Ekonomik güven endeksi, nisanda aylık bazda yüzde 1,5 azalışla 96,4 değerini aldı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), nisan ayına ilişkin ekonomik güven endeksi verilerini açıkladı.

Buna göre, martta 100,7 olan endeks, nisanda yüzde 1,5 gerileyerek 96,4 değerine indi.

Tüketici güven endeksi, nisanda aylık bazda yüzde 0,5 artarak 85,5'e yükseldi.

Aynı dönemde reel kesim güven endeksi, yüzde 1,4 azalışla 98,6 olarak kayıtlara geçti.

Hizmet sektörü güven endeksi, yüzde 3,1 gerilemeyle 109,7 oldu.

Perakende ticaret sektörü güven endeksi, yüzde 1,8 düşüşle 111,6, inşaat sektörü güven endeksi yüzde 3,6 artarak 83,6 değerini aldı.

Ekonomik güven endeksinde yaklaşık son 5 yılın aylık verileri şöyle:

- Çeyrek altın 10 bin 938 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 652 liradan satılıyor

Gram altın, güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 643 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki azalışa paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 1,7 değer kaybıyla 6 bin 657 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,3 azalışla 6 bin 643 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 938 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 652 liradan satılıyor.

Altının onsu, önceki kapanışının yüzde 0,3 altında 4 bin 585 dolardan işlem görüyor.

Orta Doğu'daki gerilimlerin enflasyonist endişelerin yüksek seyretmesine neden olması kıymetli madenler üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

Orta Doğu'daki gerilimin gölgesinde ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikası kararı yatırımcıların odağına yerleşti. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in bugün politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutacağına kesin gözüyle bakılıyor. Yatırımcılar politika metninden ve Fed Başkanı Jerome Powell'ın sözle yönlendirmelerinden gelecekteki yol haritasına ilişkin sinyaller arayacak.

Analistler, bugün yurt içinde Ekonomik Güven Endeksi ve işsizlik oranının takip edileceğini belirterek, yurt dışında Almanya'da enflasyon, Avro Bölgesi'nde Tüketici Güven Endeksi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini söyledi.

Dolar/TL, güne düşüşle başlamasının ardından 45,0700 seviyesinden işlem görüyor.

Dün yatay seyreden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 45,0960'tan tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.55 itibarıyla yüzde 0,1 azalışla 45,0700'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,3 artışla 52,8860'tan, sterlin/TL de önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 61,0660'tan satılıyor.

Dolar endeksi, yüzde 0,1 artışla 98,7 seviyesinde seyrediyor.

ABD ile İran hattındaki haber akışı varlık fiyatlarını etkilemeyi sürdürürken ABD Merkez Bankasının (Fed) bu akşam alacağı para politikası kararları ve Fed Başkanı Jerome Powell'ın yapacağı sözle yönlendirmeler yatırımcıların odağına yerleşti.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in politika faizini değiştirmeyeceğine kesin gözüyle bakılıyor. 15 Mayıs'ta görev süresi sona erecek olan Powell'ın son toplantısında kullanacağı ton ve yönlendirme piyasalar tarafından yakından izlenecek.

Powell'ın açıklamalarında yüksek petrol fiyatlarının enflasyon görünümüne etkisine yönelik yapacağı olası yönlendirmeler takipte olacak.

Petrol fiyatlarının seyri ve ABD'de yoğunlaşan bilanço sezonunda şirketlerin finansal sonuçları da öne çıkıyor. OpenAI kaynaklı haber akışı sonrası yarı iletken hisselerinde oynaklıklar artarken 'Muhteşem Yedili' şirketlerinden gelecek finansal sonuçların piyasaların yönü açısından belirleyici olabileceği tahmin ediliyor.

Analistler, bugün Almanya'da enflasyon ve Avro Bölgesi'nde Tüketici Güven Endeksi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

- Türkiye'de işsizlik oranı, martta bir önceki aya göre 0,3 puan azalarak yüzde 8,1 oldu
- Genç işsizlik oranı, 0,5 puan azalışla yüzde 15,3 olarak gerçekleşti

Türkiye'de işsizlik oranı, martta bir önceki aya göre 0,3 puan azalarak yüzde 8,1 oldu.

Buna göre, Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaş grubundaki işsiz sayısı, martta bir önceki aya kıyasla 96 bin azalarak 2 milyon 873 bin kişiye geriledi. İşsizlik oranı da 0,3 puan azalışla yüzde 8,1 seviyesinde gerçekleşti.

İşsizlik oranı, geçen yılın aynı ayına göre ise 0,1 puan arttı.

İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,8, kadınlarda yüzde 10,7 olarak tahmin edildi.

Söz konusu ayda 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfustaki işsizlik oranı, martta bir önceki aya göre 0,5 puan azalarak yüzde 15,3 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı erkeklerde yüzde 12,8, kadınlarda yüzde 20,4 olarak hesaplandı.

TÜİK, bazı aylara ilişkin verilerde revizyona gitti.

Buna göre 2024-2026 dönemi mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranları şöyle:

- İstihdam edilenlerin sayısı, martta bir önceki aya kıyasla 226 bin kişi artarak, 32 milyon 425 bin kişi oldu
- İstihdam oranı ise 0,3 puan artarak, yüzde 48,5 olarak hesaplandı

Türkiye'de istihdam edilenlerin sayısı, martta aylık bazda 226 bin kişi artarak, 32 milyon 425 bin kişi oldu.

Buna göre, mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı, martta bir önceki aya kıyasla 226 bin kişi artarak, 32 milyon 425 bin kişi oldu. İstihdam oranı ise 0,3 puan artışla, yüzde 48,5 olarak gerçekleşti. Bu oran erkeklerde yüzde 66 iken, kadınlarda yüzde 31,5 olarak kayıtlara geçti.

Mevsim etkisinden arındırılmış iş gücü, martta bir önceki aya göre 129 bin kişi artarak, 35 milyon 298 bin kişiye ulaştı. İş gücüne katılma oranı ise 0,1 puan yükselişle, yüzde 52,8 olarak gerçekleşti. İş gücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,8 iken, kadınlarda yüzde 35,3 olarak hesaplandı.

İstihdam edilenlerden referans döneminde iş başında olanların mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi, martta bir önceki aya göre 0,8 saat azalarak, 41,7 saat olarak gerçekleşti.

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı, martta aylık bazda 1,6 puan artarak, yüzde 31,5 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 21 iken, işsiz ve potansiyel iş gücünün bütünleşik oranı yüzde 20,4 olarak tahmin edildi.

Türkiye genelinde mart ayına ilişkin mevsim etkilerinden arındırılmış temel iş gücü göstergeleri şöyle:

Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 105,13 dolardan işlem görüyor.

Dün 105,83 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 104,4 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.45 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,7 artarak 105,13 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 100,21 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki yükselişte, Hürmüz Boğazı'nda devam eden belirsizliklerin küresel arzı daha da daraltabileceğine yönelik beklentiler etkili oluyor.

Birleşmiş Milletler (BM), ABD-İsrail ile İran savaşının başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı'nda kısıtlamalar nedeniyle gemi geçişlerinin yüzde 95,3 azaldığını belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump, İran yönetiminin kendilerinden Hürmüz Boğazı'ndaki ablukayı kaldırmaları için 'istekte bulunduğunu' ileri sürdü. Trump, sosyal medya hesabından, Tahran yönetiminin kendisine 'İran'da sistemin çökmek üzere olduğunu' bildirdiğini öne sürdü.

Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim devam ederken 72 saatte 52 İran gemisinin ABD abluka hattından geçtiği bildirildi.

Hürmüz Boğazı'nın 8 haftadan uzun süredir ulaşıma kapalı kalması, piyasalardaki arz endişelerini ve krizin daha da uzayabileceği beklentilerini artırarak fiyatların yukarı yönlü hareketini destekliyor.

ABD-İran görüşmelerinde devam eden belirsizlikler de fiyatların yükselişinde etkili oluyor. ABD merkezli Axios sitesi, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın sona erme ihtimalinin yakın zamanda görünmediğini belirtti.

Axios'un haberinde, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın adeta 'Soğuk Savaş dönemini andıran' bir aşamaya girdiği belirtildi. Taraflar arasındaki durumun 'çıkmaz' olarak nitelendirildiği haberde, savaşın sona erme ihtimalinin ufukta görülmediği ifade edildi.

İran Ordu Sözcüsü Muhammed Ekreminiya ise ateşkese rağmen ABD'ye güvenmemeleri nedeniyle Tahran için hala savaş koşullarının geçerli olduğunu söyledi.

Brent petrolde teknik olarak 106,01 doların direnç, 103,09 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.​​​​

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,81 değer kaybederek 14.329,34 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 92,30 puan ve yüzde 0,64 artışla 14.421,65 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,73, holding endeksi yüzde 0,44 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 3,79 ile finansal kiralama faktoring, en çok gerileyen yüzde 0,74 ile orman kağıt basım oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'daki gerilime ilişkin müzakere süreçlerinin durması ve teknoloji hisselerindeki satışların etkisiyle karışık bir seyir izliyor. Jeopolitik belirsizliklerin tamamen ortadan kalkmaması ve petrol fiyatlarındaki yükselişin oluşturduğu temkinli hava küresel piyasalarda risk iştahını sınırlıyor.

Orta Doğu'daki gerilimin gölgesinde ABD Merkez Bankası'nın (Fed) bugün açıklayacağı para politikası kararı yatırımcıların odağına yerleşti. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutacağına kesin gözüyle bakılırken, yatırımcılar politika metninden ve Fed Başkanı Jerome Powell'ın sözle yönlendirmelerinden gelecekteki yol haritasına ilişkin sinyaller arayacak.

Analistler, bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi ve işsizlik oranı, yurt dışında ise Almanya'da enflasyon, Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi başta olmak üzere yoğun veri takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın ise destek konumunda olduğunu söyledi.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'daki gerilime ilişkin müzakere süreçlerinin durması ve teknoloji hisselerindeki satışların etkisiyle karışık bir seyir izlerken, gözler bugün ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikası kararına çevrildi.

Orta Doğu'daki gerilime ilişkin haber akışı yatırımcıların odağında bulunuyor. ABD basınında yer alan haberlere göre, Başkan Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması karşılığında nükleer programa ilişkin müzakerelerin sonraki aşamaya bırakılması teklifine sıcak bakmıyor.

Bölgedeki gerilimin kısa vadede biteceğine ilişkin beklentiler, yerini bölgedeki gerilimin daha geniş bir zaman dilimine yayılabileceği tahminlerine bırakırken, enerji arzına yönelik riskler Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam etmesiyle artış gösterdi. Yükselen enerji fiyatları ve enflasyonist baskılar ABD ve Avrupa ülkelerinin temel odaklarından biri olmaya devam ediyor.

Öte yandan OpenAI'ye ilişkin haberlerin yapay zeka hisselerine yönelik endişeleri yeniden artırmasıyla ABD'li teknoloji hisselerinde satıcılı bir seyir öne çıktı. OpenAI'nin haftalık kullanıcı sayısı ve gelir hedeflerine ulaşmakta zorlandığına, ayrıca şirketin veri merkezlerine yönelik yüksek maliyetli yatırımlarını sürdürebilme kapasitesine ilişkin endişelerin güç kazandığına yönelik basında çıkan haberler sonrası teknoloji hisselerinde satış baskısı öne çıktı.

- Fed'in politika faizini sabit tutması bekleniyor

Merkez bankaları tarafında ise Orta Doğu'daki gerilimin gölgesinde Fed'in bugün açıklayacağı para politikası kararı yatırımcıların odağına yerleşti. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutacağına kesin gözüyle bakılırken, yatırımcılar politika metninden ve Fed Başkanı Jerome Powell'ın sözle yönlendirmelerinden gelecekteki yol haritasına ilişkin sinyaller arayacak.

Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle yükselen enerji maliyetlerinin enflasyonist baskıları artırabileceği endişesi Fed'e yönelik fiyatlamalarda etkili oluyor. Mevcut şartlarda bankanın bu sene bir gevşemeye gitmesi öngörülmüyor.

Fed'de 2018'de devraldığı başkanlık görevi sırasında modern ekonomi tarihinin büyük şoklarıyla karşı karşıya kalan Powell'ın bugünkü para politikası toplantısında resmi olarak başkan sıfatıyla son mesajlarını vermesi bekleniyor.

- New York borsasında bazı 'Muhteşem Yedili' şirketlerinin bilançoları bekleniyor

Kurumsal tarafta ABD'de yoğunlaşan bilanço sezonu da piyasaların yönü üzerinde etkili oluyor. Bugün 'Muhteşem Yedili' olarak bilinen Amazon, Meta, Alphabet ve Microsoft'un bilançoları takip edilecek.

Bilanço sezonunda özellikle büyük teknoloji firmalarının yayımlayacağı finansal tablolar ile raporlarda, yapay zeka odaklı talep görünümü ve yeni sipariş akışına yönelik mesajlar yatırımcıların odağında bulunuyor.

New York borsasında dün negatif bir seyir izlenirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,05, S&P 500 endeksi yüzde 0,49 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,90 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratları güne hafif alıcılı seyirle başladı.

Jeopolitik gerilimlerin enflasyonist endişeleri artırmasıyla tahvil piyasasında satıcılı bir seyir öne çıkıyor. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puan yükselişle yüzde 4,36'ya çıktı. Dolar endeksi ise yüzde 0,1 artışla 98,7 seviyelerinde dengelendi.

Altın tarafında ise denge arayışı öne çıkarken, ons altının fiyatı yüzde 0,2 yükselişle 4 bin 605 dolardan işlem görüyor.

Ayrıca, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), dün 1 Mayıs itibarıyla Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC+ üyeliklerinden ayrılma kararı aldı. Bu karar petrol piyasalarına yönelik belirsizliklerin artmasına neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı dün 105,5 dolara kadar yükselmesinin ardından, günü 103,9 dolardan tamamladı. Şu sıralarda Brent petrolün varili 104 dolardan işlem görüyor.

- Almanya'da tüketici enflasyonu Avrupalı yatırımcıların odağına yerleşti

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir izlendi. Yeni günde gözler bölgenin en büyük ekonomisi olan Almanya'da açıklanacak nisan ayı enflasyonuna çevrildi. Almanya verisinde ayrıca artan enerji maliyetlerinin bölgedeki enflasyon görünümüne etkisi de izlenecek.

Öte yandan, bölgede enerji fiyatlarındaki yükselişin üretim maliyetlerini artırarak havacılık ve sanayi başta olmak üzere birçok alanda faaliyetleri üzerinde baskı oluşturabileceğine ilişkin tahminler de risk algısının yüksek kalmasında etkili oluyor.

Avrupa'nın en büyük düşük maliyetli hava yolu şirketi Ryanair Group'un Üst Yöneticisi (CEO) Michael O'Leary, Orta Doğu'daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar nedeniyle yükselen uçak yakıtı fiyatlarının, Avrupa'daki birçok havayolu şirketini iflasın eşiğine getirebileceği uyarısında bulundu.

Bu gelişmelerle dün Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,19, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,56 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,19 değer kaybederken, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yatay seyretti.

- Asya borsaları pozitif seyrediyor

Asya borsaları sanayi ve teknoloji hisseleri öncülüğündeki yükselişlerle dirençli kalmaya devam ederken, Japonya'da resmi tatil nedeniyle işlemler gerçekleştirilmiyor.

Yüksek seyreden enerji maliyetleri bölgede bazı ülkeler için daha sarsıcı olsa da Çin ve Hong Kong tarafında enflasyonist bir eğilimin olmaması bölgedeki risk algısının daha sınırlı kalmasında etkili oluyor. Japonya ve Güney Kore ise Orta Doğu'daki gerilim ve artan enerji maliyetlerinden daha çok etkilenirken, ihracat odaklı şirket sayısının fazla olması risklerin dengelenmesine yardımcı oluyor.

Güney Kore'de Kospi endeksi rekor serisini yeni günde de sürdürürken, söz konusu görünümde petrokimya şirketlerindeki yükseliş dikkati çekiyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,6, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,3 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 değer kazandı.

- Borsa günü düşüşle tamamladı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,81 değer kaybederek 14.329,34 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,05 artarak 16.578,00 puandan işlem gördü.

Analistler, yarın endeks ve pay vadeli kontratlarda vade sonu olduğunu hatırlatarak, yatırımcıların pozisyon taşıma ve kapatma işlemleri nedeniyle piyasalarda oynaklığın artabileceği uyarısında bulundu.

Dolar/TL, dünü 45,0960'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışının yüzde 0,1 altında 45,0690 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi ve işsizlik oranı, yurt dışında ise Almanya'da enflasyon, Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi ve ABD'de Fed'in faiz kararı başta olmak üzere yoğun veri takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.200 puanın destek, 14.500 ve 14.600 puanın ise direnç konumunda olduğunu söyledi.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, nisan ayı ekonomik güven endeksi

10.00 Türkiye, mart ayı işsizlik oranı

12.00 Avro Bölgesi, nisan ayı ekonomik güven endeksi

12.00 Avro Bölgesi, nisan ayı tüketici güven endeksi

14.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları

15.00 Almanya, nisan ayı Tüketici Fiyat Endeksi

15.30 ABD, mart ayı konut başlangıçları

15.30 ABD, mart ayı dayanıklı mal siparişleri

15.30 ABD, mart ayı inşaat izinleri

21.00 ABD, nisan ayı Fed'in faiz kararı

21.30 ABD, Fed Başkanı Powell'ın basın toplantısı

Japonya'da piyasalar kapalı

Enerji piyasaları tarafında ise Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) 1 Mayıs itibarıyla OPEC ve OPEC+ üyeliklerinden ayrılacağını açıklaması küresel arz dengelerine ilişkin belirsizlikleri artırdı. Söz konusu gelişmenin ardından petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareket hızlanırken, Brent petrolün varil fiyatı 110 doların üzerine çıktı. ABD ile İran arasında müzakerelerin çıkmaza girmesi ve Hürmüz Boğazı'na yönelik risklerin sürmesi de enerji fiyatlarındaki yükselişi destekleyen unsurlar arasında yer aldı.

ABD pay piyasaları ise güne karışık bir seyirle başladı. Yapay zekaya ilişkin artan endişeler teknoloji hisselerinde satış baskısını artırırken, OpenAI'ye yönelik beklentilerin zayıfladığına dair haberler veri merkezi yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin soru işaretlerini gündeme taşıdı. Bu gelişmelerin etkisiyle Nvidia, AMD, Broadcom ve Arm Holdings gibi çip şirketlerinin hisselerinde sert düşüşler görülürken, Nasdaq endeksi üzerinde baskı oluştu. Dow Jones endeksi sınırlı yükseliş kaydederken, S&P 500 endeksi negatif bölgede açılış yaptı.

Öte yandan ABD'de bilanço sezonu da fiyatlamalar üzerinde etkili olmaya devam ediyor. UPS ve Spotify'ın beklentilerin altında kalan finansal sonuçları hisselerde düşüşe neden olurken, Coca-Cola'nın güçlü görünümü hisse performansına olumlu yansıdı.

Yurt içinde ise gözler veri gündemine çevrildi. Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıklayacağı iş gücü verileri ve ekonomik güven endeksi yatırımcıların takibinde bulunuyor. Küresel piyasalardaki dalgalı seyir ve enerji fiyatlarındaki yükselişin, yurt içi varlık fiyatları üzerinde de etkili olmaya devam etmesi bekleniyor.

Analistler, mevcut görünümde Fed'in para politikası duruşu, jeopolitik gelişmeler ve petrol fiyatlarındaki hareketin küresel piyasalarda yön tayini açısından belirleyici olmaya devam edeceğini ifade ediyor.

Bu ülkeleri önce ekonomik yapıları açısından sınıflandıralım:

Çin, bu ülkeler arasında ekonomide uzmanlaşmayı en fazla çeşitlendirmiş olanıdır. Çin dışındakilerin dünya ticaretinde ağırlığı düşük görünüyor. Tayland ve Endonezya dışındakiler ağırlıklı olarak yüksek teknolojiye dayalı ürün ihracatı yapıyor. Vietnam'ın, ihracatının yarısının yüksek teknolojili ürünlere dayanması gelecek için bu ülkeyi öne çıkarıyor.

Tabloya bakıldığında ilk dikkat çeken unsur, bölgedeki ekonomik heterojen yapıdır. Aynı coğrafyada yer almalarına rağmen ülkeler arasında hem gelir düzeyi hem de büyüme dinamikleri açısından belirgin farklar bulunmaktadır.

Çin, yaklaşık 18,7 trilyon dolarlık ekonomisiyle sistemin merkezinde yer almaya devam etmektedir. Yüzde 5 dolayındaki büyüme oranı, önceki dönemlere göre daha düşük olsa da ölçek etkisi nedeniyle küresel ekonomide belirleyici olmaya devam etmektedir. Bununla birlikte yüksek kamu borcu ve artan bütçe açığı, büyümenin maliyetini artıran unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Cari fazla ise ülkenin dış ticaret gücünü koruduğunu göstermektedir.

Güney Kore, daha küçük ölçekli ancak yüksek gelirli bir ekonomi olarak farklı bir konumda bulunmaktadır. Kişi başı gelirin 36 bin doların üzerinde olması, ülkeyi gelişmiş ekonomi sınıfına yerleştirmektedir. Düşük büyüme oranı, olgunlaşmış ekonomi yapısıyla uyumludur. Buna karşın yüksek cari fazla ve düşük işsizlik oranı, sanayi ve teknoloji temelli üretim yapısının istikrarını göstermektedir.

Vietnam, bölgedeki en yüksek büyüme oranına sahip ekonomidir. Yüzde 7,8'lik büyüme, üretim zincirlerindeki kaymanın bu ülkeye yöneldiğini göstermektedir. Ancak kişi başı gelir hâlâ düşük düzeydedir. Bu durum, büyümenin erken kalkınma evresinde gerçekleştiğine işaret etmektedir. Düşük borç düzeyi ve yüksek cari fazla, dış şoklara karşı görece dayanıklı bir yapı oluşturmuştur.

Malezya, orta gelir düzeyinde yer alan ve geçiş ekonomisi özellikleri gösteren bir ülkedir. Büyüme istikrarlı olmakla birlikte kamu borcunun yüzde 70 düzeyini aşması mali alanı sınırlamaktadır. Cari fazla düşük düzeydedir ancak pozitiftir. Bu durum dış denge açısından kırılganlığın sınırlı olduğunu göstermektedir.

Tayland ekonomisi, düşük büyüme ve çok düşük enflasyon ile dikkat çekmektedir. Hatta negatif enflasyon, iç talep zayıflığına işaret etmektedir. Kamu borcu orta düzeydedir. Buna karşılık turizm ve sanayiye dayalı yapı, ekonomiyi dış şoklara açık hale getirmektedir. Büyüme dinamiği zayıf kalmaktadır.

Endonezya, büyük nüfusuna karşın hâlâ gelişmekte olan bir ekonomi görünümündedir. Yüzde 5,4'lük büyüme oranı istikrarlı kabul edilebilir. Ancak cari dengenin sıfıra yakın olması, dış tasarruf üretme kapasitesinin sınırlı olduğunu gösteriyor. Düşük borç düzeyi ise mali alanın görece geniş olduğunu ortaya koyuyor.

Topluca bir değerlendirme yaparsak üç farklı ekonomik küme ortaya çıkıyor. Çin ve Güney Kore, sistemik ve yapısal olarak küresel ekonomiyi etkileyen büyük ve olgun ekonomilerdir. Vietnam ve Endonezya, yüksek büyüme potansiyeline sahip ancak kişi başı gelir açısından düşük düzeyde kalan yükselen ekonomilerdir. Malezya ve Tayland ise bu iki grup arasında sıkışmış, yapısal dönüşüm sürecinde olan ekonomiler olarak değerlendirilebilir.

Bu yapısal farklılıklar, dış şoklara karşı duyarlılığı da belirlemektedir. Bu çerçeveye enerji fiyatları ve jeopolitik riskler, özellikle İran çatışması eklendiğinde tablo daha karmaşık hale geliyor.

Enerji ithalatçısı olan Çin, Güney Kore, Vietnam ve Tayland için bu durum maliyet artışı anlamına geliyor ve özellikle sanayi üretimi ve ihracat rekabet gücü üzerinde baskı oluşturuyor. Vietnam gibi düşük maliyet avantajına dayalı ekonomiler bu durumdan daha hızlı etkilenebilir. Buna karşılık Endonezya ve kısmen Malezya, enerji ve emtia ihracatçısı olmaları nedeniyle fiyat artışlarından görece olumlu etkilenebilir. Bu etkinin kalıcı olup olmayacağı küresel talep koşullarıyla biçimlenecek.

Jeopolitik risklerin bir diğer etkisi finansal piyasalarda ortaya çıkıyor. Risk algısındaki artış, gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarını zayıflatıyor ve bu, döviz kurları ve finansal istikrar üzerinde baskı yaratıyor.

Uzak Doğu ekonomilerinin performansı yalnızca iç dinamiklerle açıklanabilecek bir yapıda değildir. Enerji fiyatları ve jeopolitik gelişmeler, bu ülkelerin büyüme ve istikrar dengelerini doğrudan etkileyebiliyor. Bu nedenle bölge ekonomilerini değerlendirirken makro verilerin yanı sıra küresel sistemdeki kırılganlıkları da dikkate almak gerekiyor.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Hani ciddiye alınacak görüşler olsa, örneğin bir yıl önceye gidip acaba bugünler için ne tahmin edilmiş diye bakıp bu tahminlerin ne kadar havada kaldığını ortaya koymak mümkün ama dediğim gibi bu görüşlerin ciddiye alınır bir tarafı yok ki!

Tek yönlü bir bakışla dövizin artmasından herhalde şöyle bir sonuç bekleniyor: Dolar şimdiki gibi 45 lira değil de örneğin 55 lira, 65 lira ya da 75 lira olduğunda ihracat tırmanıp gidecek. İhracatçı 1 dolara sattığı malın bedeli olarak 45 lira değil de 75 lira kazanacak.

Ne güzel, ne kadar iyimser bir düşünce!

Bir kere Türkiye'de dövizin pahalandığını duyan yabancı alış fiyatını 1 dolarda tutar mı, yoksa 'Şu satış fiyatını biraz düşür' der mi, bu pek hesaba katılmıyor.

Onu da geçtik, kur artınca ithalat pahalanmayacak mı, Türk sanayisi hiç ithal girdi kullanmıyor mu? Üretim maliyeti ne olacak?

Genel olarak maliyetler, fiyatlar nereye tırmanacak? Kur artmadığı halde savaş yüzünden petrol fiyatlarının yükselmesinin içeride dengeleri nasıl bozduğu ortada, şu dönemde bir de kur yükselse ne olacaktı?

Ya özel sektörün döviz açığı

Bir yandan dövizin mutlaka artması gerektiği, hatta bundan kaçış olmadığı söylenecek; bir yandan da özel sektörün net döviz pozisyonu açığının yıllar sonra yeniden 200 milyar doları aşmasından kaygı duyulması gerektiği dile getirilecek:

Ne denir ki; şahane bir yaklaşım, şahane bir değerlendirme!

Finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerine ilişkin son veri bu yılın şubat ayına ilişkin ve net döviz pozisyon açığı 200,3 milyar dolar.

Söz konusu ay itibarıyla toplam varlık 184,7 milyar, buna karşılık yükümlülük 385 milyar ve net tutar 200,3 milyar dolar.

Net döviz pozisyonundaki 200,3 milyar dolarlık açık şimdiye kadarki en yüksek tutara işaret etmiyor. Pozisyon açığı 2017 sonu ile 2018'in ilk yarısında daha yüksek seyretmişti. Rekor 206,8 milyar dolarla 2018'in mart ayına ait.

Döviz pozisyonu açığı 2023'ün ikinci yarısında 60 milyar dolarlara kadar düştükten sonra yükselme eğilimine girdi ve şubatta 200 milyar yeniden aşıldı.

Dolar 1 lira artsa:

Tutarları aktardım; finansal kesim dışındaki firmaların döviz yükümlülükleri döviz varlıklarından 200 milyar dolar daha fazla.

Şimdi çok basit bir soru soralım:

'Dolar 1 lira, yalnızca 1 lira arttığında bu firmaların yükü ne kadar büyüyor?'

Yanıt da çok basit değil mi, 'yalnızca' 200 milyar lira.

Ama 'Kur artmalı' diyenleri öyle 1 liralık artış kesmez!

Kur en az 10 lira, 20 lira, hatta belki 30 lira artmalı.

Peki, örneğin 10 liralık bir artışın yükünü hiç düşündünüz mü; tam 2 trilyon lira.

Ya 30 liralık bir dolar kuru artışının yükü; tam 6 trilyon lira.

Hani bir söz var ya 'Ya sayı saymayı bilmiyorsun' diye başlayan:

Kısa vadelide fazla var

Finansal kesim dışındaki firmaların toplam net döviz pozisyonu eksi 200 milyar dolar ama kısa vadeli net pozisyonda 4,6 milyar dolar fazla var.

Kısa vadeli döviz varlığı 148,1 milyar, döviz yükümlülüğü ise 143,5 milyar dolar düzeyinde. Kısa vadeli net döviz pozisyonu fazla olmaya fazla ama tutar çok hızlı bir azalış gösterdi.

Kısa vadeli net pozisyon fazlası 2022'nin son aylarında 70 milyar doların üstünde bulunuyordu.

Varlık ve yükümlülüklerin vadesi

Yazıdaki iki grafiğin yan yana olmasının bir nedeni var. Varlık ve yükümlülüklerin vadesi daha rahat görülebilsin istedim.

Finansal kesim dışındaki firmaların toplam döviz varlıklarının önemli bir bölümü kısa vadeli. Örneğin bu yılın şubat ayındaki yaklaşık 185 milyar dolarlık varlığın yüzde 80 oranındaki 148 milyar doları kısa vadeli, yani vade bir yıldan kısa.

Oysa aynı tarihteki 385 milyar dolarlık yükümlülüğün yüzde 37 oranındaki yaklaşık 143 milyar dolarlık kısmı kısa vadeli.

Bu oranlar hiç kuşku yok ki çok olumlu bir dengeye işaret ediyor.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

S&P 500 endeksi yüzde 0,49 azalarak 7.138,80 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,90 kayıpla 24.663,80 puana indi.

Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler, yatırımcıların odağında kalmayı sürdürürken OpenAI'ye ilişkin haberlerin yapay zeka hisselerine yönelik endişeleri yeniden artırmasıyla pay piyasalarında negatif bir seyir izlendi.

The Wall Street Journal'daki haberde, OpenAI'nin haftalık kullanıcı sayısı ve gelir hedeflerini tutturamadığı belirtilirken şirketin veri merkezlerine yönelik yüksek harcamalarını sürdürebilme kapasitesine ilişkin kaygılar öne çıktı.

Bu durum, teknoloji hisselerini baskılarken özellikle çip şirketlerinin hisselerindeki düşüşler öne çıktı. Nvidia'nın hisseleri yüzde 1,6, Broadcom'un hisseleri yüzde 4,4, AMD'nin hisseleri yüzde 3,4 ve Arm Holdings'in hisseleri yaklaşık yüzde 8 değer kaybetti.

Analistler, ABD'li teknoloji devlerinden Amazon, Meta, Alphabet ve Microsoft'un yarın açıklanması beklenen bilançolarının yatırımcılar tarafından yakından takip edileceğini belirtti.

Jeopolitik tarafta ise ABD ile İran arasında müzakerelerin çıkmaza girmesi, petrol fiyatlarının daha uzun süre yüksek kalabileceğine dair endişeleri artırdı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, TSİ 23.00 itibarıyla yüzde 2,7 artışla 111,1 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de yüzde 3,7 artarak 99,9 dolardan alıcı buldu.

CNN'in haberinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için nükleer programa yönelik müzakerelerin sonraki aşamaya bırakılması teklifine 'sıcak bakmadığı' iddia edildi.

Ayrıca Axios haber platformundaki bir haberde, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın sona erme ihtimalinin yakın zamanda görünmediği aktarıldı.

Öte yandan bilanço sezonu yatırımcıların odağında kalmayı sürdürürken lojistik şirketi UPS'in karının ilk çeyrekte düşmesi sonrası hisseleri yaklaşık yüzde 4 geriledi.

Dijital müzik platformu Spotify'ın da ikinci çeyreğe ilişkin kar tahmininin beklentilerin altında kalmasıyla hisseleri yüzde 12,4 değer kaybetti.

Coca-Cola'nın hisseleri ise yıllık kar tahminini yükseltmesinin ardından yüzde 3,9 değer kazandı.

General Motors'un hisseleri de şirketin ilk çeyrekteki karının beklentilerin üzerinde gelmesi ve yıl sonu kar tahminini yükseltmesi sonrası yüzde 1,3 yükseldi.

Yatırımcıların dikkati yarın Fed'in Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısından çıkacak kararlara çevrilirken bankanın politika faizini sabit tutmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Resmi görev süresi 15 Mayıs'ta dolacak Jerome Powell'ın başkanlık edeceği son FOMC toplantısı olması beklenen toplantının ardından yapacağı açıklamalar yakından izlenecek.

Trump paylaşımında, İran tarafının ABD'den Hürmüz Boğazı'nın açılmasını talep ettiğini de iddia etti. Söz konusu boğaz, küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip olmasıyla biliniyor.

Bilindiği üzere Hürmüz Boğazı'nın İran tarafından kapalı tutulduğu ifade edilirken, Trump'ın açıklamasında ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasına atıfta bulunduğu değerlendiriliyor.

Trump'ın paylaşımında şu ifadeler yer aldı:
'İran az önce bize 'çöküş aşamasında' olduklarını bildirdi. Liderlik sorunlarını çözmeye çalışırken (ki bence bunu başaracaklar!), bizden Hürmüz Boğazı'nı bir an önce açmamızı istiyorlar.'

Kapanışta gösterge endeks Stoxx Europe 600 yüzde 0,37 değer kaybederek 606,58 puana geriledi.

Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,46 azalarak 8.104,09 puana, Almanya'da DAX endeksi yüzde 0,27 düşüşle 24.018,26 puana indi.

Öte yandan İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,11 değer kazanarak 10.332,79 puana, İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 0,77 artışla 48.040,24 puana ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 0,46 yükselişle 17.774,90 puana ulaştı.

Avro/dolar paritesi, TSİ 19.12 itibarıyla yüzde 0,05 düşüşle 1,172 oldu.

Öte yandan kurumsal tarafta yoğun bilanço trafiği ve hukuki süreçler, hisse fiyatları üzerinde belirleyici oldu. İngiliz enerji şirketi BP'nin hisseleri, şirketin beklentileri aşan kar rakamlarının ardından Londra borsasında yüzde 1,7 değer kazandı.

Alman biyoteknoloji şirketi Bayer'in hisseleri, ABD Yüksek Mahkemesindeki 'Roundup' davası ve beraberindeki protestoların etkisiyle yüzde 4,6 geriledi.

Enerji ve jeopolitik gelişmeler piyasaları baskılıyor

Orta Doğu'daki savaşa ilişkin belirsizlikler yatırımcıların odağında kalmaya devam ediyor.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) OPEC'ten ayrılma kararı piyasalarda sarsıntı yaratırken, Orta Doğu'daki arz güvenliğine ilişkin endişeler fiyatları baskıladı. Yatırımcılar, ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açma teklifine yönelik vereceği mesajları da yakından takip ediyor.

Gözler merkez bankalarında

Piyasalar, bu hafta ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) açıklayacağı faiz kararlarına odaklandı.

Fed'in faizleri sabit tutması beklenirken, piyasalar Jerome Powell sonrası dönem için sinyalleri takip ediyor.

ECB tarafında ise bugün yayımlanan Banka Kredi Anketi (BLS), Avro Bölgesi'ndeki bankaların enerji maliyetleri ve artan finansman giderleri nedeniyle kredi standartlarını sıkılaştırdığını ortaya koydu.

Analistler, ECB'nin bu hafta faizleri sabit bırakacağını ancak haziran ayı için faiz artırım kapısını açık tutabileceğini öngörüyor. Analistler, piyasaların şu an 'klasik bir pat durumunda' olduğunu, İran ile ilgili somut bir yumuşama sinyali gelene kadar temkinli seyrin korunabileceğini belirtiyor.

BIST 100 endeksi, güne 14,51 puan ve yüzde 0,10 artışla 14.608,52 puandan başladı.

Gün içinde en düşük 14.329,34 puanı, en yüksek 14.608,52 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yüzde 1,81 değer kaybederek 14.329,34 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 315,70 puan ve yüzde 1,88 düşüşle 16.470,22 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre teknoloji endeksi yüzde 0,04 değer kazanırken, sanayi endeksi yüzde 1,56, mali endeks yüzde 1,60 ve hizmetler endeksi yüzde 2,45 değer kaybetti.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 17'si prim yaptı, 83'ü geriledi. Sasa Polyester, Astor Enerji, ASELSAN, Türk Hava Yolları ile Tüpraş en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 573 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla 4 bin 573 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 2,1 düşüşle 6 milyon 660 bin lira oldu.

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 37,06, bileşik getirisi yüzde 40,50 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 44,9390, satışta 45,1191 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 44,9078, satışta 45,0877 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1706, sterlin/dolar paritesi 1,3501 ve dolar/yen paritesi 159,653 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 1,7 artışla 103,6 dolardan işlem görüyor.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 264,67 puan azalırken, toplam işlem hacmi 174,6 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 1,97, holding endeksi yüzde 1,09 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 1,41 ile spor, en fazla kaybettiren ise yüzde 4,70 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin enerji arzına ilişkin endişeleri artırması ve yapay zeka hisselerine yönelik satış baskısının teknoloji sektörü öncülüğünde risk iştahını zayıflatmasıyla negatif bir seyir izliyor.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi de güne pozitif başlamasına karşın, günü küresel piyasalara paralel satıcılı bir seyirle tamamladı.

Analistler, yarın yurt içinde ekonomik güven endeksi ve işsizlik oranının, yurt dışında ise ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararı ve Fed Başkanı Jerome Powell'ın basın toplantısı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.100 puanın destek, 14.500 ve 14.600 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

ABD'de Conference Board Tüketici Güven Endeksi, savaştan dolayı yükselen benzin fiyatlarına dair endişelere rağmen nisan ayında 92,8'e çıkarak piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

Conference Board, Amerikalı tüketicilerin eğilimlerini ölçen Tüketici Güven Endeksi'ne ilişkin nisan ayı verilerini açıkladı.

Buna göre, Tüketici Güven Endeksi nisanda geçen aya kıyasla 0,6 puan artarak 92,8 değerine yükseldi.

Endekse dair piyasa beklentisi bu dönemde 89 değerini alması yönündeydi.

Tüketici Güven Endeksi'ne ilişkin mart ayı verisi ise 91,8'den 92,2 değerine revize edildi.

Amerikalı tüketicilerin mevcut iş ve iş gücü piyasası koşullarına ilişkin değerlendirmelerini yansıtan Mevcut Durum Endeksi ise nisanda 0,3 puan azalarak 123,8 değerine indi.

Tüketicilerin gelir, iş ve iş gücü piyasası koşullarına ilişkin kısa vadeli değerlendirmelerini yansıtan Beklentiler Endeksi de aynı dönemde 1,2 puan artışla 72,2 değerine ulaştı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Conference Board Başekonomisti Dana Peterson, tüketici güveninin Orta Doğu'daki savaşın petrol fiyatlarında ani bir yükselişe yol açmasıyla artan benzin fiyatlarına dair ciddi endişelere rağmen nisanda hafif bir artış gösterdiğini belirterek ancak genel itibarıyla kayda değer bir değişiklik yaşanmadığını kaydetti.

Tüketicilerin mevcut ve beklenen iş koşullarına ilişkin değerlendirmelerinin geçen aya kıyasla hafif bir düşüş gösterdiğine işaret eden Peterson, bu durumun, tüketicilerin hem mevcut hem de beklenen iş gücü piyasasına dair algılarındaki mütevazı iyileşmelerin yanı sıra nisan ayında biraz daha iyimser bir görünüm sergileyen gelir beklentileriyle dengelendiğini anlattı.

New York borsası, yapay zekaya ilişkin artan endişelerin teknoloji hisseleri üzerinde baskı oluşturmasıyla güne karışık seyirle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi yüzde 0,22 artarak 49.276,8 puana çıktı.

S&P 500 endeksi yüzde 0,55 azalışla 7.133,74 puana gerilerken, Nasdaq endeksi yüzde 1,11 kayıpla 24.609,57 puana indi.

Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler yatırımcıların odağında kalmayı sürdürürken, OpenAI'ye ilişkin haberlerin yapay zeka hisselerine yönelik endişeleri yeniden artırmasıyla pay piyasalarında açılışta karışık bir seyir izlendi.

The Wall Street Journal'da yer alan haberde OpenAI'nin haftalık kullanıcı sayısı ve gelir hedeflerini tutturamadığı belirtilirken, şirketin veri merkezlerine yönelik yüksek harcamalarını sürdürebilme kapasitesine ilişkin kaygılar öne çıktı.

Bu durum teknoloji hisselerini baskılarken, özellikle çip şirketlerinin hisselerindeki düşüşler öne çıktı. Nvidia'nın hisseleri yüzde 3'ten, Broadcom'un hisseleri yüzde 4'ten, AMD'nin hisseleri yüzde 6'dan ve Arm Holdings'in hisseleri yüzde 8'den fazla değer kaybetti.

Jeopolitik tarafta ise ABD ile İran arasında müzakerelerin çıkmaza girmesi, petrol fiyatlarının daha uzun süre yüksek kalabileceğine dair endişeleri artırdı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, TSİ 16.30 itibarıyla yüzde 3,2 artışla 111,7 dolara tırmandı. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de yüzde 3,8 artarak 100,1 dolardan alıcı buldu.

CNN'nin haberinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için nükleer programa yönelik müzakerelerin sonraki aşamaya bırakılması teklifine "sıcak bakmadığı" iddia edildi.

Ayrıca Axios haber platformunda yer alan bir haberde, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın sona erme ihtimalinin yakın zamanda görünmediği aktarıldı.

Öte yandan, bilanço sezonu yatırımcıların odağında kalmayı sürdürürken, lojistik şirketi UPS'in karının ilk çeyrekte düşmesi sonrası hisseleri yüzde 4'e yakın geriledi.

Dijital müzik platformu Spotify'ın da ikinci çeyreğe ilişkin kar tahmininin beklentilerin altında kalmasıyla hisseleri yüzde 10'un üzerinde değer kaybetti.

Coca-Cola'nın hisseleri ise yıllık kar tahminini yükseltmesinin ardından yüzde 5'ten fazla değer kazandı.

- Finansal Kurumlar Birliği Başkanı Ali Emre Ballı:
- 'FKB'ye bağlı sektörler, ekonominin farklı alanlarında dengeyi sağlayan kritik unsurlar olarak bu yapının temelini oluşturuyor'

Finansal Kurumlar Birliğinin (FKB) temsil ettiği finansal kiralama, faktoring, finansman, varlık yönetimi ve tasarruf finansman şirketlerinin toplam müşteri sayısı 6,8 milyonu aştı.

FKB'den yapılan açıklamaya göre, Birliğin 14. Olağan Genel Kurulu, sektör temsilcileri ve paydaşların katılımıyla İstanbul'da gerçekleştirildi.

Küresel belirsizliklerin, finansmana erişim koşullarındaki sıkılaşmanın ve ekonomik dengelenme sürecinin öne çıktığı bu konjonktürde, FKB'ye bağlı sektörlerin reel ekonomi ile kurduğu doğrudan temas ve sağladığı finansman desteği genel kurulda bir kez daha gündeme geldi.

Genel kurulda açıklanan rakamlara göre, FKB'ye bağlı sektörlerin toplam işlem hacmi 2025 sonu itibarıyla 3 trilyon 730 milyar liraya, aktif büyüklüğü 1 trilyon 725 milyar liraya ulaştı.

Toplam 6,8 milyonu aşkın müşteriye ulaşan banka dışı finans sektörü, 1200'ün üzerinde şube ve yaklaşık 19 bin 400 çalışanla finansal sistemin en yaygın temas alanlarından birini oluşturdu. Bu tablo, banka dışı finans yapısının yalnızca büyüklük olarak değil, ekonomi ile kurduğu doğrudan ilişki açısından da güçlendiğine işaret etti.

Toplantıda finansal kiralama, faktoring, finansman, varlık yönetimi ve tasarruf finansman şirketlerinin sektörel verileri de paylaşıldı. Buna göre, finansal kiralama sektörü 309 milyar lira işlem hacmi ve 536 milyar lira aktif büyüklüğe kavuşurken faktoring sektörü 1 trilyon 727 milyar lira işlem hacmiyle ticari alacak finansmanında öne çıktı.

Finansman sektörü 483 milyar lira işlem hacmi ve 354 milyar lira aktif büyüklüğe erişirken tasarruf finansman sektörü 654 şubeye ulaştı ve 1 milyonu aşkın kişi tasarruf finansman sürecine dahil oldu.

Varlık yönetim sektörü ise 55 milyar lira aktif büyüklük ve 21 milyar lira özkaynak seviyesine ulaştı.

- 'FKB'ye bağlı sektörler ekonominin farklı alanlarında dengeyi sağlıyor'

Genel kurulda konuşan FKB Başkanı Ali Emre Ballı, Birliğe bağlı sektörlerin finansmana erişimini kolaylaştıran, ticaretin sürekliliğini destekleyen ve yatırımların hayata geçirilmesine katkı sağlayan yapılar olarak ekonomide kritik bir rol üstlendiğini bildirdi.

Banka dışı finans sektörünün ekonominin sürekliliğini sağladığını kaydeden Ballı, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Bugün yalnızca finansman sağlayan bir yapı değil, ekonominin işleyişini mümkün kılan, ticaretin sürekliliğini destekleyen ve yatırımların zamanında hayata geçirilmesine katkı sunan kritik bir finansal altyapı haline geldik. Bu yapının güçlenmesi, ekonomik dengelenme sürecinin sağlıklı ilerlemesi açısından belirleyici bir rol üstlenmektedir. Finansal sistemin gücü, onu oluşturan yapıların sağlığıyla doğrudan bağlantılı. FKB'ye bağlı sektörler, ekonominin farklı alanlarında dengeyi sağlayan kritik unsurlar olarak bu yapının temelini oluşturuyor.'

Ballı, varlık yönetim sektörünün yalnızca alacak yönetimi yapan bir yapı olmadığını belirterek, 'Bu sektör, finansal sistemde biriken riskin kontrollü şekilde çözülmesini, bireylerin ve işletmelerin yeniden ödeme sistemine dahil edilmesini ve kaynakların ekonomiye kazandırılmasını sağlayan önemli bir denge mekanizmasıdır.' ifadelerini kullandı.

- Dijital dönüşüm ve veri altyapısının güçlendirilmesi ele alındı

Genel kurulda, FKB Finansal Kiralama Sektör Temsil Kurulu Üyesi Bülent Mutlu, FKB Yönetim Kurulu Başkan Vekili ve Faktoring Sektörü Başkanı Nurcan Taşdelenler, FKB Finansman Sektör Temsil Kurulu Üyesi Ali Dabağcı ile FKB Tasarruf Finansman Sektörü Başkanı Ahmet Özcan da sektörleri hakkında bilgi verdi.

Dijital dönüşüm ve veri altyapısının güçlendirilmesinin de öncelikli başlıklar arasında yer aldığı genel kurulda, FKB çatısı altında geliştirilen Finansal Kiralama Sözleşme Tescil Sistemi (FKSTS), Merkezi Fatura Kaydı Sistemi (MFKS) ve FKBulut Ortak Veri Merkezi (FKBulut) gibi altyapıların sektörlerde şeffaflığı artırdığı, risk yönetimini güçlendirdiği, operasyonel verimliliğe ve sürdürülebilirliğe katkı sağladığı ifade edildi.

'Tam esneklik' stratejisi

Açıklamada, ayrılık kararının enerji politikalarında yeni bir dönemi temsil ettiği vurgulanırken, BAE'nin artık 'tam esneklik' stratejisiyle hareket edeceği ifade edildi. Bu kapsamda ülke:

• Piyasa koşullarına daha hızlı ve bağımsız yanıt vermeyi,
• Günlük 5 milyon varillik üretim kapasitesi hedefini kota sınırlaması olmadan kullanmayı,
• Küresel piyasa istikrarına örgüt dışından katkı sunmayı amaçlıyor.

Hürmüz Boğazı etkisi

Kararın zamanlaması dikkat çekti. Hürmüz Boğazı'nda yaşanan abluka nedeniyle küresel petrol arzının ciddi şekilde daraldığı bir dönemde alınan karar, bölgedeki jeopolitik dengeleri yeniden şekillendirebilir.

BAE'nin, boğazı baypas eden Füceyre boru hattı ve ihracat terminali sayesinde alternatif sevkiyat avantajına sahip olması, ülkeye stratejik üstünlük sağlıyor.

Petrol fiyatları ve üretim hedefi

Küresel piyasalarda Brent petrol 100-110 dolar bandında işlem görürken, arz sıkıntısının sürdüğü bir ortamda BAE'nin üretim kotalarından çıkmak istemesi uzun süredir gündemdeydi. Abu Dabi yönetimi, kota sınırlamalarının yatırım iştahını baskıladığını savunuyordu.

OPEC için 'ağır kayıp'

BAE, Suudi Arabistan ve Irak'ın ardından örgütün en büyük üçüncü üreticisiydi. Bu nedenle ayrılık kararı:

• OPEC'in arz kontrol gücünü zayıflatabilecek,
• Körfez ülkeleri arasındaki diplomatik uyumu sarsabilecek,
• Küresel fiyatlama mekanizmasında yeni bir dönemi başlatabilecek

bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

- 'Sanayi gücümüzün korunması, geliştirilmesi ve ihracata yönlendirilmesi konusunda 'Türkiye Yüzyılında Yatırımlar İçin Güçlü Merkez Programı' başta olmak üzere öngörülen adımların hızla hayata geçirilmesi kararlaştırılmıştır'
- 'Bölgemizde yaşanan gelişmelerin ekonomimize olası etkilerini en aza indirmek ve piyasaların sağlıklı işleyişini sürdürmek için gerekli tedbirler alınmaktadır'
- 'Tedarik zincirlerinde değişimin hız kazandığı, yeşil ve dijital dönüşüm odaklı bir dönemde, yüksek katma değerli ve teknoloji yoğun üretimi güçlendirmek amacıyla aktif sanayi politikalarına öncelik verilmektedir'
- 'Türkiye, güçlü üretim altyapısı ve jeostratejik konumuyla önemli bir potansiyele sahiptir. Ülkemizin küresel transit ticaretteki konumunu güçlendirecek, ülkemizi enerji ve ticarette işlevsel bir koridora dönüştürecek politikaları hayata geçirmeye devam edeceğiz'

Ekonomi Koordinasyon Kurulu (EKK) toplantısının ardından yapılan açıklamada, 'Sanayi gücümüzün korunması, geliştirilmesi ve ihracata yönlendirilmesi konusunda 'Türkiye Yüzyılında Yatırımlar İçin Güçlü Merkez Programı' başta olmak üzere öngörülen adımların hızla hayata geçirilmesi kararlaştırılmıştır.' ifadesi kullanıldı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın başkanlığında EKK toplantısı düzenlendi.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki toplantıya, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, AK Parti Genel Başkanvekili Mustafa Elitaş, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Nihat Zeybekci ve Ahmet Baha Öğütken, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanı Ümit Önal, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Burak Dağlıoğlu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Başkanı Şahap Kavcıoğlu, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi (KOSGEB) Başkanı Ahmet Serdar İbrahimcioğlu, Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Yönetim Kurulu Başkanı Alpaslan Çakar ve bazı bakan yardımcıları katıldı.

Toplantının ardından yapılan yazılı açıklamada, küresel ekonominin, belirsizliklerin ve jeopolitik gerginliklerin arttığı zorlu bir dönemden geçtiğine işaret edilerek, uygulanan program sayesinde makrofinansal istikrarın önemli ölçüde güçlendiği, ekonomideki kırılganlıklar azalırken, şoklara karşı dayanıklılığın arttığı belirtildi.

'Bölgemizde yaşanan gelişmelerin ekonomimize olası etkilerini en aza indirmek ve piyasaların sağlıklı işleyişini sürdürmek için gerekli tedbirler alınmaktadır' ifadesine yer verilen açıklamada, artan petrol fiyatlarına yönelik eşel mobil sisteminin geçici olarak uygulamaya alındığı, gübre başta olmak üzere kritik tarımsal girdilere yönelik dış ticaret tedbirlerinin getirildiği ve stratejik stok yönetiminin güçlendirildiği kaydedildi.

- 'Aktif sanayi politikalarına öncelik verilmektedir'

Açıklamada, turizm sektörüne yönelik destek paketinin devreye alındığı ve ihracatçıların kefalet limitleri artırılarak finansmana erişimlerinin kolaylaştırıldığı hatırlatılarak, 'Tedarik zincirlerinde değişimin hız kazandığı, yeşil ve dijital dönüşüm odaklı bir dönemde, yüksek katma değerli ve teknoloji yoğun üretimi güçlendirmek amacıyla aktif sanayi politikalarına öncelik verilmektedir.' değerlendirmesinde bulunuldu.

Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi, Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi ve HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile stratejik yatırımlar ve yüksek teknolojili üretimin desteklendiği anımsatılan açıklamada, şunlar paylaşıldı:

'KOSGEB aracılığıyla KOBİ'lerimizin finansmana erişimini kolaylaştıran, üretim kapasitesini geliştiren, yeşil ve dijital dönüşümünü hızlandıran, rekabetçiliğini güçlendiren ve inovasyon odaklı üretimlerini destekleyen adımlar atılmaktadır. Ayrıca savunma sanayimizin yerli ve milli imkanlarla geliştirilmesi, ihracat ve yüksek teknoloji üretimi teşvik edilmekte, bu alandaki yatırım ve Ar-Ge çalışmaları desteklenmektedir.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan tarafından geçtiğimiz hafta açıklanan 'Türkiye Yüzyılında Yatırımlar İçin Güçlü Merkez Programı' kapsamında atılacak hukuki, idari, mali ve kurumsal adımlarla, ülkemizin bölgesel bir yönetim merkezi haline gelmesi, küresel transit ticaretten daha fazla pay alması, girişimcilik ekosisteminin güçlenmesi ve İstanbul Finans Merkezi'nin önde gelen finans merkezlerinden biri olması hedeflenmektedir. Program çerçevesinde hayata geçirilecek yatırımcı dostu düzenlemeler, vergi teşvikleri, 'Tek Durak Büro' uygulamasıyla sadeleştirilen ve hızlandırılan bürokratik süreçler ile İstanbul Finans Merkezi (İFM) odaklı politikalar sayesinde daha rekabetçi bir yatırım ortamı oluşturulması amaçlanmaktadır.'

- 'Türkiye önemli bir potansiyele sahip'

EKK toplantısında, imalat sanayisindeki gelişmeler ile KOBİ'lerin güçlendirilmesine yönelik çalışmaların da değerlendirildiği aktarılan açıklamada, 'Sanayi gücümüzün korunması, geliştirilmesi ve ihracata yönlendirilmesi konusunda 'Türkiye Yüzyılında Yatırımlar İçin Güçlü Merkez Programı' başta olmak üzere öngörülen adımların hızla hayata geçirilmesi kararlaştırılmıştır.' bilgisi verildi.

Toplantıda, son dönemdeki finansal gelişmelerin ele alındığı, ABD/İsrail-İran savaşının finansal piyasalar ve bankacılık sektörü üzerindeki muhtemel etkilerinin Kurul üyeleriyle istişare edildiği belirtilen açıklamada, şunlar dile getirildi:

'İFM başta olmak üzere finansal sistemimizin küresel piyasalardan daha fazla pay almasını hedefleyen tedbirler gözden geçirilmiştir. Kamu bankalarının yurt dışında şube açmalarına ilişkin yürütülen çalışmalar ele alınmıştır. Türkiye, güçlü üretim altyapısı ve jeostratejik konumuyla önemli bir potansiyele sahiptir. Ülkemizin küresel transit ticaretteki konumunu güçlendirecek, ülkemizi enerji ve ticarette işlevsel bir koridora dönüştürecek politikaları hayata geçirmeye devam edeceğiz.'