- Endeks, martta ihracat pazarlarındaki talep koşullarında üst üste 27. kez iyileşmeye işaret etti

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi, martta 50,3 oldu.

Türkiye imalat sektörünün ana ihracat pazarlarındaki faaliyet koşullarını ölçen İSO Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi'nin mart sonuçları açıklandı.

Endekste eşik değer olan 50'nin üzerinde ölçülen tüm rakamlar ihracat ikliminde iyileşmeye, 50'nin altındaki değerler ise bozulmaya işaret ediyor.

Buna göre, Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi, martta 50,3 olarak gerçekleşti ve ihracat pazarlarındaki talep koşullarında üst üste 27. kez iyileşmeye işaret etti.

Bununla birlikte, endeksin şubattaki 52,1 seviyesinden gerilemesi, ihracat pazarları iklimindeki iyileşmenin oldukça sınırlı kaldığını ve mevcut güçlenme sürecinin en düşük oranında gerçekleştiğini ortaya koydu.

Türk imalat sanayisinin ihracatında yaklaşık yüzde 6 paya sahip olan ABD'de üretim artışı zayıflamayı sürdürdü. Ekonomik aktivitedeki genişleme martta oldukça sınırlı gerçekleşerek, son 2,5 yılın en düşük hızında kaydedildi. En büyük ihracat pazarı olan Almanya'da da büyümenin ivme kaybederek ılımlı seyrettiği gözlendi.

Birleşik Krallık'ta ise ekonomik aktivite üst üste 5 aylık büyümenin ardından martta yatay seyretti. Ekonomik aktivite, Türk imalat sektörünün diğer bazı önemli ihracat pazarlarında da daraldı. İtalya'da üretim son 14 ayda ilk kez gerilerken, Fransa ve Romanya'da düşüşler devam etti. Rusya'da ise iki aylık büyümenin ardından hafif geriledi.

Geçen ayın görece pozitif gelişmesi ise İspanya ve Hollanda'da talep koşullarının iyileşmeye devam etmesi ve büyümenin şubata göre hız kazanması oldu.

- Orta Doğu'daki savaş martta BAE'de büyümeyi yavaşlattı

Orta Doğu'daki savaş, martta Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) büyümenin yavaşlamasına yol açtı. Bu ülkede petrol dışı ekonomik aktivitedeki artış yaklaşık son 5 yılın en düşük hızında gerçekleşti. Bölgedeki diğer ekonomilere bakıldığında, Suudi Arabistan, Kuveyt, Katar ve Lübnan'da da üretimin azaldığı görüldü. Martta, rapor kapsamında yer alan ekonomiler arasında en belirgin üretim artışı Singapur'da kaydedildi. Bu ülkede ekonomik aktivite hızlı bir genişleme sergiledi.

Hindistan, Tayland ve Uganda da üretimin güçlü şekilde arttığı ülkeler arasında yer aldı ancak bu ekonomiler, Türk imalat sanayisinin ihracatında nispeten düşük paylara sahip bulunuyor.

- 'Türk ihracatçıların performansı büyük ölçüde savaşın süresine bağlı olacak'

Açıklamada sonuçlara ilişkin değerlendirmeleri yer alan S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, martta Orta Doğu'da başlayan savaşın bazı ülkelerde ticareti aksattığını ve fiyatları artırdığını belirterek, bunun küresel talepte büyümenin yavaşlamasına neden olduğunu bildirdi.

Harker, 'Bu nedenle, Türk ihracatçıların önümüzdeki aylardaki performansı, büyük ölçüde savaşın süresine ve tedarik aksamalarının ne kadar hızlı giderilebileceğine bağlı olacak.' ifadesini kullandı.

Emtia piyasasında yılın ilk çeyreğinde jeopolitik gelişmelerden kaynaklı karışık bir seyir öne çıktı.

ABD ve İsrail'in İran'a başlattığı saldırıların ardından yaşanan jeopolitik gerilimler emtia piyasasında ürün bazlı ayrışmaların ortaya çıkmasına yol açtı.

Saldırıların başlamasıyla lojistikte yaşanan aksamalar ve artan arz endişeleri, enerji ve tarım ürünlerini yukarı yönlü desteklerken, güç kazanan dolar özellikle baz metaller üzerindeki satış baskısını artırdı.

Altın ve gümüş ilk çeyrekte savaşa rağmen yükseldi

Yılın ilk çeyreğinde ons bazında fiyatlar altında yüzde 8,2, gümüşte yüzde 5,7 artarken, platinde yüzde 4,6, paladyumda yüzde 7,3 azaldı. 5 bin 598,09 dolarla rekor seviyeyi gören altının onsu daha sonra 4 bin 99,52 dolarla Kasım 2025'ten bu yana en düşük seviyeye kadar indi. Gümüşün ons fiyatı da 121,7 dolarla rekor seviyeye ulaştıktan sonra 61 dolarla Aralık 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi gördü.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları artıracağına yönelik endişelerle tahvil faizlerinde yaşanan artış, ABD Merkez Bankasının (Fed) bu yıl faiz indirimi yapmayacağına dair beklentiler ve güvenli liman olarak dolara yönelen talep sonrası mart ayında altın ve gümüşte sert düşüşler görüldü. Düşüşlere rağmen fiyatlar, ocak ve şubattaki güçlü yükseliş hareketlerini gölgede bırakamadı.

ABD yönetiminin Grönland'ı satın alma girişimi nedeniyle Avrupa ülkeleriyle yaşadığı gerilim, ticaret politikalarına ilişkin belirsizlikler, teknoloji ve yapay zeka şirketlerindeki yüksek değerleme endişeleri ile merkez bankalarından gelen güçlü talep de altın ve gümüşün ilk çeyrekte dikkat çekici performans sergilemesinde etkili oldu. ABD'de COMEX piyasasında gümüş stoklarının azalması da fiyatların artmasına etki etti.

Gümüş hem değerli metal hem endüstriyel metal özelliği taşıyor. Belirsizlik dönemlerinde güvenli liman talebiyle yükseliyor. Endüstriyel kullanımı da fiyata ek destek veriyor. Arz kısıtlamaları, hidrojen enerjisi üretiminde platin kullanımı, mücevherat ve endüstriyel sektörlerden gelen artan talep fiyatları destekledi.

Hem değerli hem de endüstriyel metal olma özelliği taşıyan gümüşte fiyatlar belirsizlik dönemlerinde güvenli liman talebiyle yükselirken, endüstriyel kullanımının artması da bunu destekliyor. Arza yönelik endişelerin devam etmesi, madenlerden çıkarılan gümüşün talebe yetemeyeceğine yönelik tahminler ve tarife endişelerinden dolayı yatırımcıların ABD'ye gümüş taşıması da yükselişte etkili oldu.

Gümüşte perakende talebin yanı sıra merkez bankaları ve kurumsal yatırımcıların alımları da belirleyici oldu.

Doların güçlenmesi ve Fed'in faiz indirim beklentilerinin ötelenmesi platin ve paladyum fiyatlarında sert düşüşlere yol açtı.

Baz metallerde alüminyum pozitif ayrıştı

Tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar bakırda yüzde 0,2, kurşunda yüzde 11,3, nikelde yüzde 2,5 azalırken, alüminyumda yüzde 18,3, çinkoda yüzde 16,7 arttı.

Doların güçlenmesi bakır fiyatlarını baskılarken, jeopolitik risklerden dolayı küresel ekonomik aktivitenin zarar göreceğine yönelik öngörüler bu ürüne talebi azalttı.

Küresel alüminyum üretiminin yaklaşık 10'da 1'i Basra Körfezi'nde yoğunlaşırken, Hürmüz Boğazı'nın kapanması ihracatı engelledi. İran'ın füze ve dron saldırıları bölgedeki tesisleri uzun süreliğine tehdit ediyor. Katar ve Bahreyn'de bazı alüminyum üreticilerinin üretimi durdurması, Orta Doğu'nun küresel arzda önemli bir paya sahip olması nedeniyle, bu yıl dünya genelinde alüminyum açığının artacağına yönelik beklentileri güçlendirdi.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) merkezli Emirates Global Aluminium'a (EGA) ait Et-Tavila tesisinin İran'ın saldırılarında zarar görmesi arza ilişkin endişeleri kayda değer şekilde artırdı. 1,6 milyon ton kapasiteli tesisin uzun vadede devre dışı kalabileceği tahmin edilirken, böyle bir senaryoda arz fazlasından 1,3 milyon tonluk açığa düşebileceği öngörülüyor.

Çin'de çinko stoklarının son yılların en yüksek seviyelerine çıkması ve talebin bu arz baskısını dengeleyecek güçte olmaması, çinko fiyatlarını aşağı yönlü etkiledi. Öte yandan, dünyanın en büyük termal kömür ve nikel ihracatçılarından Endonezya'nın üretim kotalarını gevşetebileceğine ilişkin haber akışı da nikel fiyatlarında düşüşe yol açtı.

İlk çeyrekte enerji rallisi öne çıktı

119,50 dolarla Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyeyi gören Brent petrolün varil fiyatı yüzde 47,2, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı yüzde 76,6 arttı. 50,3 avroyla Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi test eden Hollanda merkezli TTF'de işlem gören doğal gaz kontratları yüzde 96,2 yükseldi.

Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinde ciddi aksamalar yaşanması ve petrol akışının sekteye uğraması petrol fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu. Orta Doğu'da gerilimin tırmanması küresel gaz piyasasını sarstı. Katar'ın üretimi durdurması dünya LNG arzının yaklaşık yüzde 20'sini raftan indirmişti.

Petrol rallisi gübre ve enerji maliyetleri üzerinden tahıl fiyatlarına yansıdı

Ocak-mart döneminde kile başına fiyatlar Chicago Ticaret Borsasında işlem gören buğdayda yüzde 21,5, mısırda yüzde 4, pirinçte yüzde 11,4, soya fasulyesinde yüzde 11,8 arttı. Buğdayın kile başına fiyatı 6,4175 dolarla Haziran 2024'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Petrol fiyatlarında görülen sert yükselişlerin gübre ve enerji maliyetlerine yansımasıyla tahıl fiyatları sert yükseldi. Hürmüz Boğazı kaynaklı lojistik sorunlar buğday fiyatlarındaki hızlı yükselişlere neden oldu.

Mısırın biyoyakıt ham maddesi olarak kullanılması ve petrol fiyatlarının yükselmesiyle artan biyoyakıt talebi, mısır fiyatlarında yükselişi tetikledi. İran savaşının gübre fiyatlarını şişirmesiyle ABD'deki çiftçilerin mısır yerine soya ekimine yönelmesi ise soya fasulyesi fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi.

ABD'de faaliyet gösteren Intercontinental Exchange (ICE) emtia borsasında, libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 14,3 azalırken, şekerde yüzde 3,4, pamukta yüzde 8,9 yükseldi.

Brezilya'daki yağışlarla arz fazlası oluşabileceği beklentileri ve Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle talebin zayıflaması kahvenin libre fiyatında aşağı yönlü baskı oluşturdu.

Şeker fiyatları, Brezilya'daki mevsimsel etkilerden kaynaklı üretime yönelik endişelerden dolayı yükseldi. Teksas'ta kuraklık endişelerinin pamuk üretimini tehlikeye atması da pamuk fiyatlarını artırdı.

Kakaonun ton başına fiyatı yüzde 45,6 azaldı. Batı Afrika'daki genel olarak olumlu hasat görünümü ve zayıf talep kakao fiyatlarını baskılamaya devam ediyor.

Orta Doğu'da ABD-İran arasında sağlanan ve İsrail'i de kapsayan geçici ateşkesin ardından uluslararası tahvil piyasasındaki alıcılı seyir Türkiye'nin borçlanma maliyetlerini aşağı çekiyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala Pakistan'ın arabuluculuğunda yapılan görüşmelere ilişkin yaptığı duyuruda, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in öncülüğünde, iki ülke arasında yürütülen müzakerelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.

Trump, Pakistan'ın bu gece olası saldırıların durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını kapsayan önerisini kabul ettiğini aktararak, 'İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır.' ifadelerini kullandı.

İran'daki askeri hedeflerini zaten gerçekleştirdiğini savunan ve İran'la 'uzun vadeli' bir barış konusunda anlaşmaya yakın olduklarını aktaran Trump, 'İran'dan 10 maddelik bir teklif aldık ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğuna inanıyoruz.' değerlendirmesini yaptı.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 8 baz puan azalışla yüzde 4,24'e, 2 yıllık tahvil faizi 9 baz puan düşüşle yüzde 3,73'e, 5 yıllık tahvil faizi de 9 baz puan düşüşle yüzde 3,86'ya geriledi.

Uluslararası piyasalarda tahvil faizlerindeki gerilemeyle Türkiye'nin CDS'i de 17 baz puan düşüşle 268 baz puana indi. ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları başlamadan önce 235 baz puan seviyelerinde olan Türkiye'nin CDS'i mart ayında 327 baz puana kadar çıkmıştı.

Küresel finans sistemi içinde en kritik referans göstergelerden biri olan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizlerindeki gerilemeyle gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarının güçlenebileceği öngörülüyor.

TCMB rezerv yönetimi ve likidite araçları konusunda hızlı önlem alabilme kabiliyetini ortaya koydu

Savaş süresince, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) döviz piyasalarında belirgin hareketleri önlemek için etkili adımlar attı. TCMB, rezerv yönetimi ve likidite araçları konusunda hızlı önlem alabilme kabiliyetini ortaya koydu.

Bankalar TCMB ile swap işlemlerine yeniden yönelirken bu durum, sistemde bir döviz likiditesi sıkıntısı olmadığını ve uygulanan kur rejiminin sağlıklı bir şekilde işlediğini gösteriyor.

Bankalara Türk lirası likidite yönetiminde esneklik sağlamak amacıyla Döviz Karşılığı Türk Lirası Swap işlemlerine başlayan TCMB, bu adımıyla hem kredi hem de faiz tarafında oynaklığı önlemeyi amaçlıyor. Döviz Karşılığı Türk Lirası Swap işlemleriyle Türk lirası üzerindeki baskının da hafiflemesi hedefleniyor.

Bu önlemle birlikte hem piyasalardaki Türk lirası sıkışıklığı önlenecek hem de bankaların likidite sıkıntısı yaşamasının önüne geçilecek. Böylece kredi koşulları da daha makul hale gelecek.

Söz konusu adım, hem bankacılık sistemindeki Türk lirası likiditesinin desteklenmesi hem de döviz rezervlerinin güçlendirilmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilirken TCMB bu hamlesiyle, bankalardan döviz alınıp karşılığında Türk lirası verilmesi yoluyla piyasadaki likiditeyi artırmayı hedefliyor.

Analistler, piyasaların pozitif gelişmeleri fiyatlamada daha istekli olduğunu belirtti.

Dün ons fiyatındaki artışla paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışın yüzde 1,2 üstünde 6 bin 749 liradan tamamladı.

Güne pozitif başlayan gram altın saat 10.25 itibarıyla önceki kapanışının yüzde 2,2 üstünde 6 bin 895 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 530 liradan, cumhuriyet altını 46 bin 480 liradan satılıyor.

Altının onsu, önceki kapanışın yüzde 2,3 üstünde 4 bin 814 dolardan işlem görüyor.

Orta Doğu'da ABD-İran arasında sağlanan ve İsrail'i de kapsayan geçici ateşkesin ardından, enerji fiyatlarına bağlı enflasyonist endişelerin azalmasıyla tahvil faizlerinde yaşanan gerileme ve ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirim beklentilerinin güçlenmesi altın fiyatlarını destekliyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve Fed'in toplantı tutanaklarının takip edileceğini belirterek, Fed'in toplantı tutanaklarından gelecek mesajların varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olabileceğini ifade etti.

Dün 111,80 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 109,27 dolardan tamamladı. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 08.09 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 13,1 azalarak 94,98 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 96,67 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki düşüşte, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması şartıyla İran'la 2 haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini duyurması etkili oldu.

Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, İran'a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala Pakistan'ın arabuluculuğunda yapılan görüşmelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.

ABD'nin İran'dan 10 maddelik bir teklif aldığını kaydeden Trump, bunun müzakere edilebilir bir temel olduğunu ve tarafların uzun vadeli barışa yönelik nihai bir anlaşmaya varmaya oldukça yaklaştığını ifade etti.

İran yönetimi ise kendilerine yönelik saldırıların durması halinde saldırılarını durduracağını ifade etti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, İran silahlı kuvvetleriyle koordinasyon içinde Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişin iki hafta boyunca mümkün olacağını bildirdi.

Trump, Tahran yönetimine anlaşma için 48 saatlik süre tanımış, pazartesi günü ise bu süreyi 8 Nisan'a kadar uzattığını açıklamıştı. Sürenin dolmasına az kala Trump, sosyal medya hesabından 'Bu gece bütün bir medeniyet yok olabilir ve bir daha geri gelmeyebilir.' ifadesini kullanmıştı.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla 28 Şubat'ta başlayan savaştan bu yana genelde 100 doların üzerinde seyreden ve yüksek oynaklık gösteren Brent petrolün varil fiyatı en son 11 Mart'ta 91,94 dolardan işlem görmüştü.

Brent petrolde teknik olarak 96,54 doların direnç, 93,38 doların destek olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Dün yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,6050'den tamamladı.

Dolar/TL saat 09.55 itibarıyla yüzde 0,2 düşüşle 44,5370'ten işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,8 yükselişle 52,1280'den, sterlin/TL önceki kapanışın yüzde 0,9 üzerinde 59,8290'dan satılıyor.

Dolar endeksi de yüzde 0,3 düşüşle 98,7 seviyesinde bulunuyor.

ABD-İran arasındaki geçici ateşkesle Orta Doğu'da en kötü senaryonun ötelenmesinin pozitif etkileri varlık fiyatlarında hissediliyor.

Ateşkesin sahada korunup korunamayacağı ve Hürmüz Boğazı üzerinden enerji akışının normalleşebileceği konuları piyasalarda yön belirleyen ana unsurlar olarak öne çıkıyor.

Brent petrolün varil fiyatı yüzde 11,2 düşüşle 91,4 dolara inerken, altının onsu yüzde 2,5 artışla 4 bin 822 dolara yükseldi.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD Merkez Bankasının (Fed) toplantı tutanaklarının, Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) takip edileceğini belirtti.

TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

Aylık en yüksek reel getiri BIST 100 endeksinde oldu

Aylık en yüksek reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde %7,61, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise %7,06 oranlarıyla BIST 100 endeksinde gerçekleşti.

Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde; yatırım araçlarından, külçe altın %5,57 ve mevduat faizi (brüt) %0,49 oranında yatırımcısına reel getiri sağlarken; Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) %0,35, Euro %0,54 ve Amerikan Doları %1,30 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

TÜFE ile indirgendiğinde ise külçe altın %5,03 oranında yatırımcısına reel getiri sağlarken; mevduat faizi (brüt) %0,03, DİBS %0,86, Euro %1,05 ve Amerikan Doları %1,81 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

Yatırım Araçlarının Aylık Reel Getiri Oranları : BIST 100 Zirvede

BIST 100 endeksi, üç aylık değerlendirmede; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %21,15, TÜFE ile indirgendiğinde ise %17,85 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu. Aynı dönemde Amerikan Doları, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %2,46, TÜFE ile indirgendiğinde ise %5,12 oranlarında yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.

Altı aylık değerlendirmeye göre külçe altın; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %48,45, TÜFE ile indirgendiğinde ise %42,09 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olurken; aynı dönemde Amerikan Doları Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %3,85, TÜFE ile indirgendiğinde ise %7,97 oranlarında yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.

Yıllık değerlendirmede en yüksek reel getiri külçe altında gerçekleşti

Finansal yatırım araçları yıllık olarak değerlendirildiğinde külçe altın; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %67,25, TÜFE ile indirgendiğinde ise %62,20 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu.

Yıllık değerlendirmede, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde; yatırım araçlarından BIST 100 endeksi %11,73, Euro %7,50, DİBS %5,06 ve mevduat faizi (brüt) %5,00 oranlarında yatırımcısına reel getiri sağlarken; Amerikan Doları %5,36 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise BIST 100 endeksi %8,36, Euro %4,26, DİBS %1,89 ve mevduat faizi (brüt) %1,83 oranlarında yatırımcısına reel getiri sağlarken; Amerikan Doları %8,22 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

Yatırım Araçlarının Yıllık Reel Getirisinde Külçe Altın Önde

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,45 değer kaybederek 12.921,56 puandan tamamladı.

Bugün açılışta BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 431,87 puan ve yüzde 3,34 artışla 13.353,43 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 7,02, holding endeksi yüzde 4,42 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran bankacılık, tek kaybettiren yüzde 1,87 ile kimya petrol plastik oldu.

Orta Doğu’da ABD-İran arasında sağlanan ve İsrail’i de kapsayan geçici ateşkesin ardından küresel piyasalarda pozitif bir seyir izlenirken, yurt içi piyasalarda da bankacılık hisselerindeki sert yükselişlerin öncülüğünde alıcılı bir seyir izleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala Pakistan'ın arabuluculuğunda yapılan görüşmelere ilişkin yaptığı duyuruda, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in öncülüğünde, iki ülke arasında yürütülen müzakerelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.

Trump, Pakistan'ın bu gece olası saldırıların durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını kapsayan önerisini kabul ettiğini aktararak, "İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır." ifadelerini kullandı.

İran'daki askeri hedeflerini zaten gerçekleştirdiğini savunan ve İran'la "uzun vadeli" bir barış konusunda anlaşmaya yakın olduklarını belirten Trump, "İran'dan 10 maddelik bir teklif aldık ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğuna inanıyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Öte yandan, bu gelişmelerle Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), 17 baz puan düşüşle 268 baz puana indi.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve ABD'de Fed'in toplantı tutanaklarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.700 puanın direnç, 13.300 ve 13.200 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

- Gümüşün ons fiyatı da spot piyasada yüzde 5'ten fazla değer kazanarak 77 dolar seviyesinin üzerine çıktı

Altının ons fiyatı, ABD Başkanı Donald Trump'ın ülkesi ile İran arasında sağlanan ve İsrail'i de kapsayan geçici ateşkesi duyurmasının ardından yüzde 3'ün üzerinde değer kazanarak 4 bin 850 dolar seviyesinin üzerine çıktı.

Trump, Hürmüz Boğazı'nın tamamen trafiğe açılması şartıyla İran ile iki haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini açıkladı.

Bu gelişme, Orta Doğu'daki gerilimin küresel piyasalar üzerindeki baskısını hafifletirken makroekonomik belirsizlikler altın fiyatlarını desteklemeye devam etti.

Spot piyasada önceki gün yüzde 1,2 yükselen altının ons fiyatı, ateşkes ilanının ardından bugün yüzde 3,1 artışla 4 bin 850 doların üzerine çıkarak son üç haftanın en yüksek seviyesini gördü.

- Gümüş fiyatları da yükseldi

Doların küresel para birimleri karşısındaki zayıflaması, altın fiyatlarındaki yukarı yönlü seyri destekleyen bir diğer unsur oldu. Asya pay piyasalarında endeksler yüzde 2'yi aşan kazançlar kaydetti. Orta Doğu'da savaşın başladığı 28 Şubat'tan bu yana yaklaşık yüzde 10 değer kaybeden altın, son günlerde ateşkes umutları ve küresel büyümedeki yavaşlama beklentileriyle toparlanma eğilimine girdi.

Altındaki yükselişe paralel olarak gümüş fiyatlarında da sert artışlar görüldü. Gümüşün ons fiyatı spot piyasada yüzde 5'ten fazla değer kazanarak 77 dolar seviyesinin üzerine çıktı.

- Bitcoin fiyatı 71 bin doların üzerine çıktı

Kripto para piyasalarında ise doların zayıflamasıyla birlikte karışık bir seyir izleniyor. Piyasa değeri bakımından en büyük kripto para birimi olan bitcoin, son 24 saatte yüzde 4,50 artışla 71 bin dolar seviyelerinde dengelendi.

Analiz şirketi CoinMarketCap'in verilerine göre, küresel kripto para piyasasının toplam değeri 24 saatte yüzde 4,11 artarak 2 trilyon 450 milyar dolara ulaştı.

TSİ 09.00 itibarıyla 71 bin 737 dolardan işlem gören bitcoinin haftalık değer kazancı yüzde 5 olarak kaydedildi. Piyasa değerine göre ikinci sırada yer alan ethereum ise yüzde 6'dan fazla değer kazanarak 2 bin 230 dolar seviyesine yükseldi.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat güne yüzde 4,24 yükselişle 15.615,00 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen nisan vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 1,98 azalışla 14.980,00 puandan tamamladı. Endeks kontratı akşam seansında ise kayıplarının bir kısmını telafi ederek 15.174,00 puandan işlem gördü.

Nisan vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışının yüzde 4,24 üzerinde 15.615,00 seviyesinden işlem görüyor.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da ABD ve İran arasında ateşkes sağlanmasının ardından pozitif bir seyir izleniyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve ABD Merkez Bankasının (Fed) toplantı tutanaklarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 15.700 ve 15.800 puanın direnç, 15.500 ve 15.400 puanın destek konumunda olduğunu bildirdi.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da ABD ve İran arasında ateşkes yapılmasının ardından pozitif bir seyir izleniyor.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları sonrası Orta Doğu'da başlayan jeopolitik gerilim 6. haftasında tarafların ateşkes üzerine anlaşmasının ardından azaldı. Söz konusu ateşkes haberinin ardından varlık fiyatlarında sert hareketler dikkati çekerken, pay piyasalarında 'ateşkes rallisi' yaşanıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala Pakistan'ın arabuluculuğunda yapılan görüşmelere ilişkin yaptığı duyuruda, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in öncülüğünde, iki ülke arasında yürütülen müzakerelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.

Trump, Pakistan'ın bu gece olası saldırıların durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını kapsayan önerisini kabul ettiğini aktararak, 'İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır.' ifadelerini kullandı.

İran'daki askeri hedeflerini zaten gerçekleştirdiğini savunan ve İran'la 'uzun vadeli' bir barış konusunda anlaşmaya yakın olduklarını belirten Trump, 'İran'dan 10 maddelik bir teklif aldık ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğuna inanıyoruz.' değerlendirmesini yaptı.

Öte yandan AA muhabirinin sorusuna yanıt veren bir Beyaz Saray yetkilisi, İsrail'in de söz konusu anlaşmayı kabul ettiğini belirtti.

İran yönetiminden yapılan açıklamada ise ABD ve İsrail ile savaşı sonlandırmak için Pakistan'da yürütülecek müzakerelerin 15 günlük ateşkes süreci içerisinde neticelendirilmesinin hedeflediği duyuruldu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi konuya ilişkin yaptığı açıklamada, 15 gün (ateşkes süresince) boyunca Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişlerin, İran ordusu ile koordineli bir şekilde mümkün olacağını söyledi.

- Petrol fiyatlarında düşüş yüzde 10'u aştı

Orta Doğu'daki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik ateşkese gidildiği ve Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişlerin sağlanabileceğine yönelik açıklamaların ardından petrol fiyatlarında sert düşüşler yaşanıyor.

Brent petrolün varil fiyatı yüzde 10,5 azalışla 92,2 dolardan satılırken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı yüzde 11,6 düşüşle 89,9 dolardan alıcı buluyor.

Ateşkes haberlerinin ardından enerji fiyatlarındaki geri çekilme beklentisi küresel enflasyona yönelik endişeleri azaltırken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik faiz indirim beklentileri güç kazandı.

Analistler, bugün ABD'de açıklanacak Fed'in son toplantısına ait toplantı tutanakları ve cuma günü açıklanacak mart ayı enflasyonunun yakından takip edildiğini ifade ederek, Fed'e yönelik beklentilerin daha da netlik kazanabileceğini söyledi.

- ABD'de endeks vadeli kontratlar güçlü yükseldi

Dün ABD'de piyasalar kapandıktan sonra gelen ateşkes haberlerinin ardından ABD'de endeks vadeli kontratlar güne güçlü yükselişle başladı.

ABD'de endeks vadeli işlemlerde Nasdaq 100 yüzde 3,2, S&P 500 yüzde 2,5 ve Dow Jones yüzde 2,3 yükselişle işlem görüyor. Ateşkesten önce Dow Jones endeksi yüzde 0,08 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,10 değer kazancıyla, S&P 500 endeksi yüzde 0,18 değer kaybıyla günü tamamlamıştı.

Altın fiyatları da küresel enflasyon endişelerinin azalması ve merkez bankalarının tekrar gevşeme patikasına girebileceğine yönelik tahminlerle yükseldi. Ons altın yüzde 1,8 artışla 4 bin 791 dolardan işlem görüyor.

Tahvil piyasalarında ise Orta Doğu'daki ateşkes haberinin ardından alıcılı bir seyir öne çıktı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 7 baz puan düşüşle yüzde 4,25'e geriledi. Dolar endeksi ise dün yüzde 1 düşüşle 99'a gerilemesinin ardından yeni günde yüzde 0,1 azalışla 98,9'a indi.

- Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı

Avrupa borsalarında dün satıcılı bir seyir izlenirken, Orta Doğu'daki ateşkes haberinin ardından bölgedeki endeks vadeli kontratlar güne hızlı yükselişlerle başladı.

Enerji fiyatlarındaki sert düşüşler ve artan küresel risk iştahının bölgedeki piyasa açılışlarına da yansıması beklenirken, vadeli işlemlerde Stoxx Europe 50 yüzde 5,6 yükselişle işlem görüyor.

Bölgede enerji arzı ve enerji fiyatlarına ilişkin gelişmeler yakından takip edilmeye devam ediyor. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen dün yaptığı açıklamada, yakıt arzına ilişkin durumu sürekli takip ettiklerini ve bunun üye ülkelerle çok yakın işbirliği içinde yapıldığını ifade etti.

Itkonen, bugün için Petrol Koordinasyon Grubu'nun, yarın için de Gaz Koordinasyon Grubu'nun toplanacağına işaret etti.

- Asya borsalarında ateşkes ralliyle fiyatlanıyor

Asya borsalarında, Orta Doğu'daki çatışmalara yönelik ateşkes haberinin ardından pozitif bir görünüm öne çıkarken, bölge piyasalarında sert yükselişler dikkati çekiyor.

Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin ciddi şekilde aksaması ve yükselen petrol fiyatlarından en çok etkilenen bölge olan Asya'da, ABD ve İran'ın ateşkes konusunda uzlaşıya varmasının ardından risk iştahı yükseldi.

Orta Doğu'da çatışmaların başlamasından bu yana sert düşüşlerin görüldüğü bölge endekslerinde rahatlama dikkati çekiyor.

Bölgede mali gelişmeler de yakından takip edilirken, Japonya parlamentosu, şubat ayında yapılan erken seçimler nedeniyle yaşanan gecikmenin ardından 122,31 trilyon yen (yaklaşık 767 milyar dolar) tutarında rekor bir yıllık bütçeyi onayladı.

Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama bütçenin kabul edilmesinin ardından yaptığı açıklamada, Orta Doğu'daki durumun etkisini öngörmek veya ek bütçe hazırlamak için henüz erken olduğunu söyledi.

Merkez bankaları tarafında ise Hindistan Merkez Bankası politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 5,25 seviyesinde sabit bıraktı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 5,4, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 7,6, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 3,5 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2 değer kazandı.

- Borsa günü düşüşle tamamladı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,45 değer kaybederek 12.921,56 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışının yüzde 1,3 üzerinde 15.174,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dünü 44,6050'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 düşüşle 44,5810'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve ABD'de Fed'in toplantı tutanaklarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 12.800 puanın destek, 13.100 ve 13.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

12.00 Avro Bölgesi, şubat ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)

12.00 Avro Bölgesi, şubat ayı perakende satışlar

14.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları

21.00 ABD, Fed toplantı tutanakları

Benzinin litre fiyatına 65 kuruş, motorinin litre fiyatına ise 7 lira 82 kuruş zam geldi. Son artışla birlikte özellikle motorin fiyatlarının bazı illerde 90 liraya yaklaştığı görüldü.

Küresel piyasalarda enerji fiyatlarında yaşanan oynaklık ve yurt içinde vergi düzenlemeleri akaryakıt fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam ederken, vatandaşlar da güncel fiyatları yakından takip ediyor.

8 Nisan 2026 Çarşamba günü itibarıyla üç büyük ilde güncel akaryakıt fiyatları şöyle:

İl İl Güncel Pompa Fiyatları (TL/Litre)

Bu isteğin, bu beklentinin altında ne yatıyordur?

Dövizin en temel finansal tasarruf araçlarından biri olması en temel etken. Döviz tasarruf etmiş olanlar, bu varlıklarının Türk parası karşılığının artmasını ister, doğaldır.

İhracatçı aynı miktar dövize sattığı ürün karşılığında daha çok TL elde etmek ister, doğaldır. Ya da ihracatçı daha az miktar dövize satış yapıp aynı miktar TL elde etmeyi göze alır ama böylece rekabet gücünün artmasını ister, doğaldır.

Turizm sektörü de ihracatçı gibi bakar; ya aynı miktar dövizle daha çok TL kazanır ya da döviz miktarını düşürüp rekabet avantajı elde eder ama TL kazancı değişmez, bunu ister, doğaldır.

Peki yukarıda sıraladıklarım dışında kalan kimi akademisyenler, kimi finans kesimi temsilcileri ve kimi yazar çizerler Türk parasının mutlaka ama mutlaka değer yitirmesi gerektiğini, yitireceğini söylemekten niye geri durmaz! Sahi bu görüşlerin dayanağı nedir? Hatta adeta tarih vererek TL'nin ne kadar değer yitireceği nasıl söylenebilir?

'Kaçınılmaz gidiş, dolar 70 lira olacak, 80 lira olacak; eli kulağında' diye sürekli görüş beyan edenlerin tahminleri şimdiye kadar tutmuş mu? Tutmadığını biliyoruz. Peki bu zorlama niye? Buna kesin bir yanıtım yok; ama şu çok açık, Türk halkı bu tür bilgiyi(!) satın alıyor. Toplum zaten 'Türk parası çok değerli' görüşünde, bunun üstüne üstüne gidene de prim veriyor.

İki kavram karışıyor

Bu konuyu çok yakın zamanda bir kez daha ele aldım.

'Türk parası çok mu değerli, değerliyse ne kadar değerli ya da yoksa Türk parası tam tersine değersiz mi?'

Bu soruya verilecek yanıt aynı:

'Hangi tarihi esas alarak değerlendirme yaptığınıza göre Türk parası hem değerli, hem değersiz.'

TL'nin değerini bilimsel olarak ancak Merkez Bankası'nın reel efektif döviz kuru endeksine bakarak anlamak mümkün. Yoksa öyle 'Türkiye'de kahve 2 euro, Avrupa'da 1 euro' örneğiyle ve bu örnekten yola çıkıp mantık yürüterek bir yere varmak mümkün değil.

Daha önce de verdiğim bu '2 euro-1 euro' dengesizliğinin nasıl giderilebileceğine ilişkin örneği tekrar edeyim:

'Türkiye'de euro 50 lira ve 100 liraya satılan kahve bu durumda 2 euro ise, yarın euroyu 100 liraya çıkaralım ve kahve 1 euroya insin ve böylece Avrupa ile eşitlensin. Şimdi sorun görünürde çözüldü. Tabii ki euro 50 liradan 100 liraya çıkınca kahve 100 lirada kalır mı, o Türk parası değer yitirsin diyenlerin sorunu!'

Karışan kavramlar ne?

Karışan kavramlar, yazımın başlığında bir soru olarak işaret ettiğim detay:

'Türk parası mı çok değerli, Türkiye mi çok pahalı?'

Türk parasının değerini düşürerek; yukarıdaki örnekte olduğu gibi euroyu 50 liradan 100 liraya çıkarak kahvenin 100 lira olan fiyatını aşağı çekemiyoruz, bu tartışma götürmeyecek bir gerçek.

Şu durumda, 'Türkiye'de fiyatlar döviz bazında Avrupa'dan çok yüksek, bunun düzeltilmesi gerekir, bunun yolu da Türk parasının değer kaybetmesinden geçer' demenin nasıl bir mantığı olabilir.

Türk parasının değer yitirmesiyle Türkiye'deki fiyatların döviz cinsinden dışarıdaki fiyatlara yaklaşacağı, hatta daha aşağıda oluşacağı doğru da, bu durum ihracatçı, turizm kesimi ve elinde dövizi olan ya da döviz kazanıp TL harcayanlar dışında kimin işine yarayacak?

Kur arttığında bunun yurt içindeki fiyatları çok hızlı bir şekilde artıracağı gerçeğine hiç değinmiyorum bile. Varsayalım yurt içindeki fiyatlar bundan hiç mi hiç etkilenmiyor; ama kahve hâlâ 100 lira, maaş aynı, değişen bir şey yok. Yalnızca 'İşte Türkiye'deki fiyatlar Avrupa'daki fiyatlarla aynı düzeye geldi' diye mutlu olacağız herhalde.

Tarihe göre hem değerli, hem değersiz

Merkez Bankası'nın reel efektif döviz kuru endeksine dönelim. Grafik 2003 yılı başından bu yılın mart ayına kadar olan aylık seyri ve bu dönemin ortalamasını gösteriyor.

Bu 23 yılı aşkın dönemden iki örnek:

■ TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksi (REK) en yüksek düzeye 175 ile 2008'in şubatında çıktı. Bu yılın mart ayındaki REK yaklaşık 105. Yani 2008'in şubatındaki değer doğru kabul edilip baz alınırsa TL çok değersiz.

■ 2021'in aralık ayı ve REK yaklaşık 71 düzeyinde. REK martta ise 105 ve buna göre TL çok değerli.

■ Hangi tarihi doğru kabul edeceğiz? 2008'in şubat ayını mı, 2021'in aralık ayını mı?

■ Ya da hangi fiyat endeksi baz alınarak hesaplanan REK endeksini kullanmak daha doğru? TÜFE bazlı endekste 2003'ten bu yana olan dönemin ortalaması 131, Yİ-ÜFE bazlı endekste ise ortalama yaklaşık 102.

■ Bu değerler akla şöyle bir soru da getiriyor: 'Acaba TÜFE artışı olduğundan daha düşük mü hesaplanıyor ve reel kur için Yİ-ÜFE bazlı seriyi kullanmak daha mı doğru?'

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açık kalması şartıyla İran'la karşılıklı 2 haftalık ateşkese onay verdi.

İran cephesinden de sürece ilişkin açıklama geldi. Abbas Erakçi, ateşkes süresince bölgedeki deniz trafiğinin güvenliğinin İran ordusuyla koordinasyon içinde sağlanacağını belirtti.

Ateşkes kararının, son saatlerde yoğunlaşan diplomatik temasların ardından geldiği ifade edildi. Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, sürece Şahbaz Şerif ve Asım Münir öncülüğünde yürütülen arabuluculuğun katkı sağladığını vurguladı.

ABD Başkanı, Pakistan'ın sunduğu ve hem saldırıların durdurulmasını hem de boğazın açık tutulmasını içeren teklifin kabul edildiğini belirterek, İran'a yönelik askeri operasyonların iki hafta boyunca askıya alınacağını duyurdu. Böylece taraflar arasında geçici de olsa karşılıklı bir ateşkes süreci başlamış oldu.

Kapanışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,18 azalarak 46.584,46 puana geriledi.

S&P 500 endeksi yüzde 0,08 artışla 6.616,85 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,1 yükselişle 22.017,85 puana ulaştı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'a bir anlaşma için tanıdığı sürenin dolmasına saatler kalırken, pay piyasalarında karışık seyir izlendi.

Dünkü basın toplantısında, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaması durumunda, İran'ın enerji santralleri ve köprülerine yönelik saldırı düzenleneceği yönündeki tehditlerini yineleyen Trump, ABD doğu saatiyle salı akşamı 20.00'ye kadar İran ile anlaşma sağlanmazsa 'ülkeyi tek bir gecede yok edebileceklerini' söylemişti.

Trump, bugün de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 'Bu gece koca bir medeniyet yok olacak ve bir daha asla geri getirilmeyecek. Bunun olmasını istemiyorum ama muhtemelen olacak.' ifadelerini kullandı.

Öte yandan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD Başkanı Trump'a İran'a tanınan süreyi iki hafta uzatması, İran yönetimine ise Hürmüz Boğazı'nı iki hafta süreyle açması çağrısında bulundu.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Pakistan'ın çağrısından Trump'ın haberdar olduğunu ve bu çağrıya yanıt vereceklerini bildirdi.

Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı TSİ 23.10 itibarıyla yaklaşık yüzde 3 azalarak 106,76 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili yüzde 0,4 azalışla 111,94 dolara geriledi.

Analistler, İran medyasında yer alan, iki taraf arasındaki görüşmelerin sona ermediğine ve ABD basınındaki müzakerelerde ilerleme kaydedildiğine dair haberlerin piyasalara olumlu etki yaptığını, Pakistan'ın çağrısı sonrasında da endekslerde toparlanma yaşandığını belirtti.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de dayanıklı mal siparişlerinin tutarı şubatta yüzde 1,4 ile beklenenden fazla düşüş kaydetti.

ABD'de tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi ise martta 0,4 puan artarak yüzde 3,4'e çıktı.

Ülkede tüketici kredileri de şubatta 9,5 milyar dolarla beklentilerin altında artış kaydetti.

Kurumsal tarafta ise Apple'ın hisseleri, şirketin merakla beklenen katlanabilir iPhone modelleriyle ilgili zorluklar yaşadığına dair haberler sonrasında günü yüzde 2 kayıpla tamamladı.

Gayrimenkul yatırım ortaklıkları tarafında ise Akmerkez Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (AKMGY), hisse başına 12,36 TL temettü ile öne çıktı. Ödeme tarihi 15 Nisan olarak açıklandı.

Halk Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (HLGYO) ise yatırımcılarına hisse başına 0,5755 TL temettü dağıtacağını belirtirken, buna ek olarak %56,25 oranında bedelsiz pay vereceğini açıkladı. Temettü ödemesinin 30 Haziran'a kadar yapılması planlanıyor.

Sanayi tarafında Gentaş Kimya Sanayi ve Ticaret Pazarlama A.Ş. (GENKM), hisse başına 0,2052 TL brüt (0,1744 TL net) temettü açıklarken, ödemenin yıl sonuna kadar gerçekleştirileceği belirtildi.

Temettü dağıtmama kararı alan şirketler çoğunlukta

Açıklamalara göre birçok şirket ise bu yıl kâr payı dağıtmama kararı aldı. Bunlar arasında:

• Gündoğdu Gıda Süt Ürünleri Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş. (GUNDG)
• Atakule Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (AGYO)
• Sodaş Sodyum Sanayii A.Ş. (SODSN)
• Dof Robotik Sanayi A.Ş. (DOFRB)
• Temapol Polimer Plastik ve İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş. (TMPOL)
• Smart Güneş Enerjisi Teknolojileri A.Ş. (SMRTG)
• Ensari Sınai Yatırımlar A.Ş. (ENSRI)
• A1 Capital Yatırım Menkul Değerler A.Ş. (A1CAP)
• Baydöner Restoranları A.Ş. (BYDNR)
• Alkim Kağıt Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ALKA)
• Aztek Teknoloji Ürünleri Ticaret A.Ş. (AZTEK)

EIA'nın 'Nisan 2026 Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu'na göre bu yıl için Brent türü ham petrolün ortalama varil fiyatının 96 dolar seviyesinde olacağı öngörülüyor. Fiyat, önceki raporda 78,84 dolar olarak tahmin edilmişti.

Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ortalama varil fiyatının ise 87,41 dolar olacağı değerlendiriliyor. WTI için geçen ay yapılan fiyat tahmini 73,61 dolar olmuştu.

EIA, gelecek yıl için ise ortalama varil fiyatını Brent petrolde 76,09 dolar, WTI'de 72,43 dolar olarak tahmin ediyor.

Petrol fiyatlarına yönelik görünümde, dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği kritik bir boğaz olan Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması nedeniyle yüksek oynaklık ve belirsizlik dönemi belirleyici oluyor.

EIA'ya göre, Brent ham petrol spot fiyatı martta ortalama varil başına 103 dolar olurken, bu seviye şubat ortalamasının 32 dolar üzerinde gerçekleşti. Günlük fiyatlar ise 2 Nisan'da yaklaşık 128 dolara kadar yükseldi.

Çatışma öncesinde küresel petrol piyasasında arz fazlası ve artan stokların fiyatları baskılaması, OPEC+ dışı üretimdeki artış ve OPEC+ ülkelerinin yükselen üretim hedeflerinin talebi aşmasıyla bu eğilimin gelecek iki yıl sürmesi bekleniyordu. Ancak İran'daki çatışma ve buna bağlı üretim kesintileri, petrol fiyatı tahminlerinin yukarı yönlü revize edilmesine yol açtı.

Kesintilerin 2026 sonuna kadar sürmesi beklenirken, bu süreçte fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskının devam edeceği değerlendiriliyor.

Buna ek olarak, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin yeniden başlaması durumunda dahi tanker trafiği ve ticaret akışlarındaki aksaklıkların giderilmesinin zaman alacağı ve benzer kesinti ihtimallerinin fiyatları bir süre daha yüksek tutacağı ifade ediliyor.

Akışların yeniden başlamasıyla birlikte durdurulan üretimin kademeli devreye alınması ve ticaretin yeniden dengelenmesi öngörülüyor.

Buna karşın, Orta Doğu'daki üretim kesintilerinin belirgin şekilde arttığı belirtilen raporda, martta günlük ortalama 7,5 milyon varil olan kesintilerin nisanda 9,1 milyon varile ulaşarak zirve yapması ve ardından düşüşe geçmesi bekleniyor. Bu durumun, 2026'nın ikinci çeyreğinde küresel stoklarda günlük 5,1 milyon varillik düşüşe yol açacağı hesaplanıyor.

Öte yandan, hükümetlerin yakıt tüketimini azaltmaya yönelik adımları, arz sıkıntıları ve rafine ürün ihracatındaki kısıtlamalar nedeniyle küresel petrol talebine ilişkin beklentiler de aşağı yönlü revize edildi. Talep daralmasının özellikle Orta Doğu petrolüne daha bağımlı olan Asya'da yoğunlaşacağı tahmin ediliyor.

- ABD'nin ham petrol üretiminde düşüş beklentisi

ABD'de günlük ortalama ham petrol üretiminin bu yıl 13 milyon 510 bin varil olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Bu miktar, önceki raporda 13 milyon 610 bin varil olarak tahmin edilmişti.

Gelecek yıl ise üretimin günlük ortalama 13 milyon 950 bin varil olacağı öngörülüyor. Önceki raporda bu tahmin 13 milyon 830 bin varil seviyesindeydi.

Öte yandan, bu yıl küresel petrol arzının günlük ortalama 104 milyon 270 bin varil, küresel petrol tüketiminin ise 104 milyon 560 bin varil seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

2027'de ise küresel arzın günlük ortalama 109 milyon 470 bin varile, tüketimin ise 106 milyon 160 bin varile ulaşması bekleniyor.

Kapanışta gösterge endeks Stoxx Europe 600, yüzde 1,01 değer kaybıyla 590,59 puana geriledi.

İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,49 düşüşle 45.411,79 puana, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,67 azalarak 7.908,74 puana, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,06 değer kaybederek 22.921,59 puana ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,84 düşüşle 10.348,79 puana indi.

Avro/dolar paritesi, TSİ 19.41 itibarıyla yüzde 0,286 azalarak 1,157 seviyesinden işlem gördü.

Piyasalar, ABD Başkanı Trump'ın İran'a yönelik açıklamalarının ardından Paskalya tatili dönüşündeki ilk işlem gününde düşüşle kapanırken, yatırımcıların odağı Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelere ilişkin haber akışına çevrildi.

Trump, bugün sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 'Bu gece koca bir medeniyet yok olacak ve bir daha asla geri getirilmeyecek. Bunun olmasını istemiyorum ama muhtemelen olacak.' ifadelerini kullandı.

Ayrıca Fox News'e telefonla bağlanarak konuşan Trump, bugün ülkenin doğu yakasının yerel saati 20.00 itibarıyla, Hürmüz Boğazı'nın ticari gemilerin geçişine açılması yönünde bir anlaşma sağlanamaması halinde İran'a karşı 'ağır saldırılar' düzenlemeye hazır olduklarını doğruladı.

İran'a yönelik bu gece yarısı gerçekleştirme tehdidinde bulunduğu saldırıyla ilgili aynı noktada olduğu mesajını veren Trump, İran'a yönelik bugüne kadar görülmemiş bir saldırı olacağını belirttiği planıyla ilgili 'Saat 20.00'de o iş olacak.' diye konuştu.

Hürmüz Boğazı ile ilgili problemin, İran ile müzakere yoluyla anlaşarak sonuçlanma ihtimaline dair bir ihtimal üzerine konuşmak istemediğini ifade eden Trump, 'Eğer o noktaya gelirsek, daha önce hiç görmedikleri türden bir saldırı gerçekleşecek.' dedi.

Daha önce Hürmüz Boğazı'nı 48 saat içinde açmaması durumunda İran'ı tehdit eden ABD Başkanı Trump, 5 Nisan'daki sosyal medya paylaşımında, 'Salı günü ABD Doğu Yakası saatiyle 20.00'de (Türkiye saatiyle 8 Nisan Çarşamba 03.00)' ifadesine yer vermişti.

Veri tarafında ise Avro Bölgesi'nde mart ayında bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 50,7 puanla son 9 ayın en düşük seviyesini gördü. S&P Global verileri, Avro Bölgesi'nde martta maliyet baskılarının yoğunlaşmasıyla özel sektörde faaliyet artışının çok düşük seviyede kaldığını ortaya koydu.

İngiltere'de ise hizmet sektörü PMI 50,5 puanla son 11 ayın en düşük seviyesine geriledi. Büyümedeki ivme kaybı büyük oranda Orta Doğu'daki savaşın etkilerine yönelik endişeler nedeniyle iş dünyası ve tüketici harcamalarındaki zayıflamadan kaynaklandı.

Piyasa araştırmaları merkezi Sentix, 1047 yatırımcının katılımıyla gerçekleştirilen nisan ayına ilişkin Avro Bölgesi Genel Yatırımcı Güven Endeksi verilerini açıkladı. Buna göre, mart ayında eksi 3,1 puan olan endeks, bu ay 16,1 puanlık düşüşle eksi 19,2 puana geriledi. Böylece endeks, Nisan 2025'ten bu yana en düşük seviyeye indi.

Orta Doğu'da ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla tırmanan çatışmalar ve beraberinde gelen enerji şoku, Avro Bölgesi yatırımcıları arasında resesyon endişelerinin yeniden artmasına yol açtı.

XRP fonları, 120 milyon dolarlık girişle haftanın en çok tercih edilen yatırım aracı oldu. Böylece XRP, genelde ilk sırada yer alan Bitcoin fonlarını geride bırakarak öne çıktı. Aynı dönemde Solana fonları da 35 milyon dolarlık yatırım çekerek pozitif görünümünü sürdürdü.

Bitcoin fonları haftayı 107 milyon dolarlık girişle tamamlarken, Ethereum fonlarında ise 53 milyon dolarlık çıkış yaşandı. Bu durum, yatırımcıların kısa vadede alternatif varlıklara yöneldiğini gösteriyor.

Öte yandan, Bitcoin'in değer kaybına oynayan 'short' fonlara olan ilgi de dikkat çekti. Short-Bitcoin fonları haftayı 16 milyon dolarlık girişle kapattı. Bu rakam, ekim ayından bu yana görülen en yüksek seviyelerden biri olarak kayda geçti.

Yeni haftaya ise daha iyimser bir başlangıç yapıldı. ABD'de işlem gören spot Bitcoin ETF'leri, tek günde 471 milyon dolarlık yatırım alarak 25 Şubat'tan bu yana en güçlü performansını sergiledi. Benzer şekilde, Ether spot ETF'leri de aynı gün 120 milyon dolarlık giriş gördü.

Genel tablo, kripto fonlarına yönelik ilginin sürdüğünü ve özellikle altcoinlerin kısa vadede yatırımcıların odağına daha fazla girdiğini ortaya koyuyor.