Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Dış Ticaret Endeksleri çalışmasının 2026 yılı Mart ayına ait sonuçlarını açıkladı.
TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

İhracat birim değer endeksi %12,3 arttı

İhracat birim değer endeksi Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %12,3 arttı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde %11,7 arttı, ham maddelerde (yakıt hariç) %15,4 arttı, yakıtlarda %33,3 arttı, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %10,2 arttı.

İhracat miktar endeksi %16,7 azaldı

İhracat miktar endeksi Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %16,7 azaldı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde %15,7 azaldı, ham maddelerde (yakıt hariç) %7,4 azaldı, yakıtlarda %23,5 azaldı, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %14,8 azaldı.

İthalat birim değer endeksi %6,3 arttı

İthalat birim değer endeksi Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %6,3 arttı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde %0,6 arttı, yakıtlarda %2,7 azaldı, ham maddelerde (yakıt hariç) %1,0 arttı, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %4,9 arttı.

İthalat miktar endeksi %1,8 arttı

İthalat miktar endeksi Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %1,8 arttı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde %20,7 arttı, ham maddelerde (yakıt hariç) %8,7 arttı, yakıtlarda %0,5 azaldı, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %5,4 arttı.


Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi %4,7 azaldı

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ihracat miktar endeksi; 2026 Şubat ayında 138,2 iken 2026 Mart ayında %4,7 oranında azalarak 131,7 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ihracat miktar endeksi; 2025 yılı Mart ayında 170,8 iken 2026 yılı Mart ayında %18,3 oranında azalarak 139,5 oldu.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi %2,5 arttı

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ithalat miktar endeksi; 2026 Şubat ayında 128,1 iken 2026 Mart ayında %2,5 oranında artarak 131,3 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ithalat miktar endeksi; 2025 yılı Mart ayında 136,2 iken 2026 yılı Mart ayında %0,3 oranında artarak 136,6 oldu.

Dış ticaret haddi 2026 yılı Mart ayında 92,5 olarak gerçekleşti

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan ve 2025 yılı Mart ayında 87,6 olarak elde edilmiş olan dış ticaret haddi, 4,9 puan artarak, 2026 yılı Mart ayında 92,5 oldu.

Asya borsalarında, ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin ziyareti öncesinde Hong Kong hariç pozitif seyir izleniyor.

Küresel piyasalarda, ABD ve İran arasındaki ateşkese dair belirsizlikler ve ABD'de hızlanan enflasyonun ABD/İsrail-İran savaşının ekonomik etkilerini ortaya koymasıyla yön arayışı öne çıkıyor.

Jeopolitik gerilimlerle yükselen petrol fiyatlarıyla artan enflasyonist endişeler, piyasalarda risk unsuru olmaya devam ediyor. ABD-İran hattından gelen çelişkili mesajlar da petrol fiyatları üzerinde etkili olurken bu durum küresel ölçekte makro görünüme yönelik endişelerin devam etmesine neden oluyor.

Asya piyasalarında ise ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin ziyareti öncesinde alış ağırlıklı bir seyir izleniyor.

Trump'ın Çin ziyaretinde Nvidia Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang'ın da bulunacağına dair haberler Asya piyasalarında risk iştahını destekledi. Söz konusu haberin ardından bölgede çip şirketlerinin hisselerinde yükselişler görüldü.

Japonya'da yükselen enerji fiyatlarının enflasyonist baskıları tetiklemesiyle ülkede 20 yıllık tahvil faizi yüzde 3,49'a çıkarak Ağustos 1996'dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Yen'deki zayıflık da devam ederken, dolar/yen paritesi yatay seyirle 157 seviyesinde seyrediyor. Yendeki zayıflığın enflasyonist riskleri ve tahvil piyasasındaki satış baskısını artırması Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin güçlenmesine neden oluyor.

Söz konusu gelişmelerle, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,63 artışla 7.844 puandan, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,94 değer kazancıyla 63.330 puandan kapandı.

Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 kazançla 4.236, puanda, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 düşüşle 26.312 puanda, Hindistan'da Sensex endeksi de yüzde 0,4 primle 74.886 puan seviyesinde bulunuyor.

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 45,4170 seviyesinden işlem görüyor.

Dün yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,3860'tan tamamladı.

Dolar/TL saat 09.45 itibarıyla yüzde 0,1 artışla 45,4170'ten işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yatay seyirle 53,2970'ten, sterlin/TL önceki kapanışın hemen üzerinde 61,5390'tan satılıyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 98,3 seviyesinde seyrediyor.

ABD-İran hattında tarafların henüz kalıcı bir uzlaşmaya yakın olmadığına işaret eden açıklamalar, enerji fiyatları üzerinden küresel piyasalar için temel risk unsuru olmaya devam ediyor.

ABD'nin enflasyon verileri savaşın makroekonomik görünüme etkilerinin belirginleştiğini gözler önüne serdi. Ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), nisanda aylık bazda yüzde 0,6, yıllık bazda ise yüzde 3,8 arttı. Piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşen yıllık enflasyon, Mayıs 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasında yıl sonuna kadar beklemede kalacağı ihtimalleri güçlü kalmaya devam etti.

Küresel çapta enflasyonist baskıların güçlenebileceği endişeleri fiyatlamaları zorlarken, ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin ziyareti yatırımcıların odağında yer alıyor.

Öte yandan yurt içinde ise gözler Ödemeler Dengesi verilerine çevrildi. AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının martta 9 milyar 529,2 milyon dolar, bu yıl ise 51 milyar 890 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti.

Analistler, bugün yurt içinde ödemeler dengesi istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), Avro Bölgesi'nde Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) ve sanayi üretiminin takip edileceğini belirtti.

- Çeyrek altın 11 bin 260 liradan, Cumhuriyet altını 44 bin 960 liradan satılıyor

Gram altın güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 875 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki düşüşe paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,4 azalışla 6 bin 879 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,07 azalışla 6 bin 875 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 260 liradan, Cumhuriyet altını 44 bin 960 liradan satılıyor.

Altının onsu da önceki kapanışa göre yüzde 0,14 düşüşle 4 bin 708 dolardan işlem görüyor.

ABD ve İran arasındaki ateşkese dair belirsizlikler ve ABD'de hızlanan enflasyonun ABD/İsrail-İran savaşının ekonomik etkilerini ortaya koyması varlık fiyatlarında yön arayışını öne çıkartıyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran ile ateşkesin 'yaşam desteğine bağlı şekilde sürdüğünü' söylemesi, bölgede gerilimin kısa sürede azalacağına yönelik beklentileri zayıflattı.

Bu gelişmelerin yanı sıra ABD'de açıklanan enflasyon verisi de küresel piyasalardaki fiyatlamalarda etkili oldu. Ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), nisanda aylık bazda yüzde 0,6, yıllık bazda ise yüzde 3,8 arttı. Piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşen yıllık enflasyon, Mayıs 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

ABD'de enflasyonun hızlanmasıyla Fed'in faiz artırımına gidebileceğine yönelik öngörülerin güç kazanması altın fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

Hindistan'ın ithalatı sınırlamak ve rupiyi desteklemek için altın ve gümüşe uygulanan ithalat vergilerini yüzde 6'dan yüzde 15'e çıkarmasının da altın fiyatlarını olumsuz etkilemesi bekleniyor.

Diğer taraftan Trump'ın Çin ziyaretinden İran konusunda olumlu bir sonuç çıkabileceğine dair umutlar bugün altındaki düşüş eğiliminin sınırlı kalmasına neden oluyor.

Analistler, bugün yurt içinde ödemeler dengesi istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), Avro Bölgesi'nde gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) ve sanayi üretimi verilerinin takip edileceğini belirtti.

AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının martta 9 milyar 529,2 milyon dolar, bu yıl ise 51 milyar 890 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti.

Ticaret Bakanlığı, ocak-nisan döneminde 18 ilin ihracatının 1 milyar doların üzerine çıktığını, 49 ilde de ihracat artışı gerçekleştiğini bildirdi.

Bakanlık, nisan ayı ve yılın ilk 4 ayına ilişkin faaliyet illerine göre ihracat verilerini açıkladı.

Buna göre İstanbul, geçen ay 5 milyar 179 milyon dolarla en fazla ihracat yapan il oldu. Kentin ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 24,6 arttı.

İstanbul'u, 3 milyar 512 milyon dolarla ve yüzde 16,3 artışla Kocaeli, 2 milyar 40 milyon dolar ve yüzde 8,7 yükselişle İzmir takip etti.

Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar faslı, 976 milyon 584 bin dolarla İstanbul'un ihracatında ilk sırada yer aldı. Bu faslı, 463 milyon 686 bin dolarla kazanlar, makineler, 455 milyon 894 bin dolarla örme giyim eşyası ve aksesuarları izledi.

Kocaeli'de motorlu kara taşıtları, 1 milyar 329 milyon 409 bin dolarla en fazla dış satım gerçekleştirilen sektör oldu. Bu faslı, 430 milyon 480 bin dolarla mineral yakıtlar, mineral yağlar, 289 milyon 565 bin dolarla elektrikli makine ve cihazlar takip etti.

İzmir'in ihracatında, mineral yakıtlar, mineral yağlar, 366 milyon 28 bin dolarla ilk sırada yer aldı. Söz konusu faslın ardından 199 milyon 943 bin dolarla demir ve çelik, 195 milyon 386 bin dolarla kazanlar, makineler geldi.

- İlk üç ilin en fazla ihracat yaptığı ülkeler

İstanbul'un ihracatında 567 milyon 891 bin dolarla Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi 330 milyon 669 bin dolarla ABD ve 327 milyon 192 bin dolar Almanya izledi.

Kocaeli, en fazla ihracatı 346 milyon 98 bin dolarla Almanya'ya yaptı. Bu ülkenin ardından, 305 milyon 440 bin dolarla İngiltere ve 278 milyon 75 bin dolarla İtalya geldi.

İzmir'in en fazla ihracat yaptığı ülke, 222 milyon 13 bin dolarla Almanya oldu. Bu ülkeyi, 162 milyon 255 bin dolarla İspanya, 152 milyon 629 bin dolarla İtalya takip etti.

Buna göre, ocak-nisan döneminde 18 il 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptı, 49 il de ihracatını artırdı.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,34 değer kaybederek 14.779,93 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 66,82 puan ve yüzde 0,45 artışla 14.846,74 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,91 holding endeksi yüzde 0,50 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,42 ile madencilik, tek gerileyen yüzde 1,65 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalarda, ABD ve İran arasındaki ateşkese dair belirsizlikler ve ABD'de hızlanan enflasyonun ABD/İsrail-İran Savaşı'nın ekonomik etkilerini ortaya koymasıyla yön arayışı öne çıkıyor.

Jeopolitik gerilimlerle yükselen petrol fiyatlarıyla artan enflasyonist endişeler, piyasalarda risk unsuru olmaya devam ediyor. ABD-İran hattından gelen çelişkili mesajlar da petrol fiyatları üzerinde etkili olurken, bu durum küresel ölçekte makro görünüme yönelik endişelerin devam etmesine neden oluyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştireceği görüşmede İran konusunda olumlu bir sonuç çıkabileceğine dair umutlar küresel piyasalarda risk algısının bir nebze de olsa azalmasını sağlıyor.

Analistler, bugün yurt içinde ödemeler dengesi istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), Avro Bölgesi'nde Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) ve sanayi üretimi verisinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.900 ve 15.000 seviyelerinin direnç, 14.700 ve 14.600 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının martta 9 milyar 529,2 milyon dolar, bu yıl ise 51 milyar 890 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti.

Küresel piyasalarda, ABD ve İran arasındaki ateşkese dair belirsizlikler ve ABD'de hızlanan enflasyonun ABD/İsrail-İran Savaşı'nın ekonomik etkilerini ortaya koymasıyla yön arayışı öne çıkıyor.

Jeopolitik gerilimlerle yükselen petrol fiyatlarıyla artan enflasyonist endişeler, piyasalarda risk unsuru olmaya devam ediyor. ABD-İran hattından gelen çelişkili mesajlar da petrol fiyatları üzerinde etkili olurken, bu durum küresel ölçekte makro görünüme yönelik endişelerin devam etmesine neden oluyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran ile ateşkesin 'yaşam desteğine bağlı şekilde sürdüğünü' söylemesi, bölgede gerilimin kısa sürede azalacağına yönelik beklentileri zayıflattı.

Trump'ın bundan önce ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişini sağlamak amacıyla daha önce başlatılıp askıya alınan Özgürlük Projesi operasyonunu daha geniş kapsamlı şekilde yeniden devreye almayı değerlendirdiğini açıklaması da enerji arz güvenliğine yönelik endişeleri canlı tuttu.

Bu gelişmelerin yanı sıra ABD'de açıklanan enflasyon verisi de küresel piyasalardaki fiyatlamalarda etkili oldu. Ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), nisanda aylık bazda yüzde 0,6, yıllık bazda ise yüzde 3,8 arttı. Piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşen yıllık enflasyon, Mayıs 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Nisanda bir önceki aya göre yüzde 3,8 yükselen enerji endeksi, aylık TÜFE artışının yüzde 40'tan fazlasını oluşturdu. Enerji maliyetleri yıllık bazda da yüzde 17,9 yükseldi. Benzin maliyetlerinde nisanda aylık yüzde 5,4 ve yıllık yüzde 28,4 artış dikkati çekti.

Değişken enerji ve gıda fiyatlarını içermeyen çekirdek TÜFE ise nisanda aylık yüzde 0,4 ve yıllık yüzde 2,8 arttı. Çekirdek enflasyon yıllık bazda geçen yıl eylül ayından bu yana en yüksek seviyesini gördü.

Piyasa beklentileri çekirdek enflasyonun aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 2,7 olması yönündeydi. Çekirdek TÜFE martta aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 2,6 artmıştı.

ABD'de açıklanan enflasyon verisinin ABD/İsrail-İran Savaşı'ndan kaynaklı enerji maliyetlerine yönelik baskının arttığını ortaya koyması küresel piyasalardaki risk iştahını sınırladı.

Piyasalarda, enflasyon sorununun daha da kötüleşeceğine dair beklentiler artıyor. Bu durum ABD Merkez Bankasının (Fed) karar almasını zorlaştırırken, Bankanın bu yıl şahin adımlar atacağına yönelik endişelerin artmasına neden oluyor.

Beklenenden yüksek gelen enflasyon ve süregelen jeopolitik gerilimler, yatırımcılara yüksek fiyatların ve yüksek enerji maliyetlerinin yakın zamanda ortadan kalkmayacağını hatırlattı.

Öte yandan ABD Senatosu, Trump'ın Fed başkanlığına aday gösterdiği Kevin Warsh'un bankanın Yönetim Kurulu'na üyeliğini onaylayarak başkanlık oylamasının önünü açtı.

Trump'ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirmesi beklenen görüşme de ticaret, teknoloji, İran ve küresel risk algısı açısından yakından izlenecek.

Brent petrolün varil fiyatı, Trump'ın Çin ziyaretinden İran konusunda olumlu bir sonuç çıkabileceğine dair umutlarla yüzde 1,1 azalışla 104,2 dolarda seyrediyor.

ABD'de enflasyonun hızlanmasıyla ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puan artışla yüzde 4,45'te seyrederken, altının onsu yüzde 0,3 azalışla 4 bin 700 dolardan işlem görüyor.

Hindistan'ın ithalatı sınırlamak ve rupiyi desteklemek için altın ve gümüşe uygulanan ithalat vergilerini yüzde 6'dan yüzde 15'e çıkarması da altın fiyatlarındaki düşüşte etkili oldu.

Dolar endeksi de yatay seyirle 98,3 seviyesinde seyrediyor.

- New York borsası karışık seyretti

New York borsasında dün ABD'de açıklanan enflasyon verisinin ardından karışık bir seyir izlendi.

Teknoloji hisselerindeki satış baskısı da piyasalar üzerinde etkili olurken, özellikle yarı iletken hisselerindeki düşüşler öne çıktı. Micron Technology yüzde 3,6, Advanced Micro Devices yüzde 2,3 ve Qualcomm yüzde 11,5 değer kaybetti.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,11 değer kazanırken, S&P 500 endeksi yüzde 0,16 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,71 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.

- Avrupa borsaları negatif seyretti

Avrupa borsaları, ABD ve İran'ın kalıcı bir barış yapacağına dair umutların azalmasıyla dün negatif seyretti.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Alman ekonomisinin durgunluktan çıkması için toplu bir çaba gösterilmesi çağrısı yaparak 'Almanya artık silkelenip kendine gelmek zorundadır.' dedi.

Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel de enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon beklentilerini tehdit etmesi durumunda Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz artışına gitmesinin güçlü bir seçenek olduğunu belirterek, 'Haziran ayında tekrar bir araya geleceğiz ve yeni veriler ışığında kararımızı vereceğiz.' dedi.

Bölgede tahvil faizlerinde görülen sert yükselişler de hisse senedi piyasaları üzerinde baskı oluşturuyor.

İngiltere'de yerel seçimler sonrası Başbakan Keir Starmer'a yönelik artan istifa çağrılarının ardından, İngiltere'de 20 yıllık tahvil faizi bugün yüzde 5,75'le Temmuz 1998'den bu yana ve 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,81'le Mayıs 1998'den beri görülen en yüksek seviyeye çıktı.

Analistler, ülkede başbakan veya maliye bakanının istifa etmesi durumunda tahvil piyasasındaki satış baskısının derinleşebileceğini söyledi.

Öte yandan Avrupa Ekonomik Araştırmalar Merkezi (ZEW), kurumsal yatırımcı ve analistlerin gelecek 6 aya ilişkin beklentilerini ölçen ZEW Ekonomik Güven Endeksi mayısta 7 puanlık artışla eksi 10,2 puana yükseldi.

Piyasa beklentileri, endeksin bu dönemde eksi 19,5 puana gerileyeceği yönündeydi. Böylece iki aydır sert düşüş kaydeden endeks, mayısta sürpriz bir toparlanma sergiledi.

Bu gelişmelerle, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,62, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,36, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,04 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,95 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsaları pozitif seyrediyor

Asya borsaları, Trump'ın Çin ziyareti öncesinde pozitif bir seyir izliyor.

Trump'ın Çin ziyaretinde Nvidia Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang'ın da bulunacağına dair haberler Asya piyasalarında risk iştahını destekledi. Söz konusu haberin ardından bölgede çip şirketlerinin hisselerinde yükselişler görüldü.

Japonya'da yükselen enerji fiyatlarının enflasyonist baskıları tetiklemesiyle ülkede 20 yıllık tahvil faizi yüzde 3,49'a çıkarak Ağustos 1996'dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Yen'deki zayıflık da devam ederken, dolar/yen paritesi yatay seyirle 157 seviyesinde seyrediyor. Yendeki zayıflığın enflasyonist riskleri ve tahvil piyasasındaki satış baskısını artırması Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin güçlenmesine neden oluyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,3, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2, Hong Kong'da Hang Seng endeksi ise yüzde 0,4 ve Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8 yükseldi.

- Borsa günü düşüşle tamamladı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,34 değer kaybederek 14.779,93 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,29 yükselerek 17.527,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dün günü yüzde 0,1 artışla 45,3859'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,4130'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde ödemeler dengesi istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), Avro Bölgesi'nde Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) ve sanayi üretimi, takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.700 ve 14.600 puanın destek, 14.900 ve 15.000 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının martta 9 milyar 529,2 milyon dolar, bu yıl ise 51 milyar 890 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, mart ayı cari işlemler dengesi

12.00 Avro Bölgesi, 1. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla

12.00 Avro Bölgesi, mart ayı sanayi üretimi

14.00 ABD, 8 Mayıs haftalık mortgage başvuruları

15.30 ABD, nisan ayı Üretici Fiyat Endeksi

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat güne 0,42 yükselişle 17.550,00 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı seyreden haziran vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 2,52 azalışla 17.476,00 puandan tamamladı. Endeks kontratı akşam seansında ise kayıplarının bir kısmını telafi ederek 17.527,00 puandan kapandı.

Haziran vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışının yüzde 0,42 üzerinde 17.550,00 seviyesinden işlem görüyor.

Küresel piyasalarda, ABD ve İran arasındaki ateşkese dair belirsizlikler ve ABD'de hızlanan enflasyonun ABD/İsrail-İran Savaşı'nın ekonomik etkilerini ortaya koymasıyla yön arayışı öne çıkıyor.

Analistler, bugün yurt içinde ödemeler dengesi istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), Avro Bölgesi'nde Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) ve sanayi üretimi, takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 17.700 ve 17.800 puanın direnç, 17.400 ve 17.300 puanın destek konumunda olduğunu bildirdi.

AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının martta 9 milyar 529,2 milyon dolar, bu yıl ise 51 milyar 890 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti.

Enflasyonla mücadelede ilk kural, onun yükselmesine izin vermemektir. Türk siyasetine egemen olan; 'ekonomi büyüsün, canlı kalsın, enflasyon biraz artsa da sonra düşürürüz' şeklindeki anlayış son derece yanlıştır. Çünkü enflasyon yalnızca fiyatların yükselmesi değildir. Aynı zamanda beklentilerin bozulmasıdır. Beklentiler bozulduğunda insanlar gelecekte fiyatların daha da artacağını düşünmeye başlar. Bu beklenti yerleştiğinde enflasyonu düşürmek çok daha zor hale gelir.

İkinci önemli konu, enflasyonun kaynağını doğru belirlemektir. Eğer ortada bir talep enflasyonu varsa yani insanlar aşırı harcama yapıyorsa, bunu durdurmanın yolu faizleri ve vergileri artırarak talebi kısmaktan geçer. Buna karşılık sorun maliyetlerden kaynaklanıyorsa yani bir maliyet enflasyonu söz konusuysa, o zaman üretim maliyetlerini yükselten unsurları frenlemek gerekir.

Türkiye gibi üretimin büyük ölçüde ithal girdilere dayandığı ekonomilerde kur artışı doğrudan maliyet artışı yaratır. Kur yükseldikçe ithal hammadde pahalanır, bu da üretim maliyetlerine ve sonuçta fiyatlara yansır. O nedenle böyle ekonomilerde kuru baskılamak kısa vadede enflasyonu frenleyen bir araç haline gelir. Ne var ki yüksek faiz ve düşük kur politikası uzun süre sürdürülebilecek bir uygulama değildir. Bir süre sonra sanayi kesimi zarar görmeye, ihracat gücü zayıflamaya ve cari açık büyümeye başlar.

Enflasyon konusunda yapılan önemli hatalardan biri de her şeyi tek nedene bağlamaktır. Oysa ekonomide sorunlar çoğu zaman çok nedenlidir. Talep enflasyonu ile maliyet enflasyonu aynı anda ortaya çıkabilir. Hatta çoğunlukla durum böyledir. Bu nedenle alınan bir önlem bir sorunu çözerken başka bir sorunu büyütebilir. Örneğin talebi kısmak amacıyla faiz ve vergiler artırıldığında finansman maliyetleri yükselir. Bu durum üreticinin maliyetlerini artırarak yeni fiyat artışlarına yol açabilir. Ekonomi yönetiminin bu yan etkileri dikkate alarak hareket etmesi gerekir.

Enflasyonla mücadelede en kritik konulardan biri de beklentilerdir. Eğer üretici, tüketici, yatırımcı ya da ihracatçı gelecekte enflasyonun düşeceğine inanmıyorsa fiyatlama davranışı buna göre şekillenir. Böyle bir ortamda enflasyonu düşürmek son derece güçleşir.

Beklentileri düzeltmenin yolu yalnızca faiz artırmak değildir. İnsanları geleceğe ilişkin olarak ikna edecek kapsamlı bir değişim programı gerekir. Bu programın içinde hukukun üstünlüğü, liyakat, kurumların bağımsızlığı, demokrasi standardı ve öngörülebilirlik gibi yapısal unsurlar da yer almak zorundadır. Çünkü ekonomi yalnızca rakamlardan ibaret değildir; aynı zamanda bir güven meselesidir.

Enflasyonla mücadelede genellikle iki yöntem uygulanır: Şok program ve aşamalı program.

Şok programda faizler hızla yükseltilir, vergiler artırılır ve kur sabitlenmeye çalışılır. Amaç kısa sürede talebi baskılayarak fiyat artışlarını durdurmaktır. Eğer enflasyon uzun süre devam etmişse ücret, fiyat ve kira denetimleri de devreye sokulabilir. Ne var ki bu tür programlar uzun süre sürdürülemez. Süre uzadıkça kayıt dışılık artar, karaborsa ortaya çıkar ve ekonomik faaliyet ciddi zarar görmeye başlar.

Aşamalı program ise daha yavaş ilerler. Faizler zamana yayılarak artırılır. Piyasada ani kırılmalar yaratmadan enflasyonun düşürülmesi hedeflenir. Bu yöntem ekonomide sert çöküşlere yol açmaması açısından daha avantajlıdır. Ancak bu program uzun süreceği için başarısı şok programa göre daha ağırlıklı olarak yapısal reformlara ve onların yaratacağı olumlu beklentilere bağlıdır.

Türkiye'nin son yıllardaki deneyimi bu açıdan dikkat çekicidir. Özellikle 2021 yılında uygulanan düşük faiz politikası enflasyonun denetimden çıkmasına yol açtı. Enflasyon yükselirken faiz indirildi ve bunun sonucunda kur şoku yaşandı. Kur artışı maliyetleri yükseltti, yükselen maliyetler de hızla fiyatlara yansıdı ve sonuçta enflasyon yüzde 80'lere kadar çıktı.

2023 yılının ortasından itibaren daha geleneksel bir programa dönüldü. Faizler artırıldı, vergiler yükseltildi ve kayıt dışılıkla mücadele edilmeye başlandı. Bu yaklaşım aşamalı bir enflasyonla mücadele programı niteliği taşıyordu. Ancak programın en önemli eksikliği yapısal reformların devreye sokulmaması oldu. Oysa beklentileri düzeltecek olan şey tam da bu reformlardı.

Türkiye aslında geçmişte enflasyonu düşürmeyi başarmış bir ülkedir. 2001 krizinden sonra uygulanan program yalnızca faiz ve maliye politikalarından ibaret değildi. Bankacılık reformu yapıldı, kamu mali disiplini sağlandı, Avrupa Birliği tam üyelik süreci ekonomi açısından önemli bir çıpa işlevi gördü. Bu sayede beklentiler düzeldi ve enflasyon tek haneye geriledi.

Enflasyonu bir süre düşürsek bile onu kalıcı olarak düşük düzeyde tutamıyoruz. Bunun nedeni yıllardır aynı noktada düğümleniyor: Beklentilerin düzeltilememesi. Onun nedeni açıklanan programa güvenilmemesinde, onun da nedeni başta hukuk düzeni olmak üzere yapısal reformların yapılmaması, hatta mevcut olanların daha da bozulmasında yatıyor. Güven zayıfladığında beklentiler bozuluyor, beklentiler bozulduğunda da enflasyon yeniden yükselmeye başlıyor.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Bana gönderdiği uzun mesaja 'İktidar sözcüleri zaman zaman ülkemizde kamu borç stokunun çok olmadığını söylüyor. Bunun üzerine birkaç kelâm etmenin yararlı olacağını düşündüm' diye başlıyor.

Bu görüşlerde ilk bakışta haklılık payı olduğunun altını çizen eski Hazineci 'Doğrudur, uluslararası karşılaştırma yapılırken her zaman kamu borç stokunun milli gelire oranı dikkate alınır; yani reel borç, nominal stokun GSYH'ye oranıdır ama kritik bir hatırlatma yapayım, stok anapara demektir. Yani nominal borç stokunun içinde ödenecek faizler yoktur' diyor ve konuyu Türkiye'nin borç yüküne getiriyor.

Ben en iyisi sözü uzmanına bırakayım:

'Faiz yükünü baştan bilmek zordur!

Hazine'nin ilk borçlanma anında nominal değer olarak kaydettiği miktar, stok olarak izlenir. Çünkü faizi baştan kaydetmek zordur. Özellikle değişken faizli ve uzun vadeli borçlanma senetleri için nasıl kayıt yapılacağı konusu çözümlenmeden, anaparanın yanına faizi de koyarak toplam borç yükünü izlemek tartışmalı olabilir. Çünkü faiz hesaplanırken kullanılacak döviz, enflasyon ve faiz varsayımları herkese göre değişecektir.

Bu bağlamda, kamu borç yöneticileri, nominal stokun (anaparanın) GSYH'ye oranını öne çıkarırlar. Oran Türkiye için, geçen yıl sonunda, yüzde 30'un biraz altındaydı. Buna karşılık ABD, Japonya, Belçika, İtalya gibi ülkelerde yüzde 100'lük, hatta yüzde 200'lük oranlar söz konusu. Olaya bu zaviyeden bakınca bizim oran ehven.

'Benim bakış açım başka'

Bizim anapara (stok) toplamımızın, milli gelire oranlayınca aşırı görünmediği doğrudur. Tamam. Ama faizleri ve stokun enstrüman yapısını dikkate alınca resim aynı mı?

Önce enstrüman yapısına dikkatinizi çekmek isterim. Toplam kamu borç stokunun (anapara) yüzde 52'si altın ve döviz. Hiç yeni borç alınmasa bile, döviz kuru ve altın fiyatlarındaki değişim sonucu, anapara (stok) durduğu yerde şişiyor, büyüyor. Hazine'nin ödemesi gereken miktar artıyor.

Mart 2026 itibariyle stokun sadece yüzde 33'ü sabit faizli lira enstrümanlardan oluşuyor. Diğer bir deyimle faiz veya kur değişse bile bu borçlanma senetlerinin anapara ve faiz ödemeleri etkilenmiyor. Bu arada hatırlamakta yarar var: Haziran 2023'te bu oran yüzde 27 imiş. Artmış. Enflasyonla mücadele edildiğinin iddia edildiği, faizlerin düşmesinin beklendiği bir dönemde Hazine sabit faizle borçlanmayı tercih eder mi? Eğer enflasyonun düşeceğine gerçekten inanıyorsa, değişken faizle borçlanıp, faiz düştükçe daha az faiz ödeyerek kamunun yükünün azalmasını hedeflemesi gerekmez mi?

'Faiz mi haram, enflasyon mu?'

Ancak değişken faizle borçlanmanın da başka bir riski var. Uzun söze gerek yok. Eski Kamu Finansmanı Genel Müdürü Coşkun Cangöz'ün harika bir çalışmasını örnek vereyim. Coşkun Cangöz, 'Faiz mi haram, enflasyon mu' başlıklı harika çalışmasında, TÜFE'ye endeksli kağıtların anaparasının bugün itibariyle yaklaşık 605 milyar lira olduğunu belirtiyor. Ardından OVP, IMF varsayımı ve piyasaların enflasyon beklentisine göre 2027-2033 verilerine dayanarak hesaplamalar yapıyor. Ödemelerin OVP varsayımlarına göre 2,7 trilyon liraya, piyasa beklentilerine göre ise yaklaşık 4 trilyon liraya ulaştığını hesaplıyor. Aradaki farkın 1,3 trilyon liraya olduğuna dikkat çekiyor.

605 milyar nere 4 trilyon nere! Nominal stok (anapara) üzerinden yapılan hesaplamada bu tutar esas alınıyor. Oysa hesaba faizleri de katınca iş değişiyor. Hazine de ödeme projeksiyonları yayınlıyor. Hiç yeni borçlanma yapılmasa ödenecek anapara ve faizler hesaplanıyor. Sadece iç borçlar için anapara borç toplamı 8,7 trilyon lira iken ödenecek faizin 9,2 trilyon lira olduğunu görüyoruz.

'Onların borcu kendi paralarıyla:'

Demem o ki; evet ABD, Japonya, İtalya, Belçika yüzde 100'lerin üstünde reel borç stoku büyüklüğü taşıyor. Ancak borçları kendi paralarıyla. Dövizle borçlanmamışlar. İkincisi yıllık faizleri yüzde 1-4 aralığında. Bizim aylık faizlerimiz kadar.

Bizim kamu borcumuzun bu faiz ve enstrüman yapısının sonucunda sarsıcı bir tablo ortaya çıkıyor.

Hazine'nin borç stoku önceleri 5-9 yıl arasında katlanırken, artık 1,5-2 yılda bir katlanma hızına erişti. 2018'deki rejim değişikliği ve rahip krizinden sonraki bu hızlanmanın bir nedeni de döviz ve altın ağırlıklı borçlanma. Diğer neden de aşırı yüksek faiz ödemeleri için de yeni borç alınması.

Normal şartlarda, yani enflasyonla mücadele edildiği durumlarda, kamu bütçesinde faiz dışı harcamalar kısılır. Tüketimi düşürmek için azaltılır. Gelirler artınca, faiz dışı fazla yaratılır. Bu fazla ile borç faizleri ödenir, faizler için yeni borçlanma yapılmaz. Böylelikle piyasalarda faiz baskısı azalmış olur.

Görüldüğü gibi bizde bunların hiçbiri yok. Yüksek faiz ödemeleri ile gelir dağılımı daha da bozuluyor. Yüksek faiz ödemeleri ile geliri artanlar daha fazla harcama yaparak talebi kısma mücadelesine sekte vuruyor.

Dolayısıyla sadece anaparaya (stoka) bakınca, işin yüksek faiz ve katlanma hızı tarafının etkileri unutulmuş oluyor.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

JPMorgan, tokenizasyon alanındaki çalışmalarını genişleterek blokzincir tabanlı yeni bir para piyasası fonu oluşturmak için adım attı. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na yapılan başvuruya göre şirket, kısa vadeli ABD Hazine tahvilleri, nakit varlıklar ve kamu borçlanma araçlarıyla desteklenen gecelik repo işlemlerine yatırım yapacak yeni bir fon kurmayı planlıyor.

'OnChain Liquidity-Token Money Market Fund' adı verilen yapı kapsamında yatırımcıların fon üzerindeki payları, blokzincir üzerinde temsil edilen dijital tokenler aracılığıyla izlenecek. Fon işlemlerinde Ethereum ağı kullanılacak. Yetkilendirilmiş yatırımcılar, alım, satım ve transfer işlemlerini doğrudan ağ üzerinden gerçekleştirebilecek.

Fonun teknolojik altyapısı, JPMorgan'ın dijital varlık çözümleri birimi Kinexys Digital Assets tarafından sağlanacak. Daha önce Onyx adıyla faaliyet gösteren birim, finansal ürünlerin blokzincir sistemleriyle entegrasyonu üzerine çalışmalar yürütüyor. Başvuruda ayrıca fonun yapısının, ABD'de stabilcoin ihraççılarına yönelik düzenlemeleri kapsayan GENIUS Act kapsamında belirlenen rezerv kriterlerine uygun şekilde tasarlandığı belirtildi.

Bu gelişme, geleneksel finans kuruluşlarının blokzincir tabanlı ürünlere yönelik son dönemde artan ilgisinin yeni bir örneği oldu. BlackRock da yakın zamanda blokzincir destekli hazine ürünleri ve tokenleştirilmiş para piyasası fonlarıyla ilgili yeni başvurular yapmıştı.

Tokenizasyon, geleneksel finansal varlıkların dijital temsillerinin blokzincir üzerinde oluşturulmasını ifade ediyor. Son dönemde finans sektörü ve kripto piyasalarında öne çıkan bu yöntem, işlemlerin dijital ortamda yürütülmesine olanak sağlıyor.

Temettü açıklayan şirketler arasında öne çıkanlardan Büyük Şefler Gıda Turizm Tekstil Danışmanlık Organizasyon Eğitim Sanayi ve Ticaret A.Ş. pay başına brüt 0,10 TL temettü dağıtacak. Ödemenin 18 Eylül'de yapılması planlanıyor.

PANELSAN Çatı Cephe Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. ise hisse başına brüt 0,6879501 TL, net 0,5847575 TL temettü ödemesi gerçekleştirecek. Dağıtım tarihi 8 Temmuz olarak açıklandı.

Kervan Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. için yönetim kurulu hisse başına brüt 0,0364561 TL temettü önerisinde bulundu. Ödeme tarihi ise henüz duyurulmadı.

Buna karşılık Loras Holding A.Ş., Adese Gayrimenkul Yatırım A.Ş., İmaş Makina Sanayi A.Ş., Selva Gıda Sanayi A.Ş., Klimasan Klima Sanayi ve Ticaret A.Ş., Ünlü Yatırım Holding A.Ş., Peker Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. ve Besler Gıda ve Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. temettü dağıtmama kararı aldı.

ÇAYKUR'un 2025'te 49 yaş çay fabrikasında 823 bin ton yaş çay alımı yaptığına işaret edilen açıklamada, 'ÇAYKUR, bu yıl ortalama aynı miktarda alım yapmayı hedeflemektedir. 2025 yılında kilogram başına 25,44 lira olan yaş çay bedeli 2026 yılı için 35 lira olarak belirlenmiştir. Üreticilerimize hayırlı ve bereketli olmasını dileriz.' ifadelerine yer verildi.

Senato oylamasında Cumhuriyetçiler büyük ölçüde Warsh'a destek verirken Demokratlar karşı oy kullandı. Ancak Demokrat Senatör John Fetterman, partisinden farklı oy vererek Warsh'u destekledi.

Warsh'un Yönetim Kurulu üyeliğinin onaylanmasıyla Fed Başkanlığı için bu hafta yapılması beklenen oylamanın da önü açıldı.

Fed Yönetim Kurulu'ndaki görevi 2040 yılına kadar sürecek Warsh, kurulda Trump tarafından geçici olarak bu göreve getirilen Stephen Miran'ın koltuğunu devralacak.

Kevin Warsh, Fed Başkanlığı için de Senato onayı alması halinde, başkanlık görevi 15 Mayıs'ta sona erecek Jerome Powell'ın yerine geçecek.

ABD Başkanı Trump, 30 Ocak'ta eski Fed Yönetim Kurulu Üyesi Warsh'u Fed başkanlığı için aday gösterdiğini açıklamıştı.

Stanford Üniversitesi ve Harvard Hukuk Fakültesi mezunu 56 yaşındaki Warsh, daha önce 2006-2011 yıllarında Fed Yönetim Kurulu'nda görev yapmıştı.

ABD Hazine Bakanlığı, nisan ayına ilişkin bütçe dengesi raporunu yayımladı.

Buna göre, 1 Ekim 2025'te başlayan ve 30 Eylül'de sona erecek 2026 mali yılının 7. ayında federal hükümet, 215 milyar dolarlık bütçe fazlası verdi.

Federal hükümet, geçen yıl nisan ayında 258,4 milyar dolarlık bütçe fazlası vermişti.

Bu yıl nisan ayında kaydedilen bütçe fazlası, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 17 azaldı. Piyasa beklentisi, bütçenin bu dönemde 157,2 milyar dolar fazla vermesi yönündeydi.

Hükümetin gelirleri nisanda, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2 azalışla 837 milyar dolara gerilerken, harcamaları yüzde 5 artarak 622 milyar dolara çıktı. Bu dönemde bütçenin fazla vermesinde bireysel gelir vergisi tahsilatları etkili oldu.

Ülkede 2026 mali yılının 7. ayı olan nisan itibarıyla toplam bütçe açığı ise geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 9 azalarak 954 milyar dolar oldu.

Söz konusu açık, geçen yılın aynı döneminde 1,05 trilyon dolar seviyesinde gerçekleşmişti.

Mali yılın 7 ayında gelirler, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 7 artarak 3,3 trilyon dolara çıkarken, harcamalar yüzde 3 artışla 4,3 trilyon dolara yükseldi.

Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, İran'ın nükleer silaha sahip olmasına kesinlikle izin vermeyeceklerini vurgulayarak, 'İran nükleer silaha sahip olamaz. Olamayacak. Bunu biliyorlar ve kabul ettiler. Ancak bize gönderdikleri mesaj bu değil. Biz oyun oynamayız' ifadelerini kullandı.

Trump, İran konusunda Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile uzun bir görüşme gerçekleştireceklerini belirterek, 'Bununla ilgili uzun bir görüşme yapacağız. Onun nispeten iyi davrandığını düşünüyorum. Ablukaya bakarsanız problem yok. Çin bu bölgeden büyük miktarda petrol alıyor, şu anda bir sorun görünmüyor' diye konuştu.

'Ya Anlaşma Ya Yıkım'

İran üzerindeki baskının sürdüğünü savunan Trump, 'İran'ı büyük ölçüde kontrol altında tutuyoruz. Ya bir anlaşma yapacağız ya da yerle bir edilecekler. Her iki durumda da biz kazanacağız' dedi.

ABD'deki ekonomik duruma ilişkin bir soruya da yanıt veren Trump, önceliğinin İran'ın nükleer faaliyetleri olduğunu belirterek, 'Amerikalıların finansal durumunu düşünmüyorum. Kimseyi düşünmüyorum. Tek düşündüğüm şey İran'ın nükleer silaha sahip olmaması' ifadelerini kullandı.

'Hiçbir Şeyi Aceleye Getirmeyeceğiz'

Trump, WABC Radyo'ya verdiği röportajda ise İranlı yetkililerin zenginleştirilmiş uranyumu ABD'ye teslim etmeyi teklif ettiğini öne sürdü. İran'ın uranyum zenginleştirmeyi durduracağına ve nükleer silah çalışmalarından vazgeçeceğine 'yüzde 100' emin olduğunu söyleyen Trump, İran'daki vurulan nükleer tesislerde bulunan nükleer materyallerin de ABD tarafından çıkarılacağını iddia etti.

İran'la yürütülen müzakerelerde üzerinde herhangi bir baskı olmadığını kaydeden Trump, 'Üzerimde hiçbir baskı yok. Hiçbir şeyi aceleye getirmeyeceğiz. Elimizde birçok koz var' dedi.

Trump, Beyaz Saray'da yaptığı önceki açıklamalarda ise İran'la sağlanan ateşkesin son derece kırılgan olduğunu savunmuş, Tahran yönetiminin sunduğu son öneriyi 'aptalca' olarak nitelendirmişti. ABD Başkanı, 'Ateşkes şu anda en zayıf anında. Adeta yaşam desteğine bağlı durumda' değerlendirmesinde bulunmuştu.

Trump: 'Küba Bizden Yardım İstiyor'

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Küba'nın ABD'den yardım talep ettiğini duyurdu.

Cumhuriyetçi bazı Kongre üyelerinin kendisine 'Küba'ya müdahale edilmemesi yönünde telkinde bulunduğu' yönündeki iddiaları reddeden Trump, Küba'yı 'çökmüş bir devlet' olarak tanımladı.

Trump paylaşımında, 'Küba bizden yardım istiyor ve biz de onlarla konuşacağız' ifadelerini kullandı.

Daha önce yaptığı açıklamalarda görev süresi sona ermeden 'özgür Havana'yı' ziyaret etmek istediğini söyleyen Trump, İran gündeminin ardından Küba konusuna yoğunlaşacaklarını da belirtmişti.

Bankacılık sektörünün ardından şimdi de ülkenin en büyük işçi sendikaları tasarıya karşı cephe aldı. Oylamaya yalnızca 48 saat kala yapılan ortak açıklamada, düzenlemenin finansal istikrar açısından ciddi riskler taşıdığı savunuldu.

Aralarında AFL-CIO, Amerikan Öğretmenler Federasyonu ve Ulusal Eğitim Birliği'nin de bulunduğu beş büyük sendika, Kongre'ye gönderdikleri mektupta yasa tasarısının reddedilmesini istedi. Sendikalar, özellikle emeklilik fonlarının kripto varlıklara daha fazla yönelmesinin çalışanların uzun vadeli birikimlerini tehlikeye atabileceğini ifade etti.

Ortak açıklamada, kripto piyasasının yüksek fiyat dalgalanmalarına dikkat çekilerek öğretmenler, belediye çalışanları ve kamu personelinin emeklilik tasarruflarının risk altında kalabileceği vurgulandı. Sendikalar, kripto sektörüne daha geniş meşruiyet kazandıracak adımların finansal sistem üzerinde baskı oluşturabileceğini belirtti.

Öte yandan bankacılık çevreleri de son günlerde tasarıya ilişkin itirazlarını artırmıştı. Özellikle stablecoin'lere faiz veya ödül verilmesi konusunun geleneksel finans sistemi açısından sakıncalı olduğu görüşü öne çıkmıştı. Ancak tasarı üzerinde çalışan Senatörler Thom Tillis ve Angela Alsobrooks, taraflar arasında uzlaşının büyük ölçüde sağlandığını ve yeni bir değişikliğe ihtiyaç duyulmadığını açıkladı.

Perşembe günü yapılacak kritik oylama öncesinde muhalefet güçlenmiş olsa da, Washington kulislerinde tasarının Bankacılık Komitesi'nden geçmesine kesin gözüyle bakılıyor. Komite onayının ardından yasa teklifinin ilerleyen süreçte Senato Genel Kurulu'nun gündemine gelmesi bekleniyor.

'Sağdan soldan patlak veren kokuşmuşluk karşısında adı ak, alnı ak, sicili ak, böyle bir hareketin mensubu olmanın haklı onurunu yaşıyor, davamıza en küçük bir leke bulaştırmadığınız için sizleri tebrik ediyorum.' diyen Erdoğan, bu sene AK Parti'nin kuruluşunun 25. yılının idrak edildiğini söyledi.

Erdoğan, 14 Ağustos 2001'de 'artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak' iddiasıyla çıktıkları yolda, 25 yıldır milletin desteği ve hayır duasıyla kararlılıkla yürüdüklerini kaydetti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti:

'Partimizi hedef alan nice saldırılara rağmen sırtımızı önce Hakk'a, sonra halka verdik. Milletin çizdiği istikametten ayrılmadan işte bugünlere geldik. Çok şükür 25 yıldır aziz milletimizin umudunu boşa çıkarmadan, bize yüklediği ağır mesuliyetin idrakıyla gece gündüz çalışıyoruz. 25. kuruluş yıl dönümünü hem partimiz hem de demokrasi ve kalkınma mücadelemiz açısından önemine, anlamına ve tarihimizde temsil ettiği müstesna konuma uygun şekilde değerlendirmek niyetindeyiz. Bir taraftan her günü, her anı hizmet ve eser siyasetiyle geçen 25 yılımızı tekrar hatırlarken, diğer taraftan daha büyük başarılara imza atacağımız ikinci çeyrek asrın vizyonunu ortaya koyacağız. İnşallah bunu da sizlerle birlikte gerçekleştireceğiz.

Hem kendimizi sigaya çekecek, nerede eksiğimiz, hatamız varsa tespit edecek, hiçbir komplekse kapılmadan öz eleştirimizi cesaretle yapacağız. Hem de 25 yıllık tecrübelerin ışığında Türkiye'nin ve Türk demokrasisinin gelecek çeyrek asrına yön verecek bir tasavvuru, bir paradigmayı, millete umut aşılayacak yeni bir vizyonu şekillendirmenin çabası içinde olacağız. Hizmetle, planla, projeyle, ufukla, vizyonla işi olmayanların bizi kendi sığ gündemleriyle meşgul etmelerine fırsat vermeyeceğiz. Her zaman söylediğim gibi, biz işimize bakacağız, önümüze bakacağız, 25 yılın birikiminin rehberliğinde gelecek 25 yılda nasıl bir Türkiye görmek istediğimizin yol haritasını şimdiden belirlemeye odaklanacağız. Her birinizden büyük bir gururla kutlayacağımız 25. yıl etkinliklerimize bu anlayışla yaklaşmanızı bekliyorum.'

'Türkiye merkezli düşünen herkese kapımızı ardına kadar açtık'

AK Parti'nin, yegane hedefi, gayesi ve amacının millete, ülkeye hizmet etmek, hizmet üretmek olan bir siyasi hareket olduğunu dile getiren Erdoğan, 25 yıl önce partiyi kurarken gerilim siyasetine son vereceklerini, siyasete yeni bir soluk getireceklerini, Türkiye'de siyasetin aktığı nehrin yatağını değiştireceklerini vurguladıklarını, milletin tüm renklerini parti bünyesinde buluşturmaya gayret edeceklerini deklare ettiklerini hatırlattı.

Erdoğan, geride kalan 25 yılda AK Parti'nin Türk siyasetinin merkezi olma vasfının örselenmesine hiçbir şekilde müsaade etmediklerini belirterek, şunları kaydetti:

'Hayat tarzı, kökeni, meşrebi, mezhebi ne olursa olsun, Türkiye merkezli düşünen, ilkelerimiz noktasında bunu benimseyen herkese kapımızı ardına kadar açtık. Bugün de aynı çizgide siyaset yapmaya devam ediyoruz. Anadolu'yu, Trakya'yı, yedi coğrafi bölgemizin tamamını, 81 vilayetimizin her birini nasıl hiçbir ayrım yapmadan kucaklıyorsak, ülkesine, milletine ve şehrine samimiyetle hizmet etmek isteyenleri de aynı halisane duygularla partimizin saflarına dahil ediyoruz. İnşallah birazdan AK Parti ailesine yeni katılan arkadaşlarımızın rozetlerini takacağız. Türkiye'ye hizmet mücadelesini bugünden itibaren AK Parti çatısı altında yürütecek Afyonkarahisar ve Dinar belediye başkanlarımız ile belediye meclis üyelerimize, aramıza hoş geldiniz, sefalar getirdiniz diyorum.'

'CHP yönetimi yanlışı daha büyük bir yanlışla telafi etmeye çalışmaktadır'

'Şunun bilinmesini isterim ki, iyice muvazeneyi yitiren CHP yönetiminin kirli siyaseti bizi yolumuzdan alıkoyamaz. Kimse kusura bakmasın ama siyasi üslubu kişinin aynasıdır.' diyen Erdoğan, karakter suikastı yapanların, karakter fukaralarının ta kendileri olduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Affınıza sığınarak söylüyorum. Meyhane jargonuyla ona buna saldırarak, ona buna hakaret ederek siyasetteki kapasite açığı kapatılamaz. CHP yönetimi, vatandaşın aklıyla alay etmeyi artık bırakmalı, başkalarını suçlama kurnazlığından bir an önce vazgeçmelidir. Hata yapmak tabii ki insana mahsustur. Fakat hatada ısrar etmek akıllı insanın karı değildir. Buna rağmen CHP yönetimi, yanlışı daha büyük bir yanlışla telafi etmeye, ortaya saçılan pislikleri daha büyük yalanlarla örtmeye çalışmaktadır. Bu, son derece bayat bir stratejidir. Bu, ucuz bir politikadır ve kullanım ömrü çoktan dolmuştur. CHP yönetimi bahane, bühtan ve fitne üretmeye harcadığı enerjiyi artık kendi yanlışlarıyla yüzleşmeye ayırmalı, şayet yürekleri yetiyorsa, eğer cesaretleri varsa bunları düzeltmek için çaba harcamalıdır. Herkesi bir kez daha siyasette seviyeyi, nezaketi, centilmenliği gözetmeye çağırıyorum. Onlar ne yaparsa yapsın, biz yeni arkadaşlarımızla el ele verecek, tam bir dayanışma içinde Afyon'un daha gelişmesi için birlikte çalışacağız.'

Erdoğan, makamda, unvanda, koltukta şeref bulan değil aksine şerefi millete hizmet etmekte gören bir kadro olduklarını belirtti.

Siyaset tarzlarında eski-yeni ayrımı olmadığını vurgulayan Erdoğan, 'Bizim anlayışımızda kibir yoktur. Böbürlenme, millete tepeden bakma, millete karşı hürmetsizlik yoktur. Bizde, hizmet ve eser yarışı vardır. Milletin gönlüne girme rekabeti vardır. Hepimiz Türkiye'ye ve Türk milletine hizmet davasının neferleriyiz. Türkiye Yüzyılı'nı inşa edene kadar durmadan, dinlenmeden koşturacağız. Buradaki her bir arkadaşımın da şahsımla aynı hassasiyetleri taşıdığını çok iyi biliyor, sizlere güveniyorum.' diye konuştu.

Yurt dışındaki Türk vatandaşları

'Muhalefetin nereden tutsanız elinizde kalan sorunlu yaklaşımından yurt dışında yaşayan vatandaşlarımız da nasibini alıyor.' ifadesini kullanan Erdoğan, aralarında genel başkanların da olduğu muhalefet aktörlerinin gurbeti sılaya çevirmiş 7 milyonu aşkın vatandaşı dışlamaya, ötekileştirmeye, onlara ikinci sınıf insan muamelesi yapmaya devam ettiğini dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Hatırlayın, geçen yaz yüreği memleket hasretiyle yanan vatanperver bir kardeşimize sırf Türkiye'yi övdü diye yapmadıklarını bırakmadılar. Hatta ağzı bozuk bir tanesi çıktı, bu insanlarımıza yönelik affedersiniz 'zırzop' ifadesini kullanacak kadar ileri gitti. Bunun için özür dileme erdemini bile göstermediler. Hiçbir şey olmamış gibi siyasi ahlaktan, vatandaşa saygıdan bahsetmeye devam ettiler. Biz hatalarını düzeltmelerini bekledikçe bakıyorsunuz bunlar yanlışta ısrar etmeyi sürdürüyor. Ellerine geçirdikleri her fırsatı Avrupa'da yaşayan kardeşlerimize yönelik bir linç kampanyasına dönüştürüyorlar.

Buna, geçtiğimiz hafta bir kez daha şahitlik ettik. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanımız, Belçika ziyaretinde orada yaşayan esnaflarımızı ziyaret etti diye yapmadıkları nezaketsizlik kalmadı. Neymiş, yurt dışındaki esnaflarımızı niçin ziyaret ediyormuş? Niçin Türkiye'de esnaf ziyareti yapmıyormuşuz da Avrupa'da yapıyormuşuz? İnsanda biraz vicdan olur, adalet duygusu olur, rakiplerini takip edecek kadar siyasi akıl olur. Hadi, bunlar yok diyelim. İnsanda en azından millet bilinci olur. Meşhur hikayedeki gibi biz bunun neresini düzeltelim?'

Erdoğan, AK Parti ve Cumhur İttifakı olarak esnafla en sık bir araya gelen, tüccarından sanayicisine iş çevreleriyle irtibatı en güçlü kadro olduklarını dile getirdi.

Belediye başkanları ve il, ilçe başkanlarının her fırsatta kendi il ve ilçelerinde ticaret erbabının kapısını çaldığını, halini hatırını sorduğunu anlatan Erdoğan, şunları söyledi:

'Kabinemiz, ekonomi yönetimimiz, iş dünyamız başta olmak üzere toplumumuzun çeşitli kesimleriyle buluşuyor, istişare ediyor. İkincisi, yurt dışında yaşayan 7 milyonu aşkın kardeşimizle ülkemiz sınırları içinde yaşayan 86 milyon vatandaşımız arasında ne fark var? 81 ilimizdeki esnaflarımız ile Avrupa'dan Asya'ya, Afrika'dan Amerika'ya kadar, dünyanın farklı yerlerinde helalinden rızkını kazanan insanlarımız arasında Allah aşkına nasıl bir fark var? Bundan 60-70 sene önce bir bavulla Avrupa'ya gitmiş, çok zor şartlar altında çalışmış, yeri gelmiş aşağılanmış, yeri gelmiş ayrımcılığa uğramış ama sonunda emeğiyle, alın teriyle, bileğinin gücüyle acı vatanı ikinci vatan eylemiş, yurt dışında güzel ahlakın, dürüstlüğün timsali olmuş bu kardeşlerimizi biz nasıl kendimizden ayrı görebiliriz? Bir defa şunu herkes bilsin, anlasın ve kabul etsin. Ankara Çıkrıkçılar Yokuşu'ndaki kardeşlerimiz nasıl bizim insanımızsa, Berlin'deki, Brüksel'deki vatandaşlarımız da canımızdan birer parçadır. Kulu'daki esnaflarımız, nasıl ticari hayatımızın can damarlarıysa, İsveç'teki Kululu kardeşlerimiz de Türk ekonomisinin önemli katkılarıdır. Afyon Emirdağlı ahilerle nasıl iftihar ediyorsak Belçika'daki Emirdağlıların başarılarıyla da aynı şekilde kıvanç duyuyoruz.'

'Onların kapısını muhalefet gibi seçimden seçime değil sair zamanlarda da çalmaya devam edeceğiz'

Cumhurbaşkanı Erdoğan, yurt dışındaki vatandaşların sadece turizm gelirlerindeki payının 11 milyar doların üzerinde olduğunu dile getirdi.

Bu rakama, diplomaside, kültürde, ticarette, eğitimde, bilimde yaptıkları katkıları eklediklerinde ortaya gerçekten gurur verici bir tablonun çıktığına dikkati çeken Erdoğan, şunları kaydetti:

'Hal böyleyken bu vatandaşlarımızın kapısını çalmamız, ziyaret etmemiz, hallerini, hatırlarını sormamız birilerine adeta dert oluyor, dert. Oysa burada sorgulanması gereken, bizim yurt dışındaki kardeşlerimizle hemhal olmamız asla değildir. Asıl sorgulanması gereken, muhalefet partilerinin böyle bir gündemlerinin olmamasıdır. Asıl eleştirilmesi gereken, güya bu ülkede siyaset yapanların dünyanın yüzlerce ülkesinde kök salmış vatandaşlarımızı görmezden gelmeleridir. Asıl utanılması gereken, milletimizin ayrılmaz parçası olan Avrupa Türk toplumuna yönelik tahkir edici, ötekileştirici, ayrıştırıcı söylemlerdir. Asıl yüz kızartıcı olan ülkemizi yurt dışında başarıyla temsil eden Türkiye sevdalısı yüreklere 'zırzop' diyerek hakaret eden aşağılık zihniyettir. Asıl hicap duyulması gereken 5 dakikacık bir görüşme için Batı başkentlerinde nöbet tutanların kendi insanımıza sırtını dönmesidir. Hiç kusura bakmasınlar. Muhalefet öyle istiyor diye biz Türk diasporasına sırtımızı dönemeyiz. İster ülkemizde, isterse yurt dışında yaşasın bütün vatandaşlarımızı aynı muhabbetle bağrımıza basmaya devam edeceğiz. Onların kapısını muhalefet gibi seçimden seçime değil sair zamanlarda da çalmaya, dertlerine ve sevinçlerine ortak olmaya devam edeceğiz. Başkonsolosluklarımızla, diplomatik misyonlarımızla, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığımızla, AK Parti Dış İlişkiler Başkanlığımızla ve diğer tüm kurumlarımızla gurbeti sılaya çevirmiş 7 milyon insanımızın her daim yanında olmaya devam edeceğiz.'

Kazakistan ziyareti

Cumhurbaşkanı Erdoğan, yarın Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in davetine icabet için Kazakistan'a gideceğini belirtti.

İlk olarak başkent Astana'da Türkiye-Kazakistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi'nin 6. Toplantısı'nı gerçekleştireceklerini bildiren Erdoğan, ardından 15 Mayıs'ta Türk Devletleri Teşkilatı'nın gayri resmi zirvesine iştirak etmek üzere Türkistan'a gideceklerini, dönüşte ise 16 Mayıs'ta Kocaeli'de gençlik kollarının düzenlediği gençlik şöleninde, on binlerce gençle bir araya geleceklerini kaydetti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk gençlerini cumartesi günü Turka Kocaeli Stadyumu'ndaki büyük şölene davet etti.

Kurban Bayramı'nı şimdiden tebrik eden Erdoğan, 'Sizlerden her bayramda olduğu gibi bu Kurban'da da garip gurebanın, fakir fukaranın derdiyle dertlenmenizi, şehrin çeperlerindeki kardeşlerimizi boynu bükük bırakmamanızı istirham ediyorum. Genişletilmiş İl Başkanları Toplantımızın hayırlara vesile olmasını diliyor, hepinizi sevgiyle, saygıyla selamlıyorum. Sağ olun, var olun, Allah'a emanet olun.' dedi.

BIST 100 endeksi, güne 7,84 puan ve yüzde 0,05 artışla 15.141,38 puandan başladı.

Gün içinde en düşük 14.775,45 puanı, en yüksek 15.141,38 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yüzde 2,34 değer kaybederek 14.779,93 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 459,39 puan ve yüzde 2,66 azalışla 16.812,89 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre teknoloji endeksi yüzde 2,60, sanayi endeksi yüzde 1,60, hizmetler endeksi yüzde 0,62 ve mali endeks yüzde 2,39 değer kaybetti.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 21'i prim yaptı, 77'si geriledi, 2'si yatay seyretti. Sasa Polyester, Astor Enerji, Ereğli Demir Çelik, Akbank ile Türk Hava Yolları en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 665 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla 4 bin 665 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 0,1 artışla 6 milyon 865 bin lira oldu.

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 38,28, bileşik getirisi yüzde 41,94 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 45,2813, satışta 45,4627 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 45,2634, satışta 45,4447 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1731, sterlin/dolar paritesi 1,3516 ve dolar/yen paritesi 157,654 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 3,10 artışla 105,8 dolardan işlem görüyor.

Sermaye Piyasası Kurulu kararı doğrultusunda alınan tedbir kapsamında, söz konusu hisseler 13 Mayıs 2026 seans başından itibaren 12 Haziran 2026 seans sonuna kadar açığa satış ve kredili işlemlere konu edilemeyecek.