapılması abesle iştigal. Bunun için Kara yollarında seyri sefer yapan her türlü araç özel ticari nakliye tüm araçların sigortalarındaki bu sorun çözülmeli. Sebep efendim parça fiyatlarının yüksek oluşu. Bunun tekrar bir gözden geçirilip rakamların belirlenmesi adil bir şekilde enflasyonla örtüşmesi gerekiyor. Yoksa insanlar araç kullanmaktan imtina ediyor. Trafik sigortasını yaptırmayan 7 milyon sadece araç var. Demek ki burada bir sorun var. Bu sorunun çözülmesiyle ilgili de mutlak ve mutlak bir düzeltmeye ihtiyaç var.' şeklinde konuştu.

'Vatandaş trafiğe çıkmaya korkuyor'

Artan trafik cezalarının da vatandaş üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade eden Palandöken, 'İnsanlar araçların trafikteki periyodik masraflarının benzin masraflarının, tamire gittiğiniz zaman 50-60 bin lirayla kurtulamıyorsunuz. Dolayısıyla insanlar neredeyse araba kullanmamayı tercih edecek. Ama diyeceksiniz ki şu trafikte bu kadar araç var. 34 milyon araç var. Ülke 86 milyon. Demek ki iki kişi de bir kişi de araba var. İlk kez Araba alan dolayısıyla bir taraftan taksitini borcunu öderken sigortayı yaptırırken de bu maliyetlerin çıkması insanları gerçekten de üzüyor. Araçlara binip benzinini koyup trafiğe çıktığınız zamanki trafik cezalarında köprü geçiş ücretlerinde trafik cezalarında artık yani insanlar eğitimle olacağı yerde cezayı ne kadar artırsanız kazalarda belki bir düşüş sağlıyor gibi görünüyor ama inanın ki bu kadar trafiğin seyri seferde olduğu yerde ölümlü kazaların her yıl katlanarak büyüdüğünü de görebiliyoruz' ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin e-ihracat alanında son yıllarda önemli bir ivme yakaladığını belirten Önal, 'Yola çıktığımızda 2022'de E-İhracat Dijital Pazarlama, Davranışsal Kamu Politikaları ve Yeni Nesil Teknolojiler Dairesini kurduk. 2023'te de ihracat desteklerini hayata geçirdik. O dönemde ihracat 2 milyar dolardı. Bunu 6,4 milyar dolara kadar ulaştırdık.' diye konuştu.

E-ihracat verilerini ölçme konusunda veri sıkıntısı yaşandığını ifade eden Önal, aslında rakamların çok daha yüksek olduğunu kaydetti.

Bazı ülkelerin Türkiye'nin çalışmalarını yakından takip ettiğini vurgulayan Önal, 'Suudi Arabistan, e-ihracat alanında Türkiye'yi yakından incelemekte. Çin'den sonra en başarılı e-ihracat politikası örneğinin Türkiye'de olduğunu değerlendiriyorlar.' bilgisini verdi.

Firmalar özellikle küresel pazar yerleri üzerinden dünyaya açılıyor'

Hasan Önal, 'E-ihracatta uzak ülkeler stratejisi kapsamında ilk etapta 18 ülkeyi hedef pazar olarak belirlemiştik. Küresel ticaretteki güncel gelişmeler ve bazı ülkelerde gümrük muafiyetlerinin kaldırılmasıyla hedef ülke sayısını 35'e çıkardık.' dedi.

En son Almanya, Fransa ve Romanya gibi ülkeleri de hedef ülkeler grubuna dahil ettiklerini anlatan Önal, şunları kaydetti:

'E-ihracatta öncelikli ülke ABD. ABD'yi Suudi Arabistan, Azerbaycan ve Almanya takip ediyor. Firmalar özellikle küresel pazar yerleri üzerinden dünyaya açılıyor. E-ihracatta ABD firmalarımız için çok önemli ve pazar yerleri üzerinden açılım yapıyor. Bizim e-ihracat desteklerimiz de aslında pazar yerleri üzerinden açılımı destekleyecek modelde. Şu ana kadar 27 pazar yerinin kılavuzunu hazırladık. Bu anlamda ülkelerden ziyade uluslararası küresel pazar yeri platformlarındaki satışları vurgulayarak, firmalarımızın tüm globale ulaşmasını hedefliyoruz.'

Yapay zeka destekli platformlar geliştiriliyor

Önal, dijital dönüşümün temelinde teknolojik dönüşümün yer aldığını, günümüzde yapay zekanın öne çıkan en önemli başlıklardan biri olduğunu vurguladı.

Bakanlık olarak yapay zeka destekli bilgi platformları geliştirdiklerini belirten Önal, şöyle devam etti:

'Bakanlığımızca firmalarımızın bilgi ihtiyacını karşılamaya yönelik platformları yapay zeka destekli olarak geliştiriyoruz. Bakanlık olarak ticaretin yapay zeka teknolojileriyle güçlendirilmesini önemsiyoruz. Bu kapsamda TOBB ile yakın dönemde bir çalıştay gerçekleştirmeyi de planlıyoruz. Sayın Bakanımızın dijitalleşme ve yapay zeka alanındaki vizyonu, bu çalışmalarımıza güçlü bir yön vermektedir. Bakanlığımız, bu vizyon doğrultusunda ihracatçılarımızın bilgiye daha hızlı erişmesini ve küresel rekabette daha etkin konumlanmasını sağlayacak dijital çözümler geliştirmeye devam etmektedir.'

E-ihracat ekosisteminin gelişmesine katkı sağlamak amacıyla küresel ölçekli organizasyonlar da düzenlediklerine değinen Önal, eylülün ilk haftasında İstanbul Küresel E-İhracat Zirvesi (IGEXX) düzenleneceğini dile getirdi.

Önal, 2024'te düzenlenen ilk zirveye 33 küresel pazar yerinin katıldığını, IGEXX'in küresel pazar yerleri açısından önemli bir buluşma noktası haline geldiğini ifade etti.

Ticaret Bakanlığının resmi internet sitesinde yer alan 'İhracat Destekleri' bölümünde yurt dışı marka tescili, yurt dışında depo açılması ve benzeri alanlara yönelik desteklerin bulunduğuna işaret eden Önal, 'E-İhracat Destekleri' bölümünde ise firmalara yurt dışı pazar yerlerinde reklam, tanıtım, pazar yeri komisyon giderleri ve yerel danışmanlık gibi konularda destek sağlandığını kaydetti.

Önal, e-Kolay İhracat Platformu üzerinden de vatandaşların e-Devlet şifresiyle sisteme giriş yaparak 10 adımda e-ihracatın nasıl yapılacağını öğrenebildiğini sözlerine ekledi.

Piyasanın lider varlığı olan Bitcoin (BTC), haftaya yaklaşık 77 bin dolar seviyelerinde başladı. Ancak hafta boyunca artan satış baskısı ve ETF tarafındaki zayıflayan talep nedeniyle geri çekilerek 73-75 bin dolar bandına kadar geriledi. Yahoo Finance verilerine göre Bitcoin, 29 Mayıs itibarıyla 73 bin dolar seviyelerinde işlem gördü. CoinDesk analizlerinde ise son iki haftada yaklaşık yüzde 7'lik değer kaybı yaşandığı ve teknik görünümde aşağı yönlü baskının sürdüğü belirtildi.

Piyasa uzmanları, Bitcoin üzerindeki baskının temel nedenleri arasında ABD spot Bitcoin ETF'lerinden devam eden çıkışları gösteriyor. SoSoValue ve Farside Investors verilerine dayandırılan piyasa raporlarına göre, ABD spot Bitcoin ETF'lerinde altı ila yedi işlem günü boyunca kesintisiz para çıkışı yaşandı. Mayıs ayının ortasında yalnızca bir haftalık dönemde ETF'lerden 1 milyar doların üzerinde sermaye çıkışı gerçekleşti. Bu durum kurumsal yatırımcı talebinde geçici bir yavaşlamaya işaret etti.

Ethereum (ETH) tarafında ise tablo daha zayıf kaldı. Hafta boyunca 2 bin dolar psikolojik seviyesinin çevresinde hareket eden Ethereum, ay başındaki yükseliş ivmesini koruyamadı. Reuters tarafından yayımlanan teknik analizde Ether'in yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 29 değer kaybettiği ve teknik görünümde aşağı yönlü risklerin sürdüğü ifade edildi. Fortune verilerine göre Ethereum, 29 Mayıs itibarıyla yaklaşık 1.995 dolar seviyesinde işlem gördü.

Buna karşın Ethereum ekosisteminde uzun vadeli beklentileri destekleyen gelişmeler de yaşandı. Mayıs ayında devreye alınan Pectra güncellemesi, ağın ölçeklenebilirlik ve staking altyapısında iyileştirmeler sunarken, bazı kurumsal yatırımcıların yeniden Ethereum'a yönelmesine katkı sağladı. Piyasa analizlerinde, güncellemenin Ethereum'un uzun vadeli kullanım alanlarını güçlendirdiği değerlendirmeleri öne çıktı.

Kripto piyasalarının genel görünümünde makroekonomik ve jeopolitik gelişmeler belirleyici oldu. ABD ile İran arasında gerilimin düşebileceğine yönelik haber akışı, küresel risk iştahını desteklerken petrol fiyatlarında sert düşüşler görüldü. Ancak hisse senedi piyasalarındaki iyimserlik kripto varlıklara aynı ölçüde yansımadı. CoinDesk verilerine göre Bitcoin ve büyük kripto paralar haftalık bazda yüzde 5 ila 7 arasında değer kaybetti.

Hafta içinde türev piyasalarda da dikkat çekici hareketler yaşandı. Analistler, 29 Mayıs tarihinde vadesi dolan yaklaşık 8 milyar dolarlık Bitcoin ve Ethereum opsiyon sözleşmelerinin kısa vadeli volatiliteyi artırdığını belirtti. Ayrıca son günlerde kripto piyasasında yüz milyonlarca dolarlık kaldıraçlı pozisyon tasfiyesi gerçekleşti ve bu durum fiyat hareketlerini sertleştirdi.

Öte yandan bazı zincir üstü göstergeler uzun vadeli yatırımcıların piyasadan tamamen çekilmediğini gösterdi. Özellikle Bitcoin borsalarındaki rezervlerin gerilemeye devam etmesi ve bazı büyük yatırımcıların Ethereum birikimlerini artırması, piyasanın orta vadeli görünümüne ilişkin iyimser beklentilerin tamamen kaybolmadığına işaret etti.

Sonuç olarak 25-29 Mayıs 2026 haftasında kripto para piyasası temkinli ve dalgalı bir görünüm sergiledi. Bitcoin 73-77 bin dolar aralığında, Ethereum ise 2 bin dolar seviyesinin çevresinde işlem görürken, ETF çıkışları ve teknik baskılar fiyatları aşağı yönlü etkiledi. Buna rağmen kurumsal ilginin tamamen sona ermemesi, Ethereum'daki teknolojik güncellemeler ve küresel risk iştahındaki toparlanma sinyalleri, piyasalarda uzun vadeli iyimserliğin korunmasını sağladı.

Açıklamada, entegre sermaye piyasalarının, Avrupa'nın büyüme potansiyelini harekete geçirmek için kritik önemde olduğu ve yenilikçi finansal teknolojilerin desteklenerek rekabet gücünün artırılacağı aktarıldı.

Bakanların, sermaye piyasalarında entegrasyonu derinleştirmek amacıyla hazırlanan 'Piyasa Entegrasyonu ve Denetimi Paketi (MISP)' üzerinde ortak tutum sağladığının vurgulandığı açıklamada, uzlaşılan ortak metin kapsamında sınır ötesi faaliyet gösteren önemli piyasalar, finansal aktörler ve büyük kripto varlık sağlayıcılarının kontrolünün kademeli olarak Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesine (ESMA) devredileceği ifade edildi.

Verimlilik ve coğrafi denge esasıyla yapılandırılacak ESMA'da operasyonel maliyetler kontrol altında tutulacak.

Almanya'daki mevcut borsa platformları ise büyüklükleri sebebiyle şu aşamada bu zorunlu denetimin dışında kalacak.

- 'ABD ve Çin ile rekabette salyangoz hızıyla ilerlersek başarılı olamayız'

Almanya Maliye Bakanı Lars Klingbeil, konuya ilişkin değerlendirmesinde, Fransız mevkidaşı Roland Lescure ile öncülük ettikleri bu adımın, AB'nin egemenliğini artıracağını savundu.

Klingbeil, 'Mevcut küresel düzende dünya bizi beklemiyor. ABD ve Çin ile rekabette salyangoz hızıyla ilerlersek başarılı olamayız. 6 büyük ekonominin ulusal egoları bir kenara bırakması, güçlü bir kararlılık göstergesidir.' ifadesini kullandı.

- Düzenlemelerin 2026 sonuna kadar tamamen kabul edilmesi öngörülüyor

Alman basınında geniş yer bulan haberlerde de atılan ortak adımın, Sermaye Piyasaları Birliği'nin ötesine geçerek Avrupa'nın stratejik bağımsızlığını güçlendirmeyi amaçladığı ifade edildi.

Bu kapsamda 6 büyük ekonominin, şirketlerin fona erişim şartlarının iyileştirilmesi ve sınır ötesi engellerin kaldırılması yoluyla finansmanın kolaylaştırılmasını hedeflediği aktarıldı.

Avro'nun uluslararası rolünü artırmak amacıyla 'Dijital Avro' ve bağımsız ödeme sistemlerinin kurulmasıyla Avro Bölgesi'nin güçlendirileceğine dikkati çekilen haberlerde, blok içindeki askeri ve savunma yatırımlarının yakın koordinasyonla icra edileceği, ortak satın alma ile acil durum rezervleri sayesinde de kritik ham madde güvenliğinin güvenceye alınacağı kaydedildi.

Reform paketinin yürürlüğe girmesi için kalan 21 AB üyesinin de onayı gerekiyor. Almanya Maliye Bakanlığı, düzenlemelerin 2026 sonuna kadar tamamen kabul edilmesini öngörüyor.

Küresel piyasalar ve diplomatik çevrelerin yakından takip ettiği süreçte Trump, anlaşmanın yürürlüğe girmesi için yerine getirilmesi gereken temel şartları da kamuoyuyla paylaştı.

Başkan Trump'ın açıkladığı maddeler arasında ilk sırada İran'ın nükleer silah geliştirmemeyi resmen kabul etmesi yer aldı. Ayrıca küresel enerji arzı açısından stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılması ve bölgedeki deniz mayınlarının tamamen temizlenmesi gerektiği belirtildi.

Trump'ın dikkat çektiği bir diğer başlık ise ABD'nin İran üzerindeki deniz ablukasının kaldırılması oldu. Buna karşılık olarak İran'ın elindeki yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumun ABD tarafından bölgeden çıkarılarak imha edilmesi planlanıyor.

Anlaşmanın ekonomik boyutuna ilişkin de açıklamalarda bulunan Trump, 'Bir sonraki duyuruya kadar hiçbir şekilde para transferi gerçekleşmeyecek' ifadelerini kullandı. Daha düşük önemdeki diğer maddelerde tarafların büyük ölçüde uzlaşı sağladığını belirten Trump, nihai kararın kısa süre içerisinde açıklanabileceğinin sinyalini verdi.

Diplomatik kaynaklar, olası anlaşmanın yalnızca ABD-İran ilişkilerini değil, aynı zamanda Orta Doğu'daki güvenlik dengeleri ile küresel enerji piyasalarını da doğrudan etkileyebileceğini değerlendiriyor.

Toplantıda, AB ve Çin ilişkilerinin değerlendirildiğine işaret edilen açıklamada, bu alandaki fırsatlar ve zorlukların ele alındığı ifade edildi.

Açıklamada, 'AB Komisyonunun temel yaklaşımı Çin'den tamamen kopmak değil, riskleri azaltmak olmaya devam ediyor.' değerlendirmesi yapıldı.

Çin'in kritik bir ortak olduğu ve etkileşim ile diyaloğun devam edeceği belirtilen açıklamada, 'Aynı zamanda, ticaret ve yatırım ilişkisinin mevcut durumu sürdürülebilir değildir.' ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, ekonomik ve güvenlik çıkarlarının giderek daha fazla iç içe geçtiğine işaret edilerek, her iki alanda da daha güçlü ve tutarlı adımlar atılması gerekeceği kaydedildi.

AB Komisyonu üyeleri arasındaki tartışmanın sonuçlarının gelecek haftalarda yürütülecek çalışmalara katkı sağlayacağına dikkati çekilen açıklamada, haziran ayında yapılacak G7 ve AB Liderler Zirvesi'nde konunun değerlendirileceği belirtildi.

AB-Çin ticaretindeki dengesizlik artıyor

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) verilerine göre, 2025 yılında AB'nin Çin'den yaptığı ithalat 559,4 milyar avroya ulaşırken, Çin'e ihracatı 199,6 milyar avroda kaldı. Böylece, AB'nin Çin'le ticaret açığı 359,8 milyar avroyu buldu.

AB, Çin'e olan bağımlılığını azaltmak ve ucuz ithalat baskısından sanayisini korumak amacıyla yeni önlemler üzerinde çalışıyor.

Bu kapsamda Avrupa şirketlerinin tedarik zincirlerini çeşitlendirmesini zorunlu kılacak düzenlemeler ile kimyasallar, metaller ve temiz enerji teknolojileri gibi stratejik sektörlerde Çin'in AB pazarına erişimini sınırlandıracak yeni ticaret araçları üzerinde görüşmeler sürüyor.

Fransa'nın öncülüğünde bazı AB ülkeleri Çin'le ticarete katı önlemler isterken, Almanya ve İspanya gibi ülkeler buna temkinli yaklaşıyor.

Endeks, martta yıllık yüzde 2,3 artış göstermişti. İthalat fiyatları nisan ayında aylık bazda ise yüzde 1,2 yükseldi.

Destatis açıklamasında, ithalat maliyetlerindeki bu yukarı yönlü sıçramanın temel nedeninin küresel enerji fiyatlarındaki şok yükselişler olduğu belirtilerek, 'Bu gelişmeler, İran ve Orta Doğu'daki askeri hareketliliğin doğrudan bir sonucudur.' ifadesine yer verildi.

Enerji ve ara malı ithalatı maliyetleri vurdu

Nisan ayındaki fiyat artışlarında enerji ithalatındaki yıllık yüzde 31'lik yükseliş en büyük paya sahip oldu. Bu oran, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından yaşanan tedarik krizinin zirve yaptığı Ekim 2022'den bu yana görülen en keskin artış olarak kayıtlara geçti.

Alt kalemler incelendiğinde, gazyağı ve benzin gibi ithal petrol ürünlerinin fiyatları nisan ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 58,1 arttı.

Aynı dönemde ham petrol yüzde 47,5, taş kömürü yüzde 8,1 ve doğal gaz yüzde 6,9 daha pahalıya ithal edildi. Sektörel bazda ise sanayi için kritik öneme sahip ara malları fiyatları yıllık yüzde 7,8 artarken, demir dışı metaller yüzde 27,6, değerli metaller yüzde 49,9 ve tarımsal gübreler yüzde 22,9 yükseldi.

Enerji ve sanayi girdilerinin aksine, ithal tarım ve tüketim mallarında gerileme görüldü. İthal tarım ürünlerinin fiyatları nisan ayında yıllık ortalama yüzde 4,7 azaldı. Ham kakao fiyatları yıllık bazda yüzde 51,1, yeşil kahve yüzde 16,6 ve ithal tahıl fiyatları yüzde 6,1 düştü.

Buna karşın ithal domates fiyatları yıllık yüzde 25,8 yükseldi. Tüketim malları genelinde ise ithalat fiyatları nisan ayında yıllık yüzde 1,4 geriledi. Gıda ürünleri genel olarak yüzde 5,4 ucuzladı. Süt ürünlerinde yüzde 13,3 düşüş görülürken, kabuklu fındık fiyatları yüzde 29,7 arttı.

Nisanda ihracat fiyatları da yıllık bazda yüzde 2,9, aylık bazda ise yüzde 0,8 arttı. Bu yükseliş, Mart 2023'ten bu yana görülen en büyük yıllık ihracat fiyat artışı oldu.

Tüketici enflasyonu son iki yılın zirvesinde

Alman ekonomisinin ara malı ve ham maddede yüksek oranda dışa bağımlı olması, ithalat fiyatlarındaki artışın tüketici fiyatlarına (TÜFE) yansımasını hızlandırdı.

Almanya'da nisan ayında tüketici fiyatları yıllık yüzde 2,9 artarak son iki yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu dönemde özellikle hane halkının tükettiği enerji ürünleri yaklaşık yüzde 10 pahalandı.

Analistler, bugün öğleden sonra açıklanacak mayıs ayı öncü enflasyon verilerinde de yıllık oranın yüzde 2,9 seviyesinde sabit kalmasını bekliyor.

Buna göre, 'öncü dış ticaret açığı' olarak adlandırılan mal ticareti açığı, nisanda bir önceki aya kıyasla yüzde 3,4 azalışla 82,4 milyar dolara düştü.

Bu dönemde 86,7 milyar dolar olan piyasa beklentilerinin altında gerçekleşen mal ticareti açığı, mart ayında 85,3 milyar dolar olmuştu.

Mal ihracatı nisanda 8,5 milyar dolar artışla 219,7 milyar dolara, mal ithalatı da 5,6 milyar dolar yükselişle 302,1 milyar dolara çıktı.

Söz konusu dönemde toptan eşya stoklarının tutarı aylık bazda yüzde 0,5 artarak 938,6 milyar dolara ulaştı.

Perakende stoklarının tutarı da yüzde 0,7 yükselerek 827,3 milyar dolar oldu.

Tesla, 2012'den beri Model S ürettiği tarihi üretim hattını, Optimus adlı insansı robotun seri üretimine çeviriyor. Bu sıradan bir fabrika güncellemesi değil. Bir otomobil şirketinin kimliğini değiştirme kararı. Bu yazıda dönüşümün hikayesini, ardındaki finansal mantığı, riskleri ve Türk okuyucu için ne anlama geldiğini sade bir dille ele alacağız.

Bir Efsanenin Sonu

Model S, Tesla'yı Tesla yapan otomobildir. 2012'de yaklaşık 60 bin dolar fiyat ve 426 kilometre menzille piyasaya çıktı. Elektrikli otomobilin gerçekten çalışabileceğini dünyaya kanıtladı. O güne kadar elektrikli araçlar yavaş, kısa menzilli ve sıkıcıydı. Model S bu algıyı yıktı.

Aradan 14 yıl geçti. Son üretilen 2026 Model S Plaid, 660 kilometre menzile ve 2 saniyenin altında 0-100 hızlanmaya ulaştı. Teknik olarak hâlâ güçlüydü. Ancak iki noktada geride kaldı. Kabin teknolojisi yeni Model 3'ün gerisinde kaldı. Fiyat tarafında Lucid Air ve Mercedes EQS gibi rakipler zorladı. Yıllık satış, hattın 100 bin birim kapasitesinin yanında 30 bine kadar düşmüştü.

Tesla üretimi kademeli olarak sonlandırdı. Mart 2026 sonunda özel siparişler kapandı. Nisan başında düzenli üretim bitti. Geriye kalan 350 araç davetiye usulü bir Signature Edition serisine ayrıldı. 250 Model S Plaid ve 100 Model X Plaid, uzun yıllardır Tesla kullanan müşteriler için ayrıldı. Teslimat töreni 12 Mayıs 2026'da Fremont fabrikasında yapıldı. 14 yıl boyunca toplam 610 bin Model S ve Model X üretilmiş oldu.

Yapay zekanın fabrikalara nasıl girdiğini de işledik: Robotlar Resmen İşe Başladı

Fremont Fabrikası Kapanmıyor

Bir noktayı netleştirmek gerekiyor. Fremont fabrikası tamamen kapanmıyor. Tesla'nın resmi açıklamasına göre Model 3 ve Model Y üretimi Fremont'ta sürecek. Hatta refresh edilen yeni Model 3 ve Y, kuzey Amerika'daki en yüksek hacimli Tesla üretim merkezi olarak Fremont'ta kalacak.

Sadece Model S ve Model X üretim hattı sökülüyor. Bu hat, Optimus üretim alanı olarak yeniden inşa ediliyor. Fremont şehir yönetiminin açıklaması net. Tesla bu yeniden yapılandırmanın iş kaybına yol açmayacağını, hatta fabrika çalışan sayısının artabileceğini bildirdi.

Yerine Ne Geliyor?

Model S ve Model X üreten bölüm, baştan aşağı sökülüyor. Tesla bu alanı Optimus insansı robotunun üretim hattına dönüştürüyor. Plan iddialı. Yıllık 1 milyon robot üretim kapasitesi.

Bu rakamı somutlaştıralım. Tesla 2025 yılında dünya genelinde yaklaşık 1,65 milyon otomobil üretti. Yani Fremont'taki tek bir robot fabrikası, Tesla'nın tüm küresel otomobil üretiminin yarısından fazlasına denk bir hacmi hedefliyor. Üstelik bu sadece birinci nesil tesis.

Optimus üretiminin temel takvimi şöyle:

• 9 Mayıs 2026: Son Model S ve Model X üretildi
• Mayıs-Temmuz 2026: Üretim hattının sökülmesi ve yeniden kurulması
• Temmuz veya Ağustos 2026: Robot üretiminin başlaması
• 2026 sonu: Yıllık 1 milyon birim kapasiteye ulaşma hedefi

Tesla'nın 2026 için gerçekçi üretim hedefi 50 bin ile 100 bin robot arasında. Musk, üretim hızının başta "oldukça yavaş" olacağını söyledi. Hattın 10 bin benzersiz parçası var. Musk kesin bir rakam vermenin "kelimenin tam anlamıyla imkansız" olduğunu ekledi.

Musk'ın Şaşırtan İtirafı

Bu dönüşümün en ilginç tarafı, Musk'ın kendi açıklaması. Ocak 2025'te Musk, o yıl 10 bin Optimus robotu üretileceğini söylemişti. Ocak 2026'ya gelindiğinde ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Musk, Tesla fabrikalarında "faydalı iş yapan" Optimus robotu sayısının sıfır olduğunu kabul etti.

Musk'ın kendi sözleri şöyle: "Optimus'un henüz çok erken aşamasındayız. Hâlâ araştırma ve geliştirme aşamasında. Fabrikada bazı basit görevler yaptırdık. Ama yeni versiyonları geliştirdikçe eskilerini devre dışı bırakıyoruz. Fabrikalarımızda anlamlı bir şekilde kullanımda değil. Daha çok robotun öğrenmesi için."

Bu dürüst itiraf önemli. Çünkü Tesla, kanıtlanmış bir ürünü (Model S) bırakıp, henüz faydalı iş üretmeyen bir ürün için (Optimus) en değerli üretim hattını yeniden yapılandırıyor. Büyük bir bahis.

Neden Bu Kadar Büyük Bir Bahis?

Tesla'nın robot hamlesi diğer robot şirketlerinden farklı bir mantığa dayanıyor. Tesla'nın fabrikaları aynı zamanda robotun eğitim ortamı. Bir Gigafactory'de basit görevler yapan her Optimus, gerçek bir endüstriyel ortamdan veri topluyor. Bu, hiçbir rakibin sahip olmadığı bir ölçek.

Tesla'nın elindeki avantajlar şöyle:

• Üretim uzmanlığı: Tesla karmaşık elektromekanik ürünleri milyonlarca adet üretmeyi başardı
• Dikey entegrasyon: Birçok parçayı kendi üretiyor, maliyet ve kalite kontrolü elinde
• Yapay zeka birikimi: Otonom sürüş için geliştirdiği görüntü işleme ve karar verme teknolojisi robota aktarılıyor
• Batarya teknolojisi: Araç bataryalarındaki uzmanlık doğrudan robota uygulanıyor
• AI5 çipi: Tesla'nın kendi ürettiği yapay zeka çipi önce robota, sonra araçlara konuluyor
• Cortex 2.0 süperbilgisayar: Giga Texas'ta inşa edilen 250 megavatlık AI eğitim altyapısı 2026 ikinci çeyrekte devreye giriyor

Tesla'nın Q1 2026 finansal sonuçları da bu bahsi destekliyor. Şirket 3,9 milyar dolar operasyonel nakit akışı yarattı, brüt marjı yüzde 21 oldu. 2026 sermaye harcaması 20 milyar dolar olarak güncellendi.

İkinci nesil üretim için Teksas Gigafactory'de 5,2 milyon metrekarelik dev bir tesis inşa ediliyor. Yatırım büyüklüğü 5 milyar ile 10 milyar dolar arasında. Bu tesisin uzun vadeli hedefi yıllık 10 milyon robot. Karşılaştırma için, bu rakam dünyada şimdiye kadar kurulmuş herhangi bir otomobil fabrikasından daha büyük bir kapasite anlamına geliyor.

Halka satış için hedef tarih 2027 sonu. Fiyat hedefi 20 bin ile 30 bin dolar arasında.

Yapay zeka hisselerine nasıl yatırım yapılacağını anlattık: Yapay Zeka Hisseleri Türkiye'den Nasıl Alınır

Rakipler Ne Durumda?

Tesla bu yarışta yalnız değil. İnsansı robot alanında rekabet sertleşiyor.

Figure AI: NVIDIA, Jeff Bezos ve Microsoft destekli şirket, BMW fabrikalarında Figure 03 modelini konuşlandırdı. Son değerlemesi 39 milyar dolar.

Boston Dynamics: Hyundai bünyesindeki şirket, Atlas robotu için Google DeepMind ile çalışıyor. 2028'e kadar yıllık 30 bin birim hedefi var.

Agility Robotics: Toyota'nın Kanada fabrikasında Digit robotları aktif görevde.

Çinli üreticiler: Unitree ve diğer Çinli şirketler düşük maliyetli modellerle pazara giriyor. Çin'de 150'den fazla insansı robot şirketi faaliyette, ABD'de bu sayı yaklaşık 20.

Tesla'nın farkı ölçek hedefinde. Rakipler binlerce birim konuşuyor, Tesla milyonlarca birim konuşuyor. Ancak Tesla'nın geçmişi, hedeflerini zamanında tutturamama konusunda iyi değil. Robotaksi vaadi 2020'den beri ertelendi.

Henüz Çözülmemiş Sorunlar

Tablonun parlak olmayan tarafları da var.

Robot henüz hazır değil. Musk'ın itirafıyla, Optimus hâlâ faydalı iş üretmiyor. Aralık 2025'teki bir etkinlikte misafirlere içecek dağıtan bir Optimus arkaya doğru düştü. Üçüncü nesil model bu sorunları çözmeyi hedefliyor ama kanıt henüz yok.

Tedarik zinciri riski. Robotun her eklemindeki kompakt elektrik motorları için nadir toprak mıknatısları gerekiyor. Çin Nisan 2025'ten beri ağır nadir toprak mıknatıs ihracatına kısıtlama getirdi. Bu durum robot üretiminin en kritik tedarik kalemini riske atıyor.

Geçmiş hedef kaçırma. Tesla 2025 için 10 bin robot hedefi koymuştu, gerçekleşen üretim bunun çok altında kaldı. Program yöneticisinin ilk üretim birimi banttan çıktıktan sonraki gün işten ayrıldığı bildirildi.

Üretim karmaşıklığı. Yeni hat 10 bin benzersiz parça içeriyor. Musk üretim hızını tahmin etmenin imkansız olduğunu söyledi. Hattın çalışır hale gelmesi haftalar veya aylar sürebilir.

Düzenleme boşluğu. İnsansı robotların evlerde ve iş yerlerinde kullanımı için yasal çerçeve henüz yok. Sorumluluk, sigorta ve güvenlik standartları belirsiz.

Türk Okuyucu İçin Anlamı

Bu dönüşüm Türk okuyucuyu üç noktada ilgilendiriyor.

Yatırımcı tarafı. Tesla halka açık bir şirket ve Türk yatırımcı aracı kurumlar üzerinden TSLA hissesine ulaşabiliyor. Ancak Tesla hissesi artık sadece bir otomobil hissesi değil. Robot ve yapay zeka bahsi fiyatın önemli bir bölümünü oluşturuyor. Bu hem yüksek potansiyel hem yüksek risk anlamına geliyor.

İş gücü tarafı. Tesla'nın 1 milyon ve sonrasında 10 milyon robot hedefi, küresel iş gücü piyasası için büyük bir soru işareti. Eğer bu robotlar gerçekten ucuzlar ve yetenekli hale gelirse, fabrika işçiliğinden başlayarak birçok meslek dönüşüm yaşayacak. Türkiye'de otomotiv ve üretim sektörü bu dalgadan etkilenecek.

Tüketici tarafı. Musk'ın 20 bin dolarlık ev robotu vaadi gerçekleşirse, önümüzdeki yıllarda robotlar ev işlerinden yaşlı bakımına kadar birçok alanda görünür hale gelebilir. Türkiye'de bu teknolojiye erişim, küresel fiyatların düşmesiyle kademeli olacak.

Bir Şirketin Kimlik Değişimi

Tesla'nın Fremont kararı, otomobil tarihinde sıra dışı bir an. Bir şirket, kendisini var eden ürünü bırakıp, henüz kanıtlanmamış bir ürüne en değerli üretim hattını ayırıyor. Model S, Tesla'nın geçmişiydi. Optimus, Musk'a göre Tesla'nın geleceği.

Bu bahis tutarsa, Tesla bir otomobil şirketinden bir robot şirketine dönüşecek ve dünyanın en değerli şirketlerinden biri olma iddiasını sürdürecek. Tutmazsa, kanıtlanmış bir gelir kaynağını erkenden terk etmiş olacak. Önümüzdeki aylar, özellikle yaz sonunda başlayacak üretim, bu sorunun cevabını vermeye başlayacak.

9 Mayıs 2026'da Fremont'tan ayrılan son Model S, bir dönemin kapanışıydı. Aynı fabrikada birkaç ay sonra başlayacak robot üretimi ise yeni bir dönemin açılışı olacak. Tesla geçmişini geleceğiyle değiştirdi. Sonucu zaman gösterecek.

Tüm finans gündemini takip etmek için: Finans Gundem

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.

Buna göre, ülkede mevsimsellikten arındırılmış işsiz sayısı, mayısta nisan ayına göre 12 bin azalarak 2,95 milyona geriledi. Böylece, ülkede işsiz sayısı, art arda 4 ay boyunca 3 milyon sınırının üzerinde kaldıktan sonra mayısta yeniden bu seviyenin altına geriledi.

Mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı da mayısta 0,1 puan azalarak yüzde 6,3'e indi.

'Bahar canlanması ivme kazanamadı'

Açıklamada görüşlerine yer verilen Federal İş Ajansı Başkanı Andrea Nahles, işsizlikteki düşüşe rağmen iş gücü piyasasında kalıcı bir dönüm noktasından bahsetmek için henüz erken olduğunu vurguladı.

Nahles, 'İşsizlikteki gerilemeye rağmen, bu yıl bahar aylarında beklenen canlanma tam anlamıyla ivme kazanamadı.' değerlendirmesinde bulundu.

Bu arada, ülkede şirketlerin yeni iş gücü talebi de istikrarını korudu. Mayısta şirketlerin boş pozisyonları, bir önceki yılın aynı ayına göre 8 bin artarak 643 bin oldu. Öte yandan, ülkede işsizlik maaşı alanların sayısı geçen yıla göre 113 bin artışla 1 milyon 73 bine yükselirken, çalışabilecek durumda olan ancak geliri yetersiz olduğu için temel geçim yardımı alanların sayısı ise geçen yıla kıyasla 103 bin azalarak 3,83 milyona geriledi.

Ekonomideki bu zayıf performansın temel nedeni, ihracatta yaşanan sert düşüş oldu. Bir önceki çeyrekte yüzde 0,9 artış gösteren ihracat yılın ilk çeyreğinde yüzde 3,5 geriledi.

İhracattaki bu düşüşte özellikle uçak ve havacılık sektöründeki teslimat azalışı belirleyici rol oynadı. Diğer yandan, tüketicilerin tasarrufa yönelmesiyle hane halkı tüketim harcamaları da yüzde 0,2 azaldı.

- Enflasyon mayısta yüzde 2,8'e tırmandı

Ekonomik durgunluğun yanı sıra ülkede enflasyonist baskı da artış gösterdi. Fransa'da nisan ayında yüzde 2,5 olan tüketici fiyat endeksi (TÜFE) mayısta yüzde 2,8'e yükseldi.

Veriler, enflasyondaki yükselişin arkasındaki ana faktörün, başta doğal gaz olmak üzere artan enerji maliyetleri olduğunu ortaya koydu.

Türkiye'nin ocak-mart dönemine ilişkin büyüme rakamları Türkiye İstatistik Kurumunca (TÜİK) açıklanacak. Türkiye ekonomisi, geçen yıl yüzde 3,6, 2025'in son çeyreğinde de yüzde 3,4 büyüme kaydetmiş, büyüme eğilimini 22'nci çeyreğe taşımıştı.

AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH), birinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,7 artacağını tahmin ediyor.

Dış ticaret rakamları

Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın 4 Haziran'da Ankara'da düzenleyeceği toplantıyla mayıs ayı dış ticaret verilerini açıklaması planlanıyor.

Bolat, nisan ayında ihracatın, zorlu uluslararası ekonomik, ticari, siyasi ve jeopolitik gelişmelere rağmen geçen yılın aynı ayına göre yüzde 22,3 artışla 25,4 milyar dolara yükseldiğini belirterek, 'Cumhuriyet tarihimizin en yüksek ikinci aylık mal ihracatı rakamı elde edildi.' ifadesini kullanmıştı.

TÜİK, aynı gün nisan ayına ilişkin iş gücü istatistiklerini kamuoyuyla paylaşacak. Türkiye'de işsizlik oranı, martta bir önceki aya göre 0,3 puan azalarak yüzde 8,1 olmuştu. Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaş grubundaki işsiz sayısı, söz konusu dönemde 96 bin azalarak 2 milyon 873 bin kişiye gerilemişti.

Kurum, 5 Haziran'da mayıs ayına ilişkin enflasyon verilerini duyuracak. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), nisanda aylık bazda yüzde 4,18, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 3,17 olmuştu. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 32,37, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 28,59 olarak kayıtlara geçmişti.

TÜİK, 9 Haziran'da mayıs ayı finansal yatırım araçlarının reel getiri oranlarını açıklayacak. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde nisanda en yüksek aylık reel getiri, yüzde 3,04 ile BIST 100 endeksinde gerçekleşmişti.

TÜİK, 10 Haziran'da ise nisan ayına ilişkin sanayi üretim endeksini açıklayacak. Endeks, martta aylık bazda yüzde 0,8, yıllık bazda yüzde 1,1 azalış gösterdi.

Mayıs ayı bütçe gerçekleşmeleri belli olacak

TCMB, 12 Haziran'da nisan ayı ödemeler dengesi istatistiklerini kamuoyuyla paylaşacak. Türkiye'nin cari işlemler hesabı mart ayında 9 milyar 672 milyon dolar, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı da 3 milyar 886 milyon dolar açık vermişti.

TÜİK, 15 Haziran'da nisana ilişkin ücretli çalışan istatistikleri ile hizmet üretim ve inşaat üretim endekslerini duyuracak.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, mayıs ayına ilişkin bütçe uygulama sonuçlarını 15 Haziran'da açıklayacak. Türkiye'nin merkezi yönetim bütçe gelirleri, nisanda 1 trilyon 186 milyar 164 milyon lira, giderleri 1 trilyon 524 milyar 891 milyon lira olarak hesaplanmıştı. Bütçede nisanda 338,7 milyar lira, ocak-nisan döneminde 758,8 milyar lira açık oluşmuştu.

Mayıs ayına ilişkin tarım ürünleri üretici fiyat endeksi 16 Haziran'da açıklanacak. TÜİK aynı gün, söz konusu aya ilişkin motorlu kara taşıtları istatistiklerini de duyuracak.

TÜİK, 18 Haziran'da da mayıs ayına ilişkin konut ve iş yeri satış istatistiklerini paylaşacak. Türkiye genelinde nisanda satılan toplam konut sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,6 artışla 126 bin 808, iş yeri sayısı yüzde 10,2 artarak 15 bin 694 olarak hesaplanmıştı.

Kurum, 19 Haziran'da nisan ayına ilişkin tarımsal girdi fiyat endeksini, 22 Haziran'da mayıs yurt dışı üretici fiyat ve haziran tüketici güven endekslerini yayımlayacak. Tüketici güven endeksi, mayısta aylık bazda yüzde 0,3 artışla 85,8'e çıkmıştı.

TÜİK, 30 Haziran'da mayıs ayına ilişkin hizmet üretici fiyat endeksi ile dış ticaret ve işgücü istatistiklerini kamuoyuna duyuracak.

Piyasaların gözü faiz kararında olacak

TCMB Para Politikası Kurulu toplantısı 11 Haziran'da yapılacak. Kurul, son toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tutmuştu.

Toplantının ardından yapılan açıklamada, jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde, enerji fiyatlarında yüksek seyir ve belirgin oynaklık gözlendiği belirtilerek, 'Söz konusu gelişmeler ile yurt içi enerji fiyatlarının maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.' ifadesi kullanılmıştı.

Dün ons altındaki yükselişe paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,8 artışla 6 bin 630 liradan tamamladı.

Güne artışla başlayan gram altın, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,6 üzerinde 6 bin 670 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 30 liradan, cumhuriyet altını 43 bin 913 liradan satılıyor.

Altının onsu yüzde 0,5 değer kazancıyla 4 bin 518 dolardan işlem görüyor.

ABD-İran hattındaki haber akışı varlık fiyatlarında temel belirleyici unsur olmaya devam ederken, tarafların 60 günlük yeni bir ateşkes konusunda anlaştığına ilişkin gelişmeler savaşın sona erebileceğine dair umutları canlı tuttu.

Olası bir uzlaşı ihtimalinin güçlenmesi petrol fiyatlarının yumuşamasını sağlayarak, mevcut enflasyon risklerinin bir nebze azalmasına katkı verdi.

Dün Brent petrolün varil fiyatı 90,7 dolara gerileyerek 21 Nisan'dan beri en düşük seviyesine inmesinin ardından günü 92,5 dolarda tamamladı. Brent petrolün varili yeni günde de yüzde 0,8 değer kaybıyla 91,7 dolarda bulunuyor. Gerileyen petrol fiyatlarının enflasyon endişelerini azaltmasıyla ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,4315'e inerek son 20 günün en düşük seviyesini gördü.

Öte yandan ABD Ticaret Bakanlığının, ocak-mart dönemine ait Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verisine ilişkin ikinci tahmini beklentilerin altında kaldı. Buna göre, ABD'de GSYH, yılın ilk çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak yüzde 1,6 arttı. Geçen ay yayımlanan öncü veride ABD ekonomisinin 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 2 büyüdüğü öngörülmüştü.

ABD'de önemli enflasyon göstergesi olan çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi nisanda aylık bazda yüzde 0,4 ile beklentilerin altında gerçekleşirken, yıllık bazda yüzde 3,3 ile tahminlere paralel gerçekleşti.

Beklentileri karşılayamayan büyüme verisinin ardından piyasalarda ekonomik aktivitedeki yavaşlamaya karşın enflasyon risklerinin halen güçlü seyrini koruduğu görüldü. Para piyasalarında ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar 1 faiz artışı yapabileceği fiyatlanıyor.

Analistler, bugün Kurban Bayramı dolayısıyla yurt içinde veri akışı olmadığını, yurt dışında ise Almanya'da enflasyon verilerinin takip edileceğini kaydetti.

Dolar/TL saat 09.15 itibarıyla yatay seyirle 45,8980'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,1 artışla 53,4910'dan ve sterlin/TL yüzde 0,1 yükselişle 61,7300'dan satılıyor.

Dolar endeksi yeni günde yüzde 0,1 yükselişle 99 seviyesinde bulunuyor.

ABD-İran hattındaki haber akışı varlık fiyatlamalarında ana belirleyici unsur olmayı sürdürüyor.

Bölgede bazı askeri unsurlara yönelik saldırılar düzenlemesine rağmen tarafların çoğunlukla arabulucular yoluyla sürdürülen ikinci tur görüşmelerinde, 60 günlük yeni bir ateşkes konusunda anlaştığına ilişkin haber akışı piyasalarda risk iştahını artırdı.

Anlaşma ihtimallerinin güçlenmesiyle gerileyen petrol fiyatları küresel çapta enflasyon endişelerinin azalmasına katkı sağladı. Dün Brent petrolün varil fiyatı 90,7 dolara gerileyerek 21 Nisan'dan beri en düşük seviyesine inmesinin ardından günü 92,5 dolarda tamamladı. Brent petrolün varili yeni günde de yüzde 0,8 değer kaybıyla 91,7 dolarda bulunuyor.

Düşen petrol fiyatlarının enflasyon endişelerini azaltmasıyla ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,4315'e inerek son 20 günün en düşük seviyesini gördü.

ABD Ticaret Bakanlığının, ocak-mart dönemine ait Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verisine ilişkin ikinci tahminini beklentilerin altında kaldı. Buna göre, ABD'de GSYH, yılın ilk çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak yüzde 1,6 arttı.

Geçen ay yayımlanan öncü veride, ABD ekonomisinin 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 2 büyüdüğü öngörülmüştü.

Beklentileri karşılayamayan büyüme verisinin ardından piyasalarda ekonomik aktivitedeki yavaşlamaya karşın enflasyon risklerinin halen güçlü seyrini koruduğu görüldü. Para piyasalarında ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar 1 faiz artışı yapabileceği fiyatlanıyor.

Analistler, bugün Kurban Bayramı dolayısıyla yurt içinde veri akışı olmadığını, yurt dışında ise Almanya'da enflasyon verilerinin takip edileceğini kaydetti.

ABD-İran hattındaki gelişmeler, piyasaların yönü üzerinde belirleyici oluyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile yürütülen müzakerelerde nükleer program konusunda bazı anlaşmazlıkların devam ettiğini ancak tarafların anlaşmaya 'çok yakın' olduğunu ifade etti.

Orta Doğu'da bazı askeri unsurlara yönelik saldırılar düzenlenmesine rağmen tarafların çoğunlukla arabulucular yoluyla sürdürülen ikinci tur görüşmelerinde, 60 günlük yeni bir ateşkes konusunda anlaştığına ilişkin haber akışı piyasalarda risk iştahını artırdı.

Anlaşma ihtimallerinin güçlenmesiyle gerileyen petrol fiyatları küresel çapta enflasyon endişelerinin azalmasını sağlarken, enerji fiyatlarındaki yumuşama Avrupa'da maliyetlerin azalabileceği değerlendirmelerini öne çıkardı.

Brent petrolün varil fiyatı dün, 90,7 dolara gerileyerek 21 Nisan'dan beri en düşük seviyesine inmesinin ardından günü 92,5 dolarda tamamladı. Brent petrolün varili yeni günde de yüzde 1 değer kaybıyla 91,7 dolarda bulunuyor.

Avrupa piyasalarında saat 10.30 itibarıyla Stoxx Europe 600 gösterge endeksi yüzde 0,3 artışla 627,22 puanda, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,1 yükselişle 10.440 puanda seyrediyor.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,1 değer kazancıyla 25.114 puanda, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,5 primle 50.048 puanda, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,6 kazançla 8.239 puanda ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 0,5 yükselişle 18.398 puanda bulunuyor.

Analistler, bugün Almanya'da enflasyon verilerinin takip edileceğini kaydetti.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 10.08 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 1,26 azalarak 91,54 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 87,54 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki kısmi düşüşte, ABD ile İran'ın ateşkesi uzatma konusunda anlaşmaya vardığına yönelik haberler etkili oldu.

Uzmanlar, piyasada çatışmanın sona erdiği ve taraflar arasında anlaşmaya varılacağı yönündeki beklentinin hakim olduğunu belirterek, bu algının sürmesi halinde ham petrol fiyatlarının 80 dolar seviyelerine doğru gerileyebileceğini ifade etti.

Son dönemde petrol fiyatlarında yüksek oynaklık gözlenirken, ABD ile İsrail'in İran'a yönelik 3 ay süren operasyonlarının sona erebileceğine ilişkin sinyaller ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağı beklentileri petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü baskıyı kısıtladı.

Dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri ile LNG tedarikinin önemli bölümünün geçtiği Boğaz'daki deniz trafiğinin hala savaş öncesi seviyelerin oldukça altında olduğu belirtilirken, uzmanlar Boğaz'daki deniz trafiğinin yeniden normalleşmesinin petrol piyasasına kısa vadede bir miktar rahatlama sağlayabileceğini ancak toparlanmanın hızı ve kalıcılığı konusunda belirsizliklerin sürdüğünü kaydetti.

Öte yandan, ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 3 milyon 300 bin varil azalışla 441 milyon 700 bin varil seviyesine gerilediğini açıkladı. Piyasa beklentisi, stokların yaklaşık 2 milyon 800 bin varil azalacağı yönündeydi.

Ticari ham petrol stoklarına dahil olmayan stratejik ham petrol stokları da yaklaşık 9 milyon 100 bin varil azalarak 365 milyon 100 bin varil seviyesine düştü. Bu dönemde ABD'nin benzin stokları ise yaklaşık 2 milyon 600 bin varil azalışla 211 milyon 600 bin varil olarak kayıtlara geçti.

Aynı dönemde ABD'nin günlük ham petrol üretimi, 16-22 Mayıs haftasında 13 bin varil artarak 13 milyon 715 bin varile ulaştı. Ülkenin ham petrol ithalatı, geçen hafta önceki haftaya göre günlük 803 bin varil azalışla 6 milyon 212 bin varil, ham petrol ihracatı ise günlük 1 milyon 164 bin varil azalışla 4 milyon 440 bin varil oldu.

Uzmanlar, ABD verilerinin ülkede petrol tüketiminin çok güçlü olduğunu gösterdiğini vurgulayarak yaz sezonu öncesi benzin ve petrol depolarındaki hızlı erimenin, ABD'nin petrolü dışarıya satmak yerine kendi iç piyasasında harcadığına işaret ettiğini belirtti. Ülkedeki bu yüksek tüketim, jeopolitik anlaşmalar nedeniyle düşen petrol fiyatlarının daha da aşağı gitmesini engelleyen en önemli destek unsuru olarak görülüyor.

Brent petrolde teknik olarak 92,32 doların direnç, 91,46 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.