Çin ziyaretini sürdüren ABD Başkanı Trump, Fox News kanalından Sean Hannity'ye verdiği röportajda, Şi ile görüşmesini değerlendirdi.

Trump, Çin Devlet Başkanı Şi'nin, hem İran'la anlaşmanın sağlanması hem de Hürmüz Boğazı'ndaki ticari geçişlerin yeniden başlamasını umduğunu söylediğini aktardı.

ABD Başkanı, 'Devlet Başkanı Şi, (İran'la) bir anlaşma yapılmasını istiyor. Kendisi bir teklifte de bulundu, 'Eğer herhangi bir şekilde yardımcı olabilirsem, yardımcı olmak isterim.' dedi. Kendisi, Hürmüz Boğazı'nın açık kalmasını istiyor, bu kadar çok petrol satın alan herkesin onlarla (İranlılarla) bir tür ilişkisi olduğu açıktır ancak o, herhangi bir şekilde yardımcı olabilirse olmak istediğini belirtti.' ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, makalesinde, bölgesel çatışmalar ve krizlerin bugün küresel ölçekte ortak güvenliğe, ekonomik refaha ve istikrara yönelik kapsamlı birer meydan okuma niteliğinde olduğuna işaret etti.

Küresel sistemin, çatışmacı jeopolitik rekabetin getirdiği yeni asimetrik riskler, enerji arz güvenliğinde yaşanan kırılmalar ve buna bağlı finansal dalgalanmalar karşısında ciddi bir stres testiyle karşı karşıya olduğuna dikkati çeken Erdoğan, bununla birlikte, yapay zeka eksenli yaşanan büyük dönüşümün ortaya çıkardığı yeni dinamiklerin küresel sistemin kırılganlıklarını daha da derinleştirdiğini vurguladı.

Erdoğan, tüm bu sınamaların uzun zamandır vurguladıkları üzere, mevcut uluslararası sistemin ve küresel yönetişim mekanizmalarının yetersizliğini ve reform ihtiyacını apaçık ortaya koyduğunu, 2014 yılındaki Birleşmiş Milletler Genel Kuruluna hitabında uluslararası sistemin hem yapısının hem de meşruiyetinin tartışmalı hale geldiğini dile getirerek daha adil bir dünyanın mümkün olabileceğini 'Dünya 5'ten büyüktür' ifadesiyle ortaya koyduğunu hatırlattı.

'Üzülerek belirtmeliyim ki o günden bugüne küresel sistemin daha adil ve kapsayıcı bir niteliğe kavuşması adına anlamlı bir ilerleme kaydedilemedi. Tam tersine kurallara dayalı uluslararası düzen daha fazla erozyona uğradı.' değerlendirmesinde bulunan Erdoğan, bunun en açık ve acı örneğinin Gazze'de yaşananlar olduğuna dikkati çekti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:

'İsrail, işlediği insanlık suçlarıyla insanlığın ortak değerlerini ayaklar altına almaktadır. Türkiye olarak, küresel ve bölgesel krizlerin üstesinden ancak 'uygulanabilir kurallara' dayalı bir düzen inşa ederek gelinebileceğini savunuyoruz. Bu kapsamda bölgemizde ve küresel düzeyde kriz ve çatışmaların sona erdirilmesi adına hem çok taraflı örgütler nezdinde hem de müstakilen sorumluluk almaktan kaçınmıyoruz. Barış diplomasisi ve arabuluculuk girişimlerimizde tüm taraflarla güven temelinde diyalog kuruyor, meselelerin diplomasi masasında çözülmesi için somut adımlar atılmasını sağlıyoruz. Küresel barış ve refah adına yürüttüğümüz ilkeli diplomasimizin dünya çapında tebarüz ettiğini görmekten memnuniyet duyuyoruz. Ancak daha adaletli, kapsayıcı ve istikrarlı bir barış ve refah ikliminin oluşturulması adına ikili, bölgesel ve küresel ortaklıkların genişletilmesi gerektiği aşikardır. Bu noktada bölgesel anlaşmazlıkların öncelikle bölge ülkelerinin kurumsal inisiyatifleriyle çözülmesi gerektiğine inanıyoruz. 'Bölgesel sahiplenme' anlayışımız doğrultusunda, başta Türk Devletler Teşkilatı olmak üzere, üyesi olduğumuz örgütlerle ve komşularımızla ortak girişimlere her zaman açık olduğumuzun altını çizmek istiyorum.'

'Dostluk hukukumuzun geçmişi eskiye dayanmaktadır'

BM Güvenlik Konseyinin yapısal sorunları, bölgesel ve küresel çatışmaların çözümü ve kalıcı ekonomik refahın tesis edilmesi başta olmak üzere hemen her kritik meselede dost ve kardeş Kazakistan'la yürütülen işbirliği ve ortaklıkların, Türkiye'nin dış politikası açısından müstesna bir nitelik taşıdığını vurgulayan Erdoğan, 1991'de Türkiye'nin, bağımsızlığını ilan ettiği gün Kazakistan'ı tanıyan ilk ülke olduğunu, o günden itibaren gücünü ortak tarih, kültürel ve manevi bağlardan alan ilişkilerin her geçen gün kuvvetlendiğini anımsattı.

Erdoğan, iki ülkenin dostluk hukukunun ve manevi bağlarının geçmişinin çok daha eskiye dayandığını hatırlatarak, '2000'li yıllardan itibaren ise ikili ilişkilerimizde yeni bir eşik aşılmış, siyasi, ekonomik ve kültürel alanda inşa ettiğimiz kurumsal mekanizmalarla işbirliği ve ortaklıklarımız daha somut neticeler vermeye başlamıştır. Enerji, ulaştırma, lojistik ve savunma sanayii başta olmak üzere, ekonomik alandaki işbirliğimiz, eğitim ve kültür sahasındaki ortaklıklarımızla daha geniş ve sağlam bir zemine yayılmaktadır.' ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2012 yılında ihdas edilen Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi ile ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi noktasında önemli kazanımlar elde edildiğini belirtti.

Bugün Kazakistan ile ticaret hacminin 10 milyar dolar seviyesine yaklaştığını aktaran Erdoğan, Türk iş insanlarının bugüne kadar Kazakistan'a yaptığı doğrudan yatırımların 6 milyar dolara yaklaştığını kaydetti.

'Ziyaretin, siyasi, ekonomik ilişkileri geliştireceğine inanıyorum'

Türk müteahhitlerin Kazakistan'da 30 milyar doları aşan 550'ye yakın proje tamamladığını, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'le belirlenen ticaret hacmi hedefinin 15 milyar dolar olduğunu ifade eden Erdoğan, karşılıklı çabalarla bu hedefe de kısa sürede ulaşılacağına inancının tam olduğunu vurguladı.

Halklar arasındaki kardeşlik bağlarını güçlendiren eğitim, spor ve kültürel alanlardaki ilişkileri de mükemmel hale getirmenin öncelikli gündem maddeleri olduğunu belirten Erdoğan, 'Bilindiği üzere, Türk Devletleri Teşkilatı'nın 2026 yılı Turizm Başkenti olarak Ankara seçilmiştir. Bu vesileyle Kazak kardeşlerimizi zengin kültürel, tarihi ve beşeri mirasıyla Türk dünyasının ortak hafızasını yansıtan Başkentimize davet etmek istiyorum. Yıl boyunca yapacağımız tarihi, kültürel ve sportif etkinliklerde Kazak kardeşlerimizi de aramızda görmekten memnuniyet duyacağız.' ifadelerine yer verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan,14 Mayıs'taki Kazakistan ziyaretinin kendileri için oldukça anlamlı olduğunun altını çizerek, şu değerlendirmede bulundu:

'ABD-İsrail ile İran arasındaki kriz, Gazze'deki kırılgan ateşkes süreci başta olmak üzere, bölgemizin hem siyasi hem de enerji güvenliği ve arzı sorunları gibi ekonomik düzlemde sınandığı bu günlerde Kazakistan'da yapacağımız ikili görüşmeler büyük önem taşımaktadır. Bu ziyaretin hem ülkelerimiz arasındaki siyasi, ekonomik ve ticari ilişkileri geliştireceğine hem de halklarımız arasındaki kadim dostluğa katkıda bulunacağına inanıyorum. Yine bu ziyaret kapsamında Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Gayriresmi Zirvesi'ne katılacağız. Bu zirvede, Türk dünyası olarak siyasi, ekonomik ve kültürel işbirliği ve ortaklık potansiyellerimizi istişare edecek, bölgesel siyasi ve ekonomik sınamaları değerlendirme fırsatı bulacağız. Türk dünyasını temsil eden devletler olarak bizler, Hoca Ahmet Yesevi'nin 'Yoklar doymadığında, varlar ağlamıyorsa dünya tez yıkılır' anlayışıyla bölgemizde ve dünyada barış, refah ve huzur ikliminin tesisi için sorumluluk almaktan hiçbir zaman kaçınmayacağız.'

Sermaye Piyasası Kurulu kararı kapsamında, Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) çerçevesinde ANELE.E ve BIGEN.E paylarına yeni tedbir getirildi.

SPK açıklamasına göre, her iki payda 15 Mayıs 2026 seans başından 12 Haziran 2026 seans sonuna kadar emir paketi tedbiri uygulanacak. Bu kapsamda yatırımcılar, ilgili hisselerde piyasa emri ve piyasadan limite emir girişi yapamayacak. Ayrıca emir iptali, emir miktar azaltımı ve emir fiyat kötüleştirmesi de yasaklanacak.

Tedbirler kapsamında, emir toplama sürecine ilişkin bilgi yayını da sınırlandırılacak. Öte yandan, söz konusu paylarda halihazırda yürürlükte bulunan açığa satış ve kredili işlem yasağı ile brüt takas uygulamalarının da aynı süre boyunca devam edeceği bildirildi.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 46,23 puan artarken, toplam işlem hacmi 160,8 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 1,37 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,46 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 3,86 ile bilişim, en fazla kaybettiren ise yüzde 8,76 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalarda pozitif bir seyir izlenirken, yatırımcıların odağında ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin temasları ve ABD'de açıklanan makroekonomik veriler yer aldı.

Siyasi kurmaylarının yanı sıra Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang ile Tesla Üst Yöneticisi Elon Musk gibi Amerikan şirketlerinin temsilcilerinden oluşan geniş bir heyetle Çin'deki temaslarına başlayan Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ikili ve heyetler arası görüşme için bir araya geldi.

Dünyanın en büyük iki ekonomisinin liderlerinin görüşmesinden çıkan mesajlar yakından izlenirken, Çin Devlet Başkanı Şi, iki ülkenin rakip değil ortak olması gerektiğini ifade etti.

İran konusunda ise Beyaz Saray, ABD Başkanı Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi'nin, Hürmüz Boğazı'nın açık kalması ve "İran'ın asla nükleer silaha sahip olmaması" konusunda mutabık kaldığını açıkladı.

Orta Doğu'da süren gerilim ve petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları artırabileceğine yönelik kaygılara rağmen, özellikle yarı iletken şirketleri öncülüğünde teknoloji hisselerinde görülen yükseliş piyasaları desteklemeyi sürdürdü.

Analistler, yarın yurt içinde bütçe dengesi ve piyasa katılımcıları anketinin, yurt dışında ise ABD'de New York Fed imalat endeksi, sanayi üretimi ve kapasite kullanım oranının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.800 ve 14.900 puanın direnç, 14.500 ve 14.400 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

New York borsası, ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin'deki temasları ve makroekonomik veriler yakından takip edilirken güne yükselişle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi 150 puanın üzerinde değer kazandı ve yüzde 0,30 artışla 49.843,58 puana ulaştı.

S&P 500 endeksi yüzde 0,13 artarak 7.454,40 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,08 artışla 26.425,46 puana çıktı.

Siyasi kurmaylarının yanı sıra Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang ile Tesla Üst Yöneticisi Elon Musk gibi Amerikan şirketlerinin temsilcilerinden oluşan geniş bir heyetle Çin'deki temaslarına başlayan Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ikili ve heyetler arası görüşme için bir araya geldi.

Dünyanın en büyük iki ekonomisinin liderlerinin görüşmesinden çıkan mesajlar yakından izlenirken, Çin Devlet Başkanı Şi iki ülkenin rakip değil ortak olması gerektiğini ifade etti.

İran konusunda ise Beyaz Saray, ABD Başkanı Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi'nin, Hürmüz Boğazı'nın açık kalması ve 'İran'ın asla nükleer silaha sahip olmaması' konusunda mutabık kaldığını açıkladı.

Trump'ın ziyareti sürerken uluslararası basında yer alan haberlerde, ABD'nin yaklaşık 10 Çinli şirketin Nvidia'nın H200 çipini satın almasına onay verdiği bildirildi.

Söz konusu haberlerin ardından Nvidia'nın hisseleri yüzde 2'ye yakın değer kazandı.

Orta Doğu'da süren gerilim ve petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları artırabileceğine yönelik kaygılara rağmen, özellikle yarı iletken şirketleri öncülüğünde teknoloji hisselerinde son günlerde görülen yükseliş piyasaları desteklemeyi sürdürdü.

Teknoloji şirketleri arasında Cisco hisselerindeki yükseliş öne çıktı. Şirketin yeniden yapılanma kapsamında yaklaşık 4 bin çalışanını işten çıkaracağını açıklamasına karşın yıllık gelir beklentisini yukarı yönlü revize etmesinin ardından hisseleri yüzde 15'in üzerinde değer kazandı.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD'de perakende satışlar nisanda aylık bazda yüzde 0,5 ile beklentilere paralel artış kaydetti.

Söz konusu dönemde satış tutarındaki en yüksek artış, Orta Doğu'daki çatışmaların etkisiyle yükselen petrol fiyatlarına bağlı olarak benzin istasyonlarında görüldü.

Ülkede ithalat fiyat endeksi nisanda aylık yüzde 1,9, ihracat fiyat endeksi yüzde 3,3 ile beklentilerin üzerinde arttı.

ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı da 9 Mayıs ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 12 bin kişi artarak 211 bine yükseldi ve piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

Toplantı kapsamında gerçekleştirilen heyetler arası görüşmelerde iki ülke arasındaki çok boyutlu ekonomik ve ticari ilişkilerde kaydedilen gelişmeleri ele aldıklarına işaret eden Bolat, şu değerlendirmede bulundu:

'Toplantıda önümüzdeki dönemde atacağımız adımları değerlendirdik. Türkiye olarak dost ve kardeş Kazakistan ile ikili ticaret hacmimizi 15 milyar dolar hedefine ulaştırmak için çalışmalarımızı sürdürecek, ülkelerimiz arasındaki stratejik ticari ilişkileri daha da güçlendirerek bir adım ileriye taşıyacağız.'

Togg, Tesla'yı 4 Katından Fazla Geçti

Nisan ayında saf elektrikli araç pazarında tablo netti. Togg 3.821 adet sattı, yüzde 24,31 pazar payına ulaştı. Tesla aynı ay 880 adet sattı, pazar payı yüzde 5,55'te kaldı.
Ocak-Nisan dönemine bakıldığında fark daha da açılıyor. Togg 13.240 adet sattı. Tesla 3.025 adet. Togg'un dört aylık satışı Tesla'nın 4,4 katı.
Pazardaki ikinci sıra şaşırtıcı: Çinli BYD 6.538 adet ile Tesla'nın iki katından fazla satış yaparak Türkiye pazarına agresif giriş yaptı. Türkiye'nin elektrikli araç pazarında artık üç büyük güç var: Yerli Togg, Çinli BYD ve Amerikalı Tesla. Ve sıralama bu şekilde.

Markalara Göre Nisan 2026 Elektrikli Satışlar

Neden Togg Kazanıyor?

Fiyat Avantajı

Togg T10X başlangıç fiyatı 1,8 milyon TL bandında, Tesla Model Y ise 2,3 milyon TL'den başlıyor. 500 bin TL'lik fark orta sınıf için belirleyici. Üstüne Togg'un yüzde 0 faizli kredi kampanyaları, Tesla'nın yüksek faiz şartlarına karşı ciddi rekabet avantajı yaratıyor.

Servis Ağı

Togg'un 24 ilde fiziki bayi noktası var, mobil servis kırsal bölgelere de ulaşıyor. Tesla'nın Türkiye'de sadece İstanbul ve Ankara'da fiziki mağazası var.

Vergi Avantajı

Yerli üretime özel düzenlemeler Togg'a fiyat üstünlüğü sağlıyor. Tesla gibi ithal araçlar için ÖTV, KDV ve gümrük vergileri son fiyata önemli yük ekliyor.

Togg'un iki modeli ilk üçe girdi. T10X 2.278 adet, T10F 1.543 adet sattı. T10F'nin dört aylık satışı olan 6.002 adet, Tesla Model Y'nin aynı dönemdeki toplam Türkiye satışının (3.025 adet) iki katından fazla.
Türkiye'de araç almayı anlattık: 2,3 Milyon TL: Bir Tesla mı, 60 Yıl Toplu Taşıma mı?

Genel Pazar ve Çin'in Yükselişi

Tüm otomobil pazarına bakıldığında Togg Nisan'da en çok satan 10. marka oldu. Renault, Volkswagen, Fiat, Ford, Peugeot, Toyota, Citroen, Hyundai ve Opel'in ardından. Sadece elektrikli üreten bir şirketin benzinli devlerin önüne geçmesi önemli.
Genel pazar 2026 Ocak-Nisan döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,13 daralarak 369.696 adet oldu. Otomobil satışları yüzde 5,93 azaldı. Pazar küçülüyor. Ama elektrikli araçlar büyüyor.
Çinli markalar agresif pozisyon alıyor. Chery Nisan'da 2.227 adet, BYD 447 adet sattı. Önümüzdeki bir yıl içinde Çinli markaların toplam pazar payının yüzde 10'a ulaşması bekleniyor.

Şarj Altyapısı Yetişebilecek mi?

Trafikteki elektrikli araç sayısı 350 bini aştı. Türkiye genelinde elektrikli araç şarj soketi sayısı Nisan 2026 itibarıyla 41.938'e çıktı. Rakam artıyor ama araç sayısı daha hızlı büyüyor. Apartman ve sitelerde özel şarj birimi kurulumu için yasal düzenlemeler hızlanmalı.
Döviz ve enflasyon etkisini anlattık: Dolar mı Altın mı? 2026'da Paranı Nereye Koymalısın

Tüketici İçin Pratik Sorular

Togg mu, Tesla mı? Şehir içi kullanım ve bütçe önceliği için Togg T10X mantıklı. Uzun yol ve premium tasarım isteyenler için Tesla Model Y hâlâ tercih edilen seçenek. Ama 500 bin TL'lik fark büyük.
Çin markaları güvenilir mi? BYD ve KG Mobility Avrupa standartlarında üretim yapıyor. Garanti süreleri batılı markalarla uyumlu. Üç yıl önceki "güvenilir mi?" sorusu artık cevaplandı: Evet.
Asgari ücretle Togg alınabilir mi? Net 28.075 TL asgari ücretle zor. Aylık taksit 75 bin TL'ye yaklaşıyor. Togg'un ana müşteri kitlesi yüksek orta gelir grubu ve üzeri.
Tüm finans gündemini takip etmek için: Finans Gundem

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 8 Mayıs ile biten haftada yüzde 0,37 ve 112 milyar 44 milyon 207 bin lira azalışla 30 trilyon 478 milyar 540 milyon 484 bin liradan 30 trilyon 366 milyar 496 milyon 277 bin liraya indi.

Aynı dönemde bankalardaki Türk lirası cinsi mevduat yüzde 1,65 azalarak 16 trilyon 101 milyar 965 milyon 246 bin lira, yabancı para (YP) cinsinden mevduat yüzde 1,60 yükselişle 10 trilyon 464 milyar 438 milyon lira oldu.

Bankalarda bulunan toplam YP mevduatı geçen hafta 270 milyar 572 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken, bu tutarın 232 milyar 6 milyon doları yurt içinde yerleşik kişilerin hesaplarında toplandı.

Yurt içi yerleşiklerin toplam YP mevduatında parite etkisinden arındırılmış veriler dikkate alındığında, 8 Mayıs itibarıyla 56 milyon dolarlık azalış görüldü.

Yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri azaldı

Bankacılık sektöründe yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri, geçen hafta yüzde 0,58 azalışla 6 trilyon 292 milyar 687 milyon 936 bin liraya indi.

Söz konusu kredilerin 772 milyar 850 milyon 128 bin lirası konut, 44 milyar 535 milyon 860 bin lirası taşıt, 2 trilyon 407 milyar 525 milyon 545 bin lirası ihtiyaç kredileri, 3 trilyon 67 milyar 776 milyon 403 bin lirası ise bireysel kredi kartlarından oluştu.

Bankacılık sektörünün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil toplam kredi hacmi de 8 Mayıs ile biten haftada 57 milyar 943 milyon 321 bin lira artarak 24 trilyon 928 milyar 225 milyon 172 bin liraya yükseldi.

13 Mayıs 2026 yayınladığımız "Trump Çin'e Uçtu, Yanında Silicon Valley'nin Tamamı Var" haberinin tarihsel sonucu netleşti. Görüşmenin somut çıktısı çok büyük. ABD Ticaret Bakanlığı Nvidia H200 yapay zeka çiplerinin 10 büyük Çin şirketine satışına onay verdi. Alibaba, Tencent, ByteDance, JD.com, Lenovo, Foxconn dahil her bir şirket 75 bin çip alabilecek. Toplam 750 bin çip kapasitesi demek. Bu rakam 11 milyar dolar gelir potansiyeli içeriyor.

Sahnede Tarihi Bir Diyalog

Sabah saatlerinde Şi Cinping konuşmasında çarpıcı bir soru sordu. "Çin ve ABD, Thucydides Tuzağı'ndan kaçabilir mi?" Bu ifade Harvard Üniversitesi araştırmacısı Graham Allison'un meşhur tezine atıftı. Yükselen bir güçle (Çin) yerleşik bir güç (ABD) arasındaki gerilimin tarihte 16 olayın 12'sinde savaşla sonuçlandığı tezi. Şi mesajı net verdi. "Çin ve ABD'nin ortak çıkarları farklılıklarımızdan daha büyüktür."

Trump cevabını verdi. "Siz büyük bir lidersiniz." Sonra heyetindeki CEO'ları Şi'ye tanıttı ve Çin ile işbirliğini genişletmelerini istedi. Truth Social üzerinde yapacağı paylaşımda "Bu parlak insanların yeteneklerini sergileyebilmesini istiyorum" yazdı.

Şi ise iki kritik konu açtı. Birincisi Tayvan. "Tayvan en kritik mesele. Eğer iyi yönetilmezse, ilişkilerimizi tehlikeli bir noktaya götürür" dedi. İkincisi Hürmüz Boğazı. Trump ve Şi anlaştı, boğaz açık kalacak, Çin daha fazla ABD petrolü satın alacak. İran savaşı nedeniyle altı hafta ertelenen bu zirve, başlangıçta gerilimle başlasa da somut anlaşmalarla devam etti.

Anthropic ve Musk'ın tarihi yapay zeka anlaşmasını detaylı işledik: Anthropic ve Musk Barıştı: Yapay Zeka Uzaya Çıkıyor

İki Günde Pekin'de Yaşananlar

13-14 Mayıs 2026 günleri Pekin saatiyle olayların kronolojik akışı bir tarih dersi gibi.

13 Mayıs Çarşamba akşamı — Trump Pekin'e indi. Air Force One Pekin Capital Uluslararası Havalimanı'na indi. Kırmızı halı serildi, askeri bando çaldı, Çin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Han Zheng havalimanında karşıladı. Trump otele yerleşti, asıl görüşmeler ertesi gün başladı.

14 Mayıs Perşembe 10:00 — Halk Sarayı karşılaması. Trump motorkadla Halk Sarayı'na geldi. Şi Cinping merdivenlerde karşıladı. ABD ve Çin milli marşları çalındı. 300 Çinli genç ABD ve Çin bayraklarını birlikte salladı.

14 Mayıs Perşembe 10:30 — Heyet görüşmesi başladı. Halk Sarayı'nın büyük toplantı salonunda iki taraf masaya oturdu. ABD tarafında Marco Rubio (Dışişleri), Scott Bessent (Hazine), Pete Hegseth (Savunma), Jamieson Greer (Ticaret Temsilcisi) ve CEO'lar yer aldı. Jensen Huang Trump'ın sağ yanına, Elon Musk arka safta oturdu.

14 Mayıs 11:30 — İlk açıklama. Beyaz Saray Hürmüz Boğazı konusunda anlaşma sağlandığını duyurdu. Çin ABD petrolü alımını artıracak.

14 Mayıs 13:00 — Tianhe Tapınağı turu. Trump ve Şi tarihi Tianhe Tapınağı'nı birlikte gezdi. Tapınak Çin'in 1420 yılında inşa ettiği tarihi yapıdır. Pekin'in Yasak Şehir'inin tamamlayıcısı konumunda.

14 Mayıs gün içinde — Reuters bombası patladı. Trump-Şi görüşmesi devam ederken ABD Ticaret Bakanlığı Nvidia H200 çiplerinin 10 Çin şirketine satışına onay verildiği haberi geldi. Alibaba, Tencent, ByteDance, JD.com, Lenovo, Foxconn ve diğer dört firma. Her biri 75 bin çip alabilecek. Toplam kapasite 750 bin çip. NVDA hissesi premarket'te yüzde 3'ten fazla yükseldi, 233 dolar seviyesini gördü.

14 Mayıs 18:00 — Çin tepkisi. Hong Kong borsası kapanışı yaklaşırken Çin teknoloji hisseleri uçtu. Alibaba (BABA) yüzde 8,18, JD.com yüzde 7,24, Tencent yüzde 4,80 yükseldi. Lenovo yüzde 1,66 kazandı. Wall Street premarket işlemlerinde NVDA yüzde 3'ten fazla artışla 233,22 dolar zirvesini gördü, ABD borsa açılışında ek hareket bekleniyor.

14 Mayıs 20:00 — Devlet bankesi. Halk Sarayı'nda Şi Cinping'in ev sahipliğinde gala düzenleniyor. Bankenin menüsü klasik Çin operası eşliğinde beş çeşit geleneksel mutfak. CEO'ların Çinli iş ortaklarıyla yan masalarda görüşme yapması bekleniyor.

Türk Yatırımcı için Anlamı

Bu zirve Türkiye için üç ayrı anlam taşıyor.

İlk anlam yapay zeka ekosistemi konusu. ABD ve Çin yapay zeka çağında ayrı iki sistem kurmaktan vazgeçti, kontrollü işbirliğine geçiyor. Bu durum Türkiye gibi orta ölçekli ekonomiler için tehdit ve fırsat içeren bir denklem yarattı. Türkiye yapay zeka altyapısını ABD'den NVDA çipi alarak ya da Çin'den Huawei Ascend çipi alarak kurabilir. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın 2030 yapay zeka yol haritasında bu denklem net ele alınmalı.

İkinci anlam ticaret tarafı. Türkiye-Çin ticaret hacmi 2025'te 50 milyar doları aştı. Trump'ın Çin'i ABD ürünlerine açtırma çabası başarılı olursa, Türk üreticileri için Çin pazarında rekabet zorlaşır. Tekstil, otomotiv yedek parça, gıda sektörleri için ABD'li üreticilerle yarış başlayabilir.

Üçüncü anlam yatırımcı stratejisi. NVDA hissesi 13 Mayıs kapanışında 225 dolardı, 14 Mayıs sabahında 233 dolar seviyesini gördü. Türk yatırımcı ABD borsa hesabı varsa H200 onayı sonrası NVDA pozisyonunu güçlendirebilir. Aynı zamanda BABA, JD.com, Tencent (TCEHY) Çin tarafından kazançlı çıkan hisseler. Çift yönlü pozisyon en mantıklı strateji.

Pekin'den Çıkan Sonuç

14 Mayıs Perşembe günü Pekin'de yaşananlar tarihte iz bırakacak. Sekiz buçuk yıl ara verilen bir liderler arası diyalog, ABD Pentagon'unun "Anthropic dışlandı" kararından bir hafta sonra, Çin Halk Bankası'nın yerli çip stratejisini sıkılaştırdığı bir dönemde gerçekleşti.

Sonuç olarak iki taraf da kazanan görünüyor. ABD Nvidia satışını açtı, Boeing uçak siparişi yolda, tarım ürünleri ihracatı tartışılıyor. Çin yapay zeka pazarına erişim kazandı, Tayvan konusunda mesajını verdi, devlet bankesi gibi diplomatik gücün maksimum gösterimini yaptı.

Asıl kaybeden taraf Anthropic olabilir. Pentagon kontratı dışlandı, Çin'e doğrudan erişim yok, OpenAI Daybreak ile siber güvenlik tarafından sıkıştırıyor. Ancak bu hafta yapılan yönetim kurulu toplantısında 900 milyar dolar değerleme ile yeni finansman turu gündeme getiriliyor. Anthropic Mythos modeli ve 1,2 trilyon dolarlık secondary market değeri devam ediyor.

Bir başka kazanan Türk yatırımcı olabilir. Doğru zamanda NVDA, BABA ya da Anthropic IPO pozisyonu alanlar, önümüzdeki bir yılda ciddi getiri yakalayabilir. 15 Mayıs Cuma günü Trump ve Şi son çay buluşmasını yapacak, sonra Trump'ın ülkesine dönüş yolculuğu başlayacak. Pekin'in 14 Mayıs sabahı kırmızı halısı yapay zeka çağının önümüzdeki on yıllık seyrine yön verdi.

Devamı için Finans Gundem Yapay Zeka yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

⚠️ Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.

TSB, yaptığı açıklamada 2026 yılı ilk çeyrek sektör sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerini paylaştı.

Birlikten yapılan açıklamaya göre veriler, sigorta ve emeklilik sektörünün sigortalılara sağladığı koruma kapasitesini artırmayı sürdürürken güçlü öz kaynak yapısıyla ekonomiye güven vermeye devam ettiğini ortaya koydu.

Bununla birlikte, sektörün teknik sonuçları üzerindeki baskıların, sürdürülebilir büyüme açısından dikkatle yönetilmesi gereken önemli bir alan olduğu vurgulandı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen TSB Başkanı Ahmet Yaşar, sigorta sektörünün yalnızca finansal büyüklüğüyle değil, ekonomide üstlendiği koruma fonksiyonuyla da kritik bir rol oynadığını anlatarak, '2026 yılı ilk çeyrek sonuçlarına göre hayat dışı sigorta sektörümüzün prim üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 27 artış gösterdi. Sektörün temel branşları olan trafik, kasko ve yangın branşları dikkate alındığında ise artış oranı yüzde 20 seviyelerinin altına iniyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Prim artışlarının enflasyonun altında kalmasının, sigorta primlerinde reel olarak gerilemeye işaret ettiğine dikkati çeken Yaşar, bu tablonun sektörün enflasyonla mücadele sürecine destek verirken sigortalılara daha erişilebilir fiyatlarla güçlü koruma sunmayı sürdürdüğünü gösterdiğini bildirdi.

'Yaklaşık 500 milyar liraya ulaşan öz sermaye büyüklüğü ve güçlü reasürans desteği var'

Yaşar, sektörün finansal dayanıklılığını güçlendirmeye devam ettiğine işaret ederek, şirketlerin öz kaynak yapısındaki büyümenin dikkat çekici seviyelere ulaştığını kaydetti.

İlk çeyrekte sektörün öz kaynaklarının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 63 büyüdüğünü belirten Yaşar, 'Yaklaşık 500 milyar liraya ulaşan öz sermaye büyüklüğü ve güçlü reasürans desteği sayesinde sektörümüz, ülkemiz varlıklarına milli gelirin yaklaşık 20 katı büyüklüğünde bir koruma kapasitesi sunuyor. Bu yapı, olası finansal dalgalanmalar ve büyük doğal afet riskleri karşısında sektörümüzün dayanıklılığını artırıyor.' ifadelerini kullandı.

Yaşar, sektör karlılığının ağırlıklı olarak finansal gelirlerden beslenmesinin uzun vadede dikkatle yönetilmesi gereken bir unsur olduğuna işaret etti.

Hayat dışı sigorta şirketlerinde yatırım gelirleri hariç teknik zararın 2025 yılı ilk çeyreğinde 17 milyar lira seviyesinde olduğunu hatırlatan Yaşar, 2026 yılı ilk çeyreğinde bu rakamın yüzde 38 artışla 23,5 milyar liraya yükseldiğini kaydetti.

'Sektörümüz net karlılığını artırmayı başardı'

Küresel gelişmelerin ve enerji maliyetlerindeki yükselişin teknik sonuçlar üzerindeki baskıyı artırabileceğine dikkati çeken TSB Başkanı Yaşar, 'İlk çeyrekte finansal gelirlerin desteğiyle sektörümüz net karlılığını artırmayı başardı. Ancak faaliyet giderlerindeki yüzde 47'lik artış, maliyet baskısının devam ettiğini gösteriyor. Sürdürülebilir ve sağlıklı büyüme için teknik sonuçların güçlendirilmesi büyük önem taşıyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Yaşar, sektörün mevcut riskleri yakından takip ettiğini ve teknik dengeyi güçlendirmeye yönelik adımların kararlılıkla sürdürüleceğini belirterek, sigorta sektörünün Türkiye'deki koruma açığının azaltılmasında stratejik bir rol üstlendiğini kaydetti.

Üstlenilen bu misyonun sürdürülebilir olması için hem teknik hem finansal açıdan dengeli ve sağlıklı bir büyüme yapısının korunmasının büyük önem taşıdığını aktaran Yaşar, 'Sektörümüz, sigortalılarımızın menfaatlerini gözeten güçlü ve sürdürülebilir bir yapı için gerekli adımları atmaya devam edecektir.' açıklamasında bulundu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) toplam rezervleri, 8 Mayıs haftasında bir önceki haftaya göre 6 milyar 46 milyon dolar artarak 171 milyar 529 milyon dolar oldu.

TCMB, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, 8 Mayıs itibarıyla Merkez Bankası brüt döviz rezervleri 3 milyar 964 milyon dolar artışla 60 milyar 564 milyon dolara çıktı. Brüt döviz rezervleri, 1 Mayıs'ta 56 milyar 600 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Bu dönemde altın rezervleri de 2 milyar 82 milyon dolar artarak 108 milyar 883 milyon dolardan 110 milyar 965 milyon dolara yükseldi.

Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri 8 Mayıs haftasında bir önceki haftaya göre 6 milyar 46 milyon dolar artarak 165 milyar 483 milyon dolardan 171 milyar 529 milyon dolara çıktı.

TCMB rezervleri Ocak 2024'ten bu yana şöyle (milyon dolar):

Yurt dışında yerleşik kişiler, geçen hafta 214,5 milyon dolarlık hisse senedi ve 181,7 milyon dolarlık Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) alırken, 34,1 milyon dolarlık Genel Yönetim Dışındaki Sektör İhraçları (ÖST) sattı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 'Haftalık Menkul Kıymet İstatistikleri'ni yayımladı.

Buna göre, yurt dışında yerleşik kişiler, 8 Mayıs haftasında 214,5 milyon dolarlık hisse senedi ve 181,7 milyon dolarlık DİBS alırken, 34,1 milyon dolarlık ÖST sattı.

Yurt dışında yerleşik kişilerin 30 Nisan haftasında 43 milyar 625,2 milyon dolar olan hisse senedi stoku, 8 Mayıs haftasında 45 milyar 832,2 milyon dolara yükseldi.

Aynı dönemde yurt dışında yerleşik kişilerin DİBS stoku 15 milyar 41,2 milyon dolardan 15 milyar 273,3 milyon dolara çıkarken, ÖST stoku 1 milyar 524,9 milyon dolardan 1 milyar 485,1 milyon dolara indi.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK), faktoring, finansal kiralama ve tüketici finansmanı şirketlerine ait bilanço ve kar-zarar tabloları Mart 2026 raporu yayımlandı.

Raporda şu bilgiler yer alıyor:

14.05.2026 tarihi itibarıyla Kurumumuz veritabanındaki verilere göre; 2026-3 döneminde

- Finansal Kiralama şirketlerinin

- Aktif büyüklüğü 579.240 milyon TL
- Finansal kiralama alacakları 405.656 milyon TL
- Takipteki alacakları 8.380 milyon TL
- Dönem net kârı 7.691 milyon TL
- Özkaynaklar 105.152 milyon TL

- Faktoring şirketlerinin

- Aktif büyüklüğü 525.100 milyon TL
- Faktoring alacakları 471.046 milyon TL
- Takipteki alacakları 11.465 milyon TL
- Dönem net kârı 8.051 milyon TL
- Özkaynaklar 100.250 milyon TL

- Tüketici Finansman şirketlerinin

- Aktif büyüklüğü 357.366 milyon TL
- Finansman kredisi alacakları 312.948 milyon TL
- Takipteki alacakları 7.097 milyon TL
- Dönem net kârı 5.503 milyon TL
- Özkaynaklar 49.289 milyon TL

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) yayımladığı haftalık bültene göre, bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi 8 Mayıs itibarıyla 76 milyar 141 milyon lira artarak 25 trilyon 554 milyar 504 milyon liradan 25 trilyon 630 milyar 646 milyon liraya çıktı.

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 80 milyar 172 milyon lira azalarak 29 trilyon 168 milyar 265 milyon liradan 29 trilyon 88 milyar 93 milyon liraya geriledi.

Tüketici kredileri 3 trilyon 232 milyar liraya yükseldi

Tüketici kredilerinin tutarı bu dönemde 11 milyar 634 milyon lira artarak 3 trilyon 231 milyar 552 milyon liraya yükseldi. Söz konusu tutarın 773 milyar 586 milyon lirası konut, 44 milyar 649 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 413 milyar 317 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı 20 milyar 815 milyon lira artarak 3 trilyon 990 milyar 624 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 1,5 azalışla 3 trilyon 67 milyar 991 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 167 milyar 301 milyon lirasını taksitli, 1 trilyon 900 milyar 690 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

Yasal öz kaynaklar arttı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 8 Mayıs itibarıyla önceki haftaya göre 9 milyar 56 milyon lira artışla 712 milyar 658 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 537 milyar 625 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları 430 milyon lira artarak 5 trilyon 548 milyar 398 milyon liraya yükseldi.

KKM bakiyesi ise geçen hafta 35 milyon lira azalarak 1 milyar 360 milyon liraya düştü.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, yılın ikinci Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Yerleşkesi'nde düzenlenen bilgilendirme toplantısına, başkan yardımcıları Hatice Karahan, Fatma Özkul, Gazi İshak Kara ve Yusuf Emre Akgündüz ile katıldı.

Soruları yanıtlayan Hatice Karahan, jeopolitik belirsizliklerin ve risklerin arttığı son dönemde yabancı para mevduat tercihinin sınırlı kaldığını gördüklerini belirterek, 'Bu aslında bizim için TL'ye olan güvenin devam ettiğini gösterdi.' diye konuştu.

Birkaç tarih ve veri açısından TL payına bakıldığında, şubat sonunda yüzde 58,4 civarında bir TL payı olduğunu kaydeden Karahan, bunun da mayıs ayı başı itibarıyla 1 puan artarak yüzde 59,5 seviyesine yükseldiğini dile getirdi.

Karahan, son dönemde piyasada yaşanan döviz talebinin bireysel tarafta çok az bir kısmının gerçekleştiğini gördüklerini kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

'O satışın da aslında altın fiyatlarının düştüğü dönemlere denk geldiğini görüyoruz. Bu da bize bu talebin kalıcı bir dolarizasyon olarak değil de anlık düşük fiyatlardan faydalanma saikiyle gerçekleşen bir hareket olduğunu gösteriyor. Zaten buradaki kilit unsur mevcut para politikası duruşumuz. Para politikası duruşumuzun Türk lirası enstrümanları destekleyici yönde kalmaya devam edeceğini değerlendiriyoruz ve dolayısıyla dolarizasyon anlamında bir risk görmüyoruz.'

'Sadeleştirme adımlarına devam etmeyi düşünüyoruz'

Gazi İshak Kara ise makroihtiyati çerçevenin, bu alanda yapılan düzenlemelerin amacının para politikası faizini ikame değil, para politikası çerçevesini desteklemek olduğunu belirterek, 'Biz bu araçları temelde üç hedef doğrultusunda kullanıyoruz. Bunlardan birincisi TL mevduat payının artırılması, diğeri ise kredi büyümesinin dezenflasyon politikasıyla, patikasıyla uyumlu bir çerçevede gerçekleşmesi ve son olarak da likidite yönetimi ve finansal istikrar.' diye konuştu.

Bundan sonraki dönemde makroihtiyati düzenlemeler ve çerçevenin para politikasını destekleyici şekilde olmaya devam edeceğini bildiren Kara, şunları kaydetti:

'Biz bunu yaparken makroihtiyati çerçevede de zaman zaman sadeleştirme, basitleştirme yönüne gidiyoruz. Son dönemde kredi büyümesi ve TL payı hesaplamalarında hesaplama dönemini 4 haftadan 8 haftaya çıkardık, böylece hem operasyonel olarak sadeleşmeyi sağladık hem de bankalara ve finansal kuruluşlara, reel sektöre esneklik sağlamış olduk. Piyasa şartları elverdikçe bu tür sadeleştirme adımlarına da devam etmeyi düşünüyoruz.'

'Sterilizasyon işlemleri sonucunda faiz giderlerimizde bir artış söz konusu oldu'

Fatma Özkul da Merkez Bankası olarak bilançonun aktifinde menkul kıymetlerden, kullandırdıkları kredilerden ve fonlamalardan faiz geliri elde ettiklerini belirterek, 'Bunun yanında bilançomuzun pasifinde de TL zorunlu karşılıklardan ve piyasadaki fazla likiditeyi çektiğimiz için de bir faiz giderimiz söz konusu oluyor. Bununla birlikte Kur Korumalı Mevduat (KKM) ödemeleri ve diğer döviz kazandırıcı işlemler için de bir kur farkı giderimiz oluşuyor, bunları bilançomuzda raporluyoruz.' ifadelerini kullandı.

Son dönemde KKM uygulamasının sonlanmasıyla söz konusu kur farkının giderlerinde azalma meydana geldiğini söyleyen Özkul, hem KKM ödemeleri hem de rezerv biriktirme stratejileri sonucunda piyasada bir likidite fazlası oluştuğunu dile getirdi.

Özkul, bu likidite fazlasını çekmek için para politikası araçları ve TL zorunlu karşılık uygulamalarıyla fazla likiditeyi sterilize ettiklerini belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Sterilizasyon işlemleri sonucunda da faiz giderlerimizde bir artış söz konusu oldu. Bilançoda gördüğünüz o faiz gelirlerinden daha fazla faiz giderlerimiz söz konusu oldu ve 2025 yılında 1 trilyon 65 milyar liralık bir zarar açıkladık. Bu zarar aslında temel olarak parasal sıkılaşma ve sterilizasyon işlemlerinden kaynaklanan faiz giderlerindeki artışın bir sonucu. Biz oluşan bu zararı aslında politika setinin bütüncül etkileriyle birlikte değerlendiriyoruz. Burada önemli olan merkez bankalarının, Merkez Bankamızın kar veya zarar etmesi değil fiyat istikrarına yönelik uygulanan politikaların etkili bir şekilde uygulanması.'

Şirketten yapılan açıklamaya göre, TEDAŞ tarafından yayımlanan MLZ/2010-057.E LED Işık Kaynaklı Yol Aydınlatma Armatürleri Teknik Şartnamesi kapsamında başvurusu yapılan FLAT Serisi LED Armatür, 'Uygunluk Onayı Alan İlk Firma' unvanını aldı.

Akıllı altyapılı Zhaga soketi, 3000K ışık rengi ve tam konfigüre edilmiş D4i DALI II LED sürücüsüyle geliştirilen ürünün, şartnamedeki tüm teknik gereklilikleri başarıyla karşılayarak sertifikalandırıldığı belirtildi.

Şirket açıklamasında, söz konusu ürünün Zhaga soketi üzerinden entegre edilebilen akıllı aydınlatma modülleri sayesinde dünyanın önde gelen akıllı şehir yönetim CMS yazılımlarıyla tam uyumlu şekilde çalışabildiği ifade edildi. Sertifikanın aynı zamanda enerji verimliliği ve performans standartlarının üst seviyede karşılandığını tescillediği vurgulandı.

Sertifika, TEDAŞ Genel Müdürü Ömer Sami Yapıcı tarafından teslim edilirken; törende LAVIN Yönetim Kurulu Başkanı Ayşe Aslı Görür, Genel Müdür İbrahim Kapusuz ve Aydınlatma Bölüm Direktörü Emrah Çalışkan de yer aldı.

Şirket, akıllı şehirler ve sürdürülebilir gelecek hedefi doğrultusunda teknoloji üretmeye ve enerji verimliliği odaklı çözümler geliştirmeye devam edeceğini belirtti.

Fatih Karahan, yılın ikinci Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Yerleşkesi'nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında, başkan yardımcıları Hatice Karahan, Fatma Özkul, Gazi İshak Kara ve Yusuf Emre Akgündüz ile soruları yanıtladı.

Karahan, enflasyon raporuna ilişkin sunumda piyasa, hane halkı ve reel sektörün enflasyon beklentilerine ilişkin detaylara ve enflasyon beklentilerindeki bozulmaya yeterince yer verilmediğine ilişkin bir yorum üzerine, sunumda hem piyasa katılımcılarının hem hane halkının hem de reel sektörün beklentilerine yer verdiklerini söyledi.

Beklentilerde en çok artışın da hane halkında yaşandığını dile getiren Karahan, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Burada 2,8 puanlık bir bozulma söz konusu. Reel sektörde daha sınırlı, 1 puanın altında, 0,8 puanlık bir artış enflasyon beklentilerinde. 12 aylık beklentilerden bahsediyorum. Piyasa katılımcılarında da 1,2 puanlık bozulma oldu. Bu gerçekleşmeler geçmiş deneyimlerle uyumlu. Özellikle hane halkı tarafında daha önce birçok kez de vurguladığımız gibi bu beklentiler daha çok gıda ve kira gibi çok hissedilen kalemlerdeki enflasyon üzerinden şekilleniyor. Son dönemde özellikle gıda fiyatlarında çok yüksek artışlar gördük. Sunumumda da gösterdiğim gibi sebze fiyatlarında son dönemde birçok ayda çift haneli aylık enflasyon gördük. İlk 4 ayda taze meyve sebze fiyatları yüzde 57'lik artış gösterdi.'

Karahan, bu artışın hissedilen enflasyona ve hane halkının beklentilerine yansıdığını kaydederek, bu doğrultuda beklentileri en çok bozulan kesimin hane halkı olmasının makul olduğunu bildirdi.

'Enflasyon görünümünün tekrar aşağı yöne evirilmesini sağlayacağız'

TCMB Başkanı Karahan, enflasyonist baskıların bir süre daha enerji fiyatları ve bir miktar da gıda kaynaklı devam edeceğini belirterek, beklentilerin bunu yansıttığını söyledi.

Kendileri için orta vadeli enflasyon görünümünün çok önemli olduğunu vurgulayan Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Burada da her zaman iki faktörün öne çıktığını vurguluyoruz. Bunlardan bir tanesi ve tüm iletişimlerimizde vurguladığımız enflasyon beklentileri. Enflasyon gerçekleşmeleri beklentilerin üzerinde olduğunda enflasyon beklentileri bozuluyor ve bu orta vadeli görünümü bozma potansiyeli taşıyan bir risk unsuru. Bu birinci etki orta vadeli görünüm üzerine. Diğeri ise son dönemde yaşanan gelişmelerin ekonomik aktivite üzerinden orta vadeli enflasyon görünümüne etkisi. Burada küresel büyüme üzerinde aşağı yönlü riskler var. Zaten büyüme tahminleri revize edilmiş durumda ama savaşın daha uzun sürmesi durumunda daha büyük revizyonların da olası olduğunu değerlendiriyoruz.'

Karahan, iç talepte sıkılaşan finansal koşullara binaen gevşemenin devam edeceğini değerlendirdiklerinin altını çizerek, şu ifadeleri kullandı:

'Bu görünüm doğrultusunda orta vadedeki enflasyon görünümünün ne yönde şekilleneceği henüz çok net değil. Bir taraftan beklentiler bozulurken bu yukarı yönlü etki yapacakken, aktivitede iç ve dış taraftaki olası zayıflama aşağı yönlü çekebilir. Burada politika kararlarımızı alırken bu dengeyi de gözeteceğiz ve enflasyon görünümünün tekrar aşağı yöne evirilmesini sağlayacağız. Bu şekilde de dezenflasyonu tesis edeceğiz.'

'Enflasyonun tekrar düşüşe geçmesiyle beklentiler toparlanmaya başlayacak'

TCMB Başkanı Karahan, enflasyon beklentilerine ilişkin soru üzerine, beklenti vurgusunun Para Politikası Kurulu (PPK) metninde görülebileceğini belirterek, orada ikincil etkilerden bahsettiklerini, metinlerinde her zaman bunu vurguladıklarını bildirdi.

Enflasyonda üç kesimin beklentilerini takip ettiklerini dile getiren Karahan, piyasa beklentilerinin daha çok yakın dönem gerçekleşmeler, talep görünümü, para politikası iletişimi ve maliye politikası gibi birçok makro faktöre bakılarak oluşturulduğunu anlattı.

Karahan, burada enflasyon beklenenden yüksek geldiğinde beklentilerin yukarı yönlü revize edildiğini belirterek, şu açıklamalarda bulundu:

'Son dönemde de bu doğrultuda bir miktar bozulma olması normal. Bunun uzun vadelere yayılmaması önemli. Biz de politika iletişimimizde sıkı duruş mesajımızı, dezenflasyon sürecine olan kararlılığımızı her fırsatta vurguluyoruz. Bunu da aksiyonlarımızla gösteriyoruz. Enflasyonun tekrar düşüşe geçmesiyle burada beklentilerin toparlanmaya başlayacağını değerlendiriyoruz. Önemli olan orta vadedeki beklentilerin bozulmaması.'

Karahan, hane halkı beklentilerinin biraz daha geçmiş enflasyon ile gıda ve kiraya göre şekillendiğini kaydederek, kira enflasyonunun en hızlı düşen kalemlerden biri olduğunu, ataletin net şekilde kırılmaya başladığını ancak gıda fiyatlarında yüksek oynaklıklar gördüklerini söyledi.

Fatih Karahan, '(Gıda fiyatları) Genelde seviye olarak manşet enflasyonunun her zaman çok üstünde seyretmese de dönem dönem çok hızlı hareket edebildiği için algıyı ve dolayısıyla beklentileri bozuyor. Reel sektör beklentileri de aslında biraz geçmiş enflasyona endeksleme davranışı sergiliyor. Dolayısıyla o da enflasyon gerçekleşmelerinden etkileniyor.' dedi.

'Para politikası tarafında ihtiyatlı duruşumuzu sürdürüyoruz'

Merkez Bankası Başkanı Karahan, petrol fiyatlarının barış sağlansa bile bir süre daha yüksek kalacak olmasının ikincil etkiler açısından hangi anlama geldiğine ilişkin soru üzerine, burada şokun büyüklüğünün ve süresinin henüz belirsizliğini koruduğunu, petrol fiyatlarının seyrine göre oldukça farklı etkiler görebileceklerini vurguladı.

Yüksek petrol fiyatlarının enerji ve ham madde ithalatı üzerinden yol açtığı olumsuz yansımalara işaret eden Karahan, şöyle devam etti:

'Burada devreye alınan eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatları üzerinden gelen etkiyi önemli ölçüde sınırlıyor. Örneğin petrol fiyatının 85 dolar olduğu bir senaryoda bir önceki varsayımlarımıza göre yaşanan şok 12 ayda enflasyonu 4,4 puan yükseltecekken eşel mobil sistemi sayesinde bu etki 1,3 puana kadar sınırlanabiliyor. Ama etki burada sadece petrol fiyatları üzerinden gerçekleşmiyor. Son dönemde küresel ölçekte doğal gaz fiyatları da arttı. Bu kanaldan da yukarı yönlü etki geliyor. Onun dışında alüminyum ve gübre gibi üretimi etkilenen birçok ürün söz konusu. Helyum arzında bir azalma var. Bu durum ileride çip konusunda arz yönlü sorunlara yol açabilir. Dolayısıyla birçok yönlü riskin olduğu ve savaşın süresi uzadıkça ve petrol arzı etkilendikçe bu etkilerin gittikçe belirginleşeceği bir durum söz konusu.'

'Para politikası kararlarını tek bir değişkene bakarak almıyoruz'

Fatih Karahan, para politikası tarafında ihtiyatlı duruşu sürdürdüklerinin altını çizerek, 'Enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı durmamız, ihtiyatımızı korumamız gerekiyor. Bu doğrultuda da aslında geçmişte biraz daha iç ekonomimizin dinamiklerine yönelik risklerle ilgilenirken son dönemde diğer merkez bankaları gibi yurt dışı gelişmeleri, jeopolitik riskleri ve bunların makroekonomik etkilerini yakından takip ediyoruz.' şeklinde konuştu.

Para politikası kararlarını tek bir değişkene bakarak almadıklarını ancak mevcut dönemde kısa vadede enflasyon üzerinde yukarı yönlü etkiler bulunduğu için buna daha fazla odaklanmaları gerektiğini vurgulayan Karahan, 'Enflasyon beklentilerinin yaratacağı orta vadeli görünümde bozulmaya engel olmamız gerekiyor. Bu oldukça önemli. Bu da nasıl olabilir? Ekonomik aktivitede orta vadede göreceğimiz iç ve dış talepte yavaşlama burada enflasyon görünümü üzerindeki riskleri dengeleyebilir.' ifadelerini kullandı.

'Cari açığın 2026 sonunda da tarihsel ortalamalarının altında kalacağını öngörüyoruz'

TCMB Başkanı Karahan, savaşın cari açığa etkisine ilişkin soru üzerine, 2025 yılında cari işlemler açığının milli gelire oranının yüzde 1,9 olarak gerçekleştiğini belirterek, yılın ilk iki ayında özellikle dış ticaret dengesinden kaynaklanan bir bozulma gördüklerini, savaş öncesi dönemde de cari dengede bir miktar bozulma yaşandığını anlattı.

Burada enerji fiyatlarından kaynaklanan bir yükün daha geleceğini dile getiren Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Petrol fiyatlarında 10 dolarlık bir artışın cari denge üzerinde 3 ila 4 milyar dolar arasında bir etkide bulunacağını değerlendiriyoruz. Burada bir miktar enerji dengesi bozulurken diğer taraftan dış ticaret dengesi ekonomik aktiviteye bağlı olarak düzelebilir. Bu ikisinin dengesinde her 10 dolarlık petrol fiyatı artışı için 3-4 milyar dolar arasında bozulma öngörüyoruz. Buna rağmen iyi bir noktadan, yüzde 1,9'luk orandan başladığımız için cari açığın 2026 sonunda da tarihsel ortalamalarının altında kalacağını öngörüyoruz.'

'Bundan sonraki kararlarımız konusunda tüm seçenekler masada'

Fatih Karahan, parasal duruşun daha uzun ve sıkı tutulduğu bir çerçeveden bahsettiğine ilişkin yorum ve bunun detaylarına ilişkin soru üzerine, borç verme ve politika faizi arasında 300 baz puanlık, borç alma faizi arasında da 150 baz puanlık bir makas bulunduğunu, asimetrik koridor uygulamasını bir süredir devam ettirdiklerini anlattı.

Hızla değişebilen bir ortamda bu tarz kullanımın doğru ve isabetli olduğunu dile getiren Karahan, 'Üst bandın geniş olması bize esneklik sağlıyor.' diye konuştu.

Karahan, repo ihalelerine 1 Mart'ta ara verdiklerini ve bu süreçte fonlama faizini 300 baz puan yükselterek yüzde 40'a çektiklerini anımsatarak, şu açıklamalarda bulundu:

'Önümüzdeki döneme baktığımızda iki temel belirsizlik bulunuyor. Bunlardan bir tanesi savaşın gidişatına ve şiddetine yönelik belirsizlikler. İkincisi de beklentilerin bir taraftan enflasyon görünümünü yukarı çekme potansiyeli var. Diğeri de ekonomideki soğumanın enflasyon görünümüne yönelik etkileri. Burada net etkinin hangi yöne evirileceği oldukça önemli. Bu belirsizlik biraz daha azalana kadar mevcut duruşun isabetli olduğunu düşünüyoruz. Bundan sonraki kararlarımız konusunda tüm seçenekler masada. O dönemki enflasyon görünümüne, veri ve haber akışına göre karar vereceğiz.'

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, enflasyon beklentilerine ilişkin artışların para politikası iletişimi açısından bir değişiklik içermediğini belirterek, 'Enflasyon hala oldukça yüksek, çok daha düşük seviyelere gelmesi oldukça önemli. Enflasyonun maliyeti birçok kanaldan ekonomimizi etkiliyor, hala bir numaralı sorun olarak görüyoruz, dolayısıyla bu alanda kararlılığımız kesinlikle değişmedi.' dedi.

Bir katılımcının, uzun dönemde kur dengesiyle alakalı öngörü sorusuna ilişkin Karahan, kur politikasında bir değişiklik öngörmediklerini söyledi.

Karahan, bir önceki katılımcının cari açık sorusuna verdiği cevaba ekleme yaparak, şöyle konuştu:

'Burada genelde reel değerlenme konuşulduğunda cari açığın seviyesi ve bunun sürdürülebilirliği üzerinden genelde değerlendiriliyor. Burada baktığımızda bizim çalışmalarımız, uluslararası çalışmalar, farklı merkez bankalarının çalışmaları ihracatta temel belirleyicinin reel kur değil, talep olduğunu gösteriyor. Reel kurun da tabii ki ihracat üzerinde etkisi var ama göreli olarak oldukça sınırlı. Geçen sene bundan örnek verebiliriz, reel kurun bir miktar değerlendiği bir dönem yaşadık, yüzde 7,5 oranında reel kur değerlendi geçen sene ama ihracatımız da aynı zamanda arttı, yüzde 4'ten fazla arttı ve 273 milyar dolar seviyesinde kapattık geçen seneyi. Bu sene için baktığımızda tabii geçen seneden gelen korumacı eğilimler var, bunlar ihracat üzerinde aşağı yönlü etkilerde bulunuyor. İkincisi de yurt dışı talebin bu sene biraz toparlamasını bekliyorduk, özellikle Avrupa'da büyümenin toparlamasını bekliyorduk. Bütün dünya savaşlardan etkilendiği için şu anda büyüme konusundaki, küresel büyüme konusundaki riskler bir miktar artmış durumda. Aşağı yönlü revizyonlar yapılmış durumda ve uzayacak olursa da daha fazla aşağı yönlü revizyon yapılabilir. Bu da dış ticaret kanalı üzerinden cari denge üzerinde bir risk oluşturuyor ama şu anki görünümde, ortadaki verilere ve enerji fiyatları üzerindeki belli varsayımlar üzerinden baktığımızda, yıl sonunda, daha önce de söylediğim gibi, cari dengenin tarihsel ortalamaların altında kalacağını, dolayısıyla sürdürülebilir olduğunu değerlendiriyoruz.'

'Önümüzdeki dönem enflasyon hedeflerini yeni bir çerçeveye oturtmuş olduk'

TCMB Başkanı Karahan, bir katılımcının, iç tarafta TL'nin cazibesinin devamı için faiz artırımı ya da mali taraftan bir stopaj indirimi talebinde bulunmayı düşünüp düşünmedikleri sorusuna yönelik kur politikası konusunda değişen bir yaklaşımlarının olmadığını vurgulayarak, son dönemde enerji fiyatları kaynaklı cari dengede bir miktar artış gördüklerini ve yıl sonuna kadar da enerji fiyatlarının seyrine göre biraz daha yüksek seviyeler göreceklerini öngördüklerini bildirdi.

Karahan, 'Buradan gelen bir miktar döviz talebi var ve olacak. Bunun dışında küresel risk iştahına dayalı sermaye girişleri ve çıkışları olabiliyor. Son dönemde biraz daha çıkışların daha fazla olduğu bir dönem yaşadık ama oynaklıklar da yüksek. Dolayısıyla döviz talebinin bir miktar arttığı durumda da kurdaki hızlanmanın artması oldukça normal.' diye konuştu.

Bir gazetecinin 'Burada bu büyük revizyonun yapılması sizin piyasalar tarafından daha güvercin algılanmanıza yol açabilir mi? Böyle bir endişe duyuyor musunuz ve ilerleyen dönemde bu revizyonu para politikası görünümü açısından nasıl görmeliyiz? Örneğin faiz artışları masada mı yoksa makro ihtiyati tedbirleri mi tercih edersiniz bu aşamada?' sorusuna yönelik Karahan, 2025 Ağustos'ta yayımladıkları çerçeve dokümanda, varsayım setinde olağanüstü güncellemeler olmadığı sürece hedeflerini revize etmeyeceklerini ve para politikası araçlarını en etkili şekilde kullanarak enflasyonu hedeflere ulaşacak şekilde para politikasını oluşturmaya çalışacaklarını söylediklerini anımsattı.

Karahan, son döneme bakıldığında olağanüstü şartların gerçekleştiğine işaret ederek, savaşı sadece birkaç aylık gelişme olarak değerlendirmenin doğru olmadığını, orta vadeli etkilerinin de olacağını ve bunu da dikkate alarak güncellemede bulunduklarını belirtti.

Yakın döneme bakıldığında enerji fiyatları kaynaklı maliyet yönlü baskıların öne çıktığını anlatan Karahan, şöyle devam etti:

'Küresel görünümde arz yönlü şokların çok daha sık, belirgin, yüksek olduğu bir döneme girdik. Bunu belki salgından bu yana bakarak söylemek lazım ama son bir yılda bu frekans oldukça artmış durumda. Bu durum enflasyonun ataletini artırma, enflasyon dinamiklerini değiştirme potansiyeline sahip. Optimal para politikası aslında arz yönlü şokları talep yönlü şoklar olduğu kadar sönümlemeye çalışmıyor. Bütün bunları göz önünde bulundurarak, bir de ülkemizin belli şartları, gıda enflasyonunu kastediyorum, onun da kendi içinde ciddi oynaklık arz edebildiğini göz önünde bulundurarak, önümüzdeki dönem enflasyon hedeflerini yeni bir çerçeveye oturtmuş olduk. Para politikası iletişimi açısından bir değişiklik içermiyor. Enflasyon hala oldukça yüksek, çok daha düşük seviyelere gelmesi oldukça önemli. Enflasyonun maliyeti birçok kanaldan ekonomimizi etkiliyor, hala bir numaralı sorun olarak görüyoruz, dolayısıyla bu alanda kararlılığımız kesinlikle değişmedi. İletişim olarak bakacak olursak hedefleri 24'e çekmiş olduk ama tahminimizi 26'da tutuyoruz ve iletişimimize bakacak olursanız yukarı yönlü risklerin çok daha belirgin, sayıca daha fazla olduğunu ve etki ihtimali açısından da oldukça daha güçlü olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla para politikası duruşumuzda bir değişiklik olmayacak.'

'Temel önceliğimiz en önemli, en etkili şekilde enflasyonu orta vadede de hedefimiz olan yüzde 5'e düşürmek'

Karahan, ticari kredilerde, selektif kredilerde ve makro ihtiyati tedbirlerde ufak ayarlamalar yapılıp yapılmayacağı sorusuna ilişkin bu soruyu yüksek enflasyonun maliyeti çerçevesinde anlatmak istediğini ifade etti.

Dezenflasyonun maliyetinin dönem dönem konuşulduğunu ama enflasyonun kendisinin de çok yüksek bir maliyeti olduğunu kaydeden Karahan, bunun Türkiye açısından en temel ve en öncelikli konulardan biri olduğunu bildirdi.

Karahan, yüksek enflasyonun gelir dağılımında bozulmaya sebep olduğunu, ekonomideki kaynakların verimli şekilde dağılmasına engel olduğunu ve bu vesileyle ekonominin potansiyel büyümesini aşağı yönde etkilediğini belirtti.

Yüksek enflasyon ortamında birikimlerin yastık altında kaldığını ve yüksek dolarizasyon gördüklerini anlatan Karahan, şunları kaydetti:

'Bu da finansal sistemin gücünü, Merkez Bankası'nın rezervlerini zayıflatan ülkemizi dış şoklara karşı daha kırılgan yapan bir görünüme sokuyor. Yine yüksek enflasyon ortamında tasarrufların düştüğünü görüyoruz çünkü tasarruf saiki azalıyor, tüketim iştahı artıyor. Düşen tasarruflar yüksek ve kronik cari açığa sebep oluyor. Cari açık risk primi kanalından yurt dışı borçlanma maliyetlerimizi artırıyor. Yurt dışı borçlanma maliyeti bankacılık sektörünü, en önemlisi bunun üzerinden reel sektörü ciddi anlamda etkiliyor. Dolayısıyla burada temel önceliğimiz her zaman en önemli, en etkili şekilde enflasyonu düşük seviyelere, önce tek hane daha orta vadede de hedefimiz olan yüzde 5'e düşürmek. Bu süreçte eleştirilerin gelmesini anlıyorum çünkü uzun süren bir süreç ama enflasyonda katılığın yüksek olduğu bir dönemden geliyoruz. Yüzde 75'te sınırladık ve o günden bugüne de ciddi bir mesafe kat ettik. Tabii bu sürede ataletin yüksek olması, çeşitli iç ve dış şoklara maruz kalmamız neticesinde istediğimiz mesafeyi tam olarak alamadık ama burada yapmamız gereken enflasyonla mücadelede kararlılığımızı artırarak devam etmek ve en etkili şekilde enflasyonu tek haneli sayılara indirmeye gayret etmek.'

(Sürecek)

Yılmaz, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile Dünya Çiftçiler Günü dolayısıyla bir otelde düzenlenen 'Türkiye Ziraat Odaları Birliği Danışma Kurulu Toplantısı'na katıldı.

Burada konuşan Yılmaz, 14 Mayıs Dünya Çiftçiler Günü'nü tebrik ederek, politikalarını şekillendirirken ortak akıl ve istişare ile hareket ettiklerini söyledi.

Tarım sektörünün stratejik bir sektör olduğuna işaret eden Yılmaz, özellikle son dönemlerde yaşanan salgın, savaşlar, iklim değişikliği tartışmaları gibi konularla tarım sektörünün stratejik öneminin daha da arttığını ifade etti.

Yılmaz, 'Hem yeterli hem kaliteli hem de erişilebilir, halkın rahat erişebileceği bir gıda, tarım sektörünün olması, gerçekten ülke için, milletin geleceği için çok kritik. Biz de bu anlayışla hareket ediyoruz.' şeklinde konuştu.

'Bu sene genel büyümemize tarımın katkısı pozitif olacak ve inşallah bu zorlu dönemde tarım sektörümüz kalkınma sürecimize büyük bir güç verecek' diyen Yılmaz, tarım sektöründe istihdamın da artış kaydetmesini beklediklerini dile getirdi.

Yılmaz, tarım sektöründe yaş ortalamasının giderek yükseldiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

'Kırsal alana baktığımız zaman 55 yaş üstünün ağırlık kazandığını görüyoruz. Tarım sektöründeki bu gidişatı mutlaka durdurmamız ve geriye doğru çevirmemiz gerekiyor. Bu noktada Tarım ve Orman Bakanlığımızın büyük bir gayret içinde olduğunu biliyorum sizlerle birlikte. Bugünün koşullarını, şartları dikkate alarak gençleri ve kadınları daha fazla tarıma cezbetme yönünde çok güçlü politikalarımız var. Bunları da hayata geçireceğiz.

Bizim tarımdaki temel yaklaşımımız planlı tarım. Bu çok önemli. Tarım sektörü yıldan yıla çok farklılıklar gösterebilmekte. Buradaki beklenti yönetimi önem taşımakta. Giderek iklim değişikliğiyle, artan tüketimle su meselesinin çok daha kritik hale geldiği değerlendirildiğinde, mutlaka planlı tarımı güçlendirmemiz gerekiyor. Bütün destekleme sistemimizi de biz bu çerçevede şekillendiriyoruz ve Tarım Bakanlığımızın ana kavramı bu. Şu anda ana kavram planlı tarım. Dolayısıyla bu konuda da bir süreç başlamış durumda.'

'Türkiye tedbirlerini almış durumda'

Bölgede küresel ekonomiyi etkileyen bir savaş yaşandığına işaret eden Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Özellikle Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasıyla birlikte sadece doğal gaz ve petrol değil, gübre açısından da çok sıkıntılı bir tablonun oluştuğunu ifade etmek isterim. Savaşla birlikte özellikle amonyak tedarikinde ciddi sorunlar doğmuş durumda. Yine enerji maliyetlerinin artması, mazot, sulama ve lojistik maliyetlerine yansıyor. Biz, bu maliyetleri sınırlayıcı tedbirler aldık, alıyoruz. Özellikle bu eşel mobil sistemine geçişimizle normalde dünya fiyatlarına baktığınızda mazot fiyatı, petrol fiyatı çok daha yükseğe çıkacaktı ama biz bütçeden bir anlamda vergilerimizden fedakarlık yaparak, vazgeçerek bu etkiyi sınırlandırmış olduk. Bunun da tarım sektörümüze mutlaka yansımaları söz konusu.'

Yılmaz, savaşın ilk anlarından itibaren gübre konusunda ihracatın yasaklanması, ithalatın kolaylaştırılması ve stokların yeterli seviyede olmasının, bu sürecin sağlıklı bir şekilde atlatılmasında çok önemli pay sahip olduğuna işaret ederek, 'Gübreyle ilgili baktığımızda ülkemizde bir arz problemi yaşanmadığı gibi geçen yıla göre gübre kullanımının arttığını görüyoruz. Rakamlar bunu söylüyor. Bu da bu yıl yine üretimin çok daha yüksek olacağının bir öncü göstergesi niteliğinde. Türkiye bu anlamda tedbirlerini almış durumda.' diye konuştu.

Makro politikalarda en önemli gördükleri hususun enflasyonu aşağıya çekmek olduğunu dile getiren Yılmaz, özellikle geniş kitleler açısından konut ve gıda konusunun iki önemli başlık olduğunu söyledi.

'Gıda arzı, enflasyonla mücadelemize katkı sunuyor'

Yılmaz, 500 bin Sosyal Konut Kampanyası başlattıklarını hatırlatarak, 'Enflasyonla mücadelenin sadece para politikasıyla olmadığının farkındayız. Maliye politikamız ve yapısal dönüşümler çok kıymetli ve bu çerçevede arz yönlü tedbirler çok önemli. Bir taraftan da arzı artırmamız gerekiyor. Sosyal konut programımızı Sayın Cumhurbaşkanı'mız başlattı, bu hızla devam ediyor. Bir taraftan da gıda arzını, gıda üretimini artırmamız enflasyonla mücadelemize de doğrudan katkı sunuyor.' dedi.

Sulama yatırımlarını çok ciddi ölçüde artırdıklarını belirten Yılmaz, şunları kaydetti:

'Tasarruf konusunu ön plana çıkardığımız, kamu harcamalarında çok ciddi sınırlamalar getirdiğimiz bir dönemde sulama harcamalarına hiçbir şekilde sınır koymadık. Tam aksine bu yatırımları artırıcı tedbirler aldık. 2026 yılı reel rakamlarıyla söylüyorum, enflasyondan arındırılmış halde, 2020 yılında reel olarak 51,2 milyar lira olan sulamaya verdiğimiz revize ödenek, 2025 yılında 173,1 milyar lirayla zirve yapmıştır. Enflasyon karşısında yatırımların reel gücünün sadece korunmakla kalmayıp, katlanarak artırılması, sahada yürüyen projelerin hız kesmeden devam etmesini sağlamıştır.

2026 yılında sulama yatırımları için başlangıç ödeneğimiz 146,4 milyar lira seviyesinde. Ancak önemle ifade etmek isterim ki 2026 henüz tamamlanmadı. Yıl içinde özellikle sahadaki projelerin ivmesine bakarak sağlayacağımız ek ödeneklerle halihazırdaki rakamın çok daha yüksek noktalara çıkmasını bekliyoruz. 2020-2025 döneminde 633 bin hektar tarım arazisini modern sulama imkanlarıyla buluşturduk ve gıda güvenliğimize bu anlamda çok ciddi bir katkı sunmuş olduk. 2020 yılında sulama yatırımlarının toplam kamu yatırımları içindeki payı sadece yüzde 4,45 iken 2026 yılında bu pay yüzde 7,62 seviyesine yükselmiş durumda.'

'İlk aşamada 750 milyon dolarlık kredi anlaşması'

Yılmaz, toplam tarım bütçesinin bu yıl 938 milyar Türk lirası olduğunu hatırlatarak, gelecek dönemde de sulama projelerini yine öncelikli alan olarak görmeye devam edeceklerini söyledi.

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun (TKDK) uyguladığı hibe programıyla bugüne kadar 27 binden fazla projeye toplam 2 milyar avro destek sağlandığını, bunlarla 4,2 milyar avro tutarında yatırımın harekete geçirildiğini, 107 bin civarında istihdamın oluşturulduğunu aktaran Yılmaz, şunları kaydetti:

'TKDK tarafından Türkiye Tarım Gıda Sektörünün İstihdam ve Kırsal Refah İçin Dönüşüm Projesi gündemimizde. Bunu hayata geçireceğiz. Yatırım tutarının yüzde 80'ine kadar geri ödemeli finansman desteği sağlayacak, 24 ay ödemesiz, 7 yıla kadar vadeli ve proje büyüklüğüne göre 10 milyon dolara kadar projeleri finanse edecek bir kaynaktan bahsediyoruz. Bir taraftan da Kredi Garanti Fonu 500 milyon dolar tutarında çiftçilerin finansmana erişimine destek sağlayacak. Özellikle birincil üretim yapan çiftçilerin.

Bu programın hayata geçirilmesiyle beklentimiz 250 bin civarında yeni istihdam oluşması, 5 bin yeni tesisin ülkemize kazandırılması, tarım sektörümüzün ölçek büyütmesi, daha verimli ve daha rekabetçi bir şekilde faaliyetlerini sürdürmesi ve bütün bunların sonucunda da 10 milyar dolar civarında bir ihracat potansiyeli oluşturulmasıdır. Bu tabii hemen gerçekleşmeyecek, belli bir süreç içinde. İlk aşamada 750 milyon dolar tutarındaki kredi anlaşmasının ağustos ayı içinde imzalanmasını bekliyoruz. Eylül ayında ise ilk proje teklif çağrılarına çıkılmasını hedefliyoruz.'