Daha önce 115 bin olarak açıklanan Nisan verisi ise 179 bine revize edildi. İki ay için yapılan revizyon 93 bin olarak kaydedildi.

Enflasyonun seyri açısından gözlenen ortalama saatlik kazançlar beklentilere paralel geldi.

Verilere göre Mayıs ayında ortalama saatlik kazançlar aylık olarak yüzde 0,3 arttı. Yıllık artış ise yüzde 3,4 oldu.

Mayıs ayında işsizlik oranı beklentilere paralel olarak Nisan ayıyla aynı seviyede yüzde 4,3 oldu.

Asaf, "Tehlikeli bir emsal ile karşı karşıyayız. İmzalanan anlaşmalara göre bu bölge Filistin egemenliği altındadır ve orada bir askeri üs kurmak, bölge sakinleri ve günlük yaşamları üzerindeki etkileri bilinmeyen yeni bir gerçekliği dayatmak anlamına gelir." dedi.

İsrail'in gasb kararı çıkardığı bölgenin Cenin kenti ve Cenin Mülteci Kampı'nın büyük bir bölümünü gördüğünü belirten Asaf, bu nedenle bölgenin stratejik bir gözlem ve izleme noktası olduğuna işaret etti.

Asaf, Filistin kurumları ve hem yerel hem de uluslararası insan hakları ve hukuk kuruluşlarıyla koordinasyon halinde konuyu takip ettiklerini ve el koyma kararının iptal edilmesi için gerekli prosedürleri başlattıklarına dikkati çekti.

Endişenin yalnızca arazilere el konulmasından ibaret olmadığının altını çizen Asaf, aynı zamanda söz konusu bölgenin yerleşim alanlarının ortasında yer alması, evler ve sivil tesislere yakın bulunması nedeniyle gelecekte İsrail'in alması muhtemel askeri önlemleri açısından da ciddi endişeye yol açtığını anlattı.

İsrail'in 2025'te başlattığı saldırılar "en geniş ve en yıkıcı" olanları

Cenin Belediyesi Genel Müdürü Asaf, Cenin kenti ve kampının yıllardır saldırılara maruz kaldığını ancak İsrail ordusunun 2025'in başında başlattığı saldırıların "en geniş ve en yıkıcı saldırılar" olduğunu söyledi.

Asaf, İsrail'in Ocak 2025'ten bu yana sürdürdüğü saldırıların Cenin kampı sakinlerinin yerinden edilmesine yol açtığını, el-Cabiriyat, el-Hedef, ez-Zehra mahalleleri, Burkin Vadisi ve devlet hastanesi çevresi olmak üzere Cenin kampı çevresinde geniş çaplı yerinden edilmelerin yaşandığını belirtti.

İsrail saldırılarının bölgeye verdiği zarara ilişkin Asaf, Cenin'deki altyapı, yollar, su, kanalizasyon ve elektrik şebekelerinin kapsamlı hasar gördüğünü, evler ve özel mülklerde de ciddi hasar meydana geldiğini ifade etti.

Asaf, Cenin Mülteci Kampı'ndaki duruma ilişkin, "Son aylarda kapsamlı yıkıma maruz kalmış bir şehirden ve sakinlerinin tamamen tahliye edildiği, mahallelerin tamamının kapalı askeri bölgelere dönüştürüldüğü bir kamptan bahsediyoruz." dedi.

Bölge halkı İsrail'in Filistin idaresindeki bölgede toprak gasbından endişeli

Bölge sakinlerinden Muhammed Rahhal, İsrail ordusu ve güvenlik birimlerinin son 2 ayda el-Cabiriyat bölgesine sıklıkla baskın düzenlediğini, gasbetme kararından önce de arazide ölçüm ve saha araştırmaları yaptıklarını söyledi.

Rahhal, bölgenin Batı Şeria'nın A bölgesinde olması sebebiyle İsrail'in burada doğrudan bir eylemde bulunamayacağını düşündüğünü ancak son kararın bu beklentileri boşa çıkardığını belirtti.

Bölgeye bir askeri üs kurulmasının, bölge halkı ve mülkleri üzerinde ek kısıtlamalara yol açacağından endişe duyduklarını ifade eden Rahhal, "Bölge anlaşmalara göre Filistin egemenliği altında olmasına rağmen, işgalci İsrail'in güvenlik bahanesiyle istediklerini dayatma kararı bizi şaşkınlığa uğrattı." dedi.

Bölgede sivil yerleşimin ve özel mülklerin bulunduğuna dikkati çeken Rahhal, İsrail'in burada bir askeri tesis kurmasının bölge halkının yaşamını etkileyebileceği ve arazilerini kullanmalarını kısıtlayabileceğini vurguladı.

Rahhal, bölge sakini birçok kişinin hala Cenin kampı ve çevresindeki bölgeleri etkileyen yıkım ve yerinden edilmenin sonuçlarıyla mücadele ettiğine, bu durumda İsrail'in yapacağı herhangi bir eylemin Filistinlileri daha da endişelendirdiğine dikkati çekti.

İsrail'in Cabiriyat bölgesinde 7 dönümlük araziye el koyma kararı

İsrail ordusu 21 Ocak’tan bu yana işgal altındaki Batı Şeria’nın kuzeyinde Cenin kenti ve mülteci kampından başlayarak Tulkerim ve Nur Şems kamplarına kadar uzanan askeri operasyonlarına devam ediyor.

İsrail ordusu, Cenin kenti ve mülteci kampına bakan Cabiriyat bölgesinde 7 dönümlük araziye el koyma kararı almıştı.

İsrail, 1990'ların ortalarında Oslo Anlaşmalarının imzalanmasından bu yana ilk kez, işgal altındaki Batı Şeria'nın Cenin kentinde, A Bölgesinde bir araziyi askeri üs kurmak için gasbetmişti.

İsrail ordusu işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilere ait tarihi alanlardaki ihlallerini artırırken, Filistinliler, İsrail'in eylemlerinin Batı Şeria'nın toprak kontrolünü genişletmek ve yerleşim faaliyetlerini desteklemek için yapıldığını belirtiyor.

Filistin yönetimi ile İsrail arasında 1995'te imzalanan İkinci Oslo Anlaşması çerçevesinde Batı Şeria; A, B ve C bölgelerine ayrılmıştı.

İşgal altındaki Batı Şeria'nın yüzde 18'ini kapsayan A bölgesinin yönetimi, idari ve güvenlik olarak Filistin'e, yüzde 21'lik B bölgesinin idari yönetimi Filistin'e, güvenliği İsrail'e devredilirken, yüzde 61'ini kapsayan C bölgesinin idare ve güvenliği İsrail'e bırakılmıştı.

İsrail'in Gazze Şeridi'ne saldırı başlattığı 7 Ekim 2023'ten beri işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te de Filistinlilere yönelik gözaltı, baskın ve saldırılarda artış yaşanıyor.

Burada yaptığı konuşmada Kurtulmuş, İsveç'teki temasları kapsamında değişen dünyada Türkiye'nin yeri, Avrupa'nın geleceği, NATO'nun yönelimi, uluslararası sistemin yenilenmesi, barış ve adalet arayışları ile bu meselelerin ele alınmasında parlamenter diplomasinin rolü hakkında değerlendirmelerde bulunmak üzere İsveç Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nde düzenlenen programa katılmaktan duyduğu memnuniyeti ifade etti.

İsveç ile Türkiye arasındaki tarihsel ilişkilere dikkati çeken Kurtulmuş, İsveç'in 2024'te NATO'ya katılımıyla birlikte ilişkilerin daha stratejik bir nitelik kazandığını vurguladı.

Modern tarihin en ilginç dönemlerinden birine şahitlik edildiğine işaret eden Kurtulmuş, dünyada bugün yaşananların yalnızca geçici bir türbülans ya da bir dizi yerel krizden ibaret olmadığını belirtti.

Kurtulmuş, çatışmalar, gerilimler ve savaşların yaygınlaştığı bu dönemde milletlerin egemenlik haklarının açıkça ihlal edildiğini, insanlığa karşı işlenen suçlara ve Gazze'de Filistin halkına yönelik bir soykırıma tanıklık edildiğini dile getirdi. Aynı zamanda köklü bir dönüşümden geçildiğini ifade eden Kurtulmuş, göç, iklim krizi ve hızlı teknolojik ilerlemelerin toplumları ve dünyayı anlama biçimini yeniden şekillendirdiğini kaydetti.

Tek kutuplu ya da iki kutuplu dünya sisteminin sona erdiğini, çok merkezli bir dünyanın çoktan ortaya çıktığını belirten Kurtulmuş, bu yeni dönemin yapısının, kurallarının ve kurumlarının halen belirsizliğini koruduğunu ifade etti.

Rusya'nın Ukrayna'ya karşı 4 yılı aşkın süredir sürdürdüğü savaşın, İsrail ve Amerika'nın da İran'a karşı başlattığı savaş ile İran'ın çatışmayı Körfez bölgesi ve Orta Doğu'ya yayan karşılığının, mevcut belirsiz döneminin çarpıcı örnekleri olduğunu aktaran Kurtulmuş, "İran'a dayatılan savaş, güvenilir bir bölgesel güvenlik mimarisi bulunmadığı sürece Körfez'de ve daha geniş Orta Doğu coğrafyasında güvenlik ve istikrarın sınırlarını da gözler önüne sermektedir. Büyük güçlerin çıkarlarının bölgesel aktörlerin çıkarlarıyla giderek daha fazla kesiştiği karmaşık birçok kutupluluk biçimine doğru ilerliyoruz. Böyle bir sistemde hiçbir güç, iradesini kolaylıkla dayatamaz. Bu durum, uzlaşma arayışını ve yeni ortaklıkların kurulmasını her zamankinden daha önemli hale getirmektedir." değerlendirmelerinde bulundu.

Kurallara dayalı uluslararası düzenin hem meşruiyet hem de işlev bakımından ciddi bir aşınmaya uğradığını söyleyen Kurtulmuş, "Kurumlar hala mevcuttur ancak etkileri giderek sınırlanmaktadır. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin krizleri önleme ve savaşları sona erdirme kapasitesi, esasen daimi üyelerinin veto yetkisi nedeniyle etkisiz hale gelmiştir." dedi.

Rusya-Ukrayna savaşının, İran'a dayatılan savaşın, Gazze'deki soykırım ve Batı Şeria'da Filistin halkına karşı uygulanan "apartheid" rejiminin, bu çözülüşün açık yansımaları olduğunu ve Filistin'in, insanlık için bir vicdan sınavı niteliği taşıdığını vurgulayan Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Gazze yerle bir edildiğinde ve bu durum bir 'operasyon' olarak nitelendirildiğinde, 'terörle mücadele' söylemi soykırım gerçekleştirmek için kullanıldığında, insani yardım konvoylarının engellenmesi 'güvenlik tedbiri' olarak sunulduğunda ve işgal bir 'oldu bitti' olarak görüldüğünde, insanlığın vicdanında ve ortak dilinde yeni bir aşınmaya daha tanıklık ederiz. Kurumlar zayıflatıldığında, kurallar ihlal edildiğinde ve kavramlar çarpıtıldığında hukuk çökmeye başlar."

Ekonomistlerin Nisan ve gelecek dönem cari açık beklentileri netleşti

Matriks Haber'in 11 ekonomist ile düzenlediği ankete göre, 2026 Nisan ayı için medyan tahmini 5 milyar 630 milyon dolar açık oldu.

Mart ayında 9 milyar 715 milyon dolar açık vermesi beklenen ödemeler dengesi 9 milyar 672 milyon dolar açık seviyesinde açıklanarak beklentilere yakın gerçekleşmişti.

Temmuz-Ekim 2025 döneminde üst üste fazla veren ödemeler dengesi, Kasım 2025'te yeniden açığa dönmüştü.

Nisan ayı için cari işlemler dengesinde beklenti 8 milyar dolar ile 4 milyar 200 milyon dolar açık arasında şekillendi.

Gelecek dönem beklentileri

Ankette, 2026 yılı için cari açık beklentisi 54 milyar dolar açıktan 50 milyar 250 milyon dolar açığa revize edildi.

2027 yılı için cari açık tahminleri ise geçen ayki 46 milyar dolar açık tahmininden 48 milyar dolar açık beklentisine yükseltildi.

2026 yılı geneli için tahmin bandı, 36 milyar dolar ila 60 milyar dolar arasında gerçekleşti. Bir önceki anket döneminde beklentiler 35 milyar dolar ila 62 milyar dolar açık aralığında oluşmuştu.

Bir önceki ay 2027 yılı geneli için 40 milyar dolar ile 51 milyar dolar açık bandında oluşan beklentiler, bu ankette 30 milyar dolar ile 51 milyar dolar açık aralığında şekillendi.

Fransa'nın başkenti Paris'te 3-4 Haziran'da OECD Bakanlar Konseyi Toplantısı düzenlendi.

Toplantının ilk günkü oturumlarına katılan Bolat, burada Ukraynalı, Kanadalı, Bulgaristanlı, İsviçreli ve Katarlı bakanların yanı sıra Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic ile ikili görüşmeler gerçekleştirdi.

Bakan Bolat, Paris'teki temaslarını ve OECD Bakanlar Konseyi Toplantısı'nı değerlendirdi.

Bolat, her yıl Paris'te haziranda OECD'ye üye 38 ülkenin ticaret veya ekonomi bakanlarının iştirakiyle 2 günlük OECD Bakanlar Konseyi Toplantısı düzenlendiğini anımsattı.

Bu yıl Finlandiya'nın başkanlık ettiği toplantıya ayrıca Latin Amerika ve Körfez ülkelerinden de katılım olduğunu aktaran Bolat, toplantının bu yılki konusunun 'sanayi politikaları' olduğunu söyledi.

Bolat, bu konuda Batı'da genel bir kaygı ve endişe yaşandığını kaydederek, Avrupa ve ABD'nin özellikle Uzak Doğu'dan aşırı kapasite ve sübvansiyonlu ihracatlar nedeniyle artan dış ticaret açıkları karşısında sanayi politikasında yeni bir dönüşüm başarmak istediğine dikkati çekti.

Bakan Bolat, OECD'de bu konuya ilişkin yaptıkları konuşma hakkında şunları aktardı:

'Özellikle tüm dünyada ticaretin serbestleşmesi ve kurallar bazlı çok taraflı ticaret sisteminin Dünya Ticaret Örgütü etrafında mutlaka güçlendirilmesi ve muhafaza edilmesinin dünyada ekonomik gelişme ve büyümenin ve dünya ticaretindeki ilerlemenin yegane anahtarı olduğunu vurguladık.'

Bolat, Türkiye'nin özellikle son 20 senede sanayi politikalarında ihracata dayalı büyüme ve dış ticaretteki serbestleşme ile çok güçlü bir ekonomik büyüme sağladığının altını çizerek toplantıda imalat sektörünün Türkiye'de istihdam ve ihracatta güçlü paylarının olduğunu vurguladıklarını belirtti.

Burada ayrıca sürekli yeni korumacı ve kısıtlayıcı tedbirler almaktansa bu anlamda işbirliği yapmanın ve serbest ticarete yönelik açılımların dünya ekonomisi için hayati olduğunu dile getirdiklerini aktaran Bolat, toplantı kapsamında yaptıkları ikili görüşmelerde karşılıklı ekonomik ilişkilerdeki mevcut konuların üzerinden geçtiklerini ve sıkıntılı konuların nasıl aşılacağı konusunda görüş alışverişinde bulunduklarını belirtti.

Bolat, toplantı kapsamında DTÖ Genel Direktörü Okonjo-Iweala ile kapsamlı bir görüşme yaptıklarını, Ukrayna Başbakan Yardımcısı Taras Kachka ile yaptıkları görüşmede ise Serbest Ticaret Anlaşması'nı ele aldıklarını kaydetti.

Türkiye'nin bu anlaşmayı 3 yıl önce onayladığını hatırlatan Bolat, söz konusu anlaşmanın Ukrayna tarafında da onay sürecinin parlamentoda başlatıldığını ve kısa bir sürede tamamlanacağını dile getirdi.

Bolat, 'Ümit ederiz ki fazla uzun bir zaman geçmeden Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması'nın yürürlüğe girmesi mümkün olabilir.' diyerek görüşmede iki ülke arasındaki ticaret ilişkileri ve Ukrayna'nın yeniden inşası ile alakalı konuları ele aldıklarını söyledi.

İki ülke arasındaki Ukrayna'nın Yeniden İnşası Forumu'nun 3'üncüsüne Türkiye'nin eylülde ev sahipliği yapmasını teklif ettiklerini dile getiren Bolat, Ukrayna tarafının bunu kabul ettiğini kaydetti.

Bolat, Kanada Uluslararası Ticaret Bakanı Maninder Sidhu ile yaptıkları görüşmede önemli konu başlıklarını ele aldıklarını belirterek, kısa bir süre önce Türkiye'den Kanada'ya haftalık uçuş sayısının 12'den 21 frekansa yükseltildiğini kaydetti.

Bunun çok sevindirici bir haber olduğunu dile getiren Bolat, Enerji Bakanlığının martta Kanada tarafıyla CANDU tipi nükleer reaktör inşası konusunda bir anlaşma imzaladığını hatırlattı.

Bolat, bu konuda iki ülkenin enerji bakanlıkları arasında görüşmelerin sürdüğünü kaydederek, Türkiye'de madencilik alanında önemli Kanadalı yatırımcıların olduğunu, ikili görüşmede de bu alanda yeni yatırımlara davet ettiklerini belirtti.

ABD Ticaret Temsilcisi Greer ile toplantı kapsamında Türkiye-ABD arasındaki ticaret ilişkilerindeki konuları görüştüklerini söyleyen Bolat, bu konuda devam eden müzakere süreçleri olduğunu kaydetti.

Sektörün en büyük aktif kalemi olan krediler Nisan sonu itibarıyla 25,6 trilyon TL olarak gerçekleşirken, bir önceki dönemde bu rakam 24,9 trilyon TL düzeyindeydi. Menkul değerler ise 7,4 trilyon TL olarak açıklandı. Kredilerin takibe dönüşüm oranı yüzde 2,65 olurken, önceki dönemde bu oran yüzde 2,62 seviyesindeydi.

Bankaların en büyük fon kaynağı konumundaki mevduat, nisan sonu itibarıyla 29,2 trilyon TL'ye yükseldi. Önceki dönemde 28,3 trilyon TL olan mevduat hacmi yaklaşık 906 milyar TL artış kaydetti. Özkaynak toplamı ise, bir önceki dönemin 4,3 trilyon TL seviyesinden 4,4 trilyon TL'ye yükseldi.

4 ayda 363,6 milyar TL net kar

Sektörün ocak-nisan dönemine ait birikimli net kârı 363,6 milyar TL olarak gerçekleşirken, bu rakam bir önceki dönemde 288,4 milyar TL düzeyindeydi.

Yalnızca nisan ayına ait net kâr ise, 75,2 milyar TL oldu; mart ayında aynı rakam 119 milyar TL seviyesindeydi. Sermaye yeterliliği standart oranı nisan sonu itibarıyla, yüzde 16,37 olarak açıklanırken, bir önceki dönemde bu oran yüzde 16,52'ydi.

Tiangong'da Ne Oldu? Deneyin Hikayesi

Çin'in Tiangong uzay istasyonu 2021 yılından beri yörüngede. Üç kademeli modüler bir yapıya sahip. Üç astronot sürekli olarak istasyonda yaşıyor ve görev başında. Bilim laboratuvarı modülleri çeşitli deneyler için kullanılıyor.

11 Mayıs 2026'da Tianzhou-10 kargo görevi Tiangong'a gerekli malzemeleri taşıdı. Yakıt, yemek, uzay giysisi ve bilim ekipmanları bu yükün parçasıydı. Aynı kargoda bilim camiası için en heyecan verici malzeme yer alıyordu. Mikroakışkan çip kültür kutusu içinde yetiştirilecek fare embriyoları.

Deney Şenzen İleri Teknoloji Enstitüsü'nde (SIAT) Biyo-tıp ve Biyoteknoloji Enstitüsü altındaki Enerji Metabolizması ve Üreme Merkezi başkanı Lei Xiaohua liderliğinde yürütüldü. Lei, mikroyerçekimi koşullarında implantasyon öncesi embriyo gelişiminin nasıl değiştiğini araştırdı. Hedef üç ana konuydu.

• Mitokondri hasarının arkasındaki temel mekanizmalar
• Epigenetik değişim anormallikleri
• Mikroyerçekiminin erken embriyo gelişimine etkisi

Deney için özel bir kültür kutusu tasarlandı. SIAT'ın Biyomedikal Optik ve Moleküler Görüntüleme Araştırma Merkezi başkanı Men Yongfan'ın ekibi ile iş birliği yapıldı. Kutu iki sıra halinde altı kültür odası içeriyordu. Bu tasarım iki deney grubunun her birinin üç tekrar deneyini aynı anda yapmasına olanak tanıdı. Aynı zamanda uzay istasyonunun otomatik kültür sistemiyle uyumlu çalıştı.

Yapay zekanın küresel sektörel etkisini de işledik: Yapay Zeka Hisseleri Türkiye'den Nasıl Alınır

Numuneler Yere İndi: 29 Mayıs Cuma Akşamı

Deney beş gün boyunca yörüngede sürdü. Embriyolar mikroakışkan çipler içinde sürekli izlendi. Görüntüler düzenli aralıklarla kaydedildi. Beşinci günün sonunda numuneler donduruldu ve kapsülde geri dönüş için hazırlandı.

29 Mayıs 2026 Cuma akşamı saat 20:11'de Şenzhou-22 dönüş kapsülü Çin'in İç Moğolistan Özerk Bölgesi'ndeki Dongfeng iniş alanına indi. Kapsüle Şenzhou-21 ekibi binmişti. Astronotlar Zhang Lu, Wu Fei ve Zhang Hongzhang, 210 günlük görevin ardından sağ salim Dünya'ya döndü. Bu görev Çinli bir ekibin uzayda geçirdiği en uzun süre oldu.

30 Mayıs sabahı erken saatlerde dönüş kapsülünden alınan canlı bilim numuneleri Çin Bilimler Akademisi'nin Uzay Kullanım Teknoloji ve Mühendislik Merkezi'ne taşındı. Buradan numuneler hızla araştırma ekibine ulaştırıldı. SIAT araştırmacıları haftalarca sürecek detaylı analiz çalışmasına başladı.

Çin Bilimler Akademisi'nin baş araştırmacısı Cang Huaixing açıklamasında deneyin başarılı geçtiğini bildirdi. Bilim insanları numuneleri Dünya'ya dönmeden önce güvenli şekilde donduruldu. Cang, gelecek uzay görevlerinin uzun süreli mikroyerçekiminde insan biyolojisinin nasıl tepki vereceğini daha derin anlamayı gerektireceğini söyledi.

Geçmişe Bakış: 2016 Çin, 2023 Japonya Deneyleri

Uzayda embriyo gelişimi araştırmaları yıllardır sürüyor. Üç önemli kilometre taşı var.

2016 Çin. Çinli bilim insanları ilk kez uzayda fare embriyolarının başarılı şekilde geliştiğini gösterdi. Embriyolar blastokist evresine ulaştı. Bu evre embriyoların rahime tutunmaya hazır olduğu aşama. Deney Çin'in SJ-10 bilim uydusunda yapıldı.

2023 Japonya. Japon bilim insanları daha kapsamlı bir deney gerçekleştirdi. Mikroyerçekiminde yetiştirilen fare embriyolarının blastokist evresine ulaşma oranı yaklaşık yüzde 24 oldu. Dünya yüzeyindeki referans grubunda bu oran yaklaşık yüzde 50 olmuştu. Yani uzay koşulları embriyo gelişimini yarı yarıya azalttı. Aynı çalışmada yapay yerçekimi ortamında yetiştirilen embriyolar mikroyerçekimine göre yaklaşık yüzde 5 daha yüksek başarı oranı gösterdi. Bu sonuç ileride uzay görevlerinde döner habitatların kullanım potansiyelini destekledi.

2026 Çin. Şenzhou-22 dönüşüyle Çin son deneyini tamamladı. Aynı zamanda Mayıs ayında Tianzhou-10 ile gönderilen yapay insan embriyoları da Tiangong'da deney aşamasında. Bu insan embriyoları kök hücrelerden türetilmiş yapay yapılar. Gerçek insan embriyoları değil. Ancak insan gelişiminin erken aşamalarını mimik ediyorlar. Bu deneyle ilgili sonuçlar önümüzdeki aylarda açıklanacak.

NASA'nın 1994'te uzayda Japon pirinç balığı ürettiği başarılı deney de tarihte önemli bir referans noktası. Diğer hayvan türleriyle yapılan denemeler ise karışık sonuçlar verdi.

Yapay İnsan Embriyosu: Etik Çizgileri Çizmek

Çin'in Tiangong'a gönderdiği yapay insan embriyoları gerçek insan embriyoları değil. Bu önemli bir nokta. Kök hücrelerden türetilmiş yapılar erken insan embriyolarını mimik ediyor ama bir rahime yerleştirilse bile insana dönüşemez.

Bu yaklaşımın altında uluslararası bir kural var. Uluslararası Kök Hücre Araştırma Topluluğu (ISSCR) uzun yıllar boyunca insan embriyo araştırmalarını döllenmeden 14 gün sonraya kadar sınırlamıştı. Bu sınır etik kaygılarla konuldu.

2021'de ISSCR bu kuralı değiştirdi. Sınır kaldırıldı. Bu değişiklik kanser hücre gelişimi, doğuştan gelen hastalıklar ve düşük nedenlerinin araştırılması için bilimsel kapıyı açtı. Ancak farklı ülkelerin yasal düzenlemeleri ve etik kurulları farklı sınırlar koymaya devam ediyor.

Çinli ekip bu nedenle gerçek embriyolar yerine yapay yapılar kullandı. Tiangong'da iki örnek grubu var. Bir grup rahim hücreleri üzerinde yetiştirildi, böylece implantasyon evresi simüle edildi. Diğer grup ise mikroakışkan çipte askıda tutuldu. Bu, hücrelerin organ ve doku oluşturmaya başladığı 14-21 gün arası dönemi simüle ediyor.

Yapay insan embriyo deneyini yöneten araştırmacı Yu, South China Morning Post'a verdiği demeçte şöyle dedi: "Bu, insanların uzayda hayatta kalıp üreyebilir mi sorularına cevap aramanın ilk girişimi. Umarım cevap evet olur." Fare embriyo deneyini yöneten Lei Xiaohua ise farklı bir araştırma kolu yönetiyor. Lei mikroyerçekiminde mitokondri hasarı ve epigenetik değişimler üzerinde yoğunlaştı.

1X NEO ev robotunun ön siparişe çıkmasını da işledik: Dünyanın İlk Ev Robotu Satışa Çıktı: 20 Bin Dolara Robot Sahibi Ol

Bu Deneyler Neden Önemli? Uzun Süreli Uzay Misyonları

Embriyo deneylerinin pratik önemi giderek artıyor. Üç ana sebep var.

Birincisi Mars yolculuğu hazırlığı. NASA Mars'a astronot göndermeyi 2030'ların sonu için hedefliyor. Mars'a gidiş-geliş yolculuğu en az iki yıl sürecek. Yörünge mekaniği nedeniyle bu süre minimum. Bu kadar uzun yolculukta astronotların biyolojik tepkilerini, üreme sağlığını ve genetik etkilerini bilmek kritik.

SpaceX'in Mars planları, Tesla CEO'su Elon Musk'ın açıkça paylaştığı gibi, 2030'larda Mars kolonisi kurmayı içeriyor. Eğer Mars'ta uzun süreli yerleşim olacaksa, üreme mümkün olmalı. Aksi takdirde kolonileşme sadece tek nesillik bir hikaye olur.

İkincisi ay üssü kurulumu. NASA Yöneticisi Jared Isaacman Mayıs 2026'da kalıcı ay üssü planını duyurdu. Üç aşamalı plan astronotların ay yüzeyinde uzun süreli kalmasını öngörüyor. Aynı plan çerçevesinde 2030'ların başlangıcında astronotlar aylarca ay yüzeyinde kalabilecek.

Üçüncüsü uzay turizmi. SpaceX, Blue Origin ve Çin'in özel uzay şirketleri uzay turizmi pazarını büyütüyor. Birkaç günlük yörünge gezileri 2025'ten beri ticari olarak yapılıyor. Uzun süreli misafir konaklamaları gelecek 10 yılın yeni endüstri kolu olabilir.

Bu üç senaryo için de mikroyerçekiminde biyolojik tepkilerin bilinmesi şart. Çin'in Tiangong deneyleri bu boşluğu dolduran ilk önemli adımlardan biri.

Mikroyerçekimi: Vücut Nasıl Tepki Veriyor?

Uzayda mikroyerçekimi koşulları vücutta birçok değişiklik yaratıyor. Astronotlar görev süresince şu sorunları yaşıyor.

• Kemik yoğunluğu kaybı (ayda yaklaşık yüzde 1-2)
• Kas atrofisi
• Sıvı kayması ve yüz şişmesi
• Vizyon bozukluğu (SANS sendromu)
• Kalp atış hızı değişimleri
• Bağışıklık sisteminde zayıflama
• Genetik ifadede değişimler

Bu etkiler yetişkin insanlarda görülüyor. Henüz gelişmekte olan bir embriyoda etkilerin çok daha derin olması bekleniyor. Hücreler bölünürken yerçekimi bir yön referansı sağlıyor. Üst ve alt belirsizleşince hücreler doğru organize olamayabilir.

Buna ek olarak uzay radyasyonu var. Dünya'nın manyetik alanı bizi büyük ölçüde koruyor. Ancak Uluslararası Uzay İstasyonu veya Tiangong gibi yörünge istasyonlarında radyasyon dozu daha yüksek. Mars yolculuğunda ise koruma çok daha az.

Tüm bu faktörler birlikte değerlendirildiğinde Çin'in mevcut deneyi gerçekten anlamlı bir veri tabanı oluşturuyor. Mitokondri ve epigenetik konularındaki bulgular gelecek araştırmaları yönlendirecek.

Çin-ABD-Japonya Uzay Yarışı

Uzay araştırmalarında üç büyük oyuncu var ve hepsinin embriyo araştırmaları farklı yönlere odaklı.

Çin. 2021'den beri Tiangong istasyonunu işletiyor. Pre-implantation embriyo gelişimi, mitokondri ve epigenetik konularında yoğunlaşıyor. Hem fare hem yapay insan embriyoları üzerine çalışıyor. Devlet desteği güçlü, askeri-sivil entegrasyon var.

ABD. NASA daha ziyade astronot sağlığına ve uzay habitatı tasarımına odaklı. Uzayda doğrudan embriyo üretme deneyleri sınırlı. ABD'deki etik düzenlemeler daha sıkı. SpaceX ve Blue Origin gibi özel sektörler uzaya gidiş-geliş altyapısını kuruyor.

Japonya. Mikroyerçekimi etkileri konusunda en ileri akademik araştırma altyapısına sahip. 2023 fare embriyo testi dünya genelinde en kapsamlı çalışma oldu. Japon Uzay Ajansı (JAXA) ABD ve Avrupa ile yakın iş birliği yapıyor.

NVIDIA'nın robot dünyasındaki gelişmelerini de işledik: NVIDIA Robotlara Beyin Üretti: Yapay Zeka Fabrikadan Sokağa Çıkıyor

Türk Okuyucu İçin Anlamı

Türkiye uzay araştırmalarında dünya genelinde ileri ülkeler arasında yer almıyor. Ancak son yıllarda Türkiye Uzay Ajansı (TUA) kurulumu ile birlikte ulusal uzay vizyonu netleşti. Türk astronot Alper Gezeravcı 2024'te Uluslararası Uzay İstasyonu'nu ziyaret etti.

Çin'in uzayda yaptığı bu deney Türk okuyucu için üç noktada önemli.

Birincisi bilimsel ufukları açıyor. İnsanlığın uzayda yaşaması artık yüzyıllar uzak bir hayal değil. Önümüzdeki 20-30 yılda Mars yolculukları, ay üssü kurulumu ve hatta uzayda doğum bilimsel olarak masada. Türk öğrenciler ve araştırmacılar bu alanlara odaklanabilir.

İkincisi etik tartışmalar evrensel. Embriyo araştırmaları, kök hücre kullanımı ve yapay yapıların yaratılması konularında Türkiye de uluslararası düzenlemelerin parçası. Önümüzdeki yıllarda dini, kültürel ve bilimsel tartışmalar artacak.

Üçüncüsü yatırım fırsatları. Uzay endüstrisi hızla büyüyen bir sektör. SpaceX'in halka arz hazırlığı, Çin'in özel uzay şirketleri ve uzay turizmi yeni yatırım kategorileri yaratıyor. Türk yatırımcı ABD borsalarında işlem gören uzay teknolojisi şirketlerine ETF'ler aracılığıyla erişebiliyor.

Sonuç

Şenzhou-22 dönüş kapsülünden çıkan fare embriyoları, Türk okuyucu için belki uzakta bir bilim haberi gibi görünebilir. Ancak bu numuneler 100 yıl sonraki insanlığın uzaydaki geleceğini şekillendirecek temel verileri içeriyor. Mars'a gidecek astronotların biyolojik tepkileri, ay üssünde yaşayacak araştırmacıların sağlığı ve hatta uzayda doğacak ilk insan, hepsi bu küçük embriyoların gizlediği soruların cevaplarıyla ilişkili.

Çin uzay programı 2003'te ilk insanlı uzay uçuşunu başardı. Aradan 23 yıl geçti. Bugün Çin'in kendi uzay istasyonu var, kendi Ay görevleri var, kendi Mars sondaları var. Embriyo deneyi, programın bilimsel olgunluğunun da göstergesi. Sıradan uzay teknolojileri değil, biyoloji ve genetik konularına uzanan derin araştırmalar.

İnsanlık uzayda gerçek anlamda yaşamaya başladığında, bugünkü embriyo deneyleri kitaplarda tarihi bir başlangıç olarak yer alacak. Bilim kurgu yavaş yavaş bilim oluyor. Tiangong'dan dönen küçük numuneler bunun en yeni örneği.

Tüm finans gündemini takip etmek için: Finans Gundem

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.

Bakanlığın yayımladığı iç borç ihraç takvimine göre 8 Haziran Pazartesi günü 1 yıl (364 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli dolar cinsi devlet tahvilinin doğrudan satışı gerçekleştirilecek.

Aynı gün, 1 yıl (364 gün) vadeli, 6 ayda bir kira ödemeli dolar cinsi kira sertifikasının doğrudan satışı yapılacak.

Yine 8 Haziran'da, 4 yıl (1428 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli TÜFE'ye endeksli devlet tahvili yeniden ihraç edilecek.

Bakanlık, 9 Haziran Salı günü 4 yıl (1309 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli TLREF'e endeksli devlet tahvilinin yeniden ihracını gerçekleştirecek.

Aynı gün 4 yıl (1456 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli değişken faizli devlet tahvilinin yeniden satışına imza atılacak.

Bakanlık, 11 Haziran Perşembe günü ise 2 yıl (728 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli altın tahvilinin doğrudan satışını yapacak.

Aynı gün 2 yıl (728 gün) vadeli 6 ayda bir kira ödemeli altına dayalı kira sertifikasının doğrudan satışı olacak.

Ankette, en yüksek beklenti 137,55 puan, en düşük beklenti -200,0 puan olarak gerçekleşti.

Bugün düzenlenen ForInvest Haber BIST 100 endeksi kapanış anketine 13 aracı kurum analisti katıldı; 3 analist pozitif, 10 analist ise negatif kapanış tahmininde bulundu.

Günün ilk yarısında düşüş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 80,02 puan ve yüzde 0,58 kayıpla 13.792,23 puana indi.

Toplam işlem hacmi 75,9 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 1,69, holding endeksi yüzde 0,24 değer kaybetti.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 13.724,05 puanı, en yüksek 13.903,42 puanı gördü.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 31'i yükselirken 68'i düştü, 1'i yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Astor Enerji, Akbank, ASELSAN, Türkiye İş Bankası (C) ve Türk Altın İşletmeleri oldu.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 2,34 ile turizm, en fazla kaybeden ise bankacılık oldu.

Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 0,31, sanayi endeksi yüzde 0,45 ve mali endeks yüzde 0,69 değer kaybederken, teknoloji endeksi yüzde 0,76 değer kazandı.

Küresel piyasalarda, jeopolitik gelişmeler ve teknoloji rallisinin ivme kaybetmesiyle yön arayışı öne çıkarken, yatırımcıların gözü bugün ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisine çevrildi.

Yurt içinde ise Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi güne pozitif başlamasına karşın bankacılık endeksi öncülüğünde gelen satışların etkisiyle günün ilk yarısını negatif tamamladı.

Analistler, günün geri kalanında yurt içinde hazine nakit dengesinin, yurt dışında ise ABD'de istihdam verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.700 ve 13.600 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda olduğunu ifade etti.

Altının ons fiyatı 4 bin 465 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 39,50, bileşik getirisi yüzde 43,40 gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1640, sterlin/dolar paritesi 1,3470 ve dolar/yen paritesi 159,9 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 46,0870 liradan, avro 53,6890 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,2 azalışla 4 bin 465 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 0,4 azalışla 94 dolardan işlem görüyor.

Katılımcıların fon tercihlerinde faizli enstrümanların ağırlığı korunurken, faizli fon tutarı 1 trilyon 232 milyar 877,6 milyon TL olarak kayıtlara geçti. Faizsiz fonları tercih eden katılımcıların toplam birikimi ise 814 milyar 539,0 milyon TL oldu.

Sistemdeki tasarrufları teşvik eden en önemli unsurlardan biri olan devlet katkısı fon tutarında da hacim artışı sürdü. Mayıs sonu verilerine göre toplam devlet katkısı fon tutarı 263 milyar 470,1 milyon TL'ye yükseldi. Bu tutarın 230 milyar 435,2 milyon TL'lik kısmı faizli devlet katkısı fonlarında değerlendirilirken, faizsiz devlet katkısı fonlarında biriken tutar 33 milyar 034,9 million TL olarak gerçekleşti.

31 Mayıs 2026 itibarıyla BES'e ait özet veriler şu şekildedir:

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, mayıs ayı enflasyon verilerini değerlendirdi. Yılmaz paylaşımında şu detaylara yer verdi:

'Tüketici enflasyonu mayıs ayında yüzde 1,71 ile geçen aya kıyasla belirgin bir şekilde yavaşlarken, yıllık enflasyon yüzde 32,61 seviyesinde gerçekleşmiştir. Taze meyve ve sebze fiyatlarında görülen iyileşmenin etkisiyle gıda fiyatları aylık bazda yüzde 0,5 oranında düşmüştür.

Mayıs ayı enflasyonunda görülen hızlı gerileme, geçen ay gözlemlenen artışın kalıcı bir eğilime dönüşmekten ziyade geçici unsurlarla sınırlı kaldığına işaret etmektedir. Bu görünüm fiyatlama davranışları üzerinde kalıcı ve genele yayılan bir etkinin oluşma riskinin sınırlı kaldığını göstermektedir.

Geçici şokların vatandaşlarımızın alım gücü üzerinde kalıcı bir baskıya dönüşmemesi için kurumlarımızla eşgüdüm içinde çalışmalarımıza devam ediyoruz. Para, maliye ve gelirler politikalarımızı, gıda, konut, lojistik ve enerji alanındaki arz yönlü adımlarla destekleyerek dezenflasyon sürecini kararlılıkla sürdürmeyi ve vatandaşlarımızın refahını kalıcı biçimde artırmayı hedefliyoruz'

Kararlılıkla ve eşgüdüm içinde hayata geçirdiğimiz politikalarla enflasyonla mücadele etmeye devam ediyoruz.

Tüketici enflasyonu mayıs ayında yüzde 1,71 ile geçen aya kıyasla belirgin bir şekilde yavaşlarken, yıllık enflasyon yüzde 32,61 seviyesinde gerçekleşmiştir. Taze meyve: pic.twitter.com/E09rKsg2bt

— Cevdet Yılmaz (@_cevdetyilmaz) June 5, 2026

Karahan, fiyat istikrarının sağlanabilmesi için finansal dünyaya duyulan güvenin ve piyasaların etkin işleyişinin gerekli olduğunu söyledi.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, Merkez Bankası'nın enflasyon hedefinin yüzde 5 civarında olduğunu belirtti. Karahan, 2014-2019 döneminin sıkı para politikası süreci olduğunu ve bu süreçte yatırımlarda yavaşlama görüldüğünü ifade etti. Enflasyonun öngörülebilir bir ekonomik ortam sağladığını da sözlerine ekledi.

Karahan ayrıca, para politikalarını makroihtiyati tedbirlerle desteklediklerini ifade etti.

'Katılım finans istikrarlı büyüyor'

Katılım finansmanının kapsayıcılığının artırılmasının önem taşıdığını vurgulayan Karahan, katılım finansmanının toplam finansal sistem içindeki payının 2010'lu yıllarda yüzde 4,5 seviyesindeyken bugün yüzde 9'a ulaştığını kaydetti. Karahan, katılım finansmanının istikrarlı büyümesini sürdürdüğünü ve katılım bankalarında kredi büyümesinin daha yüksek seyrettiğini söyledi.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Kointra ve Monetari'nin ev sahipliğinde İstanbul'da gerçekleştirilen etkinlikte, dijital finans dünyasının geleceğini şekillendiren başlıklar, sektör temsilcilerinin katılımıyla değerlendirildi. Toplantıda blokzincir teknolojileri, kripto varlık düzenlemeleri, yapay zeka uygulamaları ve tokenizasyon süreçleri, gün boyu süren oturumlarda kapsamlı şekilde ele alındı.

Etkinliğin uyum ve regülasyon panelinde, Türkiye'de kripto varlık sektöründe başlayan yeni düzenleme dönemi ele alındı. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının karşılaşacağı operasyonel değişiklikler, uyum süreçleri ve uluslararası regülasyon trendleri sektör temsilcileri tarafından masaya yatırıldı. Avrupa Birliği ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi daha olgun pazarlardaki uygulamaların Türkiye ekosistemine olası etkileri de oturumun öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

Son dönemin gündem maddelerinden 'Travel Rule' uygulaması da etkinlikte detaylı şekilde ele alındı. Uzmanlar, uygulamanın kripto varlık hizmet sağlayıcıları üzerindeki etkilerini ve sektördeki uyum süreçlerini görüştü.

Tokenizasyonun geleceği değerlendirildi

Etkinliğin tokenizasyon odaklı bölümlerinde emtia ve fon tokenizasyonu öne çıktı. Altın başta olmak üzere fiziksel varlıkların blokzincir üzerinde temsil edilmesi, yatırımcılara sunduğu erişilebilirlik avantajları ve küresel uygulama örnekleri tartışıldı.

Fon tokenizasyonu oturumunda ise yatırım fonlarının blokzincir altyapısı üzerinde dijitalleştirilmesi, yatırımcı erişiminin genişletilmesi ve sermaye piyasalarında dijital dönüşümün hızlanması gibi konular masaya yatırıldı.

Tera Girişim, Kointra ve Monetari tarafından gerçekleştirilen etkinlikte katılımcılar, düzenleyici gelişmelerden yapay zekaya, tokenizasyondan dijital varlık piyasalarının geleceğine kadar uzanan geniş bir yelpazede sektör liderlerinin görüşlerini dinleme ve ekosistemin geleceğine ilişkin öngörüleri ilk elden öğrenme fırsatı buldu.

Yapay zeka ve blokzincir teknolojilerinin kesişim noktalarının ele alındığı oturumlarda, bu alandaki projelerin sektörde yarattığı dönüşüm, yapay zeka destekli token projelerinin sürdürülebilirliği ve gerçek kullanım alanları tartışıldı. Yapay zekanın girişimcilik ekosisteminde verimlilik, operasyon yönetimi ve karar alma süreçlerine sağladığı katkılar da katılımcılarla paylaşıldı.

Bu durumun başlıca nedeninin, İrlanda GSYH'sinin önceki ölçümde yüzde 2 olarak belirlenen değerden yüzde 12,1'e gerilemesi ve verilerin keskin bir şekilde aşağı yönlü revize edilmesi olduğu belirtildi.

Yetkililer, Euro Bölgesi'ndeki enflasyonu halihazırda yüzde 3,2'ye çıkaran enerji şokunu artık görmezden gelemeyeceklerini öne sürerek, önümüzdeki haftaki toplantıda 2023'ten bu yana ilk faiz artırımına gidileceğine dair sinyaller verdi. Bununla birlikte, bazı yetkililer petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki artışın yeni başlayan toparlanmayı rayından çıkaracağından endişe duyuyor.

Bölgedeki ticari faaliyetler son iki ayda zaten düşüşe geçmişti. Mayıs ayındaki daralma, 2024'ten bu yana en hızlı seviyeye ulaştı.

Bu haftanın başlarında OECD, Euro Bölgesi'nin bu yıl sadece yüzde 0,8 büyüyeceğini açıkladı ve 'son göstergelerin güvenin bozulduğunu işaret ettiğini' belirtti.

İrlanda verilerinin yanı sıra, son günlerde daha büyük ekonomilere ait istatistikler de revize edildi. Fransa'nın GSYH'si düşerken, İtalya'nınki daha önce bildirilenden daha iyi çıktı.

İrlanda'da ise çokuluslu sektör bu dönemde yüzde 27 küçüldü. Ancak temel veriler çok daha olumlu bir tablo ortaya koydu. Ekonominin daha doğru bir göstergesi olan düzeltilmiş iç talep, kişisel harcamaların etkisiyle yüzde 0,6 büyüdü.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından açıklanan verilere göre, uluslararası gıda emtia fiyatlarının aylık değişimini izleyen küresel gıda fiyat endeksi mayıs ayında genel olarak istikrarlı bir seyir izledi. Tahıl ve şeker fiyatlarındaki artışlar, bitkisel yağlar ve süt ürünlerindeki düşüşlerle dengelendi.

FAO Gıda Fiyat Endeksi, mayıs ayında bir önceki aya göre %0.2 oranında sınırlı bir düşüş göstererek 130.8 puan seviyesinde gerçekleşti. Bu sonuçla endeks, geçen yılın aynı dönemine göre %2.9 daha yüksek bir seviyede bulunurken, Mart 2022'de ulaştığı tarihi zirvesinin %18.4 oranında altında kaldı.

Tahıl fiyatlarında yükseliş eğilimi mayıs ayında da devam etti. Tahıl Fiyat Endeksi aylık bazda %2.6 artışla 114.3 puana ulaştı. Kışlık buğday koşullarının son on yılların en düşük seviyelerinde seyrettiği ABD başta olmak üzere, büyük ihracatçı ülkelerdeki düşük rekolte beklentileri ve küresel ölçekte artan yakıt ile gübre maliyetleri, uluslararası buğday fiyatlarının üst üste dördüncü ayda da yükselmesini tetikledi. Brezilya ve ABD'deki arz daralması ile güçlü ithalat talebi mısır fiyatlarını desteklerken, pirinç fiyatları da hava koşullarına yönelik endişeler ve ham petrol fiyatlarındaki artışın etkisiyle %2.7 yükseldi.

Şeker fiyat endeksi ise mayıs ayında %7.5 oranında güçlü bir artış kaydederek 95.1 puana ulaştı ve Ekim 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Brezilya'da şeker kamışı üretiminin daha büyük bir kısmının etanol üretimine yönlendirileceğine dair beklentiler ve El Niño hava olayının Hindistan ile Tayland'daki üretim üzerindeki olumsuz etkilerine dair endişeler fiyatlardaki yükselişte belirleyici oldu.

Buna karşılık, bitkisel yağ fiyatlarında yılın ilk düşüşü kaydedildi. Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, mayıs ayında %4.6 azalarak 185.0 puana geriledi. Bu düşüşte, küresel ithalat talebinin zayıflayacağı beklentisiyle gerileyen palm yağı ve Güney Amerika'daki mevsimsel arz artışının baskıladığı soya yağı fiyatları etkili oldu.

Süt Ürünleri Fiyat Endeksi mayıs ayında %0.5 oranında hafif bir düşüşle 119.2 puan oldu. Batı Avrupa ve Okyanusya'da artan süt yağı mevcudiyeti tereyağı fiyatlarını aşağı çekerken, yağsız süt tozu fiyatları Yakın Doğu ve Kuzey Afrika'dan gelen güçlü taleple yükselişini sürdürdü. Et fiyat endeksi ise sığır ve koyun eti fiyatlarındaki artışın domuz eti fiyatlarındaki düşüşle dengelenmesi sonucu 130.5 puan ile neredeyse değişim göstermedi.

JP Morgan, overweight önerilerini neredeyse tamamen en yüksek kalitedeki ihraççıların kısa vadeli tahvilleri ile sınırlı tuttuğunu belirtti.

Türkiye'nin CEMBI performansı 2018'den bu yana ilk kez piyasanın gerisinde kalıyor. Rapora göre, bunun ardında birden fazla olumsuz etken yatıyor: İran savaşı riski, yerel siyasi gelişmeler, enerji şoku ve buna bağlı enflasyon baskısı ile bozulan cari hesap dengesi bunların başında geliyor.

Sektörel zorluklar da tabloya ekleniyor: Düşük spot elektrik fiyatları yenilenebilir enerji şirketlerini, aşırı yağışlar çimento sektörünü, İran savaşı ve yükselen petrol fiyatları ise havacılık sektörünü olumsuz etkiliyor.

Zorlu Enerji ve Vestel gibi şirketlerde yaşanan şirkete özgü sorunlar da bu görünümü daha da ağırlaştırıyor.

JP Morgan analistleri, seçimlerin yıl sonundan önce yapılabileceği ihtimalini dışlamıyor. Böyle bir senaryoda seçim öncesi teşvik paketleri ve ihtiyati dolarizasyon dalgası yaşanabilir.

Otoritelerin kur istikrarına bağlılığı koruması sayesinde Türk lirasının yılın büyük bölümünde dengeli seyretmesi beklense de bu tablo belirli riskler barındırıyor.

'Mayısta aylık yüzde 1,7, yıllık yüzde 32,6 gerçekleşti.

Olumlu seyreden hava koşullarının da desteğiyle gıda fiyatları aylık yüzde 0,5 azaldı.

Eğitimde kural bazlı fiyatlama ve kira enflasyonundaki düşüş ile yıllık hizmetler enflasyonu geçtiğimiz senenin aynı dönemine göre 10,1 puan iyileşerek yüzde 41,1 oldu.

Jeopolitik riskler ve enerji fiyatlarındaki oynaklık enflasyon görünümü üzerinde baskı oluşturmaya devam etse de attığımız adımlarla bu etkileri sınırladık. Kalıcı fiyat istikrarı hedefimiz doğrultusunda politikalarımızı sürdüreceğiz.'

Enflasyon mayısta aylık yüzde 1,7, yıllık yüzde 32,6 gerçekleşti.

Olumlu seyreden hava koşullarının da desteğiyle gıda fiyatları aylık yüzde 0,5 azaldı.

Eğitimde kural bazlı fiyatlama ve kira enflasyonundaki düşüş ile yıllık hizmetler enflasyonu geçtiğimiz senenin aynı dönemine: pic.twitter.com/k821VbfyXw

— Mehmet Simsek (@memetsimsek) June 5, 2026

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, TÜFE'de mayısta bir önceki aya göre yüzde 1,71, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 16,61, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 32,61 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 32,24 artış görüldü.

Ana harcama grupları itibarıyla mayısta bir önceki aya göre düşüş gösteren gruplar 0,48 ile gıda ve alkolsüz içecekler, yüzde 0,02 ile alkollü içecekler ve tütün oldu. Söz konusu dönemde, en yüksek artışın yaşandığı ana grup ise yüzde 11,29 ile giyim ve ayakkabı olarak hesaplandı.

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimlerine bakıldığında, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 0,48 azalış görülürken ulaştırmada yüzde 2,03, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda da yüzde 2,28 artış gerçekleşti.

İlgili ana grupların aylık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde eksi 0,12, ulaştırmada 0,35 ve konutta 0,27 yüzde puan oldu.

Yıllık değişimler

Mayısta, geçen yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup, yüzde 14,08 ile giyim ve ayakkabı olarak kayıtlara geçti. Geçen yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 50,06 ile eğitim olarak tespit edildi.

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimlerine bakıldığında, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 34,86, ulaştırmada yüzde 34,29, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 45,59 artış görüldü.

İlgili ana harcama gruplarının yıllık değişime katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,60, ulaştırmada 5,63, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda 6,07 yüzde puan oldu.

Endekste kapsanan 174 alt sınıftan 28'inde düşüş gerçekleşirken 9 alt sınıfın endeksinde değişim olmadı, 137 alt sınıfın endeksinde ise artış kaydedildi.

Sektörlere ve alt gruplara göre aylık ve yıllık değişimler şöyle:

Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'deki değişim, mayısta bir önceki aya göre yüzde 2,87, geçen yılın aralık ayına kıyasla yüzde 14,93, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 31,30 ve 12 aylık ortalamalara kıyasla yüzde 31,74 artış şeklinde oldu.

Özel kapsamlı tüketici fiyatları endeksi göstergelerine bakıldığında, mayısta aylık bazda en az yükseliş yüzde 1,63 ile 'Mevsimlik ürünler hariç TÜFE' göstergesinde oldu.

Yıllık bazda en yüksek artış ise yüzde 33,76 ile 'Mevsimlik ürünler hariç TÜFE' göstergesinde kaydedildi.

Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri şöyle:

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, mayısta yüzde 15,65 olan 'hava yolu ile yurt içi yolcu taşımacılığı'ndaki fiyat artışını, yüzde 14,88 ile 'erkek ve erkek çocuk giysileri' ve yüzde 14,29 ile 'hava yolu ile yurt dışı yolcu taşımacılığı' kategorileri izledi.

Mayısta fiyatı en çok artış gösteren diğer ürünler arasında yüzde 13,97 ile 'diğer sebzeler, taze veya soğutulmuş (soğan, sarımsak, havuç, mantar, zeytin gibi)' yüzde 13,05 ile 'kadın ve kız çocuk giysileri', yüzde 9,53 ile yağlar, yüzde 8,66 ile 'tuz, çeşniler ve soslar' yer aldı.

En çok meyvesi yenen sebzeler ucuzladı

Geçen ay en fazla fiyat düşüşü, yüzde 22,21 ile 'meyvesi yenen sebzeler, taze soğutulmuş (domates, biber, salatalık, kabak gibi)' kategorisinde gerçekleşti. Bunu, yüzde 19,97 ile 'yeşil baklagil sebzeleri, taze veya soğutulmuş', yüzde 15,54 ile 'yeşil yapraklı veya saplı sebzeler, taze veya soğutulmuş', yüzde 7,7 ile motorin, yüzde 3,78 ile 'diğer küçük ev aletleri', yüzde 3,14 ile 'çikolata, kakao, kakao bazlı gıda ürünleri', yüzde 2,96 ile 'kahvaltılık tahıl ürünleri' takip etti.

TÜİK'in tüketici fiyatları endeksine göre, mayısta aylık bazda fiyatları en fazla artan ürünler ile bunların bir önceki aya göre değişim oranları şöyle:

Mayısta fiyatı en fazla düşen seçilmiş maddeler ile bir önceki aya göre değişim oranları ise şöyle: