BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 51,33 puan azalırken, toplam işlem hacmi 184,3 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,85, holding endeksi yüzde 0,20 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 2,68 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,61 madencilik oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'daki çatışmaların sonlandırılmasına yönelik iyimserliklerin risk iştahını artırmasına karşın yatırımcıların temkinli davranmasıyla karışık bir seyir öne çıkıyor.

Yurt içinde açıklanan verilere göre, Konut Fiyat Endeksi martta aylık bazda yüzde 2, yıllık bazda yüzde 26,4 arttı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) toplam rezervleri de 10 Nisan haftasında bir önceki haftaya göre 9 milyar 270 milyon dolar artarak 170 milyar 915 milyon dolara yükseldi.

Kur korumalı Türk lirası mevduat ve katılma hesapları (KKM) ise geçen hafta 13 milyon lira azalarak 1 milyar 502 milyon liraya geriledi.

Analistler, yarın yurt içinde TCMB'nin piyasa katılımcıları anketi, kısa vadeli dış borç istatistikleri ve konut satış istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde cari işlemler dengesi ve dış ticaret dengesi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.000 puanın destek, 14.300 ve 14.400 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

ABD'de sanayi üretimi, martta aylık bazda yüzde 0,5 azaldı.

ABD Merkez Bankası (Fed), mart ayına ilişkin sanayi üretimi ve kapasite kullanım verilerini açıkladı.

Buna göre, ülkede sanayi üretimi martta bir önceki aya kıyasla yüzde 0,5 azaldı.

Piyasa beklentileri, sanayi üretiminin bu dönemde yüzde 0,1 artması yönündeydi.

Beklentilerin aksine azalan sanayi üretimi, şubatta yüzde 0,7 artmıştı.

Sanayi üretimi martta yıllık bazda ise yüzde 0,7 arttı.

İmalat sanayi üretimi de martta aylık yüzde 0,1 azaldı.

Piyasa beklentileri, imalat sanayi üretiminin de bu dönemde yüzde 0,1 artması yönündeydi.

İmalat sanayi üretimi şubatta yüzde 0,4 artmıştı.

Ülkede kapasite kullanım oranı ise martta 0,4 puan azalışla yüzde 75,7'ye geriledi.

Kapasite kullanım oranının bu dönemde yüzde 76,3 olması öngörülüyordu.

Söz konusu oran şubatta yüzde 76,1 olarak kaydedilmişti.

Kapasite kullanım oranı, uzun dönem (1972-2025) ortalamasının 3,7 puan altında kaldı.

New York borsası, ABD ve İran'ın anlaşmaya varabileceğine yönelik iyimserliğin sürmesiyle güne yükselişle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,19 artarak 48.557,82 puana çıktı.

S&P 500 endeksi yüzde 0,21 artışla 7.037,78 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,19 kazançla 24.062,45 puana ulaştı.

Orta Doğu'da uzlaşı umutları ve şirketlerin yayımladığı güçlü bilançolar yatırımcıların risk iştahını artırırken, pay piyasalarında açılışta pozitif seyir izlendi.

Analistler, ABD Başkanı Donald Trump'ın dün yayımlanan röportajında savaşın "bitmeye yakın" olduğuna yönelik sözlerine işaret ederek, ABD ile İran arasındaki gerilimin müzakere masasında çözülebileceğine dair beklentilerin arttığını kaydetti.

İki ülkenin anlaşabileceğine dair iyimserlikle petrol fiyatlarında geri çekilme yaşandığını ifade eden analistler, enflasyon ve büyümeye dair endişelerin de bir miktar yatıştığını belirtti.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 11 Nisan ile biten haftada 207 bine gerileyerek beklentilerin altında gerçekleşti.

ABD'de sanayi üretimi de martta aylık bazda yüzde 0,5 azalış kaydetti.

Kurumsal tarafta bugün bilançosunu yayımlayan PepsiCo'nun hisseleri, beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildirmesinin ardından hafif yükselişle güne başladı.

- İşsizlik maaşına başvuranların sayısı, geçen hafta bir önceki haftaya kıyasla 11 bin kişi azalış kaydetti

ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 11 Nisan ile biten haftada 207 bine gerileyerek beklentilerin altında gerçekleşti.

ABD Çalışma Bakanlığı, işsizlik maaşı başvurularına ilişkin haftalık verileri açıkladı.

Buna göre, ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 11 Nisan ile biten haftada bir önceki haftaya kıyasla 11 bin kişi azalarak 207 bine indi.

Piyasa beklentisi, işsizlik maaşı başvuru sayısının bu dönemde 213 bin olması yönündeydi.

İşsizlik maaşı başvuru sayılarına ilişkin önceki haftanın verisi 219 binden 218 bine revize edildi.

Geçen hafta itibarıyla 4 haftalık ortalama işsizlik maaşı başvuru sayısı ise 500 artarak 209 bin 750'ye çıktı.

Devam eden işsizlik maaşı başvuru sayısı da 4 Nisan ile biten haftada 31 bin artışla 1 milyon 818 bine yükseldi.

Bu noktada Türk iş dünyasının Türkiye'nin içinde bulunduğu koşullara odaklanması gerektiğine değinen Aran, Türkiye'nin 4'üncü yılına giren bir enflasyonla mücadele programı uyguladığını hatırlatarak, 'Bu program başladığı zaman yüzde 85 olan bir enflasyonumuz vardı; Merkez Bankası'nın rezervleri -60 milyar dolara inmişti ve yüzde 8,5 TL faiz oranı vardı. Yani bu program bu şartlarda başladı. Şimdi bu programın içerisinde bugüne kadar geldiğimiz noktada yüzde 85 olan enflasyonu yüzde 30'a kadar indirebilmiş olduk ve -60 milyar dolarlarda olan Merkez Bankası'nın rezervini de şu anda 160 milyar dolarlara çıkarmış olduk' ifadelerini kullandı.

'Programın kaybedeni reel sektör ve bankalar'

'Bu program KOBİ'lere, sanayiciye, iş insanına iyi gelen bir program değil. Bu program aslında devletin kasasını tekrar doldurmaya ve ekonomide bozulan dengeleri yerine getirmeye odaklı bir program' diyen Aran, 'Bu programın kaybedenleri de reel sektör ve bankalar. Ama bu kaybı niye göze alıyoruz? Enflasyon aslında bütün kötülüklerin anası ve bunun düşürülmesi konusunda da ulusal bir mutabakat olduğu için hepimiz buna katlanıyoruz. Enflasyon nedeniyle bugün işçi-işveren sorunları yaşıyoruz. Enflasyon nedeniyle bugün ev sahibi-kiracı sorunu yaşıyoruz. Enflasyon nedeniyle bugün çalışan-emekli problemi yaşıyoruz. (Katılım finansmanı sistemi) Enflasyon nedeniyle bugün ev almanın yanında bir de araba alma konusu da hayal olup ortak finansmana konu oldu. Yani Türkiye'de araba almak o kadar da uzak bir konu değildi. Şimdi katılım sistemine giriyor vatandaşlarımız ve burada ortaklaşa bir araba almaya çalışıyor. Benim ilk iş hayatına girdiğim 90'lı yıllarda araba fiyatları çok artardı. Enflasyon çok yüksekti. Biz 4-5 arkadaş bir araya gelip, kendi aramızda para biriktirip kurayla sırayla araba alırdık. O dönemleri çağrıştırıyor' ifadelerini kullandı.

'Kültürel yara sarma dönemine ihtiyaç var'

O günlere tekrar geri gelmemek gerektiğine işaret eden Aran, son günlerde okullarda yaşanan ve tüm ülkeyi yasa boğan olayların da yüksek enflasyonla bağlantısına dikkat çekerek, şöyle devam etti: 'Dün yaşadığımız o talihsiz olay da tüm dünyada belki görmeye zaman zaman alışık olduğumuz, ama Türkiye'de görmek şöyle olsun, duyduğumuz zaman bile bu bize olmaz dediğimiz şeylerdi. Ama işte yüksek enflasyonun aslında yarattığı yaşam dengesizlikleri ve bu sıradaki kültürel kopmalar, pek çok alandaki maalesef hızlı bozulmalar, bizim hayretler içinde izlediğimiz şeylerin bizde de yaşanır hale getirdi. O yüzden ne yapıp edip enflasyonun tek haneli seviyelere inmesi ve bozulan dengelerin tekrar sağlanması ve bu noktada da tekrar kültürel bir yara sarma dönemine ihtiyaç var.'

'KOBİ'ler en büyük darbeyi vadeli satıştan yiyecekler'

Bu şartlar altında KOBİ'lerin yapabileceği şeylerin sınırlı olduğunu aktaran Aran, 'KOBİ'ler bu ortam içerisinde mutlaka Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın izlediği ve değiştirdiği teşvik sistemini yakından takip etmeli. 'Kendi ürettiğim alan gözden düşen bir alan mı? Yoksa teşvik edilen bir alan mı' konusuna bakmalı. Eğer gözden düşen bir alanda üretimdeyse günü yönetmeye, fazla gelecekle ilgili kendi işiyle ilgili plan yapmadan sadece yıl sonunu, gün sonunu, ay sonunu getirmeye odaklanmalı. Ama gelecekte devam edecek olan ve teşvik edilen bir alandaysa da bunu ikili yapmalı. Yani bir taraftan yılı yönetmeli ama öteki taraftan da kendisini o geleceği hazırlayacak olan adımları da düşünmeli, yatırımı da yapmalı' değerlendirmesinde bulundu. Firmaları borç-alacak ilişkisi konusunda da uyaran Aran, 'Bu konjonktürde KOBİ'ler en büyük darbeyi vadeli mal verdiği müşterilerinden yiyecekler. Bu konjonktürde önümüzdeki 6 ayda, bir KOBİ'nin bugüne kadar vadeli olarak 3 tane veriyorsam, bir tanesinde belki sorun oluyordu diyorsa; bunun 2'ye çıkacağını düşünmesi lazım. O yüzden kendini buna göre ayarlaması lazım. İkincisi, bankadan alacağı krediyi çok yerinde ve zamanında bu ödeme aksaklığı olduğu zaman kendisini zor duruma düşürmeyecek şekilde doğru yerinde kullanmalı. 'Zaten ben müşterilerime veriyorum, onları alacağım, yanında da banka kredisini kullandım, onu da ödeyeceğim' diye bunları bir araya getirirse, müşteriden darbe yediğinde bu sefer onu telafi edecek yeri kalmaz. O nedenle mutlaka banka kredilerini bu dönemde ihtiyaç olduğunda ve zorunlu hale geldiğinde son noktada kullanmayı düşünmeleri gerekiyor' şeklinde konuştu.

'Konjonktür programı yürütmeye imkân vermiyor'

'Sadece yıl sonunu getirip, bu ekonomi programından çıkmamız ve yeni bir ekonomi programına geçmemiz dışında nefes alınacak ya da umutlanacak bir yer görünmüyor' yorumunda bulunan Aran, '(Savaş nedeniyle) Aslında şu anda enflasyonla mücadele etmeyi hala gerekli kılacak ve zorunlu tutacak bir tablo yok. Enflasyonla mücadele konusunda içinde bulunduğumuz konjonktür böyle bir program yürütmeye imkân vermiyor. Petrol fiyatları bu seviyedeyken, arzda problem varken, çok ciddi bir enerji arz şoku içindeyken, doğal gaz fiyatları, navlun ya da içeride bir gün benzine zam ertesi gün indirim varken, bunun tüm sektörlere yansıması; öteki taraftan da gübre aracılığıyla gıda fiyatlarına bunun geçişkenliği: Hepsini düşündüğünüz zaman enflasyon artık kaçınılmaz, tüm dünyada yüksek seyredecek.'

'Merkez ağzıyla kuş tutsa da enflasyon yüzde 27'

Aran, 'Şimdi Merkez Bankası ağzı ile kuş tutsa, her toplantıda alınabilecek en sert kararları alsa da enflasyon yüzde 27. 'Enflasyonla mücadele programını bıraktım ve ben farklı bir programa geçiyorum' derse de enflasyonun geleceği yer yüzde 32. Yani rasyonel bir davranışa geçilmediği, bu konjonktürde bir deneye kalkışılmadığı durumda yüzde 27 ile 32 arasında bir bantta. Şimdi böyle olunca siz enflasyonla niçin mücadele yapacaksınız? Enflasyonla mücadele programı ile yüzde 27'lik enflasyona gelecekseniz, reel sektör çok ciddi yaralanacak. O yüzden her şeyin bir bedeli var ve bu bedel çok arttı. Enflasyonla mücadele programı bence fiili olarak İran Savaşı'nın çıkması ve petrolün 90-100 dolar bandına gelmesi ile beraber bırakılması ve terk edilmesi gereken bir program' İfadelerini kullandı.

'Sanayinin dönüşüm programına çevirmeliyiz'

Bunun da mutlaka iletişiminin kurulması gerektiğini savunan Aran, sözlerini şöyle sürdürdü: 'Yeni bir programa geçilmeli. Bu program da aslında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın ifade ettiği o yerinde ve yerli üretimi destekleyecek, 260 odak alanı, 284 stratejik ürünü HITS 30 programında 30 milyar dolarlık bütçenin olacağı alandır. 'Ben bunun finansmanı için enflasyondaki yükselişi göze aldım. İçeride tekrar üreten ve Türkiye'yi Avrupa'nın üretim merkezi haline getirecek olan, bir dönüşüme tabi tutuyorum. Bunun için de para harcayacağım ve enflasyonu da yüzde 27-32 bandında tutmak hedefimdir. Düşürmeyeceğim.' Bu programı, Türkiye'deki sanayinin dönüşüm programına çevirmek lazım. Bu, pek çok kesimi rahatlatır, pek çok sorunu çözer. Enflasyonla mücadele programına da en azından petrol fiyatları tekrar 50'li 60'lı seviyelere indiği zaman devam edilir. İlla her zaman enflasyonla mücadele etmek zorunda değilsiniz. Biz üç haneli enflasyonlarla da yaşamış bir ülkeyiz. Yüksek enflasyonu biliyoruz. Verdiği zararı biliyoruz.'

'Kendi başımıza bir problem yarattık'

Türkiye'nin şu anda çok güçlü olduğunu söyleyen Aran, mevcut enflasyon sorunuyla ilgili de, 'Kendi başımıza bir problem yarattık. Hiç dünyada yokken gereksiz yere yarattık. Bir deneyle yarattık ve o deneyle de enflasyonu ve kuru kaçırdık. Tüm dengeleri bozduk. Şimdi aslında bizim enflasyon dışında hakiki bir sorunumuz yok. Enflasyonla mücadele etmek gerekiyor ama bu konjonktürde değil. Bunu kabullenmek lazım. Şu anda Türkiye'nin, reel sektörün, sanayinin ihtiyaç duyduğu programa dönüşmek lazım. O programın adını koyarak yapmak lazım ve ondan sonra da enflasyonla mücadele programına tekrar döneceğini beyan etmek lazım. Yoksa enflasyonla mücadele yapmayalım demiyorum. Yani siz bir şeyle niye mücadele edersiniz? Yenmek için. E yenemeyeceğinizi gördüyseniz hala o programı devam ettirip yanına başka sorun eklemenin çok mantıklı olmadığını düşünüyorum. Zaten soru şu. Açık iletişim olmadığı için, net iletişim olmadığı için, vatandaş ikna olmadığı için. Hane halkına soruyorlar, 'Enflasyonu ne görüyorsun?', 'Yüzde 50' diyor. Açıklıyorsunuz enflasyonu yüzde 30-30,5. Hane halkına soruyorsunuz. Yüzde 50, diyor. Yani dolayısıyla zaten hane halkını inandıramamışız ve bir de bu konjonktürde her gün benzine zam yapılırken 'Ben enflasyonla mücadele programını aksatmadan aynı sertlikte devam ettireceğim' derseniz, toplumda karşılığı olmuyor. Mutlaka ekonomi yönetimi oturmalı ve bu programdan çıkışı ve yeni bir programa geçişi konuşmalı' değerlendirmelerinde bulundu.

'Enflasyonu bir amaç için yaratalım'

Finansman musluklarının açılması gerektiğini, ancak eskiden olduğu gibi yanlış alanlara olmaması gerektiğini vurgulayan Aran, 'O yüzden Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın o Milli Teknoloji Hamlesi'nde işaret ettiği odak ve teknoloji alanları diyorum. Bakanlık, Türkiye'de mevcut OSB'lerin yaklaşık 10 katı büyüklüğünde mega üretim alanları planlıyor. Organize sanayi bölgelerini önümüzdeki 3 yılda yüzde 37 arttırmayı planlıyor. Batarya üretiminden elektrik araçlara, mobiliteden dijital hizmetlerine kadar pek çok konu kapsam içine alınmış durumda. Ya bunlar iyi okunur, desteklenir, para verilir ve bu para verildiği zaman da enflasyon tabii ki yaratır ama enflasyonu bir amaç için yaratalım. Sonrasında onu tekrar toparlarız' diyerek sözlerini tamamladı.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu'da artan gerilim ve Hürmüz Boğazı'ndaki enerji akışının kesintiye uğraması nedeniyle Avrupa'nın ciddi bir jet yakıtı kriziyle karşı karşıya kalabileceğini söyledi. Birol, mevcut koşulların sürmesi halinde Avrupa'da jet yakıtı stoklarının 'en fazla 6 hafta' yeteceğini belirtti.

Associated Press'e Paris'te verdiği röportajda konuşan Birol, yaşanan durumu 'şimdiye kadar karşılaşılan en büyük enerji krizi' olarak nitelendirdi.

Birol, bunun etkisinin 'daha yüksek benzin fiyatları, daha yüksek doğalgaz fiyatları, daha yüksek elektrik fiyatları' olacağını ve dünyanın bazı bölgelerinin diğerlerinden daha fazla etkileneceğini söyledi.

'En ön saflarda, Orta Doğu'dan enerjiye bağımlı olan Asya ülkeleri var' diyen Birol, Japonya, Kore, Hindistan, Çin, Pakistan ve Bangladeş'i işaret etti. Birol 'Sıra Avrupa ve Amerika'ya da gelecek. Hürmüz Boğazı yeniden açılmazsa, Avrupa için yakında A şehrinden B şehrine yapılan bazı uçuşların jet yakıtı eksikliği nedeniyle iptal edilebileceği haberini duyacağımızı söyleyebilirim' diye konuştu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 10 Nisan ile biten haftada yüzde 0,5 ve 132 milyar 723 milyon 837 bin lira artışla 29 trilyon 443 milyar 729 milyon 929 bin liradan 29 trilyon 576 milyar 453 milyon 766 bin liraya çıktı.

Aynı dönemde bankalardaki Türk lirası cinsi mevduat yüzde 0,2 azalarak 15 trilyon 493 milyar 722 milyon 400 bin lira, yabancı para (YP) cinsinden mevduat yüzde 1 yükselişle 10 trilyon 408 milyar 251 milyon 376 bin lira oldu.

Bankalarda bulunan toplam YP mevduatı geçen hafta 272 milyar 20 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken, bu tutarın 234 milyar 308 milyon doları yurt içinde yerleşik kişilerin hesaplarında toplandı.

Yurt içi yerleşiklerin toplam YP mevduatında parite etkisinden arındırılmış veriler dikkate alındığında, 10 Nisan itibarıyla 987 milyon dolarlık azalış görüldü.

Yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri arttı

Bankacılık sektöründe yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri, geçen hafta yüzde 0,6 artışla 6 trilyon 198 milyar 840 milyon 479 bin liraya çıktı.

Söz konusu kredilerin 751 milyar 998 milyon 511 bin lirası konut, 45 milyar 496 milyon 988 bin lirası taşıt, 2 trilyon 368 milyar 14 milyon 749 bin lirası ihtiyaç kredileri, 3 trilyon 33 milyar 330 milyon 231 bin lirası ise bireysel kredi kartlarından oluştu.

Bankacılık sektörünün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil toplam kredi hacmi de 10 Nisan ile biten haftada 190 milyar 346 milyon 410 bin lira artarak 24 trilyon 445 milyar 977 milyon 326 bin liraya yükseldi.

İki ayda 100 milyon kullanıcıya ulaştı. Tarihin en hızlı büyüyen tüketici uygulaması oldu. Instagram bu rakama 2,5 yılda, TikTok 9 ayda ulaşmıştı. ChatGPT 2 ayda yaptı.

Bugün o küçük deney 852 milyar dolar değerinde. Ve yıl sonunda 1 trilyon dolarlık halka arzla tarihe geçmeye hazırlanıyor.

Peki bu nasıl oldu?

Her Şey Bir Sohbetle Başladı

ChatGPT'yi özel yapan şey yapay zeka değildi. Yapay zeka yıllardır vardı. Google, Amazon, Apple — hepsi yapay zeka kullanıyordu. Ama hepsi aynı şekilde davranıyordu: "Saat kaç?" "Hava nasıl?" "Müzik çal."

ChatGPT farklı bir şey yaptı. Seninle gerçekten konuştu.

E-posta yaz. Kod düzelt. Makale özetle. Çocuğuna matematik anlat. İş görüşmesine hazırlan. İngilizce mektup yaz. Ve bunu yaparken — unutma — o sana asla "anlayamadım" demedi.

İnsanlar bunu görünce duraksadı. "Bu ne?"

Ve denedi. Ve anlattı. Ve viral oldu.

Yapay zekanın gündelik hayatımıza başka nasıl girdiğini anlattık: Yapay Zeka Doktorun Kaçırdığı 3 Hatayı Buldu

Rakamlar İnanılmaz Görünüyor — Ama Gerçek

OpenAI'ın büyüme grafiğine baktığında ilk tepkin şüphe olabilir. Bu kadar hızlı büyüme mümkün mü?

2023 sonunda yıllık 2 milyar dolar gelir. 2024 sonunda 13,1 milyar dolar. Ocak 2026'da 20 milyar. Mart 2026'da 25 milyar — yani ayda 2 milyar dolar.

Karşılaştırma için: Google ilk 1 milyar dolarlık yıllık gelire ulaşmak için 5 yıl bekledi. Facebook 4 yıl. OpenAI ChatGPT'yi piyasaya sürdükten sonra 1 yılda 1 milyar dolara ulaştı.

Şirketin kendi açıklamasına göre Alphabet ve Meta'nın internet ve mobil çağındaki büyümesinin 4 katı hızında büyüyor.

Ve bu büyüme durmadı. 900 milyon haftalık aktif kullanıcı. 1 milyon kurumsal müşteri. Sadece şirketlere satılan ürünlerin payı toplam gelirin yüzde 40'ına ulaştı.

Para Nereden Geliyor?

İki büyük kaynak var.

Birincisi sen — yani ChatGPT aboneliği. Ücretsiz kullanabilirsin ama aylık 20 dolarlık Plus planı, 100 dolarlık Pro planı. 900 milyon kullanıcının kaçı ödeme yapıyor? Açıklamıyor. Ama büyük bir kısmının ödediği gelir rakamlarından anlaşılıyor.

İkincisi şirketler. Muhasebe yazılımına ChatGPT entegre eden bir firma, müşteri hizmetlerini otomatize eden bir banka, kod yazan bir yazılım şirketi — hepsi OpenAI'a ödüyor. Bu segment şimdi toplam gelirin yüzde 40'ı ve yıl sonuna kadar tüketici geliriyle eşit hale gelmesi bekleniyor.

Peki para nereye gidiyor? Burası ilginç. Şirket şu an yılda 14 milyar dolar zarar ediyor. 25 milyar dolar gelirine karşın. Neden? Çünkü yapay zekayı çalıştırmak inanılmaz pahalı — veri merkezleri, çipler, elektrik, mühendisler. 2030'a kadar kar etmesi beklenmiyor.

Ama Herkes Aynı Şeyi Yapıyor — Neden ChatGPT?

Google da yapay zeka yapıyor. Microsoft da. Meta da. Hatta Türk şirketleri bile. Neden OpenAI bu kadar büyük?

İki şey: marka ve alışkanlık.

"Bunu ChatGPT'ye sordun mu?" artık normal bir cümle. Tıpkı "Google'da bak" gibi. Bir ürün bu kadar günlük dile girdiğinde yerinden etmek çok zor oluyor.

Ama bu avantaj sarsılıyor. Anthropic — Claude'u yapan şirket — son üç ayda 3 kat büyüdü. Google Gemini geçen yıl web trafik payını 4 katladı. ChatGPT'nin payı yüzde 87'den yüzde 65'e geriledi.

Yarış hâlâ sürüyor.

Stanford'un 2026 raporundaki dikkat çekici bulguları anlattık: Yapay Zekayı Artık Her 2 Kişiden Biri Kullanıyor

Yıl Sonunda Ne Olacak?

OpenAI bu yılın son çeyreğinde halka açılmayı planlıyor. Hedef değerleme: 1 trilyon dolar.

Bu ne anlama geliyor? Tarihin en büyük teknoloji halka arzlarından biri. Karşılaştırma için: Apple'ın piyasa değeri şu an yaklaşık 3 trilyon dolar. OpenAI henüz kar etmeden Apple'ın üçte birine yakın değerlemeyi hedefliyor.

Yatırımcılar ikiye bölünmüş durumda. Bir taraf şunu söylüyor: Bu büyüme hızında değerleme mantıklı, gelecekte çok daha büyük olacak. Diğer taraf şunu: 25 milyar dolar gelire karşın 14 milyar dolar zarar eden ve 2030'a kadar kar etmeyecek bir şirket için 1 trilyon dolar çok fazla.

Kim haklı? Cevap yıl sonunda görülecek.

Peki Sen Ne Yapmalısın?

Şu an OpenAI hissesi satın alamazsın — henüz halka açık değil. Ama birkaç yol var.

Microsoft hissesi: OpenAI'ın en büyük kurumsal ortağı. ChatGPT büyüdükçe Microsoft'un Azure geliri de büyüyor. Nasdaq üzerinden alınabilir.

Nvidia hissesi: Her yapay zeka modeli Nvidia çiplerinde çalışıyor. OpenAI'ın büyümesi doğrudan Nvidia'nın satışlarına yansıyor.

OpenAI hissesi: Halka arz gerçekleştiğinde Nasdaq üzerinden doğrudan alınabilecek. Tarih henüz kesinleşmedi ama Q4 2026 hedefleniyor.

Önemli not: Yüksek büyüme yüksek risk demek. Karlılık olmadan 1 trilyon dolarlık bir değerleme, piyasa koşulları değiştiğinde sert düzeltmelere açık.

Yapay zeka yatırımlarını ve trendleri takip etmek için: Finans Gundem Teknoloji

Yapay zekanın savaş teknolojisine girişini anlattık: Yapay Zeka İlk Kez Savaştı — Hedefleri Seçen Algoritma

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım kararları almadan önce kendi araştırmanızı yapmanızı ve gerekirse bir yatırım danışmanına başvurmanızı öneririz.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) toplam rezervleri, 10 Nisan haftasında bir önceki haftaya göre 9 milyar 270 milyon dolar artarak 170 milyar 915 milyon dolara yükseldi.

TCMB, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, 10 Nisan itibarıyla Merkez Bankası brüt döviz rezervleri 5 milyar 650 milyon dolar artışla 64 milyar 67 milyon dolara çıktı. Brüt döviz rezervleri, 3 Nisan'da 58 milyar 417 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Bu dönemde altın rezervleri de 3 milyar 618 milyon dolar artışla 103 milyar 229 milyon dolardan 106 milyar 847 milyon dolara yükseldi.

Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri 10 Nisan haftasında bir önceki haftaya göre 9 milyar 270 milyon dolar artışla 161 milyar 645 milyon dolardan 170 milyar 915 milyon dolara çıktı.

TCMB rezervleri, Ocak 2024'ten bu yana şöyle (milyon dolar):

10 Nisan haftasında toplam krediler 25 trilyon 124,2 milyar TL'ye yükselerek bir önceki haftaya göre yaklaşık 222 milyar TL artış kaydetti.

Kredi kalemlerinde yukarı yönlü seyir devam ederken, tüketici kredileri 3 trilyon 172,0 milyar TL'ye çıktı. Bireysel kredi kartları 3 trilyon 32,8 milyar TL'ye yükselerek artışını sürdürürken, ticari ve diğer krediler 18 trilyon 919,4 milyar TL'ye ulaştı. Taksitli ticari krediler de 3 trilyon 886,5 milyar TL ile yükselişini devam ettirdi.

Kurumsal kredi kartları 910,8 milyar TL seviyesine çıkarken, takipteki alacaklar 688,6 milyar TL'ye yükselerek artış eğilimini korudu.

Menkul kıymetler toplamı 7 trilyon 410,9 milyar TL'ye yükselirken, toplam mevduat 28 trilyon 291,1 milyar TL ile sınırlı artış gösterdi.

KKM'de düşüş sürüyor

Kur Korumalı TL Mevduat ve Katılma Hesapları (KKM) ise düşüşünü sürdürdü. KKM büyüklüğü haftalık bazda 13 milyon TL azalarak 1,50 trilyon TL'ye geriledi.

Gayrinakdi kredi ve yükümlülükler 9 trilyon 887,6 milyar TL'ye yükselirken, saklanan menkul kıymetlerde yeniden artış görüldü. Hem yurt içi hem de yurt dışı yerleşikler adına saklanan menkul değerlerde artış dikkat çekti.

Yabancı para pozisyonlarında ise genişleme öne çıktı. Bilanço içi açık pozisyon -2,26 trilyon TL'ye yükselirken, bilanço dışı fazla pozisyon 2,31 trilyon TL'ye çıktı. Böylece bankacılık sektörünün net genel döviz pozisyonu 45,9 milyar TL'ye yükseldi.

Öte yandan sektörün yasal özkaynakları 5 trilyon 544,3 milyar TL ile yataya yakın seyrini sürdürdü.

Kuruluştan yapılan basın açıklaması aşağıda bulunuyor:

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, 18. Türkiye Yatırım Konferansı (TRICON)'Da ABD'nin Önde Gelen Finans Çevreleri ve İş Dünyası Temsilcileriyle Bir Araya Geldi

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)/Türkiye-ABD İş Konseyi (TAİK) ve Citi iş birliğinde düzenlenen 18. Türkiye Yatırım Konferansı (TRICON) 13 Nisan tarihinde ABD'nin New York şehrinde gerçekleştirildi.

Citi ev sahipliğinde gerçekleşen toplantıya, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, TAİK Başkanı Murat Özyeğin ve Citi Türkiye Genel Müdürü Emre Karter'in yanı sıra 40'tan fazla önde gelen Amerikan yatırım fon yöneticilerinin temsilcileri katıldı.

IMF Bahar Toplantıları marjında düzenlenen konferansta, Türkiye'nin makroekonomik görünümü ve yatırım vizyonu uluslararası yatırımcılarla kapsamlı şekilde paylaşıldı. Bu çerçevede, Orta Vadeli Program (OVP) doğrultusunda uygulanan ekonomi politikalarının makroekonomik ve finansal istikrarı güçlendirdiği, enflasyonla mücadelede kararlı bir ilerleme sağlandığı ve öngörülebilirliğin artırıldığı vurgulandı.

Toplantıda, küresel belirsizliklerin enerji arzı ve tedarik zincirleri üzerindeki etkileri ele alınırken, Türkiye'nin çeşitlendirilmiş enerji yapısı sayesinde arz güvenliği açısından güçlü bir konumda bulunduğu ifade edildi. Güçlü sanayi altyapısının özellikle savunma ve havacılık gibi yüksek katma değerli sektörlerdeki ilerlemelerle desteklendiği ve bu gelişmelerin diğer sanayi kollarına da olumlu yansıdığı değerlendirildi. Ayrıca İstanbul'un çok uluslu şirketler için bölgesel bir merkez olma potansiyeli ve sunduğu stratejik avantajlar yatırımcılarla paylaşıldı.
Para politikasındaki kararlı duruş, yurt içi talepte gözlenen dengelenme, Türk lirasındaki reel değerlenme ve enflasyon beklentilerindeki iyileşme çerçevesinde dezenflasyon sürecine ilişkin güncel gelişmeler de toplantının öne çıkan başlıkları arasında yer aldı. Bununla birlikte, Türkiye'nin yapısal reform ajandası doğrultusunda yatırım ortamını iyileştirmeye yönelik atılan adımlar ve uluslararası yatırımcılar için sunduğu fırsatlar kapsamlı şekilde ele alındı.

Krizlerin doğası gereği fırsatlarla beraber geldiğini belirten T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek son dönemde yaşanan küresel şokların ülke ekonomisinin direncini ortaya koyduğunu belirtti. Şimşek, 'Türkiye, enerji tedarikini çeşitlendirme yönünde attığı stratejik adımlar sayesinde, dünyanın karşı karşıya kaldığı arz krizinden en az etkilenen ülkelerden biri olmuş ve güçlü bir dayanıklılık sergilemiştir. Bölgemizde yaşanan jeopolitik gelişmelerin en kısa sürede istikrara kavuşmasını temenni ediyoruz. Bu sürecin ardından Türkiye, dinamik ve genç nüfusu, güçlü sanayi altyapısı, gelişmiş özel sektörü ve inşaat kapasitesiyle bölgenin yeniden yapılanmasında öncü bir rol üstlenmeye hazırdır' dedi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan ise, 'Kira ve eğitim kalemlerinde azalan katılık son dönemde dezenflasyonu desteklemiştir, bu desteğin devam etmesini bekliyoruz. Enerji fiyatlarına uygulanan eşel mobil mekanizması enflasyonist baskıları sınırlandırmaktadır. Tarihsel ortalamanın altında seyreden cari işlemler açığının enerji şokuna rağmen yönetilebilir düzeylerde kalması beklenmektedir. Son dönemdeki enerji şokundan sonra rezervler daha önceki çıkış dönemlerinde olduğundan daha güçlü kalmıştır. Ayrıca yurt içi yerleşiklerin döviz talebi sınırlı kalmıştır' dedi.

TAİK Başkanı Murat Özyeğin ise, 'Türkiye, son dönemde uygulanan istikrar programı sayesinde son derece zorlu bir ekonomik konjonktürü başarıyla yöneterek makroekonomik temellerini yeniden güçlendirme yolunda önemli bir mesafe kat etti. 2023 yılı ortasında başlatılan programın ilk aşamasında yüksek enflasyon, azalan rezervler ve uluslararası piyasalarda güven kaybı gibi ciddi zorluklarla karşı karşıya kalınmış olsa da bugün geldiğimiz noktada yeniden inşa edilen döviz rezervleri, disiplinli maliye politikaları ve güçlenen politika çerçevesi ile çok daha sağlam bir zemine ulaştı. Bölgemizde yaşanan jeopolitik gelişmelere rağmen Türkiye'nin risklere karşı dayanıklılığı, çeşitlendirilmiş enerji arzı ve etkin politika araçları sayesinde güçlü bir şekilde korunmaktadır. Türkiye, enerji koridoru ve ticaret merkezi olma rolü ile değerlendirildiğinde, önümüzdeki dönemde önemli yatırım ve iş birliği fırsatlarının ortaya çıkacağına inanıyorum' ifadelerini kullandı.

TAİK New York Komite Başkanı Emre Karter ise, 'Türkiye Yatırım Konferansı'nı bu yıl da güçlü bir katılımla New York'ta gerçekleştirmekten memnuniyet duyuyoruz. Türkiye'ye yönelik uluslararası yatırımcı ilgisinin devam ettiğini görmek son derece kıymetli. Citi olarak, Türkiye'ye olan yabancı yatırımların artmasına destek vermek en önemli önceliklerimiz arasında yer alıyor. Bu kapsamda, yatırımcılarla Türkiye ekonomisinin sunduğu fırsatları buluşturmaya ve yapıcı diyalog ortamları oluşturmaya devam edeceğiz' dedi

Günün ilk yarısında yükseliş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 22,53 puan ve yüzde 0,16 artışla 14.274,91 puana yükseldi.

Toplam işlem hacmi 98 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 0,30 değer kaybederken, holding endeksi yüzde 0,19 değer kazandı.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.266,06 puanı, en yüksek 14.431,81 puanı gördü.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 53'ü yükselirken 44'ü düştü. 3 hisse yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Astor Enerji, Sasa Polyester, Türk Hava Yolları, Akbank ile Tüpraş oldu.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 1,42 ile turizm, en çok kaybeden ise yüzde 0,73 ile spor oldu.

Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 0,28 değer kaybederken, hizmetler endeksi yüzde 0,30, sanayi endeksi yüzde 0,51 ve mali endeks yüzde 0,11 değer kazandı.

Orta Doğu'daki çatışma ortamından müzakere sürecine geçilmesinin olumlu etkileri ve ABD'de tahminleri aşan şirket bilançoları, küresel piyasalarda risk iştahının canlı kalmasını destekliyor.

Yurt içinde açıklanan verilere göre, Konut Fiyat Endeksi martta aylık bazda yüzde 2, yıllık bazda yüzde 26,4 arttı.

Analistler, günün geri kalanında yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de sanayi üretiminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.400 puanın direnç, 14.200 ve 14.100 puanın destek konumunda olduğunu ifade etti.

Altının ons fiyatı 4 bin 813 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 36,02, bileşik getirisi yüzde 39,26 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1780, sterlin/dolar paritesi 1,3540 ve dolar/yen paritesi 159 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 44,7620 liradan, avro 52,8330 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,5 artışla 4 bin 813 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 1,1 primle 93,4 dolardan işlem görüyor.

Manşet Enflasyonda Beklenti Üzeri Artış Mart ayına dair açıklanan nihai TÜFE verileri, aylık bazda %+1,3 seviyesine ulaşarak hem piyasadaki %+1,2 beklentisini hem de bir önceki ayın %+0,6'lık rakamını geride bıraktı. Bu artışın yıllık yansıması ise %+2,6 olarak gerçekleşti. Özellikle manşet TÜFE'nin yıllık bazda %+1,9 seviyesinden %+2,6'ya sıçraması, bölgedeki fiyat baskısının henüz kırılmadığını gösteriyor.

Çekirdek ve Hizmet Kalemlerinde Sınırlı İyileşme Genel tabloda yükseliş hakim olsa da, çekirdek enflasyon tarafında daha kontrollü bir seyir izleniyor. Çekirdek TÜFE yıllık bazda %+2,4'ten %+2,3'e gerileyerek sınırlı bir iyileşme kaydetti. Benzer şekilde, hizmet TÜFE de yıllık %+3,4 seviyesinden %+3,2'ye inerek hizmet sektöründeki fiyat artış hızının yavaşladığına işaret etti. Ancak hizmet grubundaki aylık artışın %+0,3 ile sınırlı kalması, talebin bir miktar dengelendiğini hissettiriyor.

Gıda ve Enerji Hariç Görünüm Stabil Enerji ve gıda gibi oynak kalemlerin dışarıda bırakıldığı yıllık TÜFE ise %+2,2 ile beklentilerle tam uyumlu gelerek stabil bir görüntü sergiledi. Aylık bazda ise bu grup %+0,7 ile bir önceki dönemin hafif üzerinde bir artış gösterdi.

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Otomatik Katılım Sistemi'ndeki (OKS) devlet katkısı ile katılımcı fon tutarlarının toplam büyüklüğü 2 trilyon 349 milyar 539,3 milyon liraya ulaşırken toplam katılımcı sayısı 17 milyon 932 bin 876 oldu.

Bireylerin emeklilik dönemlerinde refah seviyelerinin düşmemesini hedefleyen, aynı zamanda yurt içinde uzun vadeli tasarruf seviyesini yükselterek yarattığı fonlarla ülke ekonomisine katkı sağlayan BES, Türkiye'de 27 Ekim 2003'te başlayarak 23. yılını doldurmak üzere emin adımlarla ilerliyor.

BES'ten emekli sayısı 460 bini aştı

AA muhabirinin Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verilerinden derlediği bilgilere göre, mart sonu itibarıyla BES'teki katılımcı sayısı 10 milyon 220 bin 358 oldu. Bu dönemde katılımcıların fon tutarı ile devlet katkısı fon tutarının toplam büyüklüğü 2 trilyon 210 milyar 478,2 milyon lira olarak gerçekleşti.

Aynı dönemde OKS tarafında katılımcı sayısı 7 milyon 712 bin 518 olurken, çalışan ile devlet katkısı fon tutarının toplamıyla hesaplanan toplam fon büyüklüğü 139 milyar 61,1 milyon lira olarak kaydedildi.

Böylece, mart sonu itibarıyla BES ve OKS'deki toplam katılımcı sayısı 17 milyon 932 bin 876 olurken, devlet katkısı ile katılımcı fon tutarlarının toplam büyüklüğü 2 trilyon 349 milyar 539,3 milyon liraya ulaştı.

Bu dönemde 18 yaş altı katılımcıların devlet katkısı dahil fon büyüklüğü 95 milyar 559,7 milyon lirayı bulurken, sistemde 1 milyon 678 bin 467 çocuk yer aldı. BES'ten emekli olan kişi sayısı ise 461 bin 407'ye ulaştı.

Fon büyüklüğündeki artış 3 ayda 187 milyar liraya yaklaştı

Geçen yılı BES, OKS ve iki sistemdeki devlet katkıları toplamda 2 trilyon 163 milyar 164,7 milyon lira fon büyüklüğüyle, havuzdaki toplam katılımcı sayısı ise 17 milyon 935 bin 495 ile kapatmıştı.

Yılın ilk çeyreği itibarıyla BES havuzunda katılımcıların fon tutarında, devlet katkısı fon tutarları da dikkate alındığında 186 milyar 374,6 milyon liralık ve yüzde 8,6'lık artış görüldü.

Aynı dönemde BES ve OKS'de toplam katılımcı sayısı ise geçen yılın sonuna göre 2 bin 619 azalış kaydetti. Öte yandan, 18 yaş altı BES katılımcı sayısında 37 bin 485, BES'ten emekli olan kişi sayısında 28 bin 614 artış görüldü.

Martta aylık bazda toplam katılımcı sayısı arttı

Sistemin son bir aylık performansı incelendiğinde, toplam katılımcı sayısında artış görüldü. Mart sonu itibarıyla BES ve OKS'deki katılımcı sayısı şubat sonuna göre 4 bin 607 yükseldi.

Öte yandan, aynı dönemde BES havuzunda toplam fon büyüklüğü azalış kaydetti. Şubat sonunda 2 trilyon 508 milyar 611,2 milyon lirayı bulan fon tutarı, martta 159 milyar 71,9 milyon lira azaldı.

Bu düşüşte, söz konusu dönemde Orta Doğu'daki savaş ortamının etkisiyle kıymetli madenler ve küresel pay piyasalarında görülen satışların etkili olduğu değerlendiriliyor.

Altının ons fiyatı, bu gerilimlerden kaynaklı olarak martta aylık bazda yüzde 11,3 gerileyerek 2008 Küresel Finansal Krizi'nden bu yana en sert aylık değer kaybını yaşamıştı.

Bu dönemde altının onsu 4 bin 99,52 dolara kadar inerek Kasım 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi de görmüştü.

Bununla birlikte, gümüşün ons fiyatında da ciddi kayıp görülmüştü. Gümüşün onsu mart ayını aylık yüzde 19,9 düşüşle 75,1 dolardan tamamlamıştı.

'Aksi bir durum olmadıkça BES'in büyüme eğilimi devam edecektir'

BES'in çeyreklik ve aylık performansı ile sistemdeki katılımcı sayılarına ilişkin AA muhabirine değerlendirmede bulunan bireysel emeklilik uzmanı Zeynep Candan Aktaş???????, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın küresel hisse senedi piyasaları ile kıymetli maden piyasalarında satışlara yol açtığını aktardı.

Aktaş, altının ons bazında 5 bin 200 dolar seviyelerinden 4 bin dolar bandına gerilediğini, gümüşün onsunun da 93 dolar civarından 63 dolar düzeyine kadar düştüğünü belirterek, 'Bunun sisteme yansıması BES havuzundaki kıymetli maden ve hisse senedi fonlarının değer kaybetmesi şeklindeydi. Piyasalar tekrar toparlanıyor, katılımcı sayısı artıyor, fakat henüz eski zirveler geçilmedi.' diye konuştu.

Mart ayında toplam katılımcı sayısındaki aylık artışa işaret eden Aktaş, toplumda BES'e yönelik bilinirlik arttıkça hem gönüllü tarafta hem de OKS'de katılımın artış gösterdiğini söyledi.

Aktaş, katılımcıların fonlarını daha doğru yönetmeyi öğrendiğini söyleyerek, 'Bu durum, katılımcıların ortalama getirilerinin artmasına, sistemin büyümesine katkı sağlıyor. Çok aksi bir durum olmadıkça BES'in büyüme eğilimi devam edecektir.' dedi.

Yılın ilk çeyreğinde fon büyüklüğünde görülen artışa ilişkin olarak ise Aktaş, 'BES'te katılımcılar yılın ilk ve son 3 ayında sisteme maksimum seviyeden ek katkı payı yatırmaya çalışıyorlar. Özellikle emeklilik hakkı yaklaşan veya emeklilik hakkını kullanacak olanlar hem biten hem de yeni başlayan yılın katkı paylarını maksimumdan yatırarak devlet katkılarına en üst seviyeden hak kazanmaya çalışıyorlar. BES havuzundaki hızlı büyümede bu eğilimin etkisi çok güçlü.' şeklinde konuştu.

ING tarafından yayımlanan güncel analiz raporuna göre, Türkiye ekonomisi son dönemdeki jeopolitik gelişmelerin gölgesinde makroekonomik zorluklarla karşı karşıya kalmaya devam ediyor. Bölgedeki belirsizliklerin süresi ve derinliğinin, ekonomik etkilerin boyutunu belirlemesi beklenirken; ekonomi yönetiminin fiyat istikrarı, mali disiplin ve sürdürülebilir cari denge önceliklerinden taviz vermeyeceği sinyali vurgulanıyor.

Enflasyon tahminleri yukarı yönlü güncellendi

Raporda, özellikle enerji maliyetlerindeki artış ve petrol fiyatlarındaki belirsizliklerin enflasyon görünümü üzerindeki riskleri artırdığı belirtiliyor. Bu doğrultuda, 2026 yılı için daha önce %25,5 olarak açıklanan enflasyon tahmini %27,5 seviyesine yükseltildi.

Büyüme beklentilerinde aşağı yönlü revizyon

Sıkılaşan finansal koşullar ve net ihracatın büyümeye beklenen negatif katkısı nedeniyle, Türkiye'nin 2026 yılı büyüme tahmini %3,4'ten %3,0'e düşürüldü.

Dolar/TL ve Merkez Bankası politikası

ING analistleri, dolar/TL kurunun yıl ortasına kadar 46,6 seviyesinde dengeli bir seyir izlemesini bekliyor. Merkez Bankası'nın (TCMB) Nisan ayı toplantısında politika faizini değiştirmeyerek %37 seviyesinde tutacağı öngörülürken, jeopolitik risklerin devam etmesi durumunda ihtiyatlı bir duruşla fonlama maliyetlerinin %40 seviyelerine doğru ayarlanabileceği belirtiliyor.

Cari açık ve rezervler üzerindeki baskı

Petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artışın cari açık üzerinde yaklaşık 4 milyar dolar ile 5 milyar dolar arası ek yük oluşturabileceği hesaplanıyor. 2026 yılı genelinde cari açığın 54 milyar dolar (GSYH'nin %3,1'i) seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Öte yandan, TCMB'nin swap hariç net rezervlerinin Nisan başında 18,3 milyar dolara gerilediği, ancak son dönemde swap operasyonları ve sermaye akışlarındaki kısmi toparlanmayla kayıpların durduğu gözlemleniyor.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) politika yapıcıları, enerji kaynaklı enflasyon şokunun geniş tabanlı hale geldiğine veya kalıcılaştığına dair henüz somut bir kanıt görmedikleri için faiz oranlarını bu ay kadar erken bir tarihte artırma konusunda temkinli davranıyor.

Reuters'a konuşan konuyla ilgili bilgi sahibi dört kaynak, ikincil tur enflasyon etkilerinin hala mümkün olduğunu ve politika sıkılaştırmasının masada kalmaya devam ettiğini ancak yetkililerin harekete geçmeden önce somut verilere ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Orta Doğu'daki savaşın enerji fiyatlarını yukarı çekmesiyle enflasyon Mart ayında %1,9'dan %2,5'e yükselirken, politika yapıcılar uzun vadeli enflasyon beklentilerinin artmasını önlemek için faiz artırımı gerekip gerekmediğini tartışıyor. Bir kaynak, uzun vadeli enflasyon beklentilerinin artmadığını, yurt içi enflasyonun yavaşladığını ve benzin fiyatlarındaki artışın harcanabilir gelirleri vurarak şirketlerin fiyat artırma kabiliyetini sınırladığını ifade etti. Aynı kaynak, Nisan ayı sonundaki toplantı için henüz bir karar verilmediğini ancak bugünkü veriler ışığında bir artışı destekleyecek kanıt bulunmadığını ekledi.

ECB sözcüsü konuya ilişkin yorum yapmaktan kaçınırken, kaynaklar iş gücü piyasasının nispeten zayıf olduğunu ve bunun da işçilerin yüksek ücret talep etme alanını kısıtladığını belirtti. ECB Başkanı Christine Lagarde Salı günü yaptığı açıklamada, ekonomik gelişmelerin bankanın baz senaryosu ile olumsuz senaryoları arasında bir yerde olduğunu söylemişti. Bu açıklamalar yatırımcılar tarafından yakın zamanda bir faiz artırımı olmayacağı şeklinde yorumlandı. Yatırımcılar şu anda Nisan ayında bir faiz artırımı olasılığını beşte bir olarak görürken, Haziran ayına kadar bir hamle ve sonbaharda bir başka artış tamamen fiyatlanmış durumda.

Bazı politika yapıcılar ise çok uzun süre beklemenin bir maliyeti olabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. İkinci bir kaynak, yüksek enflasyon rakamları gelmeye devam ederken ECB'nin seyirci kalmasının bankanın kararlılığına dair şüphe uyandırabileceğini ve bu güvenilirlik sorununun bankayı harekete geçmeye zorlayabileceğini belirtti. Kaynaklar ayrıca, İran'daki savaş hızlı bir şekilde çözülse bile enerji piyasalarının normalleşmesinin aylar süreceğini ve bu durumun şirketlerin maliyet artışlarını fiyatlara yansıtma riskini artırdığını vurguladı.

ABD Hazine Bakanlığı'nın verileri Şubat ayında yabancıların bir önceki aya göre uzun vadeli ABD menkul kıymetlerini artırdığını gösterdi.

Ocak ayında 2.4 milyar dolarlık uzun vadeli ABD kıymetleri (swap hariç) alımı yapan ülke dışındaki yatırımcılar Şubat ayında 58.6 milyar dolarlık gerçekleştirdiler.

Ocak ayındaki 36.8 milyar dolarlık alıştan sonra yabancılar Şubat ayında ABD Hazine tahvillerinde net 2.0 milyar dolar yaptı.
Ocak ayındaki 38.4 milyar dolar tutarındaki toplam net sermaye çıkışının ardından Şubat ayında 184.5 milyar dolar giriş oldu.

İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey, İran'daki savaşın ekonomik etkileri konusunda bir yargıya varmak için henüz çok erken olduğunu belirterek, faiz oranlarını artırmak için acele etmeyecekleri sinyalini verdi.

Bailey, çatışmanın 'çok büyük bir enerji şoku' olduğunu ifade etti. Ancak Başkan, savaşın ne kadar süreceğinin, merkez bankasının enflasyon konusundaki değerlendirmelerinde kilit bir faktör olacağını ekledi. Bailey, bu konuda çok fazla belirsizlik olduğunu ve güçlü yargılara varmak için henüz çok erken olduğunu vurguladı.

Bailey'nin bu açıklamaları, 30 Nisan'da yapılacak bir sonraki toplantıda faiz artırımının değerlendirilmesi için henüz erken olduğu şeklinde yorumlandı. Para Politikası Kurulu, enflasyondaki yeniden canlanma olasılığı ile büyüme üzerindeki olumsuz etkiler arasındaki dengeyi gözetmeye devam ediyor.

İran'daki savaşın gelişmiş ülkeler arasında Birleşik Krallık ekonomisini en sert etkileyen unsurlardan biri olması bekleniyor. Buna karşın yetkililer, 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrasında görülen uzun süreli enflasyonun bir benzerinin yaşanacağını öngörmüyor. Bazı kurul üyeleri, zayıf iş gücü piyasası ve durgun büyümenin enflasyon üzerindeki ikincil etkileri sınırlamaya yardımcı olacağını ifade ediyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığının konuya ilişkin açıklaması şöyle:

2026 yılı dış finansman programı çerçevesinde, ABD doları cinsinden 2031 vadeli bir tahvil ihracı için 15 Nisan 2026 tarihinde Bank of America, Goldman Sachs, ING Bank ve Morgan Stanley'e yetki verilmişti.

Söz konusu ihraç aynı gün sonuçlanmış ve ihraç miktarı 2 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir. İhraç tutarı 22 Nisan 2026 tarihinde hesaplarımıza girecektir.

Tahvilin kupon oranı %6,375, getiri oranı ise %6,400 seviyesinde gerçekleşmiştir.

İhraca yaklaşık 180 yatırımcıdan, ihraç tutarının 3 katına yakın talep gelmiştir.

Tahvilin %44'ü Birleşik Krallık ve İrlanda, %33'ü ABD, %13'ü diğer Avrupa ülkeleri, %8'i Orta Doğu ülkeleri ve %2'si diğer ülkelerdeki yatırımcılara tahsis edilmiştir.

Bu tahvil ihracıyla birlikte 2026 yılında uluslararası sermaye piyasalarından sağlanan toplam finansman tutarı yaklaşık 7,9 milyar ABD dolarına ulaşmıştır.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılı 'Girişim Özelliklerine Göre Uluslararası Hizmet Ticareti İstatistikleri'ni açıkladı.

TÜİK'in konuya iliskin haber bulteni asağıda bulunuyor:

Hizmet ihracatının %8,7'sini yapan 1-9 çalışanı olan mikro ölçekli girişimler, toplam hizmet ihracatı yapan girişimlerin %74,3'ünü oluşturdu. Çalışan sayısı 10-49 kişi olan küçük ölçekli girişimlerin hizmet ihracatındaki payı %12,3 iken 50-249 kişi olan orta ölçekli girişimlerin ihracattaki payı %16,4 oldu. Hizmet ihracatı yapan girişimlerin %1,9'unu oluşturan 250 veya daha fazla kişinin çalıştığı büyük ölçekli girişimler hizmet ihracatının %62,3'ünü gerçekleştirdi.

Hizmet ithalatı yapan girişimlerin %53,2'sini oluşturan 1-9 çalışanı olan mikro ölçekli girişimler, hizmet ithalatının %7,9'unu yaptı. Çalışan sayısı 10-49 kişi olan küçük ölçekli girişimlerin hizmet ithalatındaki payı %7,2 olurken 50-249 kişi olan orta ölçekli girişimlerin payı %17,7 oldu. Hizmet ithalatı yapan girişim sayısının %4,6'sını oluşturan 250 veya daha fazla kişinin çalıştığı büyük ölçekli girişimler toplam hizmet ithalatının %56,0'ını gerçekleştirdi.

Hizmet ihracatının %66,1'ini ulaştırma ve depolama faaliyetindeki girişimler gerçekleştirdi

Toplamda 60 milyar 913 milyon dolar olan hizmet ihracatının 40 milyar 252 milyon dolarını ulaştırma ve depolama faaliyetindeki girişimler gerçekleştirirken, bilgi ve iletişim faaliyetindeki girişimlerin hizmet ihracatı 5 milyar 906 milyon dolar oldu. Hizmet ihracatında 4 milyar 284 milyon dolar imalat sanayiindeki girişimler tarafından yapılırken ana faaliyeti finans ve sigorta olan girişimlerin hizmet ihracatı 2 milyar 929 milyon dolar oldu.

Hizmet ticaretinde 48 milyar 462 milyon dolarlık ithalatın 12 milyar 752 milyon doları imalat sanayinde faaliyet gösteren girişimler tarafından yapıldı. Hizmet ithalatındaki 9 milyar 660 milyon dolar, ana faaliyeti toptan ve perakende ticaret olan girişimlere ait iken 3 milyar 826 milyon dolarlık hizmet ithalatı finans ve sigorta faaliyetinde bulunan girişimlerin oldu. Bilgi ve iletişim faaliyetindeki girişimler ise 2 milyar 728 milyon dolar hizmet ithalatı yaptı.

Hizmet ihracatının %18,8'ini, ithalatının ise %32,0'ını yabancı kontrollü girişimler yaptı

Hizmet ticaretinde en yüksek paya sahip olan taşımacılık hizmetlerinde yapılan ihracatın %90,2'si, ithalatın ise %76,2'si Türkiye kontrolündeki girişimler tarafından gerçekleştirildi. Diğer iş hizmetleri ihracatında Türkiye kontrollü girişimlerin payı %58,1 iken yabancı kontrollü girişimlerin payı %41,9 oldu. Telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri ihracatının %51,4'ü ve ithalatının %32,3'ü yabancı kontrollü girişimler tarafından yapıldı.