Euro bölgesi tahvil getirileri, Paskalya tatilinin ardından dönen yatırımcılarla birlikte ABD Hazine tahvillerini takip ederek açılışta yükseldi.

Commerzbank'tan faiz stratejisti Hauke Siemssen, 'Piyasalar, yeni bir son tarih yaklaşırken tırmanma endişeleri ile ateşkes umutları arasında ince bir çizgide yürüyor' dedi.

Siemssen, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik bir anlaşma sağlanamazsa İran'ın kritik altyapısını vuracağına ilişkin son tarihine atıfta bulundu.

Stratejist, uzun Paskalya hafta sonu boyunca İran'daki savaşın tırmanmamasının bir miktar rahatlama sağlayabileceğini, ancak Trump'ın Salı gecesine uzatılan son tarihinin gündemde kalmaya devam ettiğini belirtti.

Tradeweb verilerine göre 10 yıllık Alman devlet tahvilinin getirisi 3.8 baz puan artışla %3.026'ya, 10 yıllık İtalyan devlet tahvilinin getirisi ise 4.5 baz puan yükselerek %3.898'e ulaştı.

Goldman Sachs, Pazartesi günü 2026 yılında küresel bakır piyasasının daha büyük bir fazla vermesini beklediğini açıkladı ve enerji kaynaklı küresel ekonomik yavaşlamanın talep büyümesini zayıflatmasını gerekçe göstererek fiyat görünümünü aşağı revize etti.

Banka, 2026 yılı için işlenmiş bakırda beklenen piyasa fazlasını önceki 380.000 tonluk tahmininden 490.000 tona yükseltirken 2026 ortalama bakır fiyatı tahminini de ton başına 12.850 dolardan 12.650 dolara indirdi.

Goldman, ekonomistlerinin daha yüksek enerji fiyatlarının küresel GSYİH büyümesinden 0,4 puanlık bir kısmı traşlayabileceğini hesaplamasının ardından 2026 yılına ait küresel işlenmiş bakır talep büyümesi tahminini %2,0'dan %1,6'ya düşürdü.

Bakır talebinin giderek artan stratejik ve yapısal rolünü yansıtır biçimde diğer metallere kıyasla daha dayanıklı olduğunu vurguladı.

Üretim varsayımları sabit tutulduğunda, daha zayıf talep görünümü daha büyük bir stok birikimine işaret ederken, ABD dışındaki piyasa ise dengeye yakın bir seyir izlemeyi sürdürüyor, bu durum bakır fiyatlarının yıllık değişiminde yaklaşık 2 puanlık bir aşağı yönlü revizyona zemin hazırlıyor.

Kısa vadede Goldman, piyasaların Orta Doğu gerilimlerinin büyümeye etkisini değerlendirmeye devam etmesi nedeniyle bakır fiyatlarının dalgalı seyretmesini bekliyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki enerji akışlarının Nisan ortasından itibaren toparlanmaya başlayacağı ve ABD Merkez Bankası'nın bu yıl içinde iki faiz indirimi yapacağı varsayımı altında banka, bakırın ikinci çeyrekte ortalama 12.700 dolar seviyesinde işlem göreceğini, ardından yılın ikinci yarısında 12.000 dolarlık adil değerine doğru gerileyeceğini öngörüyor.

Goldman, Hürmüz akışlarındaki aksaklıkların devam etmesi durumunda enerji fiyatlarını yüksek tutacağını ve büyümeyi daha da baskılayacağını belirterek risklerin aşağı yönlü olduğunu vurguladı.

2026-27 ötesine bakıldığında Goldman, elektrifikasyon ve şebeke yatırımlarından kaynaklanan talep artışının hız kazanması ve arz kısıtlarının belirginleşmesiyle birlikte bakır fiyatlarının 2035'e kadar 15.000 dolara yükselebileceği görüşünü koruyor.

Dün yatay seyreden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen altında 44,5740'tan tamamladı.

Dolar/TL saat 09.55 itibarıyla yüzde 0,1 artışla 44,6050'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,1 yükselişle 51,5350'den, sterlin/TL de önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 59,1520'den satılıyor.

Dolar endeksi de yatay seyirle 100 seviyesinde bulunuyor.

Orta Doğu kaynaklı haber akışı, varlık fiyatlamaları üzerindeki belirleyici rolünü korumaya devam ediyor.

ABD/İsrail ile İran arasında, bölgesel arabulucular eşliğinde 45 günlük olası bir ateşkesin şartlarının müzakere edildiğine yönelik haberler görece riskli varlıklarda toparlanmayı destekledi.

Analistler, yarın yayımlanacak ABD Merkez Bankasının (Fed) son toplantısına ilişkin tutanaklar ile cuma günü açıklanacak ABD'nin enflasyon verilerinin piyasaların yönü açısından belirleyici olmasının beklendiğini aktardı.

Öte yandan, Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu'daki çatışmaların küresel büyüme tahminlerine yansıdığını belirterek, artık tüm yolların daha yüksek fiyatlara ve daha yavaş büyümeye çıktığını kaydetti.

Analistler, bugün yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise Avrupa genelinde hizmet sektörü ve bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin yanı sıra ABD'de dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini ifade etti.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,36 değer kazanarak 13.112,31 puandan tamamlamıştı.

Bugün açılışta BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 3,87 puan ve yüzde 0,03 azalışla 13.108,45 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,87, holding endeksi yüzde 0,07 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 0,86 ile kimya petrol plastik, en çok gerileyen bankacılık oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu’da ateşkes sağlanabileceğine dair iyimserliğe rağmen, çatışmaların yeniden şiddetlenebileceğine dair risklerin devam etmesi yön arayışını öne çıkarıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, dün Paskalya töreninde yaptığı açıklamada, İran'daki petrolü elde tutmak istediğini ancak Amerikan halkının eve dönülmesini talep ettiğini söyledi.

Basın toplantısında İran'a yönelik sert mesajlarını sürdüren Trump, "Onlarla görüşüyoruz. Yarın, ABD doğu saati ile akşam saat sekize kadar süreleri var ama görüşmeler devam ediyor. Sanırım iyi gidiyor ama sonucu göreceğiz." ifadelerini kullandı.

Analistler, bugün yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise Avrupa genelinde hizmet sektörü ve bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin yanı sıra ABD'de dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.100 ve 13.000 puanın destek, 13.200 ve 13.300 puanın direnç, konumunda olduğunu kaydetti.

- Çeyrek altın 11 bin 250 liradan, Cumhuriyet altını 46 bin 150 liradan satılıyor

Gram altın, güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 660 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki azalışa paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışın yüzde 0,6 altında 6 bin 666,5 liradan tamamladı.

Güne negatif başlayan gram altın saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışının yüzde 0,1 altında 6 bin 660 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 250 liradan, Cumhuriyet altını 46 bin 150 liradan satılıyor.

Altının onsu, önceki kapanışın yüzde 0,1 altında 4 bin 645 dolardan işlem görüyor.

ABD/İsrail-İran arasındaki savaşın uzaması ve daralan petrol arzı, enflasyonist baskıları artırırken ABD Merkez Bankası (Fed) başta olmak üzere merkez bankalarının para politikasında gevşemeye gitme alanını sınırlıyor. Bu durum altın fiyatları üzerinde negatif etkiler oluşturuyor.

Enerji fiyatlarının daha da yükselmesi halinde faiz artışı tartışmalarının bile gündeme gelebileceği tahmin ediliyor.

Jeopolitik risk ve enflasyona karşı güvenli liman olarak görülen altına, faiz getirisi sağlamadığı için yüksek faiz ortamında yatırımcıların ilgisi azalıyor.

Analistler, bugün yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise Avrupa genelinde hizmet sektörü ve bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin yanı sıra ABD'de dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini belirtti.

- Brent petrolün vadeli varil fiyatı güne yükselişle başlarken Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 115 doları geçti

Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 111,29 dolardan işlem görüyor.

Dün 111,89 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 109,77 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.40 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 1,38 artarak 111,29 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 115,03 dolardan alıcı buldu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a Hürmüz Boğazı'nı açması için tanıdığı sürenin sonuna yaklaşılırken bölgede gerilimin tırmanacağına yönelik endişeler fiyatları yukarı yönlü desteklemeye devam ediyor.

Trump, dün Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında, İran'la görüşmelerin iyi gittiğini ancak verdiği sürede anlaşma sağlanmaması halinde elektrik santrallerini ve köprüleri hedef alarak ülkenin sivil altyapısını 'çökerteceği' tehdidini yineledi.

Amerikan CNN televizyonunun iki güvenlik kaynağına dayandırdığı haberinde, İsrail'in ABD ile İran arasındaki görüşmelerin anlaşmaya ulaşabileceği konusunda 'oldukça şüpheci' yaklaşım sergilediği belirtildi.

Haberde, Tel Aviv yönetiminin Trump'ın 'İran'a karşı atılabilecek sonraki adımlara yönelik kararını' beklediği ve müzakerelerin başarısız olması durumunda İran'da hedef alınacak enerji ve altyapı tesislerinin güncel listesini onayladığı ileri sürüldü.

İsrail'de yayın yapan Kanal 13 televizyonu ise Washington ile Tel Aviv arasındaki siyasi koordinasyona eş zamanlı olarak, iki ülkenin hava kuvvetlerinin İran'ın sivil altyapısına yönelik hava saldırıları için ortak hazırlıklar yürüttüğünü aktardı.

Öte yandan, İsrail ordusunun hazırlıklarının İran'a yönelik hava saldırılarının en az 3 hafta daha süreceği senaryosuna göre yapıldığı öne sürüldü.

Trump, Tahran yönetimine anlaşma için 48 saatlik süre tanımış, önceki gün ise bu süreyi 8 Nisan'a kadar uzattığını açıklamıştı.

Brent petrolde teknik olarak 114,87 doların direnç, 106,98 doların destek olarak izlenebileceği ifade ediliyor.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da ateşkes sağlanabileceğine dair iyimserliğe rağmen, çatışmaların yeniden şiddetlenebileceğine dair risklerin devam etmesi yön arayışını öne çıkarıyor.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları sonrası artan jeopolitik gerilimler yatırımcıların odağında kalmaya devam ederken, müzakerelerin başarılı olabileceği ve saldırıların sona erebileceğine yönelik iyimserlikler, azalan risk iştahının canlanmasında etkili oldu.

ABD Başkanı Donald Trump, dün Paskalya töreninde yaptığı açıklamada, İran'daki petrolü elde tutmak istediğini ancak Amerikan halkının eve dönülmesini talep ettiğini söyledi.

Basın toplantısında İran'a yönelik sert mesajlarını sürdüren Trump, 'Onlarla görüşüyoruz. Yarın, ABD doğu saati ile akşam saat sekize kadar süreleri var ama görüşmeler devam ediyor. Sanırım iyi gidiyor ama sonucu göreceğiz.' ifadelerini kullandı.

Trump, İran'dan tam olarak nasıl bir anlaşma beklediğine yönelik ise 'Benim için kabul edilebilir bir anlaşma yapmalıyız ve bu anlaşmanın bir parçası da petrol ve diğer her şeyin (Hürmüz Boğazı'ndan) serbest geçişinin sağlanması olacak.' dedi.

Öte yandan ülke basınında, ABD ve İran'ın kalıcı bir anlaşma için müzakerelerin yürütülmesi amacıyla 45 günlük potansiyel bir ateşkesin şartlarını görüştüğü iddia edilirken söz konusu haber, yatırımcıların Orta Doğu'da tansiyonun azalabileceğine dair beklentilerini artırdı.

- IMF/Georgieva: Savaş uzarsa, enflasyon ve büyüme üzerindeki etkisi daha büyük olacaktır

Ayrıca Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu'daki çatışmalara ilişkin 'Bu savaş yaşanmasaydı, küresel büyüme tahminlerimizde küçük bir yukarı yönlü revizyon görürdük. Bunun yerine artık tüm yollar daha yüksek fiyatlara ve daha yavaş büyümeye çıkıyor.' değerlendirmesini yaptı.

Georgieva, jeopolitik gerilimler, teknolojik gelişmeler, iklim şokları ve demografik değişimleri örnek göstererek, 'Yüksek düzeyde belirsizliğin yaşandığı bir dünyadayız.' dedi.

Orta Doğu'daki savaşın küresel petrol arzını yüzde 13 azalttığını dile getiren Georgieva, bunun petrol ve doğal gaz sevkiyatlarının yanı sıra helyum ve gübre gibi ürünlerin tedarik zincirlerine de yansıdığını söyledi.

Georgieva, savaşın kısa sürede sona ermesi ve görece hızlı bir toparlanma yaşanması halinde büyüme tahminlerinde sınırlı bir aşağı yönlü, enflasyon tahminlerinde ise yukarı yönlü revizyon öngördüklerini belirterek, 'Savaş uzarsa enflasyon ve büyüme üzerindeki etkisi daha büyük olacaktır.' diye konuştu.

ABD'nin en büyük bankalarından JPMorgan Chase'in Üst Yöneticisi (CEO) Jamie Dimon ise savaş nedeniyle petrol ve emtia fiyatlarında önemli ve süregelen şoklar yaşayabileceklerini belirterek, bu durumun enflasyonun daha kalıcı hale gelmesine ve piyasaların beklediğinden daha yüksek faiz oranlarına yol açabileceğini ifade etti.

Analistler, yatırımcıların savaşın hızlı şekilde sona ermesini sağlayacak bir anlaşma ihtimali ile petrol fiyatları ve tahvil faizlerini daha da yükseltebilecek ciddi bir tırmanış senaryosu arasında farklı olasılıkların değerlendirildiğini belirtti.

- New York borsası pozitif seyretti

New York borsasında dün Orta Doğu'da tansiyonun azalacağı iyimserlikleriyle pozitif bir seyir öne çıkarken, Dow Jones endeksi yüzde 0,36, S&P 500 endeksi yüzde 0,44 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,54 değer kazandı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne satıcılı başladı.

Orta Doğu'daki gerilimin etkisiyle tahvil piyasasındaki satıcılı seyir devam etti. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,35'e çıktı. Dolar endeksi ise yüzde 0,1 yükselişle 100,1 seviyesinde dengelendi.

Altın fiyatlarında merkez bankalarının gevşeme sürecine yönelik belirsizliklere karşın Orta Doğu'daki gerilimin sona erebileceğine yönelik beklentiler etkili oluyor. Ons altın yatay seyirle 4 bin 645 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varili ise yüzde 1,5 artışla 108,2 dolardan satılıyor.

- Avrupa piyasaları tatilden dönüyor

Avrupa borsalarında geçen haftanın son işlem gününde Kutsal Cuma ve dün Paskalya tatili nedeniyle işlem gerçekleşmezken, bugün yeniden açılacak piyasalarda endeks vadeli kontratlar pozitif seyrediyor.

Bölgedeki liderlerin Orta Doğu'daki gerilime ilişkin diplomatik görüşmeleri yakından takip edilirken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani telefonda görüştü.

Görüşmede son dönemde yaşanan gelişmelerin bölgesel ve uluslararası istikrar üzerindeki etkilerini değerlendiren iki lider, artan tansiyonun küresel enerji arzına yansımaları ile enerji akışının sürekliliğini konuştu.

Katar Emirlik Divanından yapılan açıklamada, Macron'un enerji piyasalarında istikrarın korunması için uluslararası çabaların artırılması gerektiğini belirttiği ve bölgede tansiyonun düşürülmesine yönelik çabaların değerlendirildiği kaydedildi.

Öte yandan, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasıyla başlayan ve İran'ın da misillemeleriyle gelişen Orta Doğu'daki savaşın tetiklediği enerji krizinin etkileri, İtalya'da havacılık sektöründe her geçen gün artıyor. Ülke genelinde yakıt temininde kısıtlamaya gidilen havalimanlarının sayısı dün itibarıyla 6'ya çıktı.

- Asya borsaları Japonya hariç pozitif seyrediyor

Asya borsalarında, Orta Doğu'daki çatışmaların bitebileceğine yönelik iyimserliklere karşın yatırımcıların temkinli davranmasıyla Japonya hariç pozitif bir seyir izleniyor.

Bölge endekslerinde jeopolitik gerilimlerin bitmesine yönelik somut gelişmelerin yaşanmaması yükselişlerin sınırlı kalmasına neden olurken, çatışmaların tekrar şiddetlenebileceği endişesi yatırımcıların 'bekle-gör' tutumu sergilemesinde etkili oluyor.

Diplomatik tarafta ise Japonya Dışişleri Bakanı Motegi Toşimitsu, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile telefonda konuştu.

Motegi, İran'ı, ilgili ülkelerle sürdürülen diplomatik çabalara samimi şekilde katılmaya ve ülkesine ait gemiler dahil olmak üzere tüm gemilerin Hürmüz Boğaz'ındaki seyrüsefer güvenliğini sağlamaya çağırdı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,2 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükselişle işlem görürken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yatay seyrediyor. Hong Kong'da ise resmi tatil nedeniyle işlemler gerçekleştirilmiyor.

- Borsa günü yükselişle tamamladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,36 değer kazanarak 13.112,31 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışının yüzde 0,1 altında 15.275,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dünü 44,5740'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 yükselişle 44,6110'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise Avrupa genelinde hizmet sektörü ve bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin yanı sıra ABD'de dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.200 ve 13.300 puanın direnç, 13.100 ve 13.000 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.55 Almanya, mart ayı hizmet sektörü/bileşik PMI

11.00 Avro Bölgesi, mart ayı hizmet sektörü/bileşik PMI

11.30 İngiltere, mart ayı hizmet sektörü/bileşik PMI

11.30 Avro Bölgesi, nisan ayı Sentix yatırımcı güven endeksi

15.30 ABD, şubat ayı dayanıklı mal siparişleri

17.30 Türkiye, mart ayı hazine nakit dengesi

Bu açıklamalar, enerji arzına yönelik endişeleri güçlendirirken petrol fiyatlarında hızlı yükselişe neden oldu. Brent petrol 110 doların üzerindeki seyrini korurken, fiyatlamalarda jeopolitik risk primi belirgin şekilde arttı. Analistler, Hürmüz Boğazı'nın petrol ticareti açısından kritik rolüne işaret ederek, bölgede yaşanabilecek olası bir kesintinin fiyatları daha da yukarı taşıyabileceğini belirtiyor.

Artan jeopolitik risklerle birlikte yatırımcıların daha temkinli hareket ettiği görülürken, pay piyasalarında karışık seyir öne çıkıyor. Güvenli liman talebi altını desteklerken, merkez bankalarının faiz politikalarına ilişkin beklentiler de enerji fiyatlarındaki gelişmelere bağlı olarak yeniden şekilleniyor. Bu çerçevede Trump'ın açıklamalarının kısa vadede piyasalarda yön belirleyici olmayı sürdüreceği ve özellikle enerji fiyatları üzerinden enflasyon beklentilerini etkileyeceği değerlendiriliyor.

Bu tablonun Türkiye'ye yansımalarında ise enerji maliyetleri, enflasyon görünümü ve para politikası öne çıkıyor. Reuters'a göre Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile TCMB Başkanı Fatih Karahan, Londra'daki yatırımcı görüşmelerinde sıkı duruşun korunacağı mesajını verirken, son dönemde lirayı desteklemek amacıyla rezerv satışları ve likidite adımlarının devreye alındığı belirtildi. Aynı haberde, 22 Nisan'daki Para Politikası Kurulu toplantısında gerekirse yeni bir faiz artışının gündeme gelebileceği beklentisinin de güçlendiği aktarıldı.

Yurt içinde enflasyon cephesindeki hassasiyet de sürüyor. Mart itibarıyla yıllık enflasyonun yüzde 30,9 seviyesinde bulunması, enerji maliyetlerindeki yükselişin dezenflasyon sürecini zorlaştırabileceğine işaret ediyor. Bu görünüm, Trump'ın açıklamalarıyla yükselen petrol fiyatlarının Türkiye ekonomisi açısından yalnızca dış haber akışı değil, aynı zamanda doğrudan maliyet ve fiyat baskısı anlamına geldiğini ortaya koyuyor.

Öte yandan Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 7 Nisan 2026 tarihli ihale duyurusu da iç piyasada yalnızca jeopolitik gelişmelerin değil, borçlanma takvimi ve finansman koşullarının da yakından izlendiğini gösteriyor. Analistler, kısa vadede Türkiye piyasalarında petrol fiyatlarının seyri, TL üzerindeki baskının boyutu ve TCMB'nin 22 Nisan toplantısında vereceği mesajların belirleyici olacağını ifade ediyor.

Türkiye'de döviz kuru artışı enflasyonu yükselten ana unsur

İkincisi, bu eksik programın dayandığı iki temel ayaktan biri olan para politikası önemli bir hatayla işe başladı. Mayıs 2023'te politika faizi enflasyonun çok altındaydı. Buna karşılık politika faizi yavaş adımlarla artırıldı. O tarihte politika faizi yüzde 8,5, İTO enflasyonu ise yüzde 56 düzeyindeydi. Bu farkı iki ya da üç artırımla kapatmak gerekiyordu. Oysa faiz Haziran'da sadece yüzde 15'e yükseltildi. Temmuz artışı ise çok utangaçtı; faiz yüzde 17,5'e çıkarıldı. Ne var ki enflasyon yüzde 63,8 olmuştu bile. Utangaçlık sonraki aylarda da sürdü. Faiz Ağustos'ta ancak yüzde 25'e yükseltildi. Aralık sonunda ise faiz yüzde 42,1, enflasyon yüzde 75 olmuştu.

Bu eksik programın dayandığı iki temel ayaktan biri olan para politikası önemli bir hatayla işe başladı. Mayıs 2023'te politika faizi enflasyonun çok altındaydı. Buna karşılık politika faizi yavaş adımlarla artırıldı.

Mart 2024'e gelindiğinde faiz yüzde 50'ye ulaştı. Enflasyon ise yüzde 78'e çıkmıştı.

Politika faizinin uzunca bir süre enflasyonun çok altında kalmasına izin verilmesi, beklenen sonucu hemen gösterdi: Döviz kuru sıçradı. Türkiye'de döviz kuru artışı enflasyonu yükselten ana unsur. O dönemde enflasyondaki yükselişin tek nedeni değil elbette ama açık ara en önemli nedeni kurun sıçraması. İlk grafikte Mayıs 2023 ile Mayıs 2024 döneminde yarısı Euro yarısı da dolardan oluşan döviz sepetinin değeri ile tüketici fiyat endeksinin seyri gösteriliyor (her ikisinin başlangıç değerleri, 'okumayı' kolaylaştırmak için 100 olarak alındı).

Enflasyon dar bir aralığa hapsoldu

Geçen hafta Mart ayındaki enflasyon gelişmelerini öğrendik. Yıllık enflasyon yüzde 30,9 düzeyinde. Ağustos 2025'ten beri çok dar bir aralığa hapsoldu kaldı tüketici enflasyonu. İkinci grafik bu sevimsiz durumu gösteriyor. Grafikte her ay itibariyle üçer aylık ortalama (yıllık) enflasyonun hareketleri yer alıyor. 'Hareket' diyorum; lafın gelişi, yüzde 30,87 - 32,95 aralığında bir 'hareket' var. Nerdeyse sabit kalmış. Enerji, gübre ve plastik ürünlerinin hammaddeleri başta olmak üzere çoğu girdinin savaş nedeniyle fiyatlarındaki yükselişin etkisi henüz çok az yansımış durumda. Böyle bakıldığında 2026'yı yüzde 30 düzeyindeki bir enflasyonla kapatırsak 'sevinmek' gerekiyor ne yazık ki.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Piyasa fiyat artışıyla kavrulurken ve özellikle dar ve sabit gelirli çok sıkıntılı günler yaşarken mart ayındaki artışın nasıl olup da yüzde 1,94 düzeyinde hesaplandığı sorulsa verilecek yanıt üç aşağı beş yukarı belli:

■ TÜFE ile belli gelir gruplarının harcamalarındaki değişim değil, tüm Türkiye'nin harcamasındaki değişim hesaplanıyor.

■ TÜFE yalnızca belli kalemlerdeki harcamalarda yaşanan fiyat değişimini değil, tüm harcamalardaki değişimi ölçüyor.

Ama ya belli kalemlerdeki harcamalar denilirken o kalemlerin seçiminde Türk halkının tüketim kalıbıyla ters düşen tercihler yapılmışsa:

Ağırlıkların önemi:

TÜİK her yıl olduğu gibi 2026 yılında da TÜFE kapsamındaki maddeleri yeniledi ama daha önemlisi ağırlıkları belirleme yönteminde temel bir değişikliğe gitti.

Değişikliğin özü şu:

Madde ağırlıkları daha önceki yıllarda temel olarak hanehalkı bütçe anketi sonuçlarına dayalı olarak belirleniyordu.

Bu yıldan itibaren ise ulusal hesaplardaki nihai tüketim harcamaları esas alınmaya başlandı. Bu değişikliğin nedeni Avrupa ile uyum. Çünkü Eurostat bu yönde bir değişiklik yaptı ve ağırlık belirlemede ulusal hesapların kullanılacağına karar verdi.

Ağırlık belirlemede hanehalkı bütçe anketi yerine ulusal hesap verilerinin kullanılması arasında çok ama çok önemli bir fark var:

■ Hanehalkı bütçe anketi kaynaklı ağırlıklar yalnızca yurt içinde yaşayan vatandaşların harcamaları esas alınarak belirleniyordu.

■ Ulusal hesaplara dayalı ağırlıklar belirlenirken ise yurt dışında ikamet etmekle birlikte Türkiye'yi ziyaret eden yerli ve yabancıların harcamaları da dikkate alınmaya başlandı.

Bu konuyu 'Yeni TÜFE kimin enflasyonu ölçecek' başlığıyla bu köşede 9 Şubat'ta detaylı olarak yazmıştım.

Fark nelere yol açtı?

Geçen yıl Türkiye'yi 53 milyon yabancı ziyaret etti. Yurt dışında yaşamakla birlikte Türkiye'yi ziyaret eden Türk vatandaşı sayısı da 11 milyon oldu. Yani Türkiye'de ikamet eden vatandaşa göre harcama kalıbı çok farklı olan yurt dışında yerleşik 64 milyon kişi de yaptıkları harcamalar itibarıyla TÜFE hesabında dikkate alınmaya başlandı. Bu 64 milyon kişi tabii ki yılın tümünde Türkiye'de kalmıyor, bu kişiler özellikle yaz aylarında yoğunlaşmak üzere yılın belli aylarında burada.

Ama bu temel değişiklik TÜFE'yi ağırlıklar yönüyle belirgin bir şekilde etkiledi.

Türk halkının harcamasında giderek daha fazla pay ayırmak durumunda kaldığı bazı kalemlerin payı tam tersine düştü. Niye düştü biliyor musunuz? Çünkü yabancılar o kalemler için hiç harcama yapmıyor ki!

Örneğin yabancı uyruklu bir turist Türkiye'de kira öder mi, elektrik, su, doğalgaz parası verir mi? Tabii ki vermez. Sonuç; bu kalemlerin ağırlığı geriledi.

Konut harcamaları başta:

Konutla ilgili harcamaların ağırlığında geçen yıla göre 3,8 puanlık düşüş var. Kaldı ki bu grubun ağırlığı, özellikle kiradan kaynaklanmak üzere düşmek şöyle dursun, artmalıydı.

Kiranın payı niye mi artmalıydı, izah edeyim:

Eski uygulamaya göre herhangi bir mal ya da hizmetin fiyatındaki artış genel fiyat artışının üstündeyse bu kalemin ağırlığı bir yıl sonra artar. Hesaplamada başka etkenler vardır ama ağırlık belirleme mantığında bu önemlidir.

Geçen yıl kiranın TÜFE'deki ağırlığı yüzde 6,80'di. Yine geçen yıl toplam TÜFE artışı yaklaşık yüzde 31, kiradaki artış ise yüzde 62 oldu.

Eski uygulama devam etseydi kabaca şöyle bir hesaplama yapılacaktı.

2025 yılının başında 100 olan toplam TÜFE yıl sonunda 131'e çıktı.

2025 yılının başında 6,80 olan kira ise yüzde 62 artarak 11,02'ye yükseldi.

2025 sonu; TÜFE 131, kira 11,02, buna göre 11,02'nin 131'deki ağırlığı yaklaşık yüzde 8,4.

Peki kiranın bu yılki TÜFE'de yüzde 8,4 olması gereken ağırlığı kaç; yüzde 6,76.

Kira tipik bir örnek yalnızca, elbette başka örnekler de var.

Biraz önce vurguladığım gibi yabancılar konutla ilgili harcama yapmayacakları için konut başlığındaki tüm harcamaların ağırlığı azaldı.

Yabancılar otomobil de almıyor!

Otomobillerin ağırlığında da 2,36 puan gibi önemli bir düşüş oldu.

Zaten dizel otomobil kapsamdan tümüyle çıkarıldı. Oysa bu yılın ilk üç ayında 13 binin üstünde dizel otomobil satışı gerçekleşti. Demek ki TÜİK'e göre aylık ortalama 4 binin üstünde seyreden dizel otomobil satışı TÜFE'de kapsanmaya değmeyecek bir hacmi yansıtıyor.

Otomobillerin ağırlığının böylesine düşmesinin altında yatan en temel etken de tabii ki yöntem değişikliği ve yerli ya da yabancı olsun Türkiye'ye ziyaret amacıyla gelenlerin otomobil almayacak olması.

Sebze, sigara, cep telefonu

Pek anlaşılamayan bir ağırlık değişimi de sebzede. Bu kalemin geçen yılki TÜFE'de yüzde 2,99 olan ağırlığı bu yıl yüzde 1,33'e indirildi, yarıdan fazla bir düşüş var. Yani sebzeye geçen yılın iki katı zam gelse bile TÜFE'ye yansıma yine de geçen yılki kadar olmayacak demektir.

Ağırlığı aşağı çekilen kalemlerden biri de sigara. Sanırsınız ki Türk halkı yavaş yavaş sigaradan uzaklaşıyor.

Bir de cep telefonu fiyatlarıyla cep telefonu görüşme ücreti ve internet ücreti var. Bu kalemlerde de ağırlıklar aşağı çekildi.

Ya artanlar?

TÜFE'deki ağırlığı artan en önemli harcama kalemi yöntem değişikliğinin tipik bir yansıması olarak otel, motel ve benzeri yerlerdeki konaklama hizmeti.

Bu kalemin geçen yıl yüzde 0,50 olan ağırlığı bu yıl yüzde 2,59'a fırladı.

Yeni yöntem açısından değerlendirildiğinde bu artış gayet normal.

Özellikle yabancı turistler gelecek ve burada otellerde, tatil köylerinde konaklayacak.

Ağırlığı artan bu kalemde fiyat artışı düşük kalırsa TÜFE daha az artış göstermiş olacak.

Bunun tersi ağırlığı aşağı çekilen elektrik ve doğalgazda görülecek. Elektrik ve doğalgaza bu ay yapılan çok yüklü artışlar, bu kalemlerin payı aşağı çekildiği için TÜFE'ye sınırlı yansıyacak. Cepten yüklü para çıkacak, bu ödemeler için vatandaş bütçesinden önemli bir para ayıracak ama TÜFE'ye etki sınırlı olacak.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

S&P 500 endeksi yüzde 0,44 artışla 6.611,83 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,54 yükselişle 21.996,34 puana çıktı.

Yatırımcılar, Orta Doğu'da süren ABD/İsrail-İran savaşının sona erme ihtimalini değerlendirirken pay piyasalarında haftanın ilk işlem gününde pozitif seyir izlendi.

ABD Başkanı Donald Trump, dün sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Hürmüz Boğazı'nı açmaması halinde İran'ın 'cehennemi yaşayacağını' belirterek tehdit etmişti.

Trump, 7 Nisan'da İran'ın enerji santrali ve köprülerinin vurulacağı imasında da bulunmuştu.

Paskalya töreninde basın mensuplarının İran gündemine ilişkin sorularını yanıtlayan Trump, 'Bana kalsa İran'daki petrolü elimizde tutmak isterdim çünkü orada, alınmaya hazır. Ne yazık ki Amerikan halkı, bizim eve dönmemizi istiyor. Bana kalsa, petrolü alırdım, elimde tutardım ve bolca para kazanırdım.' diye konuştu.

Trump, ABD ile İran arasındaki olası anlaşma sürecinin pozitif seyrettiğini, İran'ın Amerikalılara verdiği son yanıtların kayda değer gelişmeler olduğunu belirtti.

Düzenlediği basın toplantısında da İran'a tehditlerini yineleyen Trump, 'Onlarla görüşüyoruz. Yarın akşam ABD doğu saati ile akşam saat sekize kadar süreleri var ama görüşmeler devam ediyor. Sanırım iyi gidiyor ama sonucu göreceğiz.' ifadelerini kullandı.

Trump, İran'dan tam olarak nasıl bir anlaşma beklediğine yönelik ise 'Benim için kabul edilebilir bir anlaşma yapmalıyız ve bu anlaşmanın bir parçası da petrol ve diğer her şeyin (Hürmüz Boğazı'ndan) serbest geçişinin sağlanması olacak.' dedi.

Öte yandan ülke basınında, ABD ve İran'ın kalıcı bir anlaşma için müzakerelerin yürütülmesi amacıyla 45 günlük potansiyel bir ateşkesin şartlarını görüştüğü iddia edilirken söz konusu haber, yatırımcıların Orta Doğu'da gerilimin azalabileceğine dair beklentilerini artırdı.

Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı TSİ 23.00 itibarıyla yüzde 0,5 artışla 109,57 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili yüzde 0,9 artarak 112,50 dolara ulaştı.

Analistler, yatırımcıların savaşın hızlı şekilde sona ermesini sağlayacak bir anlaşma ihtimali ile petrol fiyatları ve tahvil faizlerini daha da yükseltebilecek ciddi bir tırmanış senaryosu arasında farklı olasılıkları değerlendirdiğini belirtti.

Ayrıca Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu'daki savaşa ilişkin 'Bu savaş yaşanmasaydı, büyüme tahminlerimizde küçük bir yukarı yönlü revizyon görürdük. Bunun yerine artık tüm yollar daha yüksek fiyatlara ve daha yavaş büyümeye çıkıyor.' değerlendirmesini yaptı.

Georgieva, savaşın uzaması halinde enflasyon ve büyüme üzerinde daha büyük etki yapacağının altını çizdi.

ABD'nin en büyük bankalarından JPMorgan Chase'in Üst Yöneticisi (CEO) Jamie Dimon da savaş nedeniyle petrol ve emtia fiyatlarında önemli ve süregelen şoklar yaşanma olasılığıyla karşı karşıya olunduğunu, bu durumun enflasyonun daha kalıcı hale gelmesine ve nihayetinde piyasaların şu anda beklediğinden daha yüksek faiz oranlarına yol açabileceğini ifade etti.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) hizmet sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), martta 54 değerine gerileyerek beklentilerin altında gerçekleşti.

Bu hafta, piyasalarda Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışının yanı sıra mart ayı tüketici fiyat endeksi ile şubat ayı kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verileri takip edilecek.

• Tureks Turunç Madencilik İç ve Dış Ticaret A.Ş. (MARBL), Genel Kurul kararıyla temettü dağıtmama kararı aldı.
• Mondi Turkey Oluklu Mukavva Kağıt ve Ambalaj Sanayi A.Ş. (MNDTR), Yönetim Kurulu kararıyla kâr payı dağıtmayacak.
• Dinamik Isı Makina Yalıtım Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş., temettü dağıtımı yapmayacağını duyurdu.
• Biotrend Çevre ve Enerji Yatırımları A.Ş. (BIOEN), Genel Kurul kararıyla dağıtım yapmama yönünde karar verdi.
• Ecogreen Enerji Holding A.Ş. (ECOGR), Yönetim Kurulu kararıyla temettü dağıtmayacak.
• Global Menkul Değerler A.Ş. (GLBMD), kâr payı dağıtmama kararı aldı.
• Yükselen Çelik A.Ş. (YKSLN), Yönetim Kurulu kararıyla temettü ödemesi yapmayacak.
• Barem Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BARMA) da temettü dağıtmama kararı açıklayan şirketler arasında yer aldı.

Son alımlarla birlikte Strategy'nin toplam Bitcoin varlığı 766.970 adede ulaştı. Şirketin 2020 yılından bu yana gerçekleştirdiği tüm alımlar için ödediği toplam tutar ise yaklaşık 58 milyar dolar seviyesine çıktı. Bu süreçteki ortalama maliyetin ise 75.600 dolar olduğu ifade ediliyor.

Öte yandan şirketin kurucusu Michael Saylor, kısa süre önce yaptığı açıklamada Bitcoin piyasasına dair dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu. Saylor, uzun süredir konuşulan halving temelli dört yıllık döngülerin artık geçerliliğini yitirdiğini savundu. Ona göre Bitcoin artık küresel ölçekte kabul görmüş bir 'dijital sermaye' haline geldi ve fiyat hareketleri geleneksel döngülerden ziyade sermaye akışlarıyla şekilleniyor.

Şirketin son Bitcoin alımlarının, STRC hisselerinin ihracı yoluyla finanse edildiği belirtilirken, aynı dönemde ana hisse olan MSTR tarafında yeni bir ihraç yapılmadığı da dikkat çekti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), mart ayında aylık bazda tüketici enflasyonunun ana eğiliminin gerilediğini bildirdi.

TCMB, Mart Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu yayımladı.

Rapora göre, tüketici fiyatları mart ayında yüzde 1,94 arttı, yıllık enflasyon 0,66 puan azalışla yüzde 30,87 seviyesinde gerçekleşti. Mart ayında tüketici enflasyonunda, jeopolitik gelişmelere bağlı olarak enerji fiyatları ve bunun ulaştırma hizmetlerine olan yansımaları öne çıktı.

İlgili dönemde, enerji fiyatları ham petrol fiyatlarındaki gelişmelere istinaden akaryakıt fiyatları öncülüğünde yüzde 4,75 artarken eşel mobil uygulaması uluslararası enerji fiyat gelişmelerinin enflasyona yansımasını önemli ölçüde sınırladı.

Enerji dışı aylık tüketici enflasyonu ise yüzde 1,74 ile sınırlı oranda gerçekleşti.

Yılın ilk iki ayında gıda enflasyonunda gözlenen yüksek seyir mart ayında hız kesti. Temel mal enflasyonu dayanıklı tüketim mallarındaki görünümün de etkisiyle düşük seyrini sürdürdü.

Diğer taraftan, mevsimsel etkilerden arındırıldığında, aylık hizmet enflasyonu jeopolitik gelişmelerle güçlenen ulaştırma fiyatları kaynaklı olarak yüksek seyrini korudu.

Yurt içi üretici fiyatları mart ayında yüzde 2,30 artışla yüksek seyretmeye devam etti ve yıllık üretici enflasyonu 0,52 puanlık artışla yüzde 28,08 oldu. Eşel mobil uygulaması tüketici fiyatları üzerinde sınırlayıcı bir etki oluştururken vergi dışı derlenen üretici fiyatlarının küresel gelişmelerden daha fazla etkilendiği görüldü.

- Tüketici fiyatları mart ayında arttı

Rapora göre, mart ayında tüketici fiyatları artışı yüzde 1,94 olarak gerçekleşti ve yıllık enflasyon 0,66 puan azalarak yüzde 30,87'ye geriledi.

Yıllık tüketici enflasyonundaki düşüşe karşın B ve C endekslerinin yıllık değişim oranları yaklaşık 0,20'şer puan artışla sırasıyla yüzde 30,11 ve 29,68 olarak gerçekleşti.

Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, gıda ve alkolsüz içecekler, temel mallar ile alkol tütün ve altın gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 0,84, 0,30 ve 0,22 puan azalırken enerji ile hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 0,36 ve 0,34 puan arttı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla zayıfladı. Bu dönemde gıda enflasyonu yavaşlarken gıda dışı tüketici enflasyonu enerji fiyat gelişmelerine bağlı olarak yükseldi.

Aylık artışlar, B endeksinde düşerken C endeksinde yükseliş kaydetti. Fiyat artışları B endeksini oluşturan gruplardan temel mallarda bir miktar yükselirken hizmette yatay seyretti, işlenmiş gıdada ise önemli ölçüde zayıfladı.

TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, mart ayında enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine işaret etti. Göstergeler üç aylık ortalamalar bazında ise belirgin bir değişim sergilemedi.

Hizmet fiyatları mart ayında yüzde 2,39 yükseldi, grup yıllık enflasyonu 0,59 puan artarak yüzde 40,26 seviyesinde gerçekleşti. Bu gelişmede ulaştırma hizmetleri etkili olurken yıllık enflasyon ulaştırma ve haberleşmede arttı, diğer alt gruplarda geriledi.

Jeopolitik gelişmelerle mart ayında, artan akaryakıt fiyatlarının etkisiyle ulaştırma hizmetleri fiyatları aylık yüzde 6,07 yükseldi. Bu dönemde, hava yolu ile yurt dışı yolcu taşımacılığı fiyatları (yüzde 10,94) öne çıktı, şehir içi ulaşım hizmetleri fiyat ayarlamalarının gerçekleşen ve sarkan etkileri ile yükselirken şehirlerarası otobüs ücretlerinde akaryakıta ek olarak bayram etkisi gözlendi.

Haberleşme hizmetlerinde aylık enflasyon yüzde 3,03 ile görece yüksek seyretti. Kiralarda aylık artış yüzde 2,41 olurken, kira yıllık enflasyonu 1,46 puan azalışla yüzde 52,45'e geriledi. Öte yandan, eğitim başta olmak üzere diğer hizmetler ile lokanta-otel hizmetleri alt grupları bu dönemde görece ılımlı bir seyir izledi.

- Temel mal grubu fiyatları sınırlı arttı

Temel mal grubu fiyatları mart ayında yüzde 0,44 ile sınırlı bir oranda arttı, grup yıllık enflasyonu 0,51 puan düşüşle yüzde 16,06'ya geriledi.

Bu dönemde, dayanıklı mal (altın hariç) fiyatları yüzde 0,81 ile ılımlı bir oranda yükseldi. Mart ayında beyaz eşya, otomobil ve mobilya fiyatları sırasıyla yüzde 2,39, yüzde 0,93 ve yüzde 0,76 artarken, diğer elektrikli ve elektriksiz alet fiyatları yüzde 0,26 azaldı.

Bu dönemde, giyim ve ayakkabı fiyatları yüzde 2,17 geriledi. Diğer temel mallar alt grubunda aylık enflasyon yüzde 2,20 ile önceki aya kıyasla güçlendi.

Enerji fiyatları mart ayında yüzde 4,75 arttı, grup yıllık enflasyonu 6,05 puan yükselerek yüzde 34,24 oldu.

Bu gelişmede, ham petrol fiyatlarına paralel olarak artan akaryakıt fiyatları (yüzde 9,52) öne çıktı. Eşel mobil uygulamasıyla, rafineri ürün fiyatlarındaki artışların önemli bir bölümünün maktu ÖTV tutarından karşılanması daha olumsuz bir görünümü sınırladı.

Ayrıca, yağışlara bağlı olarak hidroelektriğin elektrik üretimindeki artan payı neticesinde son kaynak tedarik tarifesi (SKTT) kaynaklı elektrik fiyatındaki gerilemenin (yüzde eksi 1,24) sürmesi olumlu katkı verdi.

- Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatlarının artışı yavaşladı

Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatlarının artışı yüzde 1,79 ile son iki aya kıyasla yavaşladı, grup yıllık enflasyonu ise 4,09 puan düşüşle yüzde 32,36 oldu.

Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada belirgin oranda gerilerken, işlenmiş gıdada görece yatay seyretti.

Ayrıca bu dönemde her iki grupta aylık fiyat artışları ivme kaybetti. İşlenmemiş gıda grubunda yılın ilk iki ayında sebze fiyatlarında kaydedilen yüksek artışlar, mart ayında yerini görece düşük oranlı bir yükselişe bırakırken et fiyatlarındaki güçlü seyir devam etti. Mart ayında işlenmiş gıdada aylık fiyat artışının yüzde 0,62 ile son iki aya kıyasla belirgin bir şekilde yavaşladığı izlendi.

Alkollü içecekler ve tütün grubunda fiyatlar, tütün ürünlerinde şubat ayında yapılan artışın mart ayına sarkan etkisiyle yüzde 4,36 yükseldi.

- Yurt içi üretici fiyatları arttı

Yurt içi üretici fiyatları mart ayında yüzde 2,30 artışla yüksek seyretmeye devam etti ve yıllık üretici enflasyonu 0,52 puan yükselerek yüzde 28,08 oldu. Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, enerji fiyatları jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yüzde 4,65 ile yüksek bir oranda arttı.

Diğer taraftan, yağışların seyrine bağlı olarak elektrikte üretici fiyatlarının yüzde 11,2 gerilemesi, enerjide daha olumsuz bir görünümü sınırladı.

Ayrıca, dayanıklı tüketim ile sermaye malları fiyatlarında ılımlı bir seyir (sırasıyla yüzde 0,89 ve yüzde 0,68 artış) izlendi.

Eşel mobil mekanizması tüketici fiyatları üzerinde sınırlayıcı bir etki oluştururken vergi dışı derlenen üretici fiyatları küresel gelişmelerden daha fazla etkilendi.

TCMB açıklamasında 'Bu nedenle gelecek dönemde üretici ve tüketici enflasyonları arasında bir ayrışma gözlenmesi söz konusu olabilecektir.' değerlendirmesine yer verdi.

Gün içinde en düşük 12.960,20 puanı, en yüksek 13.112,31 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yüzde 1,36 değer kazanarak 13.112,31 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 213,65 puan ve yüzde 1,45 artışla 14.970,91 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre teknoloji endeksi yüzde 1,55, mali endeks yüzde 1,51, sanayi endeksi yüzde 1,38 ve hizmetler endeksi yüzde 1,15 değer kazandı.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 77'si prim yaptı, 22'si geriledi 1 tanesi yatay seyretti. Katılımevim Tasarruf Finansman, Türk Hava Yolları, Türkiye İş Bankası (C), Tüpraş ile ASELSAN en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 668 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla 4 bin 668 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 0,6 düşüşle 6 milyon 770 bin lira oldu.

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 37,53, bileşik getirisi yüzde 41,05 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 44,4774, satışta 44,6556 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 44,3995, satışta 44,5775 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1540, sterlin/dolar paritesi 1,3230 ve dolar/yen paritesi 159,790 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 0,4 azalışla 106,2 dolardan işlem görüyor.

Cumhurbaşkanlığı Kabine Toplantısı'nın ardından açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, erken seçim tartışmalarına net bir şekilde son noktayı koydu. Erdoğan, 'Ne hükümetimizin ne milletimizin yakın vadedeki siyasi koordinatlarında erken ya da ara seçim yer almıyor' ifadelerini kullandı.

'Türkiye yapay gündemlere teslim olmayacak'

Muhalefeti eleştiren Erdoğan, Türkiye'nin suni tartışmalarla yönünün değiştirilemeyeceğini belirterek, hükümetin gündemine hakim olduğunu vurguladı. Ülkenin hedeflerine emin adımlarla ilerlediğini söyleyen Erdoğan, küresel ölçekte güçlü bir ekonomi oluşturma hedefini yineledi.

Küresel kriz uyarısı: Hürmüz Boğazı etkisi

İran'a yönelik saldırılar sonrası küresel ekonominin ciddi bir şokla karşı karşıya olduğunu belirten Erdoğan, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının enerji başta olmak üzere birçok sektörü etkilediğini ifade etti. Avrupa'nın enerji maliyetlerinde ciddi artış yaşandığını, doğalgaz fiyatlarının iki katına, petrolün ise yüzde 60 oranında yükseldiğini söyledi.

'Enerjide sorun yok'

Türkiye'nin enerji arz güvenliği konusunda herhangi bir sıkıntı yaşamadığını dile getiren Erdoğan, kaynak çeşitlendirme politikalarının önemine dikkat çekti. Türkiye'nin Hürmüz geçişli LNG'ye bağımlı olmadığını belirten Erdoğan, mevcut risklerin yönetilebilir seviyede olduğunu ifade etti.

Gıda arzı için güvence mesajı

Tarım tarafında da önceden alınan tedbirlerin etkili olduğunu söyleyen Erdoğan, gübre ve hammadde tedarikinde sorun yaşanmadığını vurguladı. Gıda arz güvenliğinde herhangi bir risk öngörmediklerini belirterek, fırsatçılara karşı denetimlerin sürdüğünü açıkladı.

Akaryakıtta 'eşel mobil' vurgusu

Küresel petrol fiyatlarındaki artışa karşı vatandaşın korunması için eşel mobil sisteminin devreye alındığını hatırlatan Erdoğan, motorin ve benzinde ciddi fiyat artışlarının pompaya yansıtılmadığını belirtti. Bu kapsamda yaklaşık 50 milyar liralık maliyetin devlet tarafından karşılandığını ifade etti.

Reel sektöre 120 milyar TL destek

Ekonomik etkileri sınırlamak amacıyla yeni destek paketlerini devreye aldıklarını açıklayan Erdoğan, turizm ve ihracat başta olmak üzere reel sektöre toplam 120 milyar liralık kredi imkanı sağlandığını duyurdu. Bu adımın işletmelerin nakit akışını korumayı hedeflediğini söyledi.

'Vatandaşlarımız endişe etmesin'

Dezenflasyon programından taviz verilmeyeceğini vurgulayan Erdoğan, istihdam, üretim ve ihracatın öncelik olmaya devam edeceğini belirtti. Türkiye'nin stratejik konumu ve altyapısıyla yeni dönemde önemli bir cazibe merkezi olacağını ifade ederek, iş dünyasına ve vatandaşlara güven mesajı verdi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 'Mart Ayı Fiyat Gelişmeleri' raporunu yayımladı. Rapora göre mart ayında tüketici fiyatları yüzde 1,94 artarken, yıllık enflasyon 0,66 puan düşüşle yüzde 30,87 seviyesine geriledi.

Raporda, mart ayında enflasyon gelişmelerinde özellikle enerji fiyatları ve ulaştırma hizmetlerinin öne çıktığı belirtildi. Jeopolitik gelişmeler ve petrol fiyatlarındaki artışa bağlı olarak enerji fiyatları aylık yüzde 4,75 yükselirken, akaryakıt fiyatlarının ulaştırma hizmetlerine yansıdığı ifade edildi.

TCMB değerlendirmesine göre enerji dışı tüketici enflasyonu daha sınırlı bir artış gösterirken, yılın ilk iki ayında yüksek seyreden gıda enflasyonu mart ayında yavaşladı. Temel mal enflasyonunun düşük seyrini sürdürdüğü, hizmet enflasyonunun ise ulaştırma fiyatlarının etkisiyle yüksek seyrettiği bildirildi.

Raporda hizmet fiyatlarının mart ayında yüzde 2,39 arttığı, kira artışlarının sürdüğü, ulaştırma hizmetlerinde ise akaryakıt fiyatlarına bağlı güçlü artış görüldüğü belirtildi. Enerji fiyatlarındaki artışta akaryakıt fiyatlarının belirleyici olduğu, buna karşın elektrik fiyatlarındaki gerilemenin enflasyonu sınırladığı ifade edildi.

Öte yandan yurt içi üretici fiyatlarının mart ayında yüzde 2,30 arttığı, yıllık üretici enflasyonunun ise yüzde 28,08 seviyesine yükseldiği açıklandı.

TCMB raporunda, tüm bu gelişmeler ışığında mart ayında enflasyonun ana eğiliminde gerileme gözlendiği değerlendirmesine yer verildi.

Mart Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 175,97 puan artarken, toplam işlem hacmi 142,1 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 1,94, holding endeksi yüzde 1,40 değer kazandı.

Sektör endekslerinin tümü kazandırırken, en çok kazandıran yüzde 3,06 ile inşaat oldu.

Küresel piyasalar, Hürmüz Boğazı'nda sevkiyatın geleceğine ilişkin belirsizlik ve buna bağlı enerji arzı endişeleriyle karışık bir seyir izlerken, büyük finans kuruluşlarından gelen enflasyon ve faiz uyarılarının etkisiyle yatırımcıların odağı jeopolitik gelişmelerin yanı sıra ABD ekonomisine ilişkin veri akışına çevrildi.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi ise en düşük 12.960 seviyesini gördükten sonra gelen alımlarla 13.100 seviyesinin üzerinde günü pozitif tamamladı.

Yurt içinde açıklanan makroekonomik verilere göre, Reel efektif döviz kuru (REK) endeksi, martta Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) bazında 1,83 puan artarak 104,61'e çıktı. Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru endeksi ise bu dönemde 2,33 puan artarak 102,03’e yükseldi.

Analistler, yarın ABD ile İran arasındaki gelişmelere ilişkin haber akışının yanı sıra yurt içinde hazine nakit dengesinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde Sentix yatırımcı güven endeksi ve ABD'de dayanıklı mal siparişleri başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtirken, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.200 ve 13.300 puanın direnç, 12.900 ve 12.800 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Açılışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,07 azalarak 46.472,20 puana geriledi.

S&P 500 endeksi yüzde 0,08 artışla 6.587,66 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,28 yükselişle 21.939,79 puana ulaştı.

Yatırımcılar, Orta Doğu'da süren ABD/İsrail-İran savaşının sona erme ihtimalini değerlendirirken, pay piyasalarında açılışta karışık bir seyir izlendi.

ABD Başkanı Donald Trump, dün sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Hürmüz Boğazı'nı açmaması halinde "cehennemde yaşayacağını" belirterek İran'ı tehdit etmişti.

Trump ayrıca, 7 Nisan'da İran'ın enerji santrali ve köprülerinin vurulacağı imasında bulunmuştu.

Ancak bugün ülke basınında, ABD ve İran'ın, arabulucular eşliğinde, kalıcı bir anlaşma için müzakerelerin yürütülmesi amacıyla potansiyel bir 45 günlük ateşkesin şartlarını görüştüğü iddia edildi.

Ayrıca iki ülkenin, ateşkes sağlanması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik, Pakistan tarafından hazırlanan bir planı teslim aldığı öne sürüldü.

Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı TSİ 16.30 itibarıyla yüzde 0,2 artışla 109,29 dolara çıktı. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili yüzde 0,7 yükselerek 112,33 dolara ulaştı.

Analistler, yatırımcıların savaşın hızlı bir şekilde sona ermesini sağlayacak bir anlaşmadan petrol fiyatlarını ve tahvil faizlerini daha da yükseltebilecek önemli bir tırmanışa uzanan çeşitli ihtimalleri değerlendirdiğini belirtti.

Bu hafta, piyasalarda Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışının yanı sıra, mart ayı tüketici fiyat endeksi ile şubat ayı kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verileri takip edilecek.