Açılışta Dow Jones endeksi yüzde 0,58 artarak 50.986,10 puana çıktı.

S&P 500 endeksi yüzde 0,49 azalışla 7.516,54 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 1,02 kayıpla 26.579,29 puana geriledi.

ABD'li çip üreticisi Broadcom'un beklentilerin altında kalan geliri yarı iletken hisselerini baskılarken pay piyasalarında karışık bir seyir izlendi.

Dün piyasa kapanışının ardından bilançosunu açıklayan Broadcom'un geliri, üç aylık dönemde yıllık bazda yüzde 48 artışla 22,2 milyar dolara yükselmesine rağmen piyasa beklentilerinin altında kaldı.

Şirket ayrıca, yıl geneline ilişkin yapay zeka çiplerinden elde etmeyi hedeflediği 100 milyar dolarlık satış tahmininde değişikliğe gitmedi. Yatırımcıların daha güçlü bir görünüm beklemesi nedeniyle Broadcom hisseleri yüzde 15'e yakın değer kaybetti.

Diğer çip üreticilerinin hisselerinde de düşüş görülürken Qualcomm'un hisseleri yüzde 3'ün, Advanced Micro Devices'ın (AMD) hisseleri yüzde 5'in ve Micron Technology ile Marvell Technology'nin hisseleri yüzde 6'nın üzerinde geriledi.

Öte yandan, siber güvenlik çözümleri sunan ABD'li teknoloji şirketi CrowdStrike'ın hisseleri de gelir beklentilerinin zayıf bulunmasıyla yüzde 9'un üzerinde düştü.

Jeopolitik tarafta ise Orta Doğu'daki gelişmeler yatırımcıların odağında bulunmaya devam ediyor. Savaşı sona erdirmeye ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik görüşmelerde kayda değer ilerleme sağlanamaması, petrol fiyatlarının yüksek seyretmesine neden oluyor.

Orta Doğu'daki gerilimin ekonomi üzerindeki etkilerine ilişkin endişeler sürerken yatırımcılar, ABD'de açıklanan makroekonomik verileri de yakından takip ediyor.

Ülkede yarın açıklanacak tarım dışı istihdam verisi öncesinde iş gücü piyasasına ilişkin veriler değerlendirilirken, bugün açıklanan verilere göre ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 30 Mayıs ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 13 bin kişi artarak 225 bine yükseldi ve piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

ABD'de tarım dışı iş gücü verimliliğinde yılın ilk çeyreğinde kaydedilen artış ise yüzde 0,8'den yüzde 0,3'e revize edildi.

Boston Dynamics'in 34 Yıllık Hikayesi

Boston Dynamics'in kökleri MIT'e (Massachusetts Institute of Technology) uzanıyor. 1992 yılında MIT robotik laboratuvarından çıkan bir grup mühendis tarafından kuruldu. Kurucu Marc Raibert, dört ayaklı ve iki ayaklı robotların dinamik dengesi konusundaki araştırmalarıyla tanınıyordu.

Şirket erken yıllarında ABD Savunma Bakanlığı'nın araştırma kolu DARPA'dan finansman aldı. Dört ayaklı BigDog, iki ayaklı Atlas (orijinal hidrolik versiyon) ve robot köpek Spot bu dönemde geliştirildi. Boston Dynamics'in YouTube'daki demo videoları on milyonlarca izlenmeye ulaştı. Robotlar takla atıyor, koşuyor, kapıları açıyor, kayan zeminde dengelerini koruyor.

Şirket 2013 yılında Google'ın ana şirketi Alphabet tarafından satın alındı. Üç yıl sonra 2017'de Alphabet, ticari başarı bulamadığı için şirketi Japon SoftBank'e sattı. 2021'de bir kez daha el değiştirdi. Bu kez Güney Koreli otomotiv devi Hyundai Motor Group, şirketin yüzde 80 hissesini 1,1 milyar dolar karşılığında SoftBank'ten devraldı. Hyundai'nin bu satın alımı, Atlas'ın geleceğini şekillendirdi.

Hyundai'nin temel ilgisi araştırma değil, üretim hattındaydı. Otomotiv devi, otomobil montajında insanları destekleyecek ya da yerini alacak insansı robotlar istiyordu. Boston Dynamics'in akademik araştırma kültürü ile Hyundai'nin ticari hedefleri arasındaki gerilim, son beş yılın temel hikayelerinden biri haline geldi.

İnsansı robotların tüketiciye sunulmaya başladığı 1X NEO yazısını da işledik: Dünyanın İlk Ev Robotu Satışa Çıktı: 20 Bin Dolara Robot Sahibi Ol

Eski Atlas, Yeni Atlas: Hidrolikten Elektriğe

Atlas robotu iki nesilden geçti. Eski versiyon hidrolik sistemle çalışıyordu. Pompalar, sıvı taşıyan borular, basınç düzenleyiciler ve karmaşık servis gereksinimleri vardı. Bu nesil viral videolarda harika görünüyordu ama ticari kullanım için fazla bakım gerektiriyor, gürültülü çalışıyor ve yağ sızıntısı gibi sorunlarla karşılaşıyordu.

Nisan 2024'te Boston Dynamics tam elektrikli yeni Atlas'ı tanıttı. Hidrolik sistem tamamen elden çıkarıldı. Her eklem elektrik motoruyla çalışıyor. Bu değişikliğin getirdiği avantajlar şunlar.

• Daha az gürültü
• Daha düşük bakım maliyeti
• Daha verimli enerji kullanımı
• Daha güvenli çalışma ortamı
• Daha hızlı tepki süresi
• Tam 360 derece dönebilen gövde

Yeni Atlas, CES 2026'da sergilenen üretim versiyonunda bu temel mimari üzerine kurulu. Robotun teknik özellikleri şöyle.

• Boy: 1,89 metre
• Ağırlık: 90 kilogram
• Yük taşıma: 50 kilogram
• Erişim mesafesi: 2,3 metre
• Hareket serbestliği: 56
• Çalışma sıcaklığı: -20°C ile +40°C arası
• Otonom batarya değişimi (kesintisiz çalışma için)
• Çalışma modları: Otonom, uzaktan operatör, tablet kontrol

Aktüatörleri Hyundai Mobis tarafından üretiliyor. Hyundai Mobis, Hyundai grubu içindeki otomotiv parçaları şirketi. Bu dikey entegrasyon, robot bileşenlerinin otomotiv kalite standartlarında üretilmesini sağlıyor.

Hyundai'nin 26 Milyar Dolarlık Robot Stratejisi

Hyundai Motor Group'un Atlas planı kâğıt üzerinde çok iddialı. Şirket ABD'de 26 milyar dolarlık bir yatırım yapıyor. Bu yatırımın bir parçası Georgia Savannah yakınlarındaki Metaplant America tesisi. Bu tesis Hyundai'nin elektrikli araç üretim merkezi. Ioniq 5 ve Ioniq 9 elektrikli SUV'leri burada üretiyor.

Hyundai aynı bölgede yeni bir robotik fabrika inşa ediyor. Fabrikanın hedefleri şunlar.

• 2026 yılı: Üretim Boston merkezde başladı, tüm üretim Hyundai ve Google DeepMind'a tahsis edildi
• 2027 yılı: İlk dış müşterilere teslimat planlanıyor
• 2028 yılı: Georgia'da yeni robot fabrikası 30.000 birim/yıl kapasiteye ulaşacak, Hyundai-Kia tesislerinde 25.000+ Atlas konuşlanacak
• 2029 yılı: Yıllık 150.000 birim kapasite hedefi
• Aktüatör üretimi: Yıllık 300.000+ birim aktüatör üretimi planlanıyor

Hyundai'nin Atlas dağıtım planı aşamalı şekilde ilerleyecek. Ekim 2025'te Atlas, Hyundai'nin Georgia tesisinde tavan rafı sıralama testi yaptı. Başlangıçta robotlar parça sıralama gibi düşük riskli görevlere atanacak. Güvenlik ve kalite kazanımı kanıtlandıkça daha karmaşık görevlere geçilecek. 2030 sonrası bileşen montajı, ağır kaldırma ve hassas operasyonlar hedefte.

Hyundai sadece kullanıcı değil, aynı zamanda sahip. Bu durum diğer otomotiv-robot iş birliklerinden temel farkı oluşturuyor. BMW-Figure AI, Mercedes-Apptronik, Toyota-Agility Robotics gibi anlaşmalar ticari ortaklık. Hyundai-Boston Dynamics ise tam entegrasyon. Robotun Ar-Ge yol haritası, üretim kapasitesi ve dağıtım önceliği doğrudan Hyundai'nin üretim stratejisiyle uyumlu.

Tesla'nın Fremont fabrikasının robot üretim hattına dönüşümünü detaylı işledik: Tesla'nın 14 Yıllık Hattı Robot Fabrikasına Dönüşüyor

Google DeepMind Ortaklığı: Robota Akıl

CES 2026'da Atlas'ın yanı sıra başka bir önemli duyuru yapıldı. Boston Dynamics, Google DeepMind ile stratejik ortaklık kurduğunu açıkladı. DeepMind, Google'ın yapay zeka araştırma kolu.

Ortaklık kapsamında DeepMind'ın Gemini Robotics modelleri Atlas'a entegre edilecek. Bu modeller robotun karşılaştığı yeni durumlara akıllı tepki verebilmesini sağlayacak. Yani Atlas sadece programlanan görevleri yapmayacak, daha önce hiç karşılaşmadığı görevleri de anlayıp tamamlayabilecek.

Google DeepMind Gemini Robotics modelleri otomotiv montajı senaryolarında özel olarak eğitildi. Parça taşıma, somun sıkma, konektör bağlantısı gibi görevler. Atlas bu modelleri kullanarak fabrika ortamında verimli çalışabilecek.

18 Mayıs 2026'da Boston Dynamics yeni bir teknik gösteri paylaştı. Atlas yaklaşık 45 kilogramlık (100 lb) bir yükü kaldırıp taşıdı. Bu yetenek pekiştirmeli öğrenme yöntemiyle, milyonlarca saatlik simüle pratik birkaç haftaya sıkıştırılarak öğretildi.

Üst Düzey Kriz: CEO Ayrıldı, Yöneticiler DeepMind'a Geçti

Atlas hikayesinin parlak yüzünün yanı sıra önemli sorunlar da var. 2026 yılı boyunca Boston Dynamics'in üst düzey yönetim kadrosu peş peşe ayrıldı.

10 Şubat 2026: CEO Robert Playter istifa etti. 30 yıldır şirkette çalışan, son 6 yıldır CEO olan Playter "emeklilik" gerekçesiyle ayrıldı. Resmi son günü 27 Şubat 2026 oldu. Şirket geçici CEO olarak CFO Amanda McMaster'ı atadı. Kalıcı CEO arayışı hâlâ sürüyor.

Kasım 2025: Şirketin teknoloji direktörü (CTO) Aaron Saunders, Boston Dynamics'te 20 yıldan fazla çalıştıktan sonra Google DeepMind'a geçti. Saunders Atlas'ın fiziksel platformunun arkasındaki ana mimarlardandı.

Ocak 2026: Şirketin robotik araştırma başkan yardımcısı Scott Kuindersma şirketten ayrıldı. LinkedIn duyurusu Şubat'ta yapıldı. Kuindersma, Atlas'ı bir jimnastik gösterisinden ticari ürüne dönüştüren pekiştirmeli öğrenme ve temel model çalışmalarına liderlik etmişti. Haziran 2026'da Google DeepMind'a katılacağı bildirildi.

1 Mayıs 2026: Semafor'un yayımladığı özel haber, Boston Dynamics'in üst yönetimden büyük çıkışlar yaşadığını ortaya çıkardı. Şirketin Baş İşletme Yöneticisi (COO) ve Baş Strateji Yöneticisi (CSO) de Playter'dan sonra ayrıldı. Eski çalışanlar Semafor'a, bu yöneticilerin "şirketin daralan rekabet avantajından" endişelenen yönetim kurulu tarafından kapı dışarı edildiğini söyledi.

2026 başı: Eski Tesla Optimus robot programı lideri Milan Kovac, Boston Dynamics yönetim kuruluna danışman olarak katıldı. Bu atama, şirketin daha hızlı ticari ölçeklemeye yöneldiğinin sinyali olarak yorumlandı.

Bu ayrılıkların temel sebebi şirket kültürü ile sahibin beklentileri arasındaki çatışma. Boston Dynamics on yıllar boyunca akademik bir araştırma merkezi gibi çalıştı. Mükemmel prototipler geliştirmek, en üst teknolojiyi yapmak temel hedefti. Hyundai ise dev üretim hatları bekliyor. İki yaklaşım arasında köprü kurmak teknik ve kültürel olarak zor.

Hyundai'nin acelesi anlaşılır. Tesla'nın Optimus robotu, Çinli üreticilerin agresif girişi ve Figure AI gibi rakiplerin BMW ile yaptığı ortaklıklar, pazarda Boston Dynamics'in liderlik konumunu tehdit ediyor. Hyundai pazarda geri kalmamak için Atlas'ın hızla seri üretime geçmesini istiyor.

SoftBank Hisseleri ve Halka Arz Söylentileri

Boston Dynamics için önümüzdeki ay kritik öneme sahip. SoftBank'in Hyundai'ye sattığı 2021 anlaşmasındaki sözleşme kapsamında, SoftBank'in elinde tuttuğu yüzde 9,5 hisse için Haziran 2026 ay sonuna kadar geçerli bir tarih var.

Hyundai bu hisseleri devralırsa Boston Dynamics'in tamamına sahip olacak. Bu durum, Hyundai için stratejik tam kontrol anlamına geliyor. Aynı zamanda Hyundai için Boston Dynamics'in halka arzı için söylentiler de güçleniyor.

Bağımsız bir Boston Dynamics halka arzı, Tesla, Çinli Unitree (yakın zamanda Şanghay'da halka arz onayı aldı) ve diğer robot şirketleriyle karşılaştırma yapan yatırımcılar için iyi bir referans noktası olabilir.

Çinli Unitree halka arzını detaylı işledik: 6 Milyar Dolarlık Çinli Robot Devi Borsaya Geliyor

Tesla Optimus Karşısında Atlas

İnsansı robot pazarında Tesla Optimus ve Boston Dynamics Atlas farklı pozisyonlar tutuyor.

Tesla Optimus:

• Hedef fiyat: 20.000-30.000 dolar bandı
• Boy: 1,73 metre, ağırlık: 57 kilogram
• Üretim: Fremont fabrikasında, Tesla tek başına
• Hedef kitle: Hem fabrika hem tüketici
• 2025 hedefi 10.000 birim tutturulamadı
• Optimus Gen 3 yaz 2026'da düşük hacim üretimi başlayacak
• Tüketici satışı 2027 sonu için planlandı

Boston Dynamics Atlas:

• Tahmini fiyat: 150.000 dolar civarı (resmi açıklanmadı)
• Boy: 1,89 metre, ağırlık: 90 kilogram
• Üretim: Boston merkezde, Hyundai-Mobis aktüatör
• Hedef kitle: Sadece endüstriyel kullanım
• 2026 üretim Hyundai ve Google DeepMind'a tahsis edildi
• Atlas yeni müşteri kabul etmiyor (2027'ye kadar)

İki strateji farklı yönlere bakıyor. Tesla, Optimus'u "araba fiyatından ucuz" konseptiyle mass-market olarak satmak istiyor. Boston Dynamics ise premium endüstriyel ürün konumlandırması yapıyor. Tesla daha geniş pazarı hedeflerken Atlas niş ama yüksek kar marjlı bir konumu seçiyor.

Üçüncü bir oyuncu da pazara hızlı giriyor. Çinli Unitree Robotics 5.900 dolarlık R1 modeliyle pazarı altüst etti. Şirket 6,2 milyar dolar değerlemeyle Şanghay Borsası'nda halka arz onayı aldı. Bu Çinli rekabet, hem Tesla hem Boston Dynamics için pazar payı baskısı oluşturuyor.

Türk Yatırımcı ve Okur İçin Anlamı

Boston Dynamics doğrudan halka açık bir şirket değil. Hyundai Motor Group'un yüzde 80'lik bağlı kuruluşu olarak çalışıyor. Bu durum Türk yatırımcı için iki yol açıyor.

Birinci yol: Hyundai hissesi. Hyundai Motor Group Güney Kore borsasında işlem görüyor (Kore Borsası, kod 005380). Türkiye'den doğrudan Kore borsasına erişim sınırlı. Ancak ABD'de işlem gören Hyundai Motor Company depo sertifikaları (HYMTF) Türk yatırımcılar tarafından aracı kurumlar üzerinden alınabilir.

İkinci yol: Robot ETF'leri. ABD borsalarında işlem gören robotik fonları (BOTZ, ROBO, KOID gibi) Hyundai ve diğer robot ekosistemine maruziyet sağlıyor. Türk yatırımcılar Türkiye'deki aracı kurumlar üzerinden bu ETF'lere erişebiliyor.

Atlas'ın uzun vadeli başarısı Hyundai'nin değerlemesini etkileyecek. Ancak Hyundai aynı zamanda otomobil üreticisi, robotik segmenti henüz gelirlerinde küçük bir pay. Yatırımcı bu dengeyi düşünmeli.

Türk üretim sektörü için de önemli sinyaller var. Hyundai'nin Atlas planı, otomotiv üretiminin gelecek 10 yılını nasıl şekillendireceğine dair önemli bir referans. Bu trend Türkiye'deki otomotiv üreticilerini (Ford Otosan, TOFAŞ, Renault Türkiye, TOGG) de etkileyecek. Önümüzdeki yıllarda Türk fabrikalarda insansı robotların yaygınlaşması bekleniyor.

TOGG ve Çinli markaların Türk otomobil pazarındaki yükselişini de detaylı işledik: TOGG ve Çinli Markalar Türk Otomobil Pazarında Yükseliyor

Önümüzdeki Dönem: Atlas Nereye Gidiyor?

Boston Dynamics ve Atlas için önümüzdeki üç yıl kritik. Üç senaryo öne çıkıyor.

Birinci senaryo: Yeni CEO ile köklü değişim. Hyundai Boston Dynamics'in araştırma kültürünü daha ticari bir yapıya dönüştürür. Daha fazla mühendis ayrılabilir ama üretim kapasitesi artar. Akademik prestij azalır, ticari başarı yükselir.

İkinci senaryo: Hyundai sabırlı olur. Şirket akademik kültürle üretim hedeflerini dengelemeyi başarır. Üretim 2027-2028'de aşamalı olarak ölçeklenir. Atlas, otomotiv sektörünün lider robotu olarak öne çıkar.

Üçüncü senaryo: Boston Dynamics'in rolü değişir. Hyundai Atlas üretimini ana Hyundai tesisine çeker. Boston Dynamics sadece tasarım ve yazılım merkezi olarak kalır. Bu, şirketin 34 yıllık kimliğine ciddi bir değişim getirir.

Hangi senaryo gerçekleşirse gerçekleşsin, insansı robot pazarı önümüzdeki üç yılda büyük dönüşüme uğrayacak. Tesla, Çinli üreticiler ve startup ekosistemi Atlas için sürekli baskı oluşturuyor.

Sonuç

Boston Dynamics'in 34 yıllık yolculuğu, akademik bir araştırma laboratuvarından küresel bir robotik üretim devine doğru ilerliyor. CES 2026'da sahnede Atlas'ı izleyen kalabalığın alkışladığı manzara gerçek. Üretim başladı, sözleşmeler imzalandı, fabrikalar inşa ediliyor. Ancak parlak vizyonun ardında zorlu bir dönüşüm var. CEO ayrıldı, teknoloji ve araştırma yöneticileri rakip Google DeepMind'a geçti, yönetim kurulu rekabet baskısıyla şirketi sallıyor.

Hyundai'nin agresif hedefleri, Tesla'nın geç ama büyük girişi, Çinli üreticilerin fiyat-performans avantajı ve Boston Dynamics'in iç kültür sorunları, önümüzdeki üç yılın şekillenmesinde belirleyici olacak. Sonuç ne olursa olsun, 2030'a doğru fabrikalarda, depolarda ve belki evde sıklıkla insansı robotlar göreceğiz.

Türk okuyucu için bu dönüşüm uzak değil. Türkiye otomotiv sektörü Avrupa ve Asya'nın en büyük üreticilerinden biri. Atlas'ın başarısı ya da başarısızlığı, Türk fabrikalarındaki gelecekteki robot kullanımını da şekillendirecek. Yeni dünya hızla şekil alıyor.

Tüm finans gündemini takip etmek için: Finans Gundem

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararı vermeden önce güncel verileri kontrol edip mali müşavir ile görüşmeniz tavsiye edilir.

Wang Xingxing Kimdir? Doktorasını Yarıda Bırakan Mühendis

Unitree Robotics'in kurucusu Wang Xingxing 1990 doğumlu. Şanghay Üniversitesi'nde elektrik mühendisliği eğitimi aldı. Mezuniyet sonrası DJI'de (dünyanın en büyük drone üreticisi) bir süre çalıştı. Doktorasına başladı ancak kısa sürede yarıda bıraktı. Kendi şirketini kurmak istiyordu.

2016 yılında 100.000 yuan (yaklaşık 13.800 dolar) kayıt sermayesi ile Hangzhou'da Unitree Robotics'i kurdu. Erken yıllarda çok küçük bir ekiple çalıştı. İlk hedefi Boston Dynamics'in robot köpeklerine düşük maliyetli bir alternatif geliştirmekti.

Şirket erken yıllarda araştırma laboratuvarlarına dört ayaklı robotlar sattı. 2020 yılında ilk kez kâra geçti. 2023 yılında Wang Xingxing önemli bir karar aldı. Şirket dört ayaklı robotlardan insansı robotlara geçiş yapacaktı. Bu karar Unitree'nin geleceğini şekillendirdi.

Şubat 2026'da Wang Xingxing'in yıldızı parladı. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in Çin'in önde gelen teknoloji girişimcileriyle düzenlediği nadir görüşmeye davet edildi. DeepSeek'in kurucusu Liang Wenfeng de aynı toplantıdaydı. Bu davet, hükümetin yapay zeka destekli robotik sektörüne verdiği önemin sinyali olarak yorumlandı.

Yapay zeka şirketlerine Türkiye'den nasıl yatırım yapılır anlattık: Yapay Zeka Hisseleri Türkiye'den Nasıl Alınır

Unitree'nin Yıllar İçindeki Hızlı Yükselişi

Şirketin halka arz izahnamesinde paylaştığı veriler, Unitree'nin son üç yıldaki olağanüstü büyümesini gözler önüne seriyor.

• 2023 yılı geliri: 159 milyon yuan (yaklaşık 22 milyon dolar)
• 2024 yılı geliri: 393 milyon yuan (yaklaşık 55 milyon dolar)
• 2025 yılı geliri: 1,699 milyar yuan (yaklaşık 250 milyon dolar)
• 2025 yıllık büyüme: Yüzde 332
• 2025 net kar: 278 milyon yuan (yaklaşık 41 milyon dolar)
• 2025 brüt kar marjı: Yüzde 60,13 (2023'te yüzde 44,22 idi)

Şirketin 2025 yılında sevk ettiği insansı robot sayısı 5.500'ün üzerinde. Bu rakam dünyada en yüksek sayı. 2022-2025 arası dönemde 30.000'den fazla dört ayaklı robot sevkiyatı yapıldı. İnsansı robotların toplam gelir içindeki payı 2023'te yüzde 1,9 iken, 2025'te yüzde 51,5'a yükseldi. Yani şirket dört ayaklı robot üreticisinden insansı robot üreticisine başarıyla geçiş yaptı.

Unitree sadece 480 kişilik bir şirket. 175 çalışan araştırma ve geliştirme tarafında görev yapıyor. Halka arzdan elde edilecek 620 milyon dolarlık kaynak dört ana alana ayrılacak. Akıllı robot model araştırması, robotik donanım geliştirme, yeni ürün inovasyonu ve akıllı üretim üssü kurulumu.

Yatırımcı Yapısı: Meituan, Sequoia, Tencent, Alibaba

Unitree'nin halka arz öncesindeki yatırımcı yapısı dikkat çekici. Şirketin izahnamesine göre Çinli teknoloji devlerinin önemli kısmı şirkete yatırım yaptı.

• En büyük dış hissedar: Meituan destekli grup (yüzde 9,65)
• Diğer yatırımcılar: Sequoia China, Tencent, Alibaba, Ant Group, Geely Holding

Bu yatırımcı kompozisyonu, Çin'in teknoloji devlerinin Unitree'yi geleceğin önemli oyuncularından biri olarak gördüğünü gösteriyor. Çinli e-ticaret devi Meituan'ın yatırımı, gıda dağıtım hizmetlerinde robotik kullanım potansiyeline işaret ediyor.

Halka Arzın Detayları: 73 Günde Rekor Onay

Unitree'nin halka arz süreci olağanüstü hızlı işledi. Şirket başvurusunu 20 Mart 2026'da yaptı. Şanghay Borsası 1 Haziran 2026'da inceleme komitesi toplantısını yaptı ve aynı gün onay verdi. Toplam süreç 73 gün sürdü.

Bu rekor bir hız. Önceki rekor, Çinli çip tasarımcısı Moore Threads'e aitti. Moore Threads 88 günde onay almıştı. Pekin'in yüksek teknoloji şirketlerinin halka arzlarına yönelik hızlandırılmış mekanizmasının somut sonucu olarak yorumlandı.

Halka arzın temel rakamları:

• Hedef değerleme: 42 milyar yuan (6,2 milyar dolar)
• Toplanması planlanan kaynak: 4,2 milyar yuan (620 milyon dolar)
• Sunulacak hisse: En az 40,45 milyon hisse (yüzde 10'luk dilim)
• Borsa: Şanghay Bilim ve Teknoloji İnovasyon Kurulu (STAR Market)
• Yapılacak yatırım: Robot model Ar-Ge, donanım, ürün inovasyonu ve üretim üssü

Şirket sonraki adımlarında Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu'na kayıt başvurusu yapacak. Ardından ihraç ve fiyatlandırma süreçleri tamamlanacak. Bu adımlar gerçekleşmeden hisseler kamuya açık olarak işlem görmeye başlamayacak. Resmi ticaret başlangıç tarihi henüz açıklanmadı.

STAR Market'te aynı dönemde başka önemli halka arz başvuruları da var. Çin'in en büyük DRAM çip üreticisi ChangXin Memory Technologies (CXMT) ve büyük dil modeli geliştiricisi MiniMax da listeye girmek için hazırlık yapıyor.

Robot Fiyatlarının Tarihi: 85 Bin Dolardan 5.900 Dolara

Unitree'nin asıl çarpıcı başarısı maliyet tarafında. Şirket robot fiyatlarını üç yıl içinde dramatik şekilde aşağı çekti.

• 2023: Ortalama insansı robot fiyatı 593.400 yuan (yaklaşık 85.000 dolar)
• 2024: Ortalama fiyat 167.600 yuan (yaklaşık 25.000 dolar)
• 2025: Yeni R1 modeli sadece 5.900 dolar

2025 yılında Unitree'nin R1 modeli sektörde büyük bir şok yarattı. 5.900 dolarlık fiyat etiketi, daha önce yıllarca imkansız olarak görülen bir seviyeye indi. Şirketin G1 modeli 16.000 dolardan başlıyor, H1 modeli ise 90.000 dolar bandında.

Karşılaştırma yapmak gerekirse, Tesla Optimus'un hedef fiyatı 20.000-30.000 dolar bandında. Norveçli 1X şirketinin NEO robotu 20.000 dolardan satışta. Boston Dynamics Atlas'ın endüstriyel müşterilere fiyatı 150.000-320.000 dolar arasında. Unitree fiyat-performans tarafında öne çıkıyor.

Şirketin maliyet avantajının arkasında iki ana faktör var. Birincisi dikey entegrasyon. Unitree, robot bileşenlerinin yüzde 90'ından fazlasını kendi bünyesinde geliştirip üretiyor. Yüksek performanslı motorlardan bataryalara ve karbon fiber malzemelere kadar. İkincisi Çin'in geniş ve hızlı tedarik zinciri. Hangzhou bölgesindeki elektronik ekosistemi, parça temininde dünya genelinde benzersiz bir hız sunuyor.

Norveçli 1X şirketinin NEO ev robotunu detaylı işledik: Dünyanın İlk Ev Robotu Satışa Çıktı: 20 Bin Dolara Robot Sahibi Ol

NVIDIA Anlaşması: Aynı Gün, Aynı Hafta

Halka arz onayı ile aynı gün, 1 Haziran 2026'da, NVIDIA'nın Tayvan'daki COMPUTEX fuarında bir başka tarihi anlaşma duyuruldu. Dünyanın en büyük yapay zeka çipi üreticisi NVIDIA, akademik araştırma için sunacağı ilk insansı robot referans tasarımında Unitree'yi seçti.

Sistem H2 Plus adı verilen yeni model üzerine kurulu. Teknik özellikleri:

• Boy: Yaklaşık 1,83 metre (6 feet)
• Ağırlık: 68 kilogram (150 lb)
• Vücut hareket serbestliği: 31 derece
• El hareket serbestliği: 25 derece (Sharpa Wave dokunsal beş parmaklı eller)
• Toplam hareket serbestliği: 75
• İşlemci: NVIDIA Jetson AGX Thor T5000 (Blackwell GPU, 2.070 FP4 TFLOPS, 128 GB bellek)
• Yazılım: NVIDIA Isaac GR00T açık kaynak platformu

İlginç bir detay, robotun ellerini Singapur merkezli Sharpa şirketi üretiyor. NVIDIA Jensen Huang COMPUTEX'teki keynote konuşmasında bu projeyi şu sözlerle anlattı: "İnsansı robotik araştırmasının önündeki engelleri kaldırmak istiyoruz."

Sistem 2026 sonunda (Ekim ayı bekleniyor) Unitree tarafından satışa sunulacak. İlk müşteriler arasında Stanford Robotics Center, ETH Zurich, Allen Institute (Ai2) ve Kaliforniya Üniversitesi San Diego'nun İleri Robotik ve Kontrol Laboratuvarı yer alıyor.

NVIDIA'nın robotik atılımını detaylı işledik: NVIDIA Robotlara Beyin Üretti: Yapay Zeka Fabrikadan Sokağa Çıkıyor

Karanlık Taraf: Q1 2026 Karı Yarıya Düştü

Unitree'nin hikayesinin altın yanlarının yanında, dikkat edilmesi gereken bir karanlık tarafı da var. Halka arz incelemesinde paylaşılan finansal verilere göre 2026 birinci çeyrek karı önemli ölçüde geriledi.

• Q1 2026 geliri: 423 milyon yuan (62,4 milyon dolar), yıllık yüzde 68 büyüme
• Q1 2026 ayarlanmış net kar: Yıllık yüzde 52,55 düşüş

2025'te yüzde 332 olan gelir büyümesi 2026'da yüzde 68'e geriledi. Net kar ise yarıya indi. Şirket bu düşüşün yapısal olduğunu, daha yüksek Ar-Ge ve büyüme harcamaları nedeniyle yaşandığını açıkladı.

Sektör analistleri farklı yorumluyor. Bir kesim, Unitree'nin agresif fiyat indirimi stratejisinin kar marjlarını eritmeye başladığını söylüyor. Diğer kesim, şirketin uzun vadeli yapay zeka altyapısı kurmak için bilinçli olarak kara feda ettiğini düşünüyor.

Wang Xingxing açıklamalarında şirketin artık sadece bir donanım üreticisi değil, "yapay zeka altyapısı şirketi" olarak konumlandığını vurguluyor. Bu yeni stratejinin yatırımcılarda nasıl bir karşılığı olacağı önümüzdeki aylarda netleşecek.

ABD Engeli: Senato'da Bekleyen Yasa Tasarısı

Unitree'nin önündeki en büyük belirsizlik ABD-Çin teknoloji gerilimi. Mayıs 2026'da ABD Senatosu'nda Senatör Rick Scott ve Tom Cotton tarafından "Blocking CCP Spy Tech Act of 2026" adlı yasa tasarısı sunuldu. Tasarı, Çin Komünist Partisi destekli teknoloji şirketlerine yönelik ulusal güvenlik incelemesi öneriyor.

Tasarıda altı Çinli teknoloji şirketinin adı geçiyor. Unitree de bu listede. Yasa kabul edilirse:

• Federal güvenlik incelemesi başlatılacak
• Sonuçta Federal İletişim Komisyonu'nun (FCC) Kapsam Listesi'ne eklenebilir
• ABD telekomünikasyon altyapısında kullanım kısıtlanabilir
• Federal fon alan üniversite araştırmacıları Unitree robotlarını kullanamayabilir

NVIDIA bu endişeleri öngörerek özel güvenlik önlemleri aldı. H2 Plus'a giden tüm yazılım güncellemeleri NVIDIA'nın Blackwell çipi üzerinden geçecek. Kod, çalıştırılmadan önce kimlik doğrulamasından geçirilecek. Güvenli önyükleme ve gizli işlem özellikleri standart olarak sunulacak.

Yine de Unitree donanımına ilişkin bağımsız güvenlik denetimi yayımlanmadı. Yasa tasarısının önümüzdeki aylarda kabul edilip edilmeyeceği belirsiz. Federal fon almayan üniversiteler ve özel sektör için Unitree-NVIDIA paketi cazip olmaya devam ediyor.

Çinli Robot Endüstrisinin Büyük Resmi

Unitree'nin halka arzı, daha geniş bir manzarayı simgeliyor. Çin'de 100'den fazla insansı robot şirketi faaliyet gösteriyor. Counterpoint Research analisti Ethan Qi, "Çin'de halen 100'den fazla insansı robot şirketi var. Önümüzdeki dönemde bu sayı birkaç düzineye iniyor olabilir" diyor. İlk halka arz dalgası, sektörde konsolidasyon başlatacak.

Hong Kong borsasında 46 robotik şirketi halka arz için hazırlık yapıyor. Bu sayı toplam halka arz başvurularının yüzde 30'undan fazlasını oluşturuyor. Leju Robotics ve Deep Robotics gibi şirketler de halka arz başvurusunda bulundu. Sektörün yeni dönemi, sermaye piyasalarının desteğiyle daha hızlı olgunlaşacak.

UBS'in tahminine göre 2026 yılında küresel insansı robot sevkiyatı 30.000 birime ulaşacak. Bu rakam 2025'in beş katı. Morgan Stanley analisti Sheng Zhong, Çinli insansı robot şirketlerinin halka arz dalgasının "2026'nın ikinci yarısında piyasa ilgisini artıracağını" söyledi.

Çin'in dünya genelinde insansı robot üretiminde lider konumda olduğu birkaç faktör var.

• Tedarik zinciri: Motorlar, bataryalar, sensörler, karbon fiber malzemeler Çin'de üretiliyor
• Devlet desteği: Pekin insansı robotları yapay zeka, kuantum, 6G ve füzyon ile birlikte stratejik öncelikli sektörler arasında sayıyor
• İç pazar büyüklüğü: Çin sanayi tesisleri, lojistik merkezler ve hizmet sektörü dev bir test alanı sunuyor
• Genç mühendis havuzu: Çin üniversitelerinden mezun olan robotik uzmanı sayısı yıllık on binleri buluyor

UBTECH, AgiBot, Fourier, XPENG IRON, Astribot, Kepler, EngineAI ve diğer Çinli üreticiler Unitree ile birlikte küresel pazara taşınıyor. Tesla Optimus, Figure AI ve Boston Dynamics gibi Amerikan oyuncuları, bu yoğun Çinli rekabet karşısında konumunu korumaya çalışıyor.

Tesla'nın Fremont fabrikasının robot üretimine dönüşümünü detaylı işledik: Tesla'nın 14 Yıllık Hattı Robot Fabrikasına Dönüşüyor

Türk Yatırımcı İçin Anlamı

Unitree halka arzı Türk yatırımcıyı dolaylı yoldan etkiliyor. Şirketin hisseleri Şanghay STAR Market'inde işlem görecek. Şanghay STAR Market'ine Türkiye'den doğrudan erişim mümkün değil. Bu hisselere yatırım yapmak için iki yol var.

Birinci yol: Robot ETF'leri. ABD borsalarında işlem gören robotik fonları (KOID, BOTZ gibi) Unitree'yi portföylerine ekleyebilecek. Türk yatırımcılar bu ETF'lere Türkiye'deki aracı kurumlar üzerinden erişebiliyor.

İkinci yol: Stock Connect mekanizması. Hong Kong borsası üzerinden Şanghay hisselerine erişim sağlayan bu sistem, belirli kısıtlamalarla çalışıyor. Türk yatırımcıların Hong Kong borsasına erişim sağlayan aracı kurumlardan yararlanması gerekiyor.

Doğrudan yatırım yapamasa da Türk yatırımcı sektörü dolaylı olarak takip edebilir. NVIDIA, Tesla, Geely (Hong Kong'da işlem görüyor) gibi Unitree ile bağlantılı şirketlere yatırım, sektörel maruziyet sağlıyor.

Türk teknoloji girişimcileri için de önemli dersler var. Wang Xingxing'in 13.800 dolarlık küçük sermayeyle başlayıp 6,2 milyar dolarlık halka arza ulaşması, doğru ürün-pazar uyumu ile hızlı büyümenin mümkün olduğunu gösteriyor. Türkiye'nin yapay zeka destekli robotik ekosistemi henüz başlangıç aşamasında. NVIDIA Jetson hibesiyle Ankara Üniversitesi'nin geliştirdiği arama-kurtarma robotu gibi başlangıç projeleri, gelecek için tohum niteliğinde.

Önümüzdeki Dönem: Robotlar Yaygınlaşıyor

Unitree halka arzı yapay zeka destekli robot pazarındaki dönüşümün simgesi. Önümüzdeki üç-beş yıl için sektör analistleri üç ana eğilim öngörüyor.

Birincisi fiyat düşüşü hızlanacak. 2023'te 85.000 dolar olan ortalama insansı robot fiyatı, 2026'da 20.000 dolar bandına indi. Goldman Sachs maliyetlerin yıllık yüzde 40 düştüğünü hesaplıyor. 2030'a kadar 5.000 dolar altı modellerin standart hale gelmesi bekleniyor.

İkincisi pazar büyüklüğü patlayacak. 2023'te 1,8 milyar dolar olan küresel insansı robot pazarı, 2028'e kadar 13,8 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Yıllık birleşik büyüme yüzde 50'nin üzerinde. Morgan Stanley uzun vadede pazarın 5 trilyon dolara kadar büyüyebileceğini öngörüyor.

Üçüncüsü kullanım alanları çeşitlenecek. Şu anda robotlar ağırlıklı olarak fabrika, lojistik ve araştırma için kullanılıyor. Önümüzdeki yıllarda ev yardımcılığı, yaşlı bakımı, sağlık hizmetleri ve eğitim alanlarına yayılım hızlanacak. 1X NEO ve Tesla Optimus gibi ev odaklı modeller bu geçişin öncüleri.

Sonuç

Wang Xingxing 10 yıl önce 13.800 dolarlık küçük sermayeyle Hangzhou'da bir şirket kurdu. Bugün Çin Devlet Başkanı ile aynı masada oturuyor. Şirketi 6,2 milyar dolar değerlemeyle borsaya açılıyor. NVIDIA, dünyanın en önde gelen akademik araştırma kurumlarına Unitree'nin robotlarını satıyor. Meituan, Tencent, Alibaba ve Geely şirkete yatırım yaptı. Bu olağanüstü 10 yıllık yolculuk, yapay zeka destekli robot pazarının son üç yılında ne kadar hızlı değiştiğini gösteriyor.

Unitree halka arzı, küresel robot endüstrisinin yeni döneminin simgesi. İnsansı robotlar artık bilim kurgu hayali değil. Fabrika, depo, havalimanı ve önümüzdeki yıllarda ev ortamında yaygınlaşacak gerçek ürünler. Çinli üreticilerin fiyat-performans avantajı, Amerikan oyuncularla küresel rekabeti şekillendirecek. ABD-Çin teknoloji gerilimi ise sektörün önündeki en büyük belirsizlik.

Türk yatırımcı için Unitree'ye doğrudan ulaşmak zor olsa da ETF'ler ve dolaylı yatırımlar imkan sunuyor. Daha önemlisi, Wang Xingxing'in hikayesi tüm Türk teknoloji girişimcileri için cesaret verici bir örnek. Küçük başlangıç, doğru ürün-pazar uyumu ve sabırlı bir 10 yıllık vizyon, milyar dolarlık şirket yaratabiliyor.

Tüm finans gündemini takip etmek için: Finans Gundem

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararı vermeden önce güncel verileri kontrol edip mali müşavir ile görüşmeniz tavsiye edilir.

ABD Çalışma Bakanlığı, ocak-mart dönemine ilişkin tarım dışı iş gücü verimliliği ve birim emek maliyeti nihai verilerini açıkladı.

Buna göre, ülkede tarım dışı iş gücü verimliliği, bu yılın ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,3 yükseldi.

Geçen ay yayımlanan öncü verilerde tarım dışı iş gücü verimliliğinin ilk çeyrekte yüzde 0,8 arttığı öngörülmüştü. Söz konusu veri, geçen yılın son çeyreğinde yüzde 1,6 artış olarak açıklanmıştı.

Üretim, bu yılın ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 1, çalışma saati yüzde 0,7 artış gösterdi. Tarım dışı iş gücü verimliliği, ocak-mart döneminde yıllık bazda ise yüzde 2,8 yükseldi.

ABD Merkez Bankasının takip ettiği enflasyon göstergelerinden biri olan birim emek maliyetinde yılın ilk çeyreğinde yaşanan artış da yüzde 2,3'ten yüzde 1,8'e revize edildi.

Birim emek maliyeti, geçen yılın son çeyreğinde de yüzde 2,1 yükselmişti. Birim emek maliyeti, ilk çeyrekte yıllık bazda da yüzde 0,5 arttı.

ABD Çalışma Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, 30 Mayıs'ta sona eren haftada ilk işsizlik başvuruları 13 bin artarak 225.000'e yükseldi. Bir önceki hafta için başvurular 212 bin olarak revize edildi.

İşsizlik maaşı alan kişi sayısının bir göstergesi olan devam eden işsizlik başvuruları, geçen hafta 8 bin düşerek 1,78 milyona geriledi.

Rapor, Anma Günü'nü de kapsayan ve bazı okullar için yaz tatilinin başlangıcına denk gelen dönemi kapsıyor.

Bloomberg'in ekonomistler arasında yaptığı bir ankete göre, ortalama tahmin 215 bin ilk işsizlik başvurusu yönündeydi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 26 Mayıs ile biten haftada yüzde 1,4 ve 436 milyar 590 milyon 944 bin lira artışla 30 trilyon 620 milyar 444 milyon 47 bin liradan, 31 trilyon 57 milyar 34 milyon 992 bin liraya çıktı.

Aynı dönemde bankalardaki Türk lirası cinsi mevduat yüzde 0,3 artarak 16 trilyon 549 milyar 153 milyon 69 bin lira, yabancı para (YP) cinsinden mevduat yüzde 1,4 yükselişle 10 trilyon 494 milyar 94 milyon 510 bin lira oldu.

Bankalarda bulunan toplam YP mevduatı söz konusu dönemde 270 milyar 696 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken bu tutarın 230 milyar 427 milyon doları yurt içinde yerleşik kişilerin hesaplarında toplandı.

Yurt içi yerleşiklerin toplam YP mevduatında parite etkisinden arındırılmış veriler dikkate alındığında, 26 Mayıs itibarıyla 1 milyar 488 milyon dolarlık artış görüldü.

Yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri arttı

Bankacılık sektöründe yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri, bu dönemde yüzde 1,2 artışla 6 trilyon 412 milyar 359 milyon 139 bin liraya çıktı.

Söz konusu kredilerin 782 milyar 917 milyon 909 bin lirası konut, 44 milyar 232 milyon 854 bin lirası taşıt, 2 trilyon 409 milyar 993 milyon 909 bin lirası ihtiyaç kredileri, 3 trilyon 175 milyar 214 milyon 467 bin lirası ise bireysel kredi kartlarından oluştu.

Bankacılık sektörünün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil toplam kredi hacmi de 26 Mayıs ile biten haftada 129 milyar 221 milyon 251 bin lira artarak 25 trilyon 261 milyar 896 milyon 655 bin liraya yükseldi.

Ankette 7'si yabancı 27'si yerli 34 aracı kurum ve banka tahminine yer verildi.

Haziran 2026 toplantısı için tahmin veren 33 ekonomistin 27'si haftalık repo faizinin sabit bırakılacağı tahmininde bulundu. 6 ekonomist ise politika faizinin 300 baz puan artırılarak %40,00 seviyesine yükseltileceğini öngördü.

Böylece politika faizine ilişkin medyan tahmin %37,00 olurken, ortalama tahmin %37,55 seviyesinde gerçekleşti. En yüksek beklenti %40,00, en düşük beklenti ise %37,00 oldu.

Ankete göre, borç alma ve borç verme faizlerinin de değiştirilmeyeceği ve %35,50-%40,00 bandında bırakılacağı tahmin edildi.

Gelecek Dönem Beklentileri

Ankette yılın kalanındaki dört toplantı için medyan beklenti, üç toplantıda faiz indirimi yapılacağı yönünde oluştu. 10 katılımcının yanıt verdiği 'Yılın kalanında kaç faiz indirimi bekliyorsunuz?' sorusuna ekonomistlerden 3'ü üç toplantıda, 2'si dört toplantıda, 2'si iki toplantıda, 1'i bir toplantıda indirime gidileceğini tahmin etti. 2 ekonomist ise yılın kalanında herhangi bir faiz indirimi beklemediğini aktardı.

2026 yıl sonu gösterge faiz beklentilerinde yukarı yönlü revizyona gidildiği görüldü. Bir önceki anket döneminde %34,00 seviyesinde bulunan yıl sonu beklentisi %34,50'ye yükseldi. 19 ekonomistin katıldığı ankette tahmin aralığı da %29,00-37,00 bandından %32,00-%37,00 aralığına yükseldi.

'2026 yılında beklediğiniz faiz adımlarında yön değişikliği oldu mu?' sorusuna yanıt veren 8 ekonomistin 4'ü 'hayır', 4'ü ise 'evet' cevabını iletti.

2027 sonu faiz öngörüsü de %27,00'den %29,00 seviyesine çıktı. Ekonomistlerin gelecek yıla ilişkin beklenti aralığının ise %22,00-27,50 bandından %24,00 ila %30,00 bandına yükseldiği görüldü.

Merkez Bankası, son iki toplantısında da faizi beklentilere paralel olarak %37,00 seviyesinde sabit tutmuş, gecelik vadede borç verme ve borçlanma faiz oranını da değiştirmemişti.

Ocak ayında 150 baz puanlık piyasa beklentisinin altında bir adımla 100 baz puan indirim kararı alınmış ve faiz %38,00'den %37,00'ye indirilmişti.

Banka, geçen yıl nisan toplantısında gerçekleştirdiği 350 baz puanlık faiz artırımı dışında, 5 toplantıda faiz indirim kararı almış ve toplamda faizi 1.050 baz puan düşürmüştü. 2025 yılı başında %45,00 olan haftalık repo faizi %38,00'e çekilmişti.

TCMB, 11 Haziran toplantısının ardından yılın kalanında 23 Temmuz 2026, 10 Eylül 2026, 22 Ekim 2026 ve 10 Aralık 2026 tarihlerinde olmak üzere toplam 5 PPK toplantısı daha gerçekleştirecek. 2027 yılının ilk yarısı için belirlenen toplantı tarihleri ise 21 Ocak 2027, 18 Mart 2027, 22 Nisan 2027 ve 10 Haziran 2027 oldu.

2026 yılına ilişkin enflasyon raporu sunum tarihleri ise 13 Ağustos 2026 ve 12 Kasım 2026 olarak belirlenmişti.

Enflasyon Tahminleri

Ekonomistlerin 2026 sonu TÜFE beklentisi %29,00 seviyesine çıktı. Yıl sonu tahminlerinde en yüksek beklentiye sahip ekonomist %30,00 olurken, en düşük tahminde bulunan ekonomist ise %24,00 oldu. Nisan ayındaki anket döneminde yıl sonu tahmini %28,00 artış yönünde oluşmuştu.

2027 yıl sonunda enflasyon tahminleri %21,50 seviyesinde korundu. Aynı dönem için tahmin aralığı %20,00 ila %26,00 bandında gerçekleşti.

TCMB, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, 26 Mayıs itibarıyla Merkez Bankası brüt döviz rezervleri 990 milyon dolar azalışla 53 milyar 234 milyon dolara indi. Brüt döviz rezervleri, 22 Mayıs'ta 54 milyar 224 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Bu dönemde altın rezervleri ise 41 milyon dolar artarak 105 milyar 951 milyon dolardan 105 milyar 992 milyon dolara çıktı.

Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri 26 Mayıs haftasında bir önceki haftaya göre 949 milyon dolar azalarak 160 milyar 175 milyon dolardan 159 milyar 226 milyon dolara indi.

TCMB rezervleri Ocak 2024'ten bu yana şöyle (milyon dolar):

Kredi kalemlerinde yükseliş eğilimi devam etti. Tüketici kredileri 3 trilyon 243,1 milyar TL'ye çıkarken, bireysel kredi kartları 3 trilyon 174,7 milyar TL'ye yükseldi. Ticari ve diğer krediler 19 trilyon 509,6 milyar TL olurken, taksitli ticari krediler 4 trilyon 22,7 milyar TL seviyesine ulaştı.

Kurumsal kredi kartları ise 1 trilyon 1,3 milyar TL'ye yükselerek 1 trilyon TL eşiğini aştı. Takipteki alacaklar 723,9 milyar TL'ye çıkarak artışını sürdürdü.

Toplam menkul kıymetler 7 trilyon 547,8 milyar TL'ye yükselirken, toplam mevduat 29 trilyon 558,4 milyar TL'ye çıktı.

KKM'de düşüş sürüyor

Kur Korumalı TL Mevduat ve Katılma Hesapları (KKM) gerilemesini sürdürdü. KKM büyüklüğü haftalık bazda 72 milyon TL azalarak 312 milyon TL seviyesine indi.

Anadolu Ajansının 'Global İletişim Ortağı' olduğu Cumhurbaşkanlığı himayesinde ve AlBaraka Zirve Serisi kapsamında İstanbul Finans Merkezi Halkbank Genel Müdürlüğü'nde düzenlenen 3. Küresel İslami Ekonomi Zirvesi'nin ikinci günü gerçekleştiriliyor.

Şimşek, burada yaptığı konuşmada, kalkınma için sermayenin vazgeçilmez olduğunu ancak son dönemde küresel doğrudan yabancı yatırımlarda görülen artışın büyük ölçüde finans merkezleri üzerinden gerçekleştiğini ve reel yatırımlara işaret etmediğini ifade etti.

Verimlilik ve üretim artışını destekleyen projelere yönelen sermaye akımlarında belirgin bir azalma yaşandığını aktaran Şimşek, Müslüman nüfusun da yoğun olarak yaşadığı gelişmekte olan ülkelerin küresel doğrudan yabancı yatırımlardan aldığı payın son üç yılda yüzde 67'den yüzde 54'e gerilediğini söyledi.

Şimşek, bu noktada 'geçici bir eğilimden ziyade yapısal bir değişim' görüldüğüne dikkati çekerek, sermayenin Batı ülkelerinde yoğunlaştığını ve dünyada jeo-ekonomik bir parçalanma yaşandığını belirtti.

Sermayenin yeniden kalkınma öncelikleriyle buluşturulması gerektiğini vurgulayan Şimşek, yatırımlara yönelen küresel sermayenin büyük ölçüde veri merkezleri ve yapay zeka gibi alanlarda, ağırlıklı olarak da gelişmiş ekonomilerde yoğunlaştığını dile getirdi.

Şimşek, bu tablonun özellikle gelişmekte olan ve Müslüman ülkeler açısından önemli zorluklar doğurduğunu belirterek, dünyanın, Türkiye'nin ve İslam dünyasının da İslami finansa her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

'İslami finans varlıkları açısından Türkiye dahil birçok ülkede henüz kullanılmamış fırsatlar var'

Şimşek, İslami finans varlıkları açısından Türkiye dahil birçok ülkede henüz kullanılmamış fırsatlar bulunduğunu söyledi.

Türkiye'nin İslami finansta piyasa büyüklüğü açısından 9. sırada yer aldığını ancak ilk 5 ülke arasına girme hedefi için yapılması gereken birçok ödev olduğunu ifade eden Şimşek, konuşmasını şöyle sürdürdü:

'Şoklara açık bir dünyada yaşıyoruz. Bu nedenle dayanıklılığa yatırım yapmamız ve güçlü tamponlar oluşturmamız gerekiyor. Bu da İslami finans ürünlerine daha fazla ağırlık vermeyi gerekli kılıyor. Daha fazla yatırımcı çekmek için daha çeşitlendirilmiş bir ürün yelpazesine ihtiyacımız var. Geleneksel finansla rekabet edebilmek için daha fazla ürün sunmamız gerekiyor. Bu da kurumlarımızın daha yenilikçi olmasını gerektiriyor. Bu sistemde likiditeyi artırmamız gerekiyor, Merkez Bankası bu alanda çalışıyor. Aynı zamanda İstanbul Finans Merkezi'ni küresel İslami finans ekosisteminde çok daha güçlü ve etkili bir konuma taşımayı hedefliyoruz.'

Şimşek, bu yıl Türkiye'nin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapacağını anımsatarak, Türkiye için sürdürülebilir yeşil dönüşümün bir gereklilik olduğunu belirtti.

Türkiye'nin son 23 yılda enerji ve doğal gaz için 1,1 trilyon dolardan fazla ithalat faturası ödediği bilgisini paylaşan Şimşek, bu nedenle Türkiye'nin yeşil dönüşümünü kararlılıkla sürdürmesi gerektiğini vurguladı.

sürecek...

ING ekonomisti Francesco Pesole tarafından yayımlanan raporda, Avrupa Merkez Bankası'nın 25 baz puanlık bir faiz artırımı gerçekleştirmesinin ve enflasyonla mücadele kapsamında ek sıkılaşma sinyali vermesinin olası olduğu belirtildi. Ancak Pesole, mevcut küresel belirsizlik ortamında 'bir haftanın bile piyasa görünümü için uzun bir süre olduğunu' vurguladı.

Raporda, Orta Doğu'daki çatışmaların devam etmesi halinde euro üzerinde aşağı yönlü baskının artabileceği ifade edildi. Bu senaryoda EUR/USD paritesinin 1.15 seviyesine doğru gerileyebileceği öngörülürken, gece işlemlerinde kurun iki aylık dip seviyelerden biri olan 1.1592'ye kadar indiğine dikkat çekildi.

Analistler, ECB kararının yanı sıra jeopolitik gelişmelerin de kısa vadede euro/dolar paritesinin yönü üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini belirtiyor.

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği (AB) ve Avro Bölgesi'nin nisan ayına ilişkin perakende satış verilerini yayımladı.

Buna göre, AB'de perakende satışlar nisanda aylık bazda yüzde 0,5 azalırken, yıllık bazda yüzde 0,9 arttı. Avro Bölgesi'nde ise perakende satışlar nisanda bir önceki aya kıyasla yüzde 0,4 düşerken, yıllık bazda yüzde 1 yükseldi.

Piyasa beklentisi, Avro Bölgesi'nde perakende satışların aylık yüzde 0,3 azalacağı, yıllık yüzde 0,3 artacağı yönündeydi.

Aylık bazda perakende satışlarda en fazla düşüş yüzde 4,5 ile Danimarka'da, yüzde 2,6 ile Romanya'da, yüzde 1,8 ile Belçika ve Slovakya'da gerçekleşti. En fazla artış ise yüzde 1,9 ile Litvanya'da, yüzde 1 ile Malta'da ve yüzde 0,3 ile Fransa'da ölçüldü.

Nisanda, yıllık bazda perakende satışlar en fazla yüzde 5,7 ile Romanya'da, yüzde 2,1 ile Belçika'da ve yüzde 0,6 ile Avusturya'da düşerken, Litvanya'da yüzde 8,9, Bulgaristan'da yüzde 7,4 ve Lüksemburg'da yüzde 6,6 arttı.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, mayıs ayında sanayi grubu sektörlerinden otomotiv endüstrisi, 3,3 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

En fazla ihracat yapan sektörler arasında kimyevi maddeler ve mamulleri 3 milyar dolarla ikinci, elektrik ve elektronik sektörü 1,5 milyar dolarla üçüncü sırada yer aldı.

Mayıs ayında oransal olarak ihracatını en fazla artıran sektör, yüzde 33,9 ile savunma ve havacılık sanayisi oldu. Türkiye ihracatının yüzde 83,2'sini gerçekleştiren sanayi grubunun dış satımı, söz konusu ayda 16,2 milyar dolar olarak hesaplandı.

Geçen ay ihracatın yüzde 14,2'sini gerçekleştiren tarım grubunda yüzde 11 azalışla 2,8 milyar dolarlık, ihracatın yüzde 2,6'sını oluşturan madencilik grubunda ise yüzde 5,5 düşüşle 501,9 milyon dolarlık dış satım yapıldı.

En fazla ihracat Almanya'ya

Geçen ay en fazla ihracat yapılan ülkeler 1,5 milyar dolarla Almanya, 1,2 milyar dolarla ABD ve 1 milyar dolarla İtalya oldu.

Bu dönemde en çok ihracat yapan iller ise 7,4 milyar dolarla İstanbul, 2 milyar dolarla Kocaeli ve 1,7 milyar dolarla Ankara olarak sıralandı.

Söz konusu dönemde parite, ihracata 347 milyon dolarlık katkı verdi.

TİM verilerine göre, sektörel bazda 2025 ve 2026'nın mayıs ayları ve son 12 aylık ihracat verileri, değişim oranları ve toplam içindeki payları şöyle (bin dolar):

Günün ilk yarısında düşüş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 110,36 puan ve yüzde 0,79 düşüşle 13.855,29 puana indi.

Toplam işlem hacmi 98,9 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 0,52, holding endeksi yüzde 0,05 değer kazandı.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 13.814,17 puanı, en yüksek 14.188,99 puanı gördü.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 41'i yükselirken 58'i düştü, 1'i yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri, Astor Enerji, ASELSAN, Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ, Türk Hava Yolları ve Sasa Polyester oldu.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 2,31 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybeden ise yüzde 2,92 ile metal eşya makina oldu.

Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 0,58, sanayi endeksi yüzde 1,44 ve teknoloji endeksi yüzde 2,17 değer kaybederken, mali endeks yüzde 0,64 değer kazandı.

Küresel piyasalarda, jeopolitik gerginliklere teknoloji ve yapay zeka şirketlerinde görülen satış baskısının da eklenmesiyle negatif bir seyir izleniyor. BIST 100 endeksi, güne pozitif başlamasına karşın küresel piyasalardaki negatif seyre paralel günün ilk yarısında değer kaybetti.

Analistler, günün geri kalanında yurt içinde para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.700 ve 13.600 puanın destek, 14.000 ve 14.100 puanın direnç konumunda olduğunu ifade etti.

Altının ons fiyatı 4 bin 470 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 39,50, bileşik getirisi yüzde 43,40 olarak gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1630, sterlin/dolar paritesi 1,3440 ve dolar/yen paritesi 159,9 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 45,9760 liradan, avro 53,5860 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,8 artışla 4 bin 470 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 2 azalışla 95,3 dolardan işlem görüyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, işsizlik oranının 36 aydır tek haneli seyrini sürdürdüğünü belirterek, 'İstihdam sayımız, aynı dönemde 32 milyon 166 bin kişi, istihdam oranı ise yüzde 48,1 oldu. İş gücü sayımız, 35 milyon 34 bin kişi, iş gücüne katılma oranımız ise yüzde 52,4 olarak gerçekleşti.' açıklamasında bulundu.

Işıkhan, NSosyal hesabından, 2026 yılı nisan ayı iş gücü istatistiklerine ilişkin yaptığı paylaşımda, 'İşsizlik oranı, nisan ayında bir önceki aya göre 0,1 puan artış gösterdi. Geçen yılın aynı ayına göre ise 0,5 puan azalarak yüzde 8,2 olarak gerçekleşti. Böylelikle 36 aydır tek haneli seyrini sürdürdü. İstihdam sayımız, aynı dönemde 32 milyon 166 bin kişi, istihdam oranı ise yüzde 48,1 oldu. İş gücü sayımız, 35 milyon 34 bin kişi, iş gücüne katılma oranımız ise yüzde 52,4 olarak gerçekleşti.' ifadelerini kullandı.

İş gücünü artıracak, istihdamı güçlendirecek dinamik ve etkin politikaları hayata geçirmeye devam edeceklerini vurgulayan Işıkhan, en büyük hedeflerden birisinin gençleri geleceğin teknolojilerine ve üretime yöneltmek, nitelikli beceriler kazanmalarını sağlayarak onları istihdama kazandırmak olduğunun altını çizdi.

Bakan Işıkhan, şunları kaydetti:

'Uyguladığımız GÜÇ gibi programlarımızın olumlu sonucu olarak bir önceki aya göre 0,8 puan, bir önceki yılın aynı ayına göre 1,4 puan azalan gençlerde işsizlik oranı yüzde 14,5'e geriledi. Gençlerin iş gücü piyasasına geçişlerini kolaylaştıracak kapsamlı ve bütüncül politikaları uygulamayı sürdüreceğiz. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde ülkemizin çalışma hayatını geleceğin ihtiyaçlarını da dikkate alarak geliştireceğiz.'

Fenerbahçe Spor Kulübü Başkanı Sadettin Saran hakkında sahibi olduğu medya grubu aracılığıyla yapılan maç yayınında yasadışı bahis reklamı yapıldığı iddiasına ilişkin iddianame hazırlanmıştı. Haklarında 3 yıla kadar hapis cezası talep edilen Saran ile kardeşi Alan Kenan Saran'ın da aralarında bulunduğu 4 sanığın yargılandığı dava karara bağlandı.

İstanbul 23.Asliye Ceza Mahkemesi'nde görülen duruşmaya, sanık Sadettin Saran katılmazken, tarafların avukatları hazır bulundu. Duruşmada, Saran'ın bulunmaması nedeniyle son sözü alınamadı. Beyanda bulunan Türkiye Futbol Federasyonu vekili, sanıkların cezalandırılmalarını talep etti. Savunma yapan sanıkların avukatları ise, müvekkillerinin beraatlarını istedi.

Kararını açıklayan mahkeme, sanık Sadettin Saran ile kardeşi Alan Kenan Saran'ın, 'kişileri reklam vermek veya çeşitli yollarla yasadışı bahis oynamaya teşvik etmek' suçundan 2'şer yıl 6'şar ay hapis ile 562 bin 500'er lira adli para cezasına çarptırılmasına hükmetti.

Mahkeme, sanıklar Emre Eren ile Azade Zeynep Haksal'ın ise aynı suç yönünden ayrı ayrı beraatlarına karar verdi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nca hazırlanan iddianamede Alan Kenan Saran, Azade Zeynep Haksal, Emre Eren ve Sadettin Saran ‘şüpheli' sıfatıyla yer aldı. Hazırlanan iddianamede, Saran İnternet Televizyon Yayıncılık A.Ş bünyesinde hizmet veren S SPORT + logolu internet yayın platformunda yayınlanan futbol müsabakalarında sanal reklam teknikleri ile ruhsatsız ve yasa dışı bahis sitelerinin reklamlarının yapıldığının tespit edildiği anlatıldı.

Hazırlanan iddianamede, yapılan tespitler doğrultusunda Saran İnternet Televizyon Yayıncılık A.Ş yönetim kurulu başkanı Steven Sadettin Saran, yönetim kurulu başkan vekili Alan Kenan Saran, şirketin genel müdürü ile aynı zaman sorumlu müdürü olan Azade Zeynep Haksal ve şirketin futbol karşılaşmalarının yayınlamasına yönelik organizasyonundan sorumlu genel müdürü Emre Eren'in savunmalarında suçlamaları kabul etmedikleri, maç yayınlarının sözleşme yapılan kuruluş yahut spor kulüplerinden temin edildiğini, yapılan sözleşmeler kapsamında maç yayınlarının doğrudan ve müdahalesiz olarak yayınlamakla mükellef oldukları, maç yayınlarını sağlayan kuruluş veya kulübün yayın içeriği hakkında yayıncıya bilgi vermediklerini, ayrıca yasadışı bahis reklamlarının sansürleneceği şekilde maçın yayınlarının yapılmasının teknik olarak mümkün olmadığı, bu nedenle kendileri dahil olmak üzere bir çok yayıncının yasadışı bahis reklamları yer alan maçları yayınlamak durumunda olduklarını söyledikleri belirtildi.

Şüpheliler ayrıca, İspanya en üst düzey futbol ligi - Primera Division ile iletişime geçtiklerini ancak yapılan yazışmalardan olumlu sonuç alamadıklarını ve bu durumu da kamuoyuna duyurduklarını söyledikleri kaydedildi.

Hazırlanan iddianamede şüpheliler Sadettin Saran ve Alan Kenan Saran'ın ‘kişileri, reklam vermek ve sair surette spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarını oynamaya teşvik etmek' suçundan 1'er yıldan 3'er yıla kadar hapis cezasına çarptırılması talep edildi.

Şüpheliler Azade Zeynep Haksal ve Emre Eren'in ise aynı suçu zincirleme şekilde işledikleri gerekçesiyle 1'er yıl 3'er aydan 5'er yıl 3'er aya kadar hapis cezası istendi.

Daha sonra Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından açılan, ASELSAN, TÜBİTAK Bilgem ile yarıştıkları yarışmayı tek dron imha etmeyi başaran çözümle kazandıklarını dile getiren Dayanç, böylece ALKA sisteminin doğduğunu ve teslimatlara başladıklarını belirtti.

Öncelikle kritik tesislerin yurt içinde korunmasını, daha sonra da operasyonel birliklerin özellikle yoğun sürü kamikaze dron tehditlerine karşı korunmasını sağlayacak şekilde sistemi geliştirdiklerini dile getiren Dayanç, şöyle konuştu:

"2,5 kilovatla başladığımız bu ilk sistemimizden sonra 5 kilovat ve 10 kilovatlara çıkmış durumdayız. Günümüzde dron tehditlerinin hızları, tehdit tipleri arttı. İlk başlarda hepsi elektronik radyo kontrollü olurlarken şu anda kablolu tiplere geçtiler ve soft kill tarzında elektronik karıştırmaya karşı robust (dayanıklı) bir hal almış oldular. ALKA, hem soft kill hem de hard kill yapabilecek bir kabiliyet kazanarak sistemde var olmaya devam ediyor.

Halihazırda envantere vermiş durumdayız. Operasyonel olarak görev yapıyor 10 kilovatlık sistemimiz ve sürekli geliştirmeye haiz. Çünkü tehditler her geçen gün hızlanıyor. Dolayısıyla algılama ve tespit zamanlarını kısma, iyileştirmeler konusunda radarımızda güncellemeler yaptık. Daha fazla hedefi tespit edebilmek adına da yeni radar teknolojilerine geçmek üzerine çalışmalar yapıyoruz."

⁠Hava savunmanın son noktası

Yapay zeka algoritmalarını ALKA'da uyguladıklarını anlatan Dayanç, özellikle dron sayısı çok arttığı zaman operasyonel reaksiyon süresini kısmak için algoritmaları komuta kontrol sisteminin içine gömdüklerini ifade etti. Dayanç, "Hem algılama süresini hem önceliklendirmeyi hem de operatöre düşen zamanlamayı kısacak şekilde tedbirlerimizi aldık. Güncelliyoruz. Sahadan gelen geri bildirimlerden her geçen gün iyileştirmeye devam ediyoruz." dedi.

Plakanın kalınlığı, vurma bölgesi ve lazer çıkış enerjisine bağlı olarak dronların 1 ile 5 saniye aralığında etkisiz hale getirilebildiğini belirten Dayanç, "Her geçen gün enerjimizi artırıyoruz. Enerjimiz arttıkça bu süre giderek kısalıyor." diye konuştu.

Dayanç, ALKA'nın kritik altyapıları, intikal eden birlikleri, üs bölgelerini korurken hava savunmasının son noktası olarak görev yaptığını vurguladı.

Geleceğin ihtiyaçları için gelişiyor

Koray Dayanç, dünyada bu alandaki çeşitli çözümlerle paralel şekilde geliştirme çalışmalarını sürdürdüklerini dile getirerek şunları kaydetti:

"ROKETSAN olarak ALKA, sürekli gelişim içinde tuttuğumuz bir altyapımız, yönlendirilebilir enerji sistemimiz. Bu konuda sahadan aldığımız geri bildirimler ve operasyonel tecrübelerimizle Türk Silahlı Kuvvetlerinin gelecekteki ihtiyaçlarını da çözecek şekilde ilerliyoruz. Özellikle ÇELİK KUBBE'nin lazer gücü olarak, çok katmanlı hava savunma unsuru olarak ALKA'nın yer almasını ve son noktada hard kill olarak görev yapmasını konumlandırıyoruz. Bu konuda da çalışmalarımız devam ediyor."

ALKA'nın enerji gücünün gelişimine ilişkin soruya Dayanç, "Daha hızlanacağız. Yani 2x2x2 şeklinde değil de belki 5, 10, 20 katlar şeklinde ilerlememiz gerekiyor. Çünkü tehditler çok hızlı ve asimetrik şekilde gelişiyor. Dolayısıyla güç çarpanını da hızlı bir şekilde artıracağız." yanıtını verdi.

Küresel jeopolitik belirsizliğin ve ekonomik istikrarsızlığın arttığı bu dönemde, AB için genişlemenin her zamankinden daha fazla önem taşıdığına işaret eden Costa, bunun Avrupa için jeostratejik bir zorunluluk olduğunun altını çizdi.

Costa, genişlemenin güven inşa edilmesine dayandığını da belirterek, iyi komşuluk ilişkileri ve bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Bu bağlamda, Belgrad-Priştine Diyaloğu ve 2023 tarihli Ohrid Anlaşmalarının tam olarak uygulanmasının kritik önem taşıdığına dikkati çeken Costa, AB'nin politikalarıyla ve değerleriyle, özellikle de ortak dış ve güvenlik politikasıyla uyum sağlanması gerektiğini söyledi.

Costa, aynı zamanda devam eden reformların hayata geçirilmesi gerektiğine işaret ederek, "Katılım sürecinde ilerleme kaydedebilmek için bu reformlar gereklidir. Hukukun üstünlüğü alanındaki reformları hızlandırmayı sürdürmeniz konusunda sizi teşvik ediyoruz." diye konuştu.

Üyelik sürecinde ilerleme hızının Sırbistan'ın kendi kararlılığına bağlı olduğunun altını çizen Costa, "Zaman çok değerlidir. AB'nin kapısı açık olmaya devam ediyor ancak kararlı adımlar atmak için fırsat penceresi şu anda açık." ifadelerini kullandı.

"Geçmişi geride bırakarak geleceğe odaklanmak gerek"

Costa, genişleme sürecinin kolay olmadığına, hem AB hem de özellikle aday ülkeler açısından oldukça talepkar ve zorlu olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Katılım süreci liyakate dayalı bir süreçtir. Bu nedenle tüm ülkelerin farklı kriterleri yerine getirmesi gerekir. Reformların adım adım hayata geçirilmesi gerekmektedir. Bazı reformlar zordur ve bu nedenle çözümler bulmaya çalışmamız gerekir. Bizim açımızdan genişleme, özellikle de Batı Balkanlar'ın genişlemesi, AB'nin yaptığı en önemli jeopolitik yatırımdır."

Batı Balkanlar'daki ülkeler arasındaki ilişkiler ve AB ile ilişkilerin iyi olması gerektiğinin altını çizen Costa, bölgedeki çatışmaların Avrupa'nın diğer bölgelerine kıyasla daha yakın tarihli olduğunu anımsattı.

Costa, diğer taraftan AB üyelik sürecinin fırsat teşkil ettiğini belirterek, "Batı Balkanlar'daki 6 ülkenin tamamı arasında çok iyi ilişkiler kurulması büyük önem taşımaktadır. Geçmişi aşmak onu unutmak anlamına gelmez ancak onun yüklerinden kurtulup ilerleyebilmek anlamına gelir. Geçmişi geride bırakarak geleceğe odaklanmak gerekir." diye konuştu.

Sırbistan'dan AB üyelik sürecinde kararlılık açıklaması

Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic de ülkesinin AB üyelik sürecinde gereken reformları uygulamaya kararlı olduğunu vurgulayarak, fikir ve gelecek planlarını açık şekilde konuşabildikleri için Costa'ya teşekkür etti.

AB ile güçlü ekonomik bağları olduğunu dile getiren Vucic, "AB ile dış ticaret hacmimiz 58 milyar avroya ulaştı. Sırbistan'ın AB üyeliğine aday ülkeler için geçerli olan kurallarla uyum sağlamaya devam etmesi önemli." dedi.

Vucic, Sırbistan'ın yakın zamanda 2. ve 3. kümeleri açmak için gerekli koşulları sağlayacağı temennisinde bulunarak, ülkesinin son 5 yılda hiç fasıl grubu açmamasını Ukrayna'daki savaşa bağladı.

Yarın Karadağ'da düzenlenecek AB Zirvesi için katılımının güvenlik endişesi nedeniyle uygun bulunmaması yönündeki Sırbistan Güvenlik Ajansının tavsiyesini de değerlendiren Vucic, "Karadağ'a gidiyorum. Bizim için endişe oluşturan durumları da orada paylaşacağım." değerlendirmesini yaptı.

Bu kapsamda, kentte 1-15 Temmuz arasında gösteri ve yürüyüşlere izin verilmeyecek.

Esenboğa Havalimanı ile zirve için kullanılacak Etimesgut Havalimanı güzergahları, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nin bulunduğu Söğütözü Mahallesi, zirve katılımcılarının konaklayacağı otellerin çevresi ve geçiş güzergahları kırmızı alan olarak belirlenecek.

Söz konusu bölgelere araç ve yaya girişleri kontrollü şekilde sağlanacak. Delegasyonların konaklayacağı 15 otelin bulunduğu bölgelerde de güvenlik tedbirleri artırılacak.

Zirve süresince 40 bin emniyet ve jandarma personeli sahada görev yapacak. Güvenlik tedbirlerine sivil polisler de destek verecek.

Ankara genelindeki Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (KGYS) kameralarının yanı sıra 100 kritik noktaya üst düzey gözcü kameralar yerleştirilecek.

Esenboğa Havalimanı ve çevresinde olağanüstü güvenlik önlemleri uygulanacak. Havalimanına yurt dışından yapılacak uçuşlara kısıtlama getirilecek.

Ankara'ya giriş noktalarında güvenlik kontrolleri sıklaştırılacak. Zirveye katılacak delegasyonların yanı sıra lider eşlerinin katılacağı kültürel gezi programları için de ayrı güvenlik planlaması yapılacak.

Yurt dışında eylemlere karıştığı ve güvenlik birimlerince takip edildiği bildirilen kişilerin Türkiye'de olası protesto girişimlerinde yer almalarını önlemek amacıyla ilgili ülkelerle bilgi paylaşımı yapılacak. Bu kapsamda, haklarında istihbarat raporu bulunan kişilerin Esenboğa Havalimanı'ndan başkente girişine izin verilmeyecek.

Hazırlıklar, geçen yılki NATO Zirvesi'ne yaklaşık 6 bin kişinin katılması dikkate alınarak en az bu büyüklükte bir katılım senaryosuna göre yürütülüyor.

İçişleri Bakanlığı'nda güvenlik toplantısı yapılmıştı

İçişleri Bakanlığı'nda, Bakan Mustafa Çiftçi'nin başkanlığında, 36. NATO Zirvesi için güvenlik toplantısı gerçekleştirilmişti.

İlgili yöneticilerin de katıldığı toplantıda, zirveye ilişkin güvenlik tedbirleri tüm yönleriyle ele alındı.

Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı tarafından kapsamlı sunumlar yapıldı.

Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenecek zirvenin huzur ve güven içerisinde gerçekleştirilmesi için tüm hazırlıkların titizlikle sürdüğü belirtildi.

Tera Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen, Türkiye'nin risklerinin uluslararası sermaye tarafından sistematik biçimde gizlenen yapısal fırsatlarına kıyasla sürekli olarak aşırı fiyatlandığını belirterek, 'Şu an Türkiye, makroekonomik koşullar, politika yönelimi ve yasal düzenlemelerin bir araya geldiği, fırsatın alışılmadık biçimde net göründüğü bir konjonktürü temsil ediyor' dedi.

Tera Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen, yaptığı yazılı açıklamada, Türkiye'ye yirmi yılı aşkın süredir yatırım yaptığını kaydederek, bu süre zarfında döviz krizini, küresel finansal dalgalanmayı, kredi notu indirimlerini, darbe girişimini, Kovid-19'u ve tarihinin en yıkıcı depremlerinden birini gördüğünü, ülkenin bu sıkıntıları nasıl göğüslediğini yakından izlediğini anlattı.

Konuya ilişkin makalesi Reuters'ta da yer alan Tezmen, bu olumsuzluklar karşısında uluslararası sermaye piyasalarında her zaman 'Türkiye'nin çok oynak ve öngörülemez bir piyasaya sahip olduğuna dair' söylemin gündeme geldiğini, ancak her seferinde o türbülans boyunca pozisyonunu koruyan yatırımcıların konsensüse sığınanlardan çok daha iyi sonuçlar elde ettiğini vurguladı.

Tezmen, Türkiye'nin elbette riskler barındırdığını kaydederek, şu açıklamalarda bulundu: 'Burada yatırım yapan her ciddi yatırımcı Türkiye'nin yapısını biliyor. Döviz dinamikleri, kurumsal gelişim hızı, regülatif ortam. Asıl söylemek istediğim şu: Türkiye'nin riskleri, uluslararası sermaye tarafından sistematik biçimde gizlenen yapısal fırsatlarına kıyasla sürekli olarak aşırı fiyatlanıyor. Şu an Türkiye, makroekonomik koşullar, politika yönelimi ve yasal düzenlemelerin bir araya geldiği, fırsatın alışılmadık biçimde net göründüğü bir konjonktürü temsil ediyor. Sermaye tahsisinin güçleştiği bu ortamda yatırımcılar artık salt büyüme aramıyor, gerçek üretim kapasitesine ve güvenilir kurumsal çerçevelere sahip ekonomilerde yapısal temelli büyüme arıyor. Türkiye'nin tam da bu çerçeveden değerlendirilmesi gerekiyor.'

Yabancı yatırımcılar ve nitelikli iş gücüne yönelik önemli teşvikler getirildi

Emre Tezmen, Türkiye'nin 'gerçek anlamda köklü bir para politikası düzeltmesinden geçtiğini' belirterek, Mayıs 2023'te yüzde 8,5 olan politika faizinin Mart 2024'te yüzde 50'ye yükseltilmesinin, Türk sermaye piyasalarını uzun yıllar etkileyen negatif reel faiz ortamını sona erdirdiğini ifade etti.

Bu adımın 'Ortodoks makroekonomiye yapısal bir bağlılık beyanı' niteliğinde olduğunu kaydeden Tezmen, para politikalarındaki dönüşümü yabancı yatırımı teşvik etmeye yönelik yasal düzenlemelerin izlediğini anlattı.

TBMM'de kabul edilen düzenlemelerle yabancı yatırımcılar ve nitelikli iş gücüne yönelik önemli teşvikler getirildiğini belirten Tezmen, son üç yılda Türkiye'de ikamet etmeyen kişilerin yurt dışı kaynaklı gelirlerine 20 yıllık vergi muafiyeti sağlanacağını, İstanbul Finans Merkezi'nde faaliyet gösteren şirketler ile çalışanlara çeşitli vergi avantajları sunulacağını aktardı.

Ürettiklerini ihraç eden imalatçılar için kurumlar vergisinin yüzde 12,5'e düşürülmesine ilişkin Tezmen, 'Bu küçük bir ayarlama değil. Türkiye'nin sanayi sermayesinin rekabetçi maliyetini yeniden konumlandıran yapısal bir adım' değerlendirmesinde bulundu.
Tezmen, Türkiye'nin hareketli sermaye ve nitelikli insan kaynağını çekebilmek için kurumsal ve mali altyapısını güçlendirdiğini belirterek, bunun uluslararası yatırımcıların geçmişte değerlendirdiğinden farklı bir Türkiye tablosu ortaya koyduğunu vurguladı.

'Coğrafi avantaj daha görünür hale geldi'

Türkiye'nin coğrafi konumunun uzun yıllardır önemli bir avantaj sunduğunu ancak küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği mevcut dönemde bu avantajın daha görünür hale geldiğini kaydeden Tezmen, ülkenin Avrupa, Körfez ve Orta Asya'nın kesişim noktasında yer aldığını belirtti.

Türkiye'nin güvenilir üretim tabanı, derin bankacılık sistemi ve kurumsal ölçeğe sahip sermaye piyasalarıyla bölgesel yatırım merkezi konumunu güçlendirdiğinin altını çizen Tezmen, İstanbul Finans Merkezi'nin de bu yaklaşımın kurumsal yansıması olarak tasarlandığını bildirdi.

Mart ayında BlackRock Üst Yöneticisi Larry Fink'in İstanbul'da Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ekonomi yönetimiyle gerçekleştirdiği görüşmenin Türkiye'ye yönelik uluslararası yatırım ilgisinin göstergelerinden biri olduğunu belirten Tezmen, bu temasların uzun vadeli yatırım perspektifi açısından önemli sinyaller verdiğini kaydetti.

Tezmen, Körfez ülkelerindeki fonların yatırım tercihlerinde son yıllarda önemli değişim yaşandığını kaydederek, bu fonların artık yalnızca finansal getiri değil, üretim kapasitesi, güçlü iç pazar ve güvenilir kurumsal çerçeveye sahip ekonomiler aradığını ifade etti.
Türkiye'nin bu üç kriteri aynı anda karşılayan az sayıdaki ekonomilerden birisi olduğunu vurgulayan Tezmen, yurt dışında tutulan Türk sermayesinin ülkeye dönüşünü kolaylaştıran düzenlemelerin de sermaye piyasalarının derinliği ve likiditesi üzerinde önemli etkiler oluşturabileceğini dile getirdi.

'Türkiye önemli yatırım fırsatları sunuyor'

Emre Tezmen, 'Sermayenin yurda dönüşüne ilişkin hükümler salt mali bir düzenleme değil. Türk devleti ile Türk özel sermayesi arasındaki ilişkinin gidişatına dair bir beyan' ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin uzun vadeli görünümüne ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Tezmen, genç ve eğitimli nüfus, ihracat rekabetçiliğine sahip sanayi altyapısı, finansal sistemin kurumsal derinliği ve stratejik coğrafi konumun ülkenin temel avantajları arasında yer aldığını belirtti.

Tezmen, 'Bu, riskleri görmezden gelmek için bir çağrı değil. Onları doğru fiyatlamak için bir çağrı' değerlendirmesinde bulunarak, küresel sermayenin yeniden konumlandığı mevcut dönemde Türkiye'nin önemli yatırım fırsatları sunduğunu ifade etti.