Geçen ay 100 dolardı.

"40 yıldır bu evde yaşıyorum. Böyle bir fatura hiç görmedim" dedi Steinbach. Ardından nedeni öğrendi: Evinin birkaç kilometre ötesinde yapay zeka için devasa veri merkezleri inşa ediliyordu. Ve bu merkezlerin elektrik faturasının bir kısmı — farkında olmadan — ona yıkılmıştı.

Steinbach yalnız değil. ABD'nin 24 eyaletinde binlerce kişi aynı soruyu soruyor: Yapay zekanın faturasını neden biz ödüyoruz?

Yapay Zeka Neden Bu Kadar Elektrik Yiyor?

ChatGPT'ye bir soru sorduğunda, bu soru dünyanın bir yerindeki dev bir binaya gidiyor. Bu bina içinde binlerce sunucu var — sürekli çalışan, sürekli ısınan, sürekli soğutulması gereken makineler.

Buna veri merkezi deniyor. Ve bunlar inanılmaz miktarda elektrik tüketiyor.

ABD'deki veri merkezleri 2025'te 80 gigavat elektrik kullandı. 2028'e kadar bu rakamın 150 gigavata çıkması bekleniyor. Fark ne kadar büyük? İspanya'nın tüm elektrik tüketimini üç yılda yeniden yaratmak gibi.

Google, Microsoft, Meta, Amazon, OpenAI — hepsi bu yıl yapay zeka altyapısına toplam 650 milyar dolar harcayacak. Sadece bu yıl.

Ama işin tuhaf tarafı: Bu yatırımın büyük bölümü bile hayata geçemiyor.

Yapay zekanın bu hıza nasıl ulaştığını anlattık: Sıfırdan 852 Milyar Dolara: ChatGPT Nasıl Büyüdü?

Transformatör 5 Yıl Bekliyor

Bir veri merkezini inşa etmek için sunucular yetmiyor. Şebekeye bağlanmak için transformatör lazım. Bu transformatörlerin teslimat süresi 2020'de 2 yıldı. Bugün 5 yıl.

Sightline Climate'in raporuna göre 2026'da devreye alınması planlanan 16 gigavatlık kapasitenin yalnızca 5 gigavatı gerçekten inşaat aşamasında. Geri kalan 11 gigavat sadece kağıt üzerinde. 650 milyar dolar harcanıyor ama altyapı yetişemiyor.

Orta gerilim ekipmanları 2028'e kadar teslim edilemiyor. Bazı bölgelerde şebeke bağlantı kuyruğu 7 yıl. ABD'nin Çin'e transformatör ithalatı 2022'de 1.500 üniteydi, 2025'te 8.000'i aştı. Ticaret savaşında Çin'e karşı rekabeti kazanmaya çalışan bir teknoloji endüstrisinin can damarı şimdi Çin'den geliyor.

İsyan Başladı

Virginia dünya genelinde en yoğun veri merkezi bölgesi. Virginia Valisi Abigail Spanberger geçen yıl seçimi kısmen "yükselen elektrik faturaları" kampanyasıyla kazandı.

Protestolar sadece Virginia'da değil. 24 eyalette aktivist gruplar veri merkezlerine karşı çıkıyor. 30'dan fazla eyalette 300'ü aşkın yasa teklifi verildi — moratoriumdan vergi düzenlemesine, su kullanımı kısıtlamasına kadar.

Maine büyük veri merkezlerine bir yıllık yasak koydu. Wisconsin'de sakinler referandumla bir veri merkezi projesini engelledi. Ohio'daki sakinler 400.000 imza toplayarak kalıcı yasak için referandum hazırlıyor. Festus, Missouri'de şehrin sekiz kişilik belediye meclisinin yarısı veri merkezi karşıtı oylarla değiştirildi.

Sen. Bernie Sanders ve Rep. Alexandria Ocasio-Cortez ise federal düzeyde harekete geçti. Mart 2026'da "AI Veri Merkezi Moratorium Yasası"nı Kongre'ye sundular. Sanders açıkça söyledi: "Bir avuç milyarder teknoloji oligarklarının insanlığın geleceğini şekillendiren kararlar almasına izin veremeyiz."

ABD Enerji Bakanı Chris Wright da Kongre'de kabul etti: "Ülke yapay zekaya karşı negatife gidiyor. Bu gerçek ve büyüyen bir risk."

İki yılda 18 milyar dolarlık proje iptal edildi, 46 milyar dolar ertelendi. Bunların büyük bölümünün nedeni para değil — insanlar.

Peki Kim Ödüyor?

Mekanizma basit ama sinsi.

Bir veri merkezi bölgeye geldiğinde yerel şebekeye muazzam bir yük biniyor. Bu yükü karşılamak için yeni altyapı gerekiyor — yeni transformatörler, yeni hatlar, yeni santrallar. Bu altyapının maliyeti elektrik şirketleri tarafından tüm abonelere dağıtılıyor. Sana da, komşuna da.

Üstelik veri merkezleri büyük vergi teşvikleriyle geliyor. Araştırma firması Good Jobs First'e göre bu teşvikler yıllarca yerel yönetimlerin gelir kaybetmesine yol açıyor. Tesis geliyor, vergi geliri gitmiyor — ama elektrik faturası yükseliyor.

Tepkilerin ardından Microsoft ve Anthropic kendi veri merkezlerinden kaynaklanan elektrik artışlarını kendilerinin ödeyeceğini taahhüt etti. Trump, CEO'ları Beyaz Saray'a çağırarak "Ratepayer Protection Pledge" imzalattı. Ama Oregon yasal zorunluluk getirdi: Taahhüt yetmez, yasa şart.

Analistler şüpheci. Sektör şu an zarar ediyor. Taahhütleri yerine getirme baskısı çok büyük.

Peki Bu Seni Nasıl Etkiler?

Türkiye henüz bu tartışmanın merkezinde değil. Ama küresel tablo Türkiye'yi de dolaylı etkiliyor.

Enerji fiyatları: Yapay zekanın yarattığı devasa elektrik talebi enerji maliyetlerini dünya genelinde yukarı çekiyor. Türkiye'nin enerji ithalat maliyetleri de bundan etkileniyor.

Yapay zeka hizmetlerinin maliyeti: ChatGPT, Gemini, Copilot bugün büyük ölçüde ücretsiz ya da ucuz. Şirketler şu an zarar ediyor. Bir gün bu zararı kullanıcılara yansıtacaklar. Stanford'un 2026 raporuna göre yapay zekanın tüketici değeri yılda 172 milyar dolara ulaştı — bu değerin bir gün fiyatlanması kaçınılmaz.

Siyasi risk: Amerikalıların yalnızca yüzde 33'ü yapay zekanın işlerini iyileştireceğine inanıyor — küresel ortalamanın on puan altında. ABD'li seçmenler yerel yönetimleri baskı altına aldıkça düzenleme hızlanacak. Bu, küresel yapay zeka büyümesini yavaşlatabilir.

Yapay zekanın iş dünyasına etkisini anlattık: Yapay Zekayı Artık Her 2 Kişiden Biri Kullanıyor

Fatura Kimin?

John Steinbach'ın sorusu hâlâ yanıtsız.

Teknoloji şirketleri "biz ödeyeceğiz" diyor ama somut mekanizma yok. Hükümetler "düzenleme geliyor" diyor ama hangi düzenleme belirsiz. Sakinler protestoları sürdürüyor ama şirketler inşaata devam ediyor. Transformatörler ise 5 yıl bekliyor.

Yapay zeka gerçekten herkese fayda sağlayacaksa, faturasının da herkese adil dağıtılması gerekiyor. Şu an öyle görünmüyor.

Teknoloji dünyasındaki son gelişmeleri takip etmek için: Finans Gundem Teknoloji

Yapay zekanın faydalarını da anlattık: Yapay Zeka Doktorun Kaçırdığı 3 Hatayı Buldu

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.

Aran'ın açıklamalarında öne çıkan ifadeler şunlar oldu:

Aslında söylediklerim canlı yayında söylendiği için, YouTube'dan da yayınlandığı için söylediklerim çok net. Ama beni üzen konu, söylediklerimin bağlamından koparılarak yıpratma amaçlı olarak kullanılması, sosyal medyada söylediklerimin nerelere çekildiğini ve ne hale geldiğini görünce bu beni çok derinden yaraladı, çok üzüldüm gerçekten.

Çünkü ben hep şunu iddia ediyorum, siz bir şeyi Türkiye'nin faydası, Türk ekonomisinin faydası için söylüyorsunuz. Bunu söylerken belirli saygı çerçevesinde söylüyorsunuz. Bir konu tartışılsın diye söylüyorsunuz.

Ama biz maalesef tartışma ortamından o kadar uzaklaşmışız ki, sizin söylediğiniz konu hemen yıpratma amaçlı bir malzemeye dönüşüyor. Ve siz bu konuda aracı olduğunuz için çok üzülüyorsunuz.

Dolayısıyla ben Perşembe günü söylediklerimden sonra sosyal medyadaki yansımaları gördüğümde, gazete manşetlerini gördüğümde, o söylediğim konuların nasıl, ne tarafa çekildiğini gördüğümde, bugün bu tane tane, bir kez daha bunları açıklama gereği duydum.

Çünkü size verdiğim röportajı da aynı şekilde sağa sola sündürdüler. O nedenle ben bugün, müsaade ederseniz, tek tek ne söylediğimi, neyi kastettiğimi ve ne olduğunu hem söylemek istiyorum, hem de bu üzüntümü paylaşmak istiyorum. Zaten bizim de talebimiz o. Evet.

Yani esas orada neyi kastettiniz, ne anlattınız. Şimdi sosyal medyada çok acımasızca şunu görüyorum, program çöktü. Zaten bu program baştan beri yanlış bir programdı.

İşte İş Bankası Genel Müdürü de bunu söyledi. Dolayısıyla bu programın ne çok düşmanı ve karşısında ne çok enerjisi varmış. Bir, bunu anlıyorum.

İki, ya bu adam düne kadar bu programı desteklemiyor muydu? Ne oldu şimdi buna? Acaba ne vardı? Böyle konuştu. Bu konuda tekrar o günkü kelimelerimle şunu söylüyorum. Enflasyon tüm kötülüklerin anasıdır dedim.

Ve enflasyonla mücadelenin en öncelikli program olması gerektiği konusunda da hemfikir olduğumu, orta vadeli programın, dezenflasyon programına dayalı olan orta vadeli programın, enflasyonla mücadele programının ilk günden beri destekçisi olduğumuz ve savunucusu olduğumuzu söylüyorum. Enflasyonla mücadele etmekten daha önemli bir konumuz olmadığını da her fırsatta altını çizdim. Dolayısıyla burada söylediğim şeyler, enflasyonla mücadele konusunda söylediğim şeyler ve enflasyonun birinci öncelik olması konusunda söylediğim şeylerin hepsinin arkasındayım.

Günün ilk yarısında düşüş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 96,70 puan ve yüzde 0,66 azalışla 14.491,23 puana düştü.

Toplam işlem hacmi 94,4 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 1,21, holding endeksi yüzde 0,66 değer kaybetti.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.414,81 puanı, en yüksek 14.531,39 puanı gördü.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 33'ü yükselirken 65'i düştü. 2 hisse yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Sasa Polyester, Astor Enerji, Türk Hava Yolları, Akbank ile TÜPRAŞ oldu.

Sektör endekslerinde en çok yükselen yüzde 1,87 ile menkul kıymet yatırım ortaklığı, en fazla düşen ise yüzde 1,96 ile spor oldu.

Günün ilk yarısında sanayi endeksi yüzde 0,33 değer kazanırken teknoloji endeksi yüzde 0,22, hizmetler endeksi yüzde 0,94 ve mali endeks yüzde 1,21 değer kaybetti.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da artan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle karışık bir seyir izlerken, Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi de Avrupa borsalarına paralel olarak günün ilk yarısını satıcılı tamamladı.

Analistler, günün geri kalanında bilanço döneminin başlamasıyla sektör ve şirket bazlı ayrışmaların daha belirgin hale gelebileceğini ve Orta Doğu'dan gelecek haberler akışının da piyasaların yönü üzerinde etkili olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.300 puanın destek, 14.600 ve 14.700 puanın ise direnç konumunda olduğunu ifade etti.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.414,81 puanı, en yüksek 14.531,39 puanı gördü.

Günün ilk yarısında sanayi endeksi yüzde 0,33 değer kazanırken teknoloji endeksi yüzde 0,22, hizmetler endeksi yüzde 0,94 ve mali endeks yüzde 1,21 değer kaybetti.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 33'ü yükselirken 65'i düştü. 2 hisse yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Sasa Polyester, Astor Enerji, Türk Hava Yolları, Akbank ile TÜPRAŞ oldu.

Altının ons fiyatı 4 bin 792 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 36,04, bileşik getirisi yüzde 39,29 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1770, sterlin/dolar paritesi 1,3510 ve dolar/yen paritesi 159 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 44,8790 liradan, avro 52,8420 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,8 düşüşle 4 bin 792 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 3,7 primle 91,5 dolardan işlem görüyor.

Kuruluştan yapılan basın açıklaması aşağıda bulunuyor:

Rapora göre, Mart 2026'da ortalama satılık otomobil cari fiyatı bir önceki aya kıyasla değişmezken, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 22 artış gösterdi. Aylık bazda ortalama otomobil fiyatı 1 milyon 160 bin TL oldu.

Reel Otomobil Fiyatlarında Düşüş Trendi Sürüyor

Mart ayı verilerine göre enflasyondan arındırılmış ortalama reel otomobil fiyatı 137,3 olarak gerçekleşti. Reel fiyatlardaki düşüş eğilimi devam ederken; bir önceki aya kıyasla yüzde 1,9, geçen yılın aynı ayına kıyasla ise yüzde 6,7 oranında düşüş görüldü.

Talepte Canlılık Sürüyor

Otomobil talep endeksi bir önceki aya kıyasla yüzde 7,1, geçen yılın aynı ayına kıyasla ise yüzde 1,2 artış gösterdi. Aynı dönemde satılık ilan sayısı aylık bazda yüzde 6,5, satılan ilan sayısı ise yüzde 4,5 arttı. Buna bağlı olarak satılan otomobil sayısının satılık ilan sayısına oranı 0,4 puan azalarak yüzde 20,9'a geriledi. Öte yandan satılık otomobillerin ilanda kalma süresi bir önceki aya göre 0,7 gün uzayarak 22 gün olarak gerçekleşti.

Fiyat Değişiminde C Sınıfı Öne Çıktı

Ortalama fiyat B sınıfında 759 bin 39 TL, C sınıfında 1 milyon 20 bin TL, D sınıfında 1 milyon 467 bin TL ve E sınıfında 2 milyon 456 bin TL olarak gerçekleşti. Yıllık fiyat değişiminde en yüksek artış yüzde 25,2 ile C sınıfında, en düşük artış ise yüzde 24,1 ile B ve E sınıflarında görüldü. D sınıfında ise artış oranı yüzde 24,8 olarak gerçekleşti.

Mart Ayının Öne Çıkanı Hybrid Araçlar Oldu

Ortalama fiyat benzin türünde 1 milyon 422 bin TL, benzin ve LPG türünde 604 bin 246 TL, dizel türünde 1 milyon 117 bin TL, hybrid türünde 2 milyon 615 bin TL ve elektrik türünde 3 milyon 759 bin TL olarak gerçekleşti.

Yıllık fiyat değişiminde en yüksek artış yüzde 21,4 ile hybrid araçlarda, en düşük artış ise yüzde 10,4 ile elektrikli araçlarda görüldü. Benzin türünde artış oranı yüzde 20,4, benzin ve LPG türünde yüzde 18,9, dizel türünde ise yüzde 18,5 olarak gerçekleşti.

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği (AB) ile Avro Bölgesi'nin şubat ayına ilişkin mevsimsellikten arındırılmış inşaat üretimi verilerini yayımladı.

Verilere göre, Avro Bölgesi'nde inşaat üretimi şubatta bir önceki aya kıyasla yüzde 0,2, geçen yılın aynı dönemine kıyasla da yüzde 1,9 azaldı.

AB'de ise inşaat üretimi şubatta aylık bazda yüzde 0,1 artarken, yıllık bazda yüzde 2 geriledi.

AB ülkeleri arasında şubatta inşaat üretiminde önceki aya oranla en fazla düşüş yüzde 3,7 ile Polonya'da, yüzde 1,4 ile Belçika ve Fransa'da, yüzde 1,2 ile Almanya'da ölçüldü. En fazla artış ise yüzde 8,7 ile Romanya'da, yüzde 5,5 ile Slovenya'da ve yüzde 5,4 ile Slovakya'da belirlendi.

İnşaat üretimi yıllık bazda Polonya'da yüzde 13,7, İspanya'da yüzde 10,2 ve Fransa'da yüzde 3,5 azalırken, Slovenya'da yüzde 24,1, Romanya'da yüzde 15,6 ve Slovakya'da yüzde 8,2 arttı.

Hazine'den yoğun borçlanma takvimi: Nisan'da iki ihale, Mayıs'ta çeşitli enstrümanlar geliyor

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Nisan-Haziran 2026 iç borçlanma stratejisi kapsamında 21 Nisan Salı günü iki tahvil ihalesi düzenleyecek. İhalelerde, Mart 2028 vadeli ve 6 ayda bir %18,40 sabit kupon ödemeli devlet tahvilinin yeniden ihracının yanı sıra, Nisan 2031 vadeli sabit kuponlu tahvilin ilk ihracı gerçekleştirilecek.

Hazine'nin 17 Mart'ta gerçekleştirdiği son ihalede, TRT150328T14 kodlu tahvilde ortalama faiz %28,88 olurken, 100,100 TL fiyatla ROT dahil net 26,75 milyar TL borçlanma yapılmıştı.

Nisan ayındaki bu ihalelerin ardından Hazine, Mayıs ayında borçlanma araçlarını çeşitlendirecek. Program kapsamında bir Hazine bonosu, iki sabit kuponlu devlet tahvili, TÜFE'ye endeksli kira sertifikası ve TLREF'e endeksli devlet tahvili ihraç edilecek.

Ayrıca Mayıs ayında döviz cinsi borçlanmalar da planlanıyor. ABD doları cinsinden devlet tahvili ve kira sertifikasının yanı sıra, altına dayalı tahvil ve kira sertifikası ihraçları gerçekleştirilecek.

S&P Global Market Intelligence, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın bu haftaki toplantısında faizlerde değişim beklemiyor.

S&P Global Market Intelligence Avrupa Ekonomisi Direktör Yardımcısı Andrew Birch, 'Bankanın likiditeyi sıkılaştırmaya ve faiz dışı diğer önlemlere devam etmesi muhtemel' tahmininde bulundu.

Birch, 'Yükselen ithal enflasyon baskıları, genişleyen cari açık, kısıtlı yabancı sermaye girişleri, daha büyük tahvil getiri farkları ve düşük döviz rezervleri, merkez bankasının faiz indirimine yeniden başlamasına karşı argümanlar oluşturuyor' dedi.

Birch, İran savaşının Türk pazarı üzerindeki 'belirsiz etkisinin' 'daha uzun süreceğini' ve önceki enflasyon düşürme çabalarını boşa çıkaracağını düşünüyor. Birch, merkez bankasının faiz indirimlerine aralık ayından önce yeniden başlamasını beklemiyor.

TCMB faiz kararını 22 Nisan'da açıklayacak. Bloomberg HT'nin anketine göre politika faizinin yüzde 37 seviyesinde sabit bırakılması bekleniyor. Orta Doğu'da yükselen tansiyon ile birlikte faiz indirimi beklentisi Temmuz ayına ertelendi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin çocuk istatistiklerini açıkladı.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre, 2025 sonu itibarıyla Türkiye nüfusu, 86 milyon 92 bin 168 kişiyken bunun 21 milyon 375 bin 930'unu çocukların oluşturduğu belirlendi.

Çocuk nüfusun yüzde 51,3'ünü erkekler, yüzde 48,7'sini kızlar oluşturdu.

Birleşmiş Milletlerin (BM) tanımına göre 0-17 yaş grubunu içeren çocuk nüfus, 1970'te toplam nüfusun yüzde 48,5'ini oluştururken bu oran 1990'da yüzde 41,8 ve 2025'te yüzde 24,8 oldu.

Nüfus projeksiyonlarına göre, çocuk nüfus oranının 2030'da yüzde 22,1, 2040'ta yüzde 17,9, 2060'ta yüzde 16,9, 2080'de yüzde 15,2 ve 2100'de yüzde 14,5 olacağı öngörüldü.

Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülke incelendiğinde, 2025'te çocuk nüfus oranının AB ortalaması yüzde 17,6 olarak kayıtlara geçti. AB üyeleri arasında en fazla çocuk nüfus oranına sahip ülkeler, sırasıyla yüzde 22,7 ile İrlanda, yüzde 20,4'er ile Fransa ve İsveç olarak kaydedildi.

Çocuk nüfus oranı en düşük ülkeler ise sırasıyla yüzde 14,5 ile Malta, yüzde 14,9 ile İtalya ve yüzde 15,5 ile Portekiz olarak belirlendi.

Türkiye'nin çocuk nüfus oranının yüzde 24,8 ile AB üyesi ülkelerden daha yüksek olduğu görüldü.

Türkiye'de, geçen yıl en yüksek çocuk nüfus oranına sahip il yüzde 43,3 ile Şanlıurfa, en düşük orana sahip il ise yüzde 15,9 ile Tunceli olarak belirlendi.

Geçen yıl sonu itibarıyla, 21 milyon 375 bin 930 olarak belirlenen çocuk nüfusu, ülke nüfusunun yüzde 24,8'ini oluşturdu.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, geçen yıl en yüksek çocuk nüfus oranına sahip olan il, yüzde 43,3 ile Şanlıurfa oldu. Bunu, yüzde 39,2 ile Şırnak, yüzde 36,7 ile Mardin izledi. En düşük olduğu iller ise yüzde 15,9 ile Tunceli, yüzde 16,9 ile Edirne, yüzde 17,7 ile Kırklareli olarak belirlendi.

Geçen yıl toplam hane halkı sayısı, 26 milyon 977 bin 795 oldu. Hanelerin yüzde 41,9'unda, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu görüldü. Bu hanelerin illere göre dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hane halkı oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 68,2 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu ilin yüzde 27,3 ile Tunceli olduğu tespit edildi.

Hanelerin yüzde 19,1'inde 0-17 yaş grubunda 1 çocuk, yüzde 14,1'inde 2 çocuk, yüzde 5,7'sinde 3 çocuk, yüzde 1,9'unda 4 çocuk, yüzde 1,1'inde ise 5 ve daha fazla çocuk bulunduğu kayıtlarda yer aldı.

Çocuk nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde, 2020'de çocuk nüfusun yüzde 26,9'unun 0-4 yaş grubunda, yüzde 28,7'sinin 5-9 yaş grubunda, yüzde 28,2'sinin 10-14 yaş grubunda, yüzde 16,2'sinin 15-17 yaş grubunda yer aldığı görülürken 2025'te ise yüzde 22,7'sinin 0-4 yaş grubunda, yüzde 28,8'inin 5-9 yaş grubunda, yüzde 30,5'inin 10-14 yaş grubunda, yüzde 18'inin 15-17 yaş grubunda yer aldığı belirlendi.

Doğum İstatistiklerine göre, 2024'te canlı doğan bebek sayısı, 937 bin 559 oldu. Doğan bebeklerin 481 bin 825'inin erkek, 455 bin 734'ünün ise kız olduğu tespit edildi. Canlı doğan bebeklerin yüzde 96,7'sini tekil, yüzde 3,2'sini ikiz, yüzde 0,1'ini ise üçüz ve daha fazla çoğul doğumlar oluşturdu.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre, hastanede gerçekleşen doğumların canlı doğumlar içindeki oranı, 2010'da yüzde 91,6 iken 2024'te yüzde 99,4 oldu. Beşli karma aşı (DPT+IPV+Hib) 3 doz ile aşılama oranının 2023'te yüzde 98,8 iken 2024'te yüzde 96 olduğu görüldü.

Hayat Tabloları 2022-2024 sonuçlarına göre, doğuşta beklenen yaşam süresinin Türkiye geneli için 78,1 yıl, erkekler için 75,5 yıl, kadınlar için 80,7 yıl olduğu kaydedildi. Türkiye'de, 7 yaşına ulaşan bir çocuğun kalan yaşam süresinin ortalama 72,1 yıl, erkek çocuklar için 69,5 yıl ve kız çocuklar için 74,7 yıl olduğu görüldü. Çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki çocuklar için bu süre, 64,3 yıl olarak kayıtlara geçti. Erkek çocuklar için bu süre 61,7 yıl iken, kız çocuklar için 66,9 yıl oldu. Bu yaş için kız ve erkek çocuklar arasındaki beklenen yaşam süresi farkının, 5,2 yıl olduğu belirlendi.

En popüler bebek isimleri Alparslan ve Alya

Geçen yıl doğan bebeklere konulan en popüler erkek bebek isimleri, Alparslan, Göktuğ ve Metehan, en popüler kız bebek isimleri ise Alya, Defne ve Gökçe oldu. Doğan erkek bebeklerin 7 bin 527'sine Alparslan, 6 bin 36'sına Göktuğ, 5 bin 393'üne Metehan, kız bebeklerin 8 bin 751'ine Alya, 7 bin 731'ine Defne, 7 bin 603'üne ise Gökçe ismi verildi. Türkiye'de 2025'te 0-17 yaş grubundaki çocuklarda en çok kullanılan erkek çocuk isimlerinin Yusuf, Mustafa ve Ömer, kız çocuk isimlerinin ise Zeynep, Elif ve Ecrin olduğu görüldü.

Çalışma çağındaki yüz kişiye düşen çocuk sayısını ifade eden çocuk bağımlılık oranı, 2019'da yüzde 34,1 iken, bu oran 2025'te yüzde 29,7'ye düştü. Nüfus projeksiyonlarının demografik göstergelerdeki mevcut yapının devam edeceğini varsayan ana senaryosuna göre, çocuk bağımlılık oranının 2030'ta yüzde 25,5, 2040'ta yüzde 22,1, 2060'ta yüzde 23,3, 2080'de yüzde 23,4, 2100'de yüzde 21,5 olacağı öngörüldü.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 2024'te ilk kez özel gereksinim raporu alan çocukların sayısı, 96 bin 83 oldu. İlk kez özel gereksinim raporu alan çocukların yüzde 62,6'sını erkek çocuklar, yüzde 37,4'ünü ise kız çocuklar oluşturdu.

5 yaşındaki çocukların net okullaşma oranı yüzde 82,5

Milli Eğitim Bakanlığı Örgün Eğitim İstatistiklerine göre, okul öncesi eğitim seviyesinde 5 yaş net okullaşma oranının, 2024-25 öğretim yılında yüzde 82,5 olduğu görüldü. 5 yaş net okullaşma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran erkek çocuklar için yüzde 82,8, kız çocuklar için yüzde 82,3 oldu.

İlkokul seviyesinde net okullaşma oranı, 2024-25 öğretim yılında yüzde 95,4, ortaokul seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 89,1, ortaöğretim seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 82,9 olarak kayıtlara geçti.

Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı sonuçlarına göre, eğitim kademesi ve cinsiyete göre okul tamamlama oranları incelendiğinde, ilkokul tamamlama oranının 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 98,6 olduğu tespit edildi. Ortaokul tamamlama oranı, 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde, yüzde 96,6 oldu. Ortaöğretim tamamlama oranının da yüzde 81,3 olduğu belirlendi. Ortaöğretim okul tamamlama oranı cinsiyete göre incelendiğinde, 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde bu oranın erkek çocuklar için yüzde 79,2, kız çocuklar için yüzde 83,5 olduğu görüldü.

Milli Eğitim Bakanlığı Örgün Eğitim İstatistiklerine göre, Türkiye genelinde 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde örgün eğitime devam eden öğrenci sayısı, 17 milyon 956 bin 523 oldu. Bu öğrencilerin yüzde 51,3'ünü erkek öğrenciler, yüzde 48,7'sini ise kız öğrenciler oluşturdu.

Özel eğitim gerektiren bireylere (işitme, görme, ortopedik ve hafif düzeyde zihinsel engelli) hizmet veren, özel olarak yetiştirilmiş personelin bulunduğu, geliştirilmiş eğitim programlarının uygulandığı özel öğretim kurumlarında örgün eğitime devam eden öğrenci sayısı 602 bin 729 oldu. Özel eğitim alan öğrenciler, örgün eğitimdeki öğrencilerin yüzde 3,4'ünü oluşturdu. Özel örgün eğitime devam eden öğrencilerin yüzde 62,7'sinin erkek öğrenciler, yüzde 37,3'ünün ise kız öğrenciler olduğu belirlendi.

Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistiklerine göre, geçen yıl toplam nüfusun yüzde 27,9'unun yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında iken, çocuk nüfus için bu oranın yüzde 36,8 olduğu görüldü. Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan çocuk nüfus cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran erkek çocuklarında yüzde 36, kız çocuklarında ise yüzde 37,8 olarak kayıtlara geçti.

Resmi kız çocuk evlilikleri azaldı

Evlenme İstatistiklerine göre, 16-17 yaş grubunda olan kız çocuklarının resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002'de yüzde 7,3 iken bu oran 2025'te yüzde 1,5'e düştü. Diğer taraftan, aynı yaş grubunda olan erkek çocukların resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002'de yüzde 0,5 iken bu oran 2025'te yüzde 0,1 oldu.

ADNKS sonuçlarına göre, geçen yıl 21 milyon 375 bin 930 çocuk nüfusun içinde sadece babası vefat etmiş çocuk sayısının 251 bin 929, sadece annesi vefat etmiş çocuk sayısının 79 bin 214, hem annesi hem de babası vefat etmiş çocuk sayısının ise 4 bin 907 olduğu görüldü.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının verilerine göre, 2025'te Türkiye genelinde kuruluş bakımı altında bulunan çocuk sayısının 15 bin 508 olduğu tespit edildi. Mevcut koruyucu aile sayısı 9 bin 96, koruyucu aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı ise 10 bin 841 oldu. Evlat edindirilen çocuk sayısı, geçen yıl 681 olarak kayıtlara geçti.

Boşanma İstatistiklerine göre, geçen yıl boşanan çiftlerin sayısı 193 bin 793 oldu. Kesinleşen boşanma davaları sonucunda, 191 bin 371 çocuk velayete verildi. Çocukların velayetinin yüzde 74,6'sının anneye, yüzde 25,4'ünün ise babaya verildiği görüldü.

Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistiklerine göre, 2024'te 1-17 yaş grubunda çocuk ölümleri en fazla dışsal yaralanma ve zehirlenmeler nedeniyle gerçekleşti. Söz konusu nedenle hayatını kaybeden 1-17 yaş grubundaki çocuk sayısı, 2024'te 1538 oldu. Sinir sistemi ve duyu organları hastalıkları nedeniyle 765 çocuk, iyi huylu ve kötü huylu tümörler nedeniyle 666 çocuk, dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle 413 çocuk hayatını kaybetti.

Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistiklerine göre, 2009'da bebek ölüm hızı binde 13,9 iken, 2024'te binde 9,0 oldu. Doğumdan sonraki 5 yıl içinde ölme olasılığını ifade eden 5 yaş altı ölüm hızının, 2009'da binde 17,7 iken, 2024'te binde 11,1 olduğu tespit edildi.

Cuma günü yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 44,8580'den tamamladı.

Dolar/TL, saat 10.35 itibarıyla yüzde 0,1 artışla 44,8780'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,1 yükselişle 52,8290'dan, sterlin/TL ise yatay seyirle 60,6660'tan satılıyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 98,2 seviyesinde bulunuyor.

Orta Doğu'da tekrar tırmanan jeopolitik gerilim, yeni haftada varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici oluyor. Hürmüz Boğazı'nın kapandığına yönelik haberler sonrasında güvenli liman varlıklara talebin artmasıyla dolar endeksinde yükseliş eğilimi öne çıkıyor.

Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olduğunu, Orta Doğu'dan gelecek haberler akışının ise piyasaların yönü üzerinde etkili olacağını belirtti.

Özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde artan gerilim, petrol fiyatlarında dalgalanmalara neden olurken, piyasalarda yön arayışı devam ediyor. ABD-İran-İsrail hattındaki gelişmelerin küresel fiyatlamalar üzerindeki belirleyici etkisi sürüyor.

Yurt içinde ise haftanın en kritik gündem maddesi, TCMB'nin 22 Nisan Çarşamba günü gerçekleştireceği Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısı olacak. Piyasa katılımcıları, alınacak faiz kararını yakından takip ediyor.

AA Finans tarafından düzenlenen beklenti anketine göre, 37 ekonomistin katılımıyla oluşan tahminlerde politika faizine ilişkin farklı görüşler öne çıktı. Ankete katılan ekonomistlerin 22'si politika faizinin sabit bırakılacağını öngörürken, 1 ekonomist 100 baz puan, 14 ekonomist ise 300 baz puan artış yapılacağını tahmin etti.

Anket sonuçlarına göre, ekonomistlerin nisan ayı PPK toplantısına ilişkin medyan beklentisi, politika faizinin yüzde 37 seviyesinde sabit tutulacağı yönünde gerçekleşti. Öte yandan yıl sonu politika faizi beklentisinin medyanı ise yüzde 33 olarak hesaplandı.

TCMB, mart ayında gerçekleştirdiği son toplantıda politika faizini değiştirmeyerek yüzde 37 seviyesinde sabit bırakmıştı. Bu hafta açıklanacak kararın, hem enflasyon görünümü hem de finansal piyasalardaki dengeler açısından önemli sinyaller vermesi bekleniyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Şubat 2026 dönemine ilişkin Uluslararası Yatırım Pozisyonu verilerini açıkladı.

Buna göre, şubat ayı itibarıyla Türkiye'nin yurt dışı varlıkları, bir önceki aya göre yüzde 1,7 artışla 439,1 milyar dolar, yükümlülükleri de yüzde 0,5 azalışla 786,8 milyar dolar oldu.

Bu gelişmelerle Türkiye'nin net Uluslararası Yatırım Pozisyonu, şubat itibarıyla eksi 347,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Rezerv varlıklar, şubatta 7,9 milyar dolar azalarak 210,3 milyar dolar oldu.

Varlık kalemleri incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi yüzde 1,2 artarak 76,8 milyar dolar ve diğer yatırımlar kalemi ise yüzde 0,4 azalarak 145,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Bankaların yabancı para efektif ve mevduat varlıkları yüzde 2 azalarak 42,5 milyar dolara geriledi.

Yükümlülükler altındaki portföy yatırımları alt kalemlerinden Genel Hükümetin Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) yükümlülükleri yüzde 1,2 azalarak 22,1 milyar dolar oldu.

Yükümlülükler alt kalemleri bir önceki aya göre incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi, BIST 100 endeksindeki azalışın etkisiyle bir önceki aya göre yüzde 2,2 azalışla 226,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Portföy yatırımları kalemi ise yüzde 0,8 artarak 153,4 milyar dolar ve diğer yatırımlar kalemi yüzde 0,1 azalarak 407,2 milyar dolar oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu, mart ayına ilişkin YD-ÜFE verilerini açıkladı.

Buna göre YD-ÜFE, geçen ay bir önceki aya kıyasla yüzde 3,94, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 10,73, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 35,4 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 30,23 yükseldi.

Sanayinin iki sektörünün yıllık değişimlerine bakıldığında, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 53,25, imalatta yüzde 35,1 artış görüldü.

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri dikkate alındığında, ara mallarında yüzde 29,85, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 39,86, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 39,45, enerjide yüzde 88,91, sermaye mallarında yüzde 27,93 artış gerçekleşti.

Sanayinin iki sektörünün aylık değişimleri, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 1,97, imalatta yüzde 3,98 artış olarak hesaplandı.

Ana sanayi gruplarının aylık değişimlerine bakıldığında, ara mallarında yüzde 1,91, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,9, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 0,99, enerjide yüzde 58,87 artış, sermaye mallarında yüzde 0,07 azalış kaydedildi.

YD-ÜFE'nin aylık ve yıllık değişim oranları şöyle:

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), şubat ayına ilişkin Tarım-GFE verilerini açıkladı.

Buna göre, endeks şubatta bir önceki aya kıyasla yüzde 3,1, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 7,08, Şubat 2025'e kıyasla yüzde 31,55 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 32,64 yükseldi.

Ana gruplarda bir önceki aya göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 2,96, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 3,94 artış kaydedildi. Geçen yılın aynı ayına göre, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 32,81, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 24,31 yükseliş görüldü.

Alt gruplar

Yıllık Tarım-GFE'ye göre 6 alt grup daha düşük, 5 alt grup daha yüksek değişim gösterdi.

Şubatta yıllık bazda artışın az olduğu alt gruplar, yüzde 18,33 ile tarımsal ilaçlar, yüzde 21,11 ile enerji ve yağlayıcılar oldu. Yıllık artışın yüksek olduğu alt gruplar ise yüzde 41,37 ile veteriner harcamaları, yüzde 37,7 ile hayvan yemi olarak kayıtlara geçti.

Aylık Tarım-GFE'ye göre 7 alt grup daha düşük ve 4 alt grup daha yüksek değişim sergiledi.

Şubatta bir önceki aya göre artışın düşük olduğu alt gruplar, yüzde 0,25 ile veteriner harcamaları, yüzde 0,97 ile bina bakım masrafları olarak kayıtlara geçti. Buna karşılık, aylık artışın yüksek olduğu alt gruplar, yüzde 4,31 ile malzemeler, yüzde 3,73 ile hayvan yemi olarak hesaplandı.

Bakanlık, mart ayına ve yılın ilk çeyreğine ilişkin faaliyet illerine göre ihracat verilerini açıkladı.

Buna göre İstanbul, geçen ay 3 milyar 816 milyon dolarla en fazla ihracat yapan il oldu. Kentin ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 21,7 azaldı.

İstanbul'u, 3 milyar 159 milyon dolar ve yüzde 1,6 azalışla Kocaeli, 2 milyar 8 milyon dolar ve yüzde 4,5 düşüşle İzmir takip etti.

Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar faslı, 488 milyon 493 bin dolarla İstanbul'un ihracatında ilk sırada yer aldı. Bu faslı, 432 milyon 341 bin dolarla kazanlar, makineler, 377 milyon 212 bin dolarla örme giyim eşyası ve aksesuarları izledi.

Kocaeli'de motorlu kara taşıtları, 1 milyar 43 milyon 761 bin dolarla en fazla dış satım gerçekleştirilen sektör oldu. Bu faslı, 535 milyon 732 bin dolarla mineral yakıtlar, mineral yağlar, 229 milyon 548 bin dolarla elektrikli makine ve cihazlar takip etti.

İzmir'in ihracatında, motorlu kara taşıtları 518 milyon 906 bin dolarla ilk sırada yer aldı. Söz konusu faslın ardından 226 milyon 82 bin dolarla demir ve çelik, 170 milyon 193 bin dolarla kazanlar, makineler geldi.

İlk üç ilin en fazla ihracat yaptığı ülkeler

İstanbul'un ihracatında 324 milyon 596 bin dolarla Almanya ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi, 250 milyon 882 bin dolarla ABD ve 150 milyon 799 bin dolarla İngiltere izledi.

Kocaeli, en fazla ihracatı 268 milyon 54 bin dolarla İngiltere'ye yaptı. Bu ülkenin ardından, 259 milyon 763 bin dolarla Almanya ve 240 milyon 117 bin dolarla İtalya geldi.

İzmir'in en fazla ihracat yaptığı ülke, 182 milyon 906 bin dolarla Almanya oldu. Bu ülkeyi, 149 milyon 548 bin dolarla İtalya ve 148 milyon 716 bin dolarla Malta takip etti.

Buna göre, ocak-mart döneminde 14 il 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptı, 40 il de ihracatını artırdı.

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,72 değer kazancıyla 14.587,93 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek günlük ve haftalık kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek seviye rekorunu 14.601,12 puana taşıdı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 125,56 puan ve yüzde 0,86 azalışla 14.462,37 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 2,09, holding endeksi yüzde 1,15 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,41 ile kimya petrol plastik, en çok gerileyen yüzde 2,59 ile spor oldu.

Küresel piyasalar, yeni haftaya tekrar tırmanan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle karışık bir görünümle başladı.

ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı jeopolitik risklerin tekrardan artması yeni haftada küresel piyasalardaki fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor. Geçen hafta ABD ile İran arasındaki görüşmelerin ilk turunun iyimserlikle tamamlanması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, küresel piyasalarda rekor seviyelerin görüldüğü bir ralliye zemin hazırlamıştı.

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, cumartesi günü yaptığı açıklamada ABD’nin deniz ablukasına devam etmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün önceki haline geri döndüğünü açıkladı.

Trump, dün yaptığı açıklamada, ABD donanmasının ablukasını aşmaya çalışan İran’a ait bir kargo gemisine ateş açarak müdahalede bulunduklarını bildirdi.

Analistler, bilanço döneminin başlamasıyla sektör ve şirket bazlı ayrışmaların daha belirgin hale gelebileceğini belirtti.

Bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olduğunu, Orta Doğu'dan gelecek haberler akışının piyasaların yönü üzerinde etkili olacağını belirten analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.300 puanın destek, 14.500 ve 14.600 puanın ise direnç, konumunda olduğunu kaydetti.

Cuma günü 98,98 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 90,38 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.34 itibarıyla kapanışa göre yüzde 5,4 artarak 95,27 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 87,51 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, İran'ın ABD'nin müzakerelerdeki taahhütlerini yerine getirmediği gerekçesiyle Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattığını ilan etmesinin ardından yükselişe geçti.

Brent petrol geçen hafta 103,87 doları test ederken İran'ın 17 Nisan'da Hürmüz Boğazı'nı tüm ticari gemilere açacağına yönelik açıklamaları arz endişelerini hafifletmiş, enerji fiyatlarında sert düşüşe yol açmıştı. Söz konusu açıklamaların ardından Brent haftalık bazda yüzde 4,5, WTI yüzde 11,9 düştü.

Ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la anlaşma süreci tamamlanana kadar deniz ablukasının süreceğini belirtmesi sonrası gerilim yeniden tırmandı. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, ABD'nin deniz ablukası yoluyla gemi geçişlerini engellemesini 'ateşkes ihlali' olarak değerlendireceğini ve Hürmüz Boğazı'nın 'şartlı ve sınırlı' açılmasını durdurabileceğini bildirdi.

Uluslararası medyada yer alan haberlere göre, İran'ın telsiz sistemi üzerinden gemilere ilettiği bildiride, ABD'nin müzakere taahhütlerini yerine getirmediği gerekçesiyle Hürmüz Boğazı'nın yeniden kapatıldığı ve hiçbir ülkeye ait gemilerin geçişine izin verilmeyeceği ifade edildi.

Söz konusu durum, piyasalarda arz endişelerinin artmasına yol açarak fiyatların yukarı yönlü hareketini destekledi.

Bunun yanı sıra Trump dün sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasını eleştirerek Tahran'ın anlaşma teklifini reddetmesi halinde ülkenin enerji altyapısını hedef alabilecekleri uyarısında bulundu. İran'ın boğazı kapatarak 'ateşkes anlaşmasını ihlal ettiğini' öne süren Trump, 'İran, yakın zamanda boğazı kapatacağını açıkladı. Bu garip çünkü bizim ablukamız zaten boğazı kapatmıştı. Bilmeden bize yardım ediyorlar.' değerlendirmesinde bulundu.

Brent petrolde teknik olarak 96 doların direnç, 94,44 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Cuma günü ons fiyatındaki artışa paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışının yüzde 1,1 üstünde 6 bin 968 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.45 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,9 azalışla 6 bin 907 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 20 liradan, Cumhuriyet altını 44 bin 150 liradan satılıyor.

Altının onsu, önceki kapanışının yüzde 0,9 altında 4 bin 787 dolardan işlem görüyor.

Orta Doğu'da tekrar tırmanan jeopolitik gerilim, yeni haftada varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici oluyor. Hürmüz Boğazı'nın tekrardan kapandığına yönelik haberle yükselişe geçen petrol fiyatları, küresel piyasalarda enflasyon endişelerinin artmasına neden oldu.

Bu gelişmelerle dolara olan talebin artması ve artan enflasyonist endişeler altın fiyatlarında düşüşe neden oldu.

Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olduğunu, Orta Doğu'dan gelecek haberler akışının ise piyasaların yönü üzerinde etkili olacağını söyledi.

ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı jeopolitik risklerin tekrardan artması yeni haftada küresel piyasalardaki fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor. Geçen hafta ABD ile İran arasındaki görüşmelerin ilk turunun iyimserlikle tamamlanması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, küresel piyasalarda rekor seviyelerin görüldüğü bir ralliye zemin hazırlamıştı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, cuma günü Lübnan'daki ateşkes kapsamında, ateşkes süresinin sonuna kadar Hürmüz Boğazı'nın tüm ticari gemilerin geçişine açık olacağını belirtmişti.

Daha sonra sosyal medya hesabından konuya ilişkin paylaşımda bulunan ABD Başkanı Donald Trump, boğazdaki İran'a yönelik deniz ablukasının, anlaşma tamamlanana kadar geçerliliğini koruyacağını kaydetmişti.

Daha sonra ise İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, cumartesi günü yaptığı açıklamada ABD'nin deniz ablukasına devam etmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün önceki haline geri döndüğünü açıkladı.

Trump, dün yaptığı açıklamada, ABD donanmasının ablukasını aşmaya çalışan İran'a ait bir kargo gemisine ateş açarak müdahalede bulunduklarını bildirdi.

Hafta sonu ABD ile İran arasındaki gerginliğin yeniden tırmanmasının ardından petrol fiyatlarında sert yükselişler görülürken, ABD ve Avrupa endeks vadeli kontratlarda negatif bir seyir izleniyor.

Hürmüz Boğazı'na ilişkin risklerin yeniden artması piyasalarda yeniden sert dalgalanmaların olabileceği risklerini öne çıkarıyor.

ABD-İran arasında 8 Nisan'da kabul edilen 15 günlük ateşkesin de sonuna yaklaşılırken, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin 2. turuna katılmayı reddettiğine dair haberler de yatırımcıların temkinli davranmasına yol açıyor.

ABD donanmasının ablukasını aşmaya çalışan İran'a ait bir kargo gemisine ateş açarak müdahale etmesiyle enerji arzına ilişkin endişeler yeniden tetiklenirken Brent petrolün varili şu sıralarda yüzde 3,6 artışla 91,4 dolardan işlem görüyor.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları artıracağına yönelik endişelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,26'ya yükseldi.

Savaşın sona ereceğine dair umutların azalması güvenli liman olarak dolara olan talebi de artırırken, dolar endeksi yüzde 0,2 yükselişle 98,3 seviyesine çıktı. Dolara olan talebin artması, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist endişeleri tetiklemesi altın fiyatlarında düşüşe neden olurken, altının onsu yüzde 0,9 azalışla 4 bin 790 dolardan işlem görüyor.

- ABD'de endeks vadeli kontratlar, güne düşüşle başladı

New York borsası, Hürmüz Boğazı'nın açıldığının duyurulmasının ardından cuma gününü yükselişle tamamladı.

Kurumsal tarafta, piyasaların kapanışından sonra bilançosunu açıklayan Netflix'in geliri ve karı ilk çeyrekte beklentileri aştı. Buna karşın şirketin hisseleri, ikinci çeyrek gelir tahmininin beklentilerden zayıf kalması sonrasında yüzde 10'a yakın değer kaybetti.

Petrol fiyatlarının geri çekilmesiyle enerji hisselerinde yaşanan düşüş dikkati çekti. APA Corporation'ın hisseleri yüzde 5,7, Valero Energy'nin hisseleri yüzde 7,5, Occidental Petroleum'un hisseleri yüzde 5,4, ExxonMobil'in hisseleri yüzde 3,7 ve Chevron'un hisseleri yüzde 2,2 geriledi.

Kruvaziyer ve hava yolu gibi turizmle ilişkili sektörlerdeki şirketlerin hisse senetleri ise toparlanma gösterdi. Royal Caribbean'ın hisseleri yüzde 7,3, United Airlines'ın hisseleri yüzde 7,1 ve Expedia'nın hisseleri yüzde 4,5 arttı.

Bu gelişmelerle, kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 1,79, S&P 500 endeksi yüzde 1,2 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,52 değer kazandı. S&P 500 endeksi, 7.147,52 puanla, Nasdaq endeksi 24.159,51 puanla rekor seviyeyi gördü.

ABD'de endeks vadeli kontratlar, güne düşüşle başladı.

- Avrupa'da endeks vadeli kontratlar haftaya düşüşle başladı

Avrupa borsaları da Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması sonrasında azalan risk algısıyla cuma gününü pozitif tamamladı. Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, Orta Doğu'daki çatışmaların tetiklediği petrol fiyatlarındaki artışın Alman ekonomisi üzerinde baskı oluşturacağını ancak resesyon beklenmediğini söyledi.

Bu gelişmelerle, cuma günü İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,73, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 2,27, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,97 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,75 değer kazandı.,

Analistler, Hürmüz Boğazı kaynaklı risklerin devam etmesi durumunda petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki sert yükselişlerin devam edebileceğini ve bunun da bölgedeki resesyon endişelerinin tekrar artmasına neden olabileceğini söyledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.

- Asya borsaları haftaya yükselişle başladı

Asya borsaları, teknoloji hisselerindeki yükselişlerin ABD-İran gerilimini dengelemesiyle haftaya pozitif başladı.

Öte yandan Çin'de gösterge faizi işlevi gören 1 ve 5 yıllık kredi faiz oranlarında (LPR) değişikliğe gidilmedi.

Ulusal Bankalar Arası Fon Merkezi, 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3'te, 5 yıllık kredi faiz oranını ise yüzde 3,5'te sabit tuttu. Bu karar, Çin'de ekonomi yönetiminin temkinli bir politika izlediğini gösteriyor.

Asya borsalarında alış ağırlıklı bir seyir izlenmesine karşın yüksek enerji fiyatları, özellikle petrol ithalatçısı ülkeler olmak üzere bölge genelinde kazançları sınırladı ve enflasyon endişelerini yeniden artırdı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,1, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 yükseldi.

- Yurt içinde bu hafta faiz kararı takip edilecek

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,72 değer kazanarak14.587,93 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek günlük ve haftalık kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek seviye rekorunu 14.601,12 puana taşıdı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyirle 16.867,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,1 artışla 44,8580'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 44,8720'den işlem görüyor. Öte yandan uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's (S&P), Türkiye'nin kredi notlarını 'BB-/B' olarak teyit etti, not görünümünü 'durağan' olarak tuttu.

Not görünümünün ise 'durağan' olduğu belirtilen S&P açıklamasında, bunun Türkiye ekonomisinin devam eden enerji fiyat şokunu, yetkililerin sıkı para politikası ve ücret belirleme politikalarını sürdürmesi ve döviz rezervlerinde ilave erimeyi önlemesi varsayımıyla atlatacağı yönündeki görüşü yansıttığı ifade edildi.

Öte yandan bu hafta yurt içinde gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararına çevrildi. AA Finans'ın beklenti anketine katılan 37 ekonomist, nisan ayında TCMB'nin politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.

Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olduğunu, Orta Doğu'dan gelecek haberler akışının piyasaların yönü üzerinde etkili olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.700 ve 14.800 puanın direnç, 14.500 ve 14.400 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen nisan vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 2,74 artışla 16.867,00 puandan tamamladı. Endeks kontratı akşam seansında ise yatay seyretti.

Nisan vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışının yüzde 1 altında 16.696,00 seviyesinden işlem görüyor.

Küresel piyasalar, yeni haftaya tekrar tırmanan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle karışık bir görünümle başladı. Yurt içi piyasalar da ABD ve Avrupa endeks vadeli kontratlarında görülen negatif seyre paralel haftaya düşüşle başladı.

Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olduğunu, Orta Doğu'dan gelecek haberler akışının piyasaların yönü üzerinde etkili olacağını belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 16.600 ve 16.500 puanın destek, 16.800 ve 16.900 puanın direnç konumunda olduğunu bildirdi.