AA Finans'ın Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 4 Mayıs Pazartesi günü açıklanacak nisan ayı enflasyon verilerine ilişkin beklenti anketi, 29 ekonomistin katılımıyla sonuçlandı.

Ankete katılan ekonomistlerin nisanda aylık enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 3,19 oldu. Ekonomistlerin nisan ayı için enflasyon beklentileri yüzde 2,50 ile yüzde 3,60 aralığında yer aldı.

Ekonomistlerin nisan ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 3,19) martta yüzde 30,87 olan yıllık enflasyonun nisanda yüzde 31,11'e çıkacağı tahmin ediliyor.

Öte yandan, ekonomistlerin 2026 sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması nisan ayı itibarıyla yüzde 28,16 oldu. Tüketici Fiyat Endeksi, mart ayında yüzde 1,94 artış göstermişti.

2026 yılı aylar itibarıyla ekonomistlerin enflasyon beklentileri ve gerçekleşmeler şöyle:

sürecek...

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 24 Nisan ile biten haftada yüzde 1 ve 314 milyar 42 milyon 541 bin lira azalışla 30 trilyon 613 milyar 505 milyon 308 bin liradan 30 trilyon 299 milyar 462 milyon 767 bin liraya indi.

Aynı dönemde bankalardaki Türk lirası cinsi mevduat yüzde 0,9 azalarak 16 trilyon 130 milyar 485 milyon 587 bin lira, yabancı para (YP) cinsinden mevduat yüzde 1 düşüşle 10 trilyon 464 milyar 277 milyon 134 bin lira oldu.

Bankalarda bulunan toplam YP mevduatı geçen hafta 272 milyar 438 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken, bu tutarın 233 milyar 751 milyon doları yurt içinde yerleşik kişilerin hesaplarında toplandı.

Yurt içi yerleşiklerin toplam YP mevduatında parite etkisinden arındırılmış veriler dikkate alındığında, 24 Nisan itibarıyla 557 milyon dolarlık azalış görüldü.

Yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri arttı

Bankacılık sektöründe yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri, geçen hafta yüzde 1,4 artışla 6 trilyon 215 milyar 278 milyon 360 bin liraya çıktı.

Söz konusu kredilerin 761 milyar 868 milyon 961 bin lirası konut, 44 milyar 898 milyon 286 bin lirası taşıt, 2 trilyon 374 milyar 504 milyon 915 bin lirası ihtiyaç kredileri, 3 trilyon 34 milyar 6 milyon 198 bin lirası ise bireysel kredi kartlarından oluştu.

Bankacılık sektörünün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil toplam kredi hacmi de 24 Nisan ile biten haftada 95 milyar 398 milyon 5 bin lira artarak 24 trilyon 608 milyar 54 milyon 282 bin liraya yükseldi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 'Haftalık Menkul Kıymet İstatistikleri'ni yayımladı.

Buna göre, yurt dışında yerleşik kişiler, 24 Nisan haftasında 328,1 milyon dolarlık hisse senedi, 193,6 milyon dolarlık DİBS alırken 200,2 milyon dolarlık ÖST sattı.

Yurt dışında yerleşik kişilerin 17 Nisan haftasında 44 milyar 138,4 milyon dolar olan hisse senedi stoku, 24 Nisan haftasında 43 milyar 911,6 milyon dolara geriledi.

Aynı dönemde yurt dışında yerleşik kişilerin DİBS stoku 15 milyar 278,1 milyon dolardan 15 milyar 443,9 milyon dolara çıkarken ÖST stoku 1 milyar 931,8 milyon dolardan 1 milyar 725,9 milyon dolara geriledi.

TCMB, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, 24 Nisan itibarıyla Merkez Bankası brüt döviz rezervleri 870 milyon dolar azalışla 60 milyar 951 milyon dolara geriledi. Brüt döviz rezervleri, 17 Nisan'da 61 milyar 821 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Bu dönemde altın rezervleri de 2 milyar 546 milyon dolar azalışla 112 milyar 647 milyon dolardan 110 milyar 101 milyon dolara indi.

Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri 24 Nisan haftasında bir önceki haftaya göre 3 milyar 415 milyon dolar azalışla 174 milyar 467 milyon dolardan 171 milyar 52 milyon dolara geriledi.

TCMB rezervleri Ocak 2024'ten bu yana şöyle (milyon dolar):

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) yayımladığı haftalık bültene göre, bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi 24 Nisan itibarıyla 90 milyar 183 milyon lira artarak 25 trilyon 199 milyar 992 milyon liradan, 25 trilyon 290 milyar 176 milyon liraya çıktı.

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 269 milyar 170 milyon lira azalarak 29 trilyon 312 milyar 475 milyon liradan 29 trilyon 43 milyar 306 milyon liraya geriledi.

Tüketici kredileri 3 trilyon 188 milyar liraya yükseldi

Tüketici kredilerinin tutarı bu dönemde 34 milyar 686 milyon lira artarak 3 trilyon 187 milyar 763 milyon liraya yükseldi. Söz konusu tutarın 762 milyar 599 milyon lirası konut, 45 milyar 4 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 380 milyar 160 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı 11 milyar 863 milyon lira artarak 3 trilyon 930 milyar 99 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 1,6 artışla 3 trilyon 34 milyar 258 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 165 milyar 683 milyon lirasını taksitli, 1 trilyon 868 milyar 575 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

Yasal öz kaynaklar azaldı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 24 Nisan itibarıyla önceki haftaya göre 3 milyar 960 milyon lira artışla 697 milyar 124 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 524 milyar 32 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları 1 milyar 901 milyon lira azalarak 5 trilyon 548 milyar 218 milyon liraya geriledi.

KKM bakiyesi ise geçen hafta 19 milyon lira azalarak 1 milyar 454 milyon liraya düştü. Böylece KKM büyüklüğü, toplam mevduatın yüzde 0,01'ini oluşturdu.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu( BDDK), Türk Bankacılık Sektörü İnteraktif Aylık Bültenini yayımladı.

Raporda şu bilgiler yer alıyor:

Bankalar tarafından Kurumumuza raporlanan verilere göre; Mart 2026 döneminde Türk Bankacılık Sektörünün aktif büyüklüğü 49.730.674 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Sektörün aktif toplamı 2025 yılsonuna göre 2.783.876 milyon TL artmıştır.

Mart 2026 döneminde en büyük aktif kalemi olan krediler 24.907.667 milyon TL, menkul değerler 7.464.811 milyon TL'dir. 2025 yılsonuna göre sektörün;

- Aktif toplamı %5,9,
- Krediler toplamı %7,7,
- Menkul değerler toplamı %6,5 oranında artmıştır.

Bu dönemde kredilerin takibe dönüşüm oranı %2,62 olmuştur.
Bankaların kaynakları içinde, en büyük fon kaynağı durumunda olan mevduat 2025 yılsonuna göre %3,8 artışla 28.261.306 milyon TL olmuştur.

2025 yılsonuna göre özkaynak toplamı %3,9 artışla 4.316.380 milyon TL olurken, Mart 2026 döneminde sektörün dönem net kârı 288.419 milyon TL, sermaye yeterliliği standart oranı ise %16,52 seviyesinde bulunmaktadır.

23 Nisan 2026'da Science Advances dergisinde yayınlanan araştırmaya göre Cambridge Üniversitesi'nde geliştirilen yeni bir nanoelektronik cihaz, yapay zeka enerji tüketimini yüzde 70'e kadar azaltabilir. Cihaz, insan beyninin nöronları gibi çalışıyor — hafıza ve işlem aynı yerde.

Önemli olan şey: Bu sadece teorik bir çalışma değil, laboratuvarda fiziksel olarak çalışan bir cihaz. Cambridge ekibi patent başvurusu yaptı, ticarileştirme süreci başladı.

Niye Bu Kadar Önemli?

Mevcut yapay zeka çiplerinin bir tasarım sorunu var. Veri sürekli iki yer arasında gidip geliyor — hafıza birimi ve işlemci. Her hareket elektrik harcıyor. Her hareket ısı üretiyor. Veri merkezleri bu yüzden milyonlarca dolarlık soğutma sistemine ihtiyaç duyuyor.

İnsan beyni öyle çalışmıyor. Beyindeki bir sinir hücresi hem hatırlıyor hem hesaplıyor — aynı anda, aynı yerde. Bu yüzden insan beyni yapay zeka veri merkezlerinin yaptığı işi sadece 20 watt elektrikle yapıyor. ChatGPT'nin dünya çapındaki sunucu ağı ise saatte milyonlarca kilowatt tüketiyor.

Cambridge ekibi, Dr. Babak Bakhit liderliğinde, hafniyum oksit malzemesini bir biçimde değiştirdi. Stronsiyum ve titanyum eklediler, iki aşamalı bir büyütme süreci uyguladılar. Sonuç: "Memristor" denilen yeni nesil bir bileşen — beynin sinir bağlantılarını taklit eden bir devre.

Ölçümler etkileyici. Yeni cihaz 10 nanoamper altı geçiş akımı kullanıyor — geleneksel cihazlardan bir milyon kat daha az. Yüzlerce farklı kararlı durum saklayabiliyor. On binlerce çalışma döngüsü sonrası bile bozulmuyor. Hatta beyne özgü bir şeyi de yapıyor: "Spike-timing dependent plasticity" — yani sinyallerin geliş zamanına göre bağlantıları güçlendirip zayıflatma. Beynin öğrenme mekanizması.

Yapay zekanın enerji krizini detaylı anlattık: Yapay Zekanın Faturasını Kim Ödüyor?

Ama Henüz Hazır Değil

Cambridge buluşunun ticarileşmesinin önünde iki engel var.

Birincisi sıcaklık. Şu anki üretim süreci 700 santigrat derece gerektiriyor. Standart yarı iletken üretim hatları bu sıcaklığa dayanmıyor. Cambridge ekibi sıcaklığı düşürmek için çalışıyor.

İkincisi kalıcılık. Cihaz programlanmış durumunu yaklaşık bir gün koruyor — uzun vadeli depolama için yeterli değil. Bu süre uzatılması gerekiyor. Karşılaştırma olarak Fransız Spintec laboratuvarının FESO konsepti yıllarca bilgi tutabiliyor — Cambridge'in çözmesi gereken kritik nokta bu.

Yine de pazarın çok dikkatini çekti. Bakhit'in açıklamasına göre patent başvurusu yapıldı, ticari potansiyel sinyalleri verildi. Intel, Vidya ve Samsung gibi büyük çip üreticileri benzer çalışmaları hızlandırdı. "Neuromorphic computing" — yani beyni taklit eden hesaplama — birden popüler oldu.

Ticari hazır olması için 3-5 yıl daha gerekebilir. Ama bir şeyi gösteriyor: Yapay zeka enerjisini katlanarak büyütme dönemi sonsuza kadar sürmeyecek. Çözümler geliyor.

Türkiye Açısından Ne Anlama Geliyor?

Türkiye yapay zeka çip üretiminde aktif değil. ABD ve Çin arasındaki çip yarışında izleyici. Ama Cambridge gibi atılımlar Türkiye için iki bağlamda önemli.

Birincisi, enerji maliyeti. Türkiye veri merkezi yatırımlarında geride. Yüzde 70 daha az enerji tüketen yapay zeka çipleri pazara çıkarsa Türkiye'nin yatırım eşiği düşer. Bilgi işlem maliyeti azalır, yerel yapay zeka projelerinin önü açılır.

İkincisi, yatırım fırsatı. Hafniyum oksit teknolojisinde lider olan şirketler — Cambridge Üniversitesi ile lisanslama yapan firmalar — orta vadede değer kazanabilir. Türkiye'den dolaylı yatırım için yarı iletken ETF'leri (örneğin SOXX, SMH) seçenek olabilir.

Bir de bilim hikayesi var. Cambridge'in başarısı, üniversite araştırmalarının doğrudan ticari değer yaratabildiğinin örneği. Türkiye'deki üniversite Ar-Ge'si için ders niteliğinde — temel bilim çalışmalarını desteklemek uzun vadeli ekonomik dönüş sağlıyor.

Yapay zekanın diğer büyük gelişmelerini takip etmek için: Finans Gundem Yapay Zeka

⚠️ Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.

Banka piyasa beklentileri doğrultusunda politika faizini yüzde 3,75'te tuttu.

sürecek...

Şimşek, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, TÜİK tarafından bugün açıklanan yılın ilk çeyreğine ilişkin turizm istatistiklerini değerlendirdi.

Turizm sektörünün dirençli görünümünü koruduğunu vurgulayan Şimşek, martta turizm gelirlerinin yıllık yüzde 1,3 arttığına dikkati çekti.

Şimşek, böylece ilk çeyrekte yıllıklandırılmış turizm gelirinin 65,6 milyar dolara, ziyaretçi sayısının ise 64,1 milyon kişiye ulaştığının altını çizerek şunları kaydetti:

'Küresel ticarette zorlukların arttığı bu dönemde hizmet ticaretinin önemi daha da öne çıkıyor. Jeopolitik gelişmelerin turizm sektörü üzerindeki etkilerini sınırlamak için gereken adımları hızla attık. Turizm Destek Paketi ile sektöre ilave teminat ve kredi imkanı sağladık. Cari dengedeki kazanımları kalıcı hale getirmek için döviz kazandırıcı sektörleri desteklemeye devam edeceğiz.'

TCMB Para Politikası Kurulu'nun 22 Nisan tarihinde yaptığı toplantısının tutanak özetleri yayımlandı.

Kurulun değerlendirmeleri söyle:

Küresel Ekonomi
1. Jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde enerji fiyatlarında yüksek seyir ve belirgin oynaklık gözlenmektedir. Enerji arzı, tedarik zincirleri ve taşıma maliyetlerine ilişkin belirsizliklerin süresi ve ölçüsü enerji fiyatlarının gelecekteki seyri açısından belirleyici olmaya devam edecektir.

2. Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle, başta Orta Doğu ve Afrika ülkeleri olmak üzere birçok ekonomide 2026 yılı için büyüme öngörüleri aşağı yönde güncellenmiştir. Diğer taraftan, 2027 yılında baz etkilerinin de devreye girmesi ile büyüme oranlarının toparlanması beklenmektedir. Bu çerçevede, küresel ölçekte zayıf ve kırılgan görünümün devam edeceği; Türkiye'nin dış ticaret ortaklarının ihracat paylarıyla ağırlıklandırılan küresel büyüme endeksinin yıllık bazda bir önceki PPK dönemine göre 2026 yılı için bir miktar aşağı,2027 yılı için ise bir miktar yukarı yönde revize edilerek sırasıyla yüzde 1,9 ve yüzde 2,4 oranında artacağı tahmin edilmektedir.

3. Emtia fiyatlarındaki yükseliş küresel enflasyon üzerindeki riskleri artırmıştır. Merkez bankaları söz konusu riskleri gözetmeye devam ederken, gelişmelerin büyüme ve istihdam üzerindeki olumsuz etkilerini de dikkate almaktadır. Gelişmiş ülke merkez bankalarının fiyatlanan politika faizi patikaları, geçtiğimiz PPK dönemine göre belirgin olarak yukarı kaymıştır. Jeopolitik gelişmelerin neden olduğu arz şokunun ne kadar kalıcı olacağı ve enflasyon beklentilerini ne ölçüde bozacağı küresel para politikalarının seyri açısından önem taşımaktadır. Son dönemde, artan belirsizlik ve risk iştahındaki dalgalanmalara bağlı olarak, gelişmekte olan ülke hisse senedi piyasalarından portföy çıkışları gözlenirken, portföy hareketleri üzerindeki aşağı yönlü riskler canlılığını korumaktadır.

Parasal ve Finansal Koşullar
4. Bireysel kredilerin 4 haftalık büyüme oranlarının ortalaması 13 Mart-17 Nisan döneminde yüzde 3,2 seviyesine ulaşmıştır. Bu artışta ihtiyaç ve taşıt kredileri etkili olmuştur. Türk lirası (TL) ticari kredilerin 4 haftalık büyüme oranlarının ortalaması yüzde 2,9, kur etkisinden arındırılmış yabancı para ticari kredilerdeki 4 haftalık büyüme oranlarının ortalaması ise yüzde 2,5 seviyesine yükselmiştir.

5. TL mevduat faiz oranları, 13 Mart ile biten haftaya kıyasla 260 baz puan artarak 17 Nisan ile biten haftada yüzde 47,2 seviyesinde gerçekleşmiştir. Aynı dönemde TL ticari kredi faizleri (Kredili Mevduat Hesabı ve Kredi Kartı hariç) 121 baz puan artışla yüzde 49,3 seviyesinde oluşmuştur. İhtiyaç kredisi (Kredili Mevduat Hesabı hariç) faizleri 441 baz puan artarak yüzde 63,1; konut kredisi faizleri 267 baz puan artarak yüzde 36,8; oynak bir seyir izleyen taşıt kredisi faizleri ise 397 baz puan artarak yüzde 39,6 seviyesinde gerçekleşmiştir.

6. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 27 Mart tarihinde, makrofinansal istikrarı güçlendirmek amacıyla Türk lirası cinsinden kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasında değişiklikler yapmıştır. Buna göre, deprem bölgesine kullandırılan kredilere ilişkin istisnalar kaldırılmış, istisna krediler arasında yer alan esnaf kredilerinin kapsamı daraltılmıştır.

7. TCMB brüt uluslararası rezervleri, 13 Mart'tan bu yana 15,2 milyar ABD doları azalarak 17 Nisan itibarıyla 174,5 milyar ABD dolarına gerilemiştir. Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS) 11 Mart'tan bu yana yaklaşık 20 baz puan düşerek 21 Nisan itibarıyla 233 baz puan seviyesine gerilemiştir. Türk lirasının 1 ay vadeli kur oynaklığı 21 Nisan itibarıyla 11 Mart'a kıyasla yüzde 9,3 seviyesine gerilerken, 12 ay vadeli kur oynaklığı yüzde 21,0 seviyesine yükselmiştir.Önceki PPK toplantı haftasından 17 Nisan'a kadar Devlet İç Borçlanma Senetleri piyasasından 4,2 milyar ABD doları çıkış, hisse senedi piyasasına ise 0,5 milyar ABD doları giriş olmak üzere toplam 3,7 milyar ABD doları net portföy çıkışı gerçekleşmiştir.

Talep ve Üretim
8. Şubat ayında perakende satış hacim endeksinde aylık bazda yüzde 0,2 oranında azalış, çeyreklik bazda ise yüzde 4,5 oranında artış gerçekleşmiştir. Altın hariç perakende satışlarda aylık bazda sınırlı yükseliş gözlenmekle birlikte çeyreklik artış manşet rakama göre daha düşük olmuştur. Aynı dönemde ticaret satış hacim endeksi, aylık bazda yüzde 0,6 oranında düşüş, çeyreklik bazda ise yüzde 1,2 oranında artış göstermiştir. Hizmet üretim endeksinde şubat ayında, aylık bazda yüzde 1,2, çeyreklik bazda ise yüzde 1,1 oranında artış olmuştur. Ulaştırma ve konaklama gibi hanehalkı talebiyle daha yakından ilişkilendirilebilecek alt kalemlerde çeyreklik görünüm daha zayıftır. Kartla yapılan harcamalar ilk çeyrekte sınırlı bir artış göstermiştir. Beyaz eşya satışları şubat ayında yükselmekle birlikte çeyreklik olarak düşmüştür. Otomobil satışları ise yılın ilk çeyreğinde gerilemiştir. İmalat sanayi firmalarına yönelik anket verileri, yılın ilk çeyreğinde kayıtlı iç piyasa siparişlerinde bir miktar artışa, geleceğe yönelik iç piyasa sipariş beklentilerinde ise gerilemeye işaret etmiştir. Nisan ayına ilişkin veriler, kayıtlı iç piyasa siparişlerinde ılımlı bir seyir ile geleceğe yönelik iç piyasa sipariş beklentilerinde sınırlı bir iyileşme ima etmektedir. Özetle, göstergeler iktisadi faaliyette yavaşlamaya işaret etmektedir.

9. Şubat ayında sanayi üretim endeksi, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış olarak aylık bazda yüzde 2,6 oranında, takvim etkilerinden arındırılmış olarak yıllık bazda yüzde 2,2 oranında artmıştır. Çeyreklik bazda sanayi üretimi, şubat ayı itibarıyla ilk çeyrekte yatay seyretmiştir. Şubat ayında, ocak ayında sanayi üretimindeki daralmada önemli rolü olan inşaat bağlantılı sektörlerin üretiminde artış olmakla birlikte, söz konusu artış ocak ayındaki gerilemeyi kısmen telafi etmiştir. Böylece, şubat ayı itibarıyla inşaat bağlantılı sektörlerde üretim çeyreklik olarak azalmıştır. Tipik oynaklık sergileyen diğer ulaşım ve benzeri sektörler dışlandığında, sanayi üretimi çeyreklik bazda sınırlı bir gerileme göstermiştir. Bu çerçevede, sanayi üretiminin ana eğilimi zayıf seyretmektedir. İmalat sanayine yönelik anket göstergeleri, mart ayında savaş kaynaklı etkilerle geleceğe yönelik üretim beklentilerinde bozulma ima etmiştir. Nisan ayı iktisadi yönelim anketi verileri de üretim beklentilerindeki zayıf seyrin sürdüğüne işaret etmektedir. Diğer taraftan kapasite kullanım oranı mart ve nisan aylarında yatay bir seyir izlemiştir. İnşaat üretim endeksi ise, şubat ayı itibarıyla yılın ilk çeyreğinde çeyreklik bazda yüzde 0,4 oranında, bir önceki yılın aynı dönemine göre ise yüzde 6,9 oranında yükseliş kaydetmiştir. Böylece, ilk çeyrekte inşaat üretim endeksinin çeyreklik ve yıllık büyüme oranları gerilemiştir.

10. Şubat ayında mevsimsellikten arındırılmış istihdam 32,2 milyon kişi seviyesinde gerçekleşmiş ve bir önceki çeyrek ortalamasına kıyasla yüzde 1,3 oranında azalmıştır. Bu dönemde, işgücüne katılım oranı çeyreklik olarak 0,8 puan düşmüştür. İstihdamda ve katılım oranındaki gerilemelerin birbirini büyük ölçüde dengelemesiyle işsizlik oranı çeyreklik olarak yüzde 8,3 seviyesinde yatay seyretmiştir. Anket göstergeleri, imalat sanayi firmalarının geleceğe yönelik istihdam beklentilerinde tarihsel ortalamanın altında seyreden görünümün devamına işaret etmektedir.

11. Şubat ayında cari işlemler dengesi aylık bazda 7,5 milyar ABD doları açık vermiştir. 12 aylık birikimli cari açık önceki aya kıyasla 2,3 milyar ABD doları artarak 35,4 milyar ABD doları olmuştur. Seyahat gelirleri aylık bazda 2,7 milyar ABD doları, 12 aylık birikimli olarak 60,1 milyar ABD doları düzeyinde gerçekleşmiştir. Hizmetler dengesi fazlası ise 62,6 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşerek güçlü seyrini sürdürmüştür.

12. Mart ayında mevsimsellikten arındırılmış olarak ihracat ve ithalat, savaşın olumsuz etkilerine rağmen artış kaydetmiştir. Bununla birlikte, 12 aylık birikimli dış ticaret açığı bir önceki aya göre yükselmiştir. Söz konusu dönemde, altın ithalatı bir miktar gerilemiştir. Mart ayı itibarıyla 12 aylık birikimli altın ithalatı 23,6 milyar ABD doları olmuştur. Mevcut veriler ışığında, 12 aylık birikimli cari açığın mart ayında artacağı öngörülmektedir. Yakın dönemde gerçekleşen jeopolitik gelişmelerin cari açık üzerindeki olumsuz etkilerinin nisan ayında da süreceği, söz konusu etkilerin boyutunun ise gelişmelerin süresi ve ölçüsüne göre farklılaşacağı değerlendirilmektedir. Yılın ilk çeyreğinde mevsimsellikten arındırılmış tüketim malı ithalatı bir önceki çeyreğe göre gerilemiştir. Mart ayına ilişkin geçici dış ticaret verileri ve nisan ayı için yüksek frekanslı öncü verilerle beraber değerlendirildiğinde, üç aylık ortalama eğilimler, ihracatta ve ithalatta sınırlı artışa işaret etmektedir.

13. Cari açığın finansmanı tarafında, bankacılık sektörünün 12 aylık birikimli uzun vadeli borç çevirme oranı şubat ayında yüzde 159,7 olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu oran, bankacılık sektörü dışındaki firmalarda yüzde 214,9 olmuştur. Bu çerçevede, yurt dışı borçlanma imkanlarının yüksek seviyelerini koruduğu değerlendirilmiştir.

Enflasyon Gelişmeleri ve Beklentiler
14. Tüketici fiyatları mart ayında yüzde 1,94 oranında artmış, yıllık enflasyon 0,66 puan azalarak yüzde 30,87'ye gerilemiştir. Mart ayında tüketici enflasyonunda, jeopolitik gelişmelere bağlı olarak artan enerji fiyatları ve bunun ulaştırma hizmetlerine olan yansımaları öne çıkmıştır. Bu çerçevede, yıllık enflasyon enerji ile hizmet gruplarında bir miktar yükselirken, diğer ana gruplarda gerilemiştir. Yıllık tüketici enflasyonundaki düşüşe karşın, B endeksinin (işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içecekler ve tütün ile altın hariç TÜFE) yıllık değişim oranı ile C endeksinin (gıda ve alkolsüz içecekler, enerji, alkollü içecekler ile tütün ürünleri ve altın hariç TÜFE) yıllık değişim oranı her iki endekste de yaklaşık 0,20 puan artışla sırasıyla yüzde 30,11 ve yüzde 29,68 olarak gerçekleşmiştir.

15. Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, gıda ve alkolsüz içecekler, alkol-tütün-altın ve temel mallar gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 0,83, 0,22 ve 0,21 puan azalırken; enerji ve hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 0,35 ve 0,25 puan artmıştır. Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla zayıflamıştır. Bu dönemde gıda enflasyonu yavaşlarken, gıda dışı tüketici enflasyonu enerji fiyat gelişmelerine bağlı olarak yükselmiştir.

16. Mart ayında tüketici enflasyonundaki yükselişte enerji grubunun etkisi öne çıkmıştır. Bu dönemde, enerji fiyatları ham petrol fiyatlarındaki gelişmelere istinaden akaryakıt fiyatları öncülüğünde yüzde 4,75 oranında artarken, eşel mobil uygulaması uluslararası enerji fiyat gelişmelerinin enflasyona yansımasını önemli ölçüde sınırlamıştır. Yağışlara bağlı olarak hidroelektriğin elektrik üretimindeki artan payı ile son kaynak tedarik tarifesi (SKTT) üzerinden elektrik fiyatında kaydedilen gerileme bu grupta daha olumsuz bir görünümü sınırlayan bir diğer unsur olmuştur. Yılın ilk iki ayında gıda enflasyonunda gözlenen yüksek seyir mart ayında yavaşlamıştır. İşlenmemiş gıda fiyatlarında temelde sebze ile et fiyatları öne çıkarken, işlenmiş gıda grubunda fiyat artışları önemli ölçüde yavaşlamıştır. Hizmet enflasyonu aylık bazda gerilerken, mevsimsel etkilerden arındırıldığında, haberleşme ile jeopolitik gelişmelerle güçlenen ulaştırma hizmetleri fiyatlarındaki artışların da katkısıyla yüksek seyrini korumuştur. Diğer taraftan, temel mal grubu enflasyonu, giyim ve ayakkabı fiyatlarında mevsimsel gerilemeye ek olarak, dayanıklı tüketim malları fiyatlarındaki görünümün etkisiyle düşük seyrini sürdürmüştür.

17. Enflasyonun ana eğilimi mart ayında gerilemiştir. Ana eğilim bileşenlerinden olan, mevsimsellikten arındırılmış aylık B enflasyonu düşerken, C enflasyonu yükselmiştir. Bu ayrışmada işlenmiş gıda enflasyonundaki yavaşlama etkili olmuştur. Fiyat artışları B endeksini oluşturan gruplardan temel mallarda bir miktar yükselmekle birlikte ılımlı seyrini sürdürmüş, hizmette yatay seyretmiş, işlenmiş gıdada ise önemli ölçüde zayıflamıştır. Ana eğilim göstergeleri, üç aylık ortalamalar bazında ise belirgin bir değişim göstermemiştir.

18. Mart ayı itibarıyla son üç aylık dönemde mevsim etkilerinden arındırılmış ortalama enflasyon bir önceki aya kıyasla hem temel mallarda hem de hizmetler sektöründe görece yatay seyretmiştir.

19. Hizmet sektöründe hâkim olan fiyatlama davranışı önemli bir atalete ve şokların enflasyon üzerindeki etkilerinin uzun bir zamana yayılmasına neden olmakta ve hizmet enflasyonu mal enflasyonuna göre yüksek seyretmektedir. Mart ayı itibarıyla yıllık bazda mal enflasyonu yüzde 26, hizmet enflasyonu ise yüzde 40 civarında seyretmektedir. Mart ayında hizmet sektörü alt kalemleri arasında ulaştırma hizmetleri aylık yüzde 5,06'lık artış ile öne çıkmış, bu gelişmede akaryakıt fiyat gelişmelerinin yansımaları hissedilmiştir. Haberleşme hizmetlerinde aylık enflasyon yüzde 3,03 ile görece yüksek seyretmiştir. Diğer hizmetler grubunda en belirgin yükseliş yüzde 4,51 ile paket turda gözlenmiş, bunu yüzde 4,35 oranındaki artışla finansal hizmetler kalemi izlemiştir. Eğitim hizmetlerinde ise aylık fiyat artışı bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla daha düşük gerçekleşmiştir. Bu dönemde, kira enflasyonu aylık bazda yüzde 2,42 olurken yıllık bazda yüzde 52,45'e gerilemiştir. Lokanta-otel grubunda fiyatlar, yüzde 1,18 ile bir önceki aya göre sınırlı oranda artmıştır.

20. Yurt içi üretici fiyatları mart ayında yüzde 2,30 oranında artmış, yıllık üretici enflasyonu 0,52 puan yükselişle yüzde 28,08 olmuştur. Tüketici fiyatlarında olduğu gibi üretici tarafında da enerji fiyat gelişmeleri öne çıkmıştır. Enerji fiyatları aylık yüzde 4,65 oranı ile belirgin ölçüde yükselirken, yağışların seyrine bağlı olarak elektrikte üretici fiyatlarının gerilemesi, enerji fiyatlarında daha olumsuz bir görünümü sınırlamıştır. Mart ayında dayanıklı tüketim ile sermaye malları fiyatlarında ılımlı bir seyir izlenmiştir. Eşel mobil mekanizması tüketici fiyat artışlarını sınırlarken, vergi dışı derlenen üretici fiyatları küresel gelişmelerden daha fazla etkilenmektedir. Bu çerçevede, önümüzdeki dönemde tüketici ve üretici enflasyonları arasında bir ayrışma gözlenmesi söz konusu olabilecektir.

21. Brent ham petrol fiyatları jeopolitik gelişmelerin etkisiyle hem mart hem de nisan ayında genel olarak yükseliş göstermiş ve güçlü oynaklık sergilemiştir. Petrol fiyatlarına benzer şekilde, TTF doğal gaz fiyatları arz kısıtları endişesiyle mart ayının ortalarında belirgin bir oranda yükseldikten sonra nisan ayında düşüş eğilimi göstermiştir. Ayrıca enerji ile bağlantılı emtia fiyatları dalgalı bir seyir izlemiştir. Enerji ve hammadde akışındaki küresel ölçekte kesintiler, özellikle petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yüksek artışla birlikte üretim maliyetlerini artırarak küresel ölçekte enflasyonist baskı oluşturma riski taşımaktadır.

22. Küresel Arz Zinciri Baskı Endeksi mart ayında tarihsel ortalamasının üzerinde seyretmiştir. Mart ayında, Hürmüz Boğazı kaynaklı riskler ve alternatif rota arayışları teslimat sürelerini uzatırken, güvenlik riskleri nedeniyle sigorta primleri ve navlun fiyatları yükselmiştir. Nisan ayında, Çin'e yönelik konteyner endeksi yüksek seviyelerini sürdürürken, küresel konteyner endeksinde ve kuru yük taşımacılık endekslerinde de belirgin fiyat artışları kaydedilmiştir. Döviz kuru sepeti nisan ayının ilk üç haftası itibarıyla ılımlı seyrini sürdürmüştür. Mevsimsel etkilerden arındırılmış imalat sanayi PMI verileri mart ayında hem girdi fiyatlarında hem de ürün fiyatlarında yükselişe işaret etmiştir. Veriler teslim sürelerinde kısmi bir uzamaya işaret ederken, henüz üretimi aksatacak boyutta bir tedarik sorununu ima etmemektedir.

23. Nisan ayında enflasyon beklentilerinde yükseliş gözlenmiştir. Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre, 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi 2,2 puan yükselerek yüzde 27,5 seviyesinde; 2027 yıl sonu enflasyon beklentisi 1,4 puan artışla yüzde 20,1 düzeyinde gerçekleşmiştir. On iki ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi 1,2 puan yukarı yönlü güncelleme ile yüzde 23,4 olurken, yirmi dört ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi 0,7 puan artışla yüzde 18,0 oranında ölçülmüştür. 5 yıl sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi ise 0,3 puan yükselerek yüzde 11,9 düzeyine çıkmıştır. Reel sektör beklentilerine bakıldığında, firmaların on iki ay sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentisi, mart ayında 0,9 puan artarak yüzde 32,9 seviyesine yükselmiştir. Aynı dönemde hane halkının on iki ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi ise 1,1 puan artarak yüzde 49,9 olmuştur. Enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam etmektedir. Yakın dönemdeki gelişmelerin enflasyon görünümü üzerindeki olası ikincil etkileri önem taşıyacaktır.

24. Öncü veriler, nisan ayında tüketici fiyatlarının seyrinde enerji ve gıda fiyatlarının öne çıkacağına, ana eğilimin ise bir miktar yükseleceğine işaret etmektedir. Yurt içi enerji fiyatlarında meskenlere yönelik doğalgaz ve elektrik fiyat artışlarına istinaden önemli bir yükseliş izlenmektedir. Doğalgazda, elektriktekine benzer şekilde, meskenler için fazla tüketim yapan hanelerin daha yüksek ödediği kademeli fiyat uygulamasına geçilmiştir. Bu uygulamanın da etkisiyle nisan ayında meskenlere yönelik doğal gaz fiyatları yüksek bir oranda artmaktadır. Jeopolitik gelişmelerle artan petrol fiyatlarının etkisiyle akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş sürmektedir. Öncü veriler nisan ayında gıda fiyatlarında bir miktar yükselişe işaret etmektedir. İşlenmemiş gıda fiyatları temelde sebze ile et kalemleri öncülüğünde artarken, işlenmiş gıda tarafında ekmek fiyatlarındaki yükseliş öne çıkmaktadır. Hizmet grubunda, akaryakıt fiyatlarındaki artışın yansımasıyla ulaştırma hizmetlerinde (özellikle havayolu taşımacılığı tarafında) artış devam etmektedir. Temel mal grubunda yeni sezona geçişle giyim ve ayakkabı tarafında mevsimsel fiyat artışları izlenirken, dayanıklı tüketim mallarında aylık enflasyon mobilya ve beyaz eşyadaki artışlara karşın, otomobil sektöründeki indirim kampanyaları ile ılımlı seyretmektedir. Emtia fiyatlarındaki oynaklığın ve arz kısıtlarının boyutu dikkate alındığında, enflasyon görünümüne yönelik belirsizlik önemli ölçüde yükselmiştir. Söz konusu gelişmeler ile yurt içi enerji fiyatlarının maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.

Para Politikası
25. Para Politikası Kurulu (Kurul), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 37'de sabit tutulmasına karar vermiştir. Kurul ayrıca, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40'ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5'te sabit tutmuştur.

26. Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul politika faizine ilişkin atılacak adımları; enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. Son dönem gelişmelerin de etkisiyle, enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır.

27. Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizması ilave makroihtiyati adımlarla desteklenecektir. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir.

28. Kurul, politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir. Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacaktır.

Komutu insan yazmamıştı. Bir yapay zeka yazmıştı. Anthropic'in Claude modeli.

Perseverance Mars yüzeyinde ilerledi, kayalardan, kum çukurlarından, dik yamaçlardan kaçınarak. İki gün sonra, 10 Aralık'ta, ikinci sürüş geldi: Jezero kraterinin sırtı boyunca 246 metre. Bu mesafe önemsiz görünebilir. Ama uzay tarihinde ilk kez bir yapay zeka, bir başka gezegende bir aracın rotasını planladı. NASA'nın 28 yıldır insanların yaptığı işi yapay zeka devraldı.

Yapay zekanın resmi açıklaması 2 Şubat 2026'da geldi. Şirket de değer kazandı: Anthropic 28 Nisan'da 1 trilyon dolar değerlemeyi aştı.

NASA Niye Buna İhtiyaç Duydu?

Cevap basit görünüyor ama derin bir hikayesi var: Earth'tan Mars'a sinyal göndermek 4 ila 24 dakika arasında sürüyor. Ortalama mesafe 140 milyon mil — 225 milyon kilometre. Bir komut yolladığında, o komut Mars'a vardığında, sen burada zaten 20 dakika sonrasındasın.

NASA'da Perseverance'a rota planlayan ekip insan operatörlerden oluşuyor. JPL'in (Jet Propulsion Laboratory) Pasadena'daki Rover Operations Center'ında çalışıyorlar. Her gün yeni resimler geliyor, ekip topografyayı analiz ediyor, kayalardan ve kum tuzaklarından kaçınan bir yol çiziyor, sonra komutları gönderiyor.

Sorun: Bu insan ekibi sınırlı sayıda kişi. Çalışma saatleri var. Yorgunluk var. Karar verirken bile farklı operatörler farklı yorumlar yapabiliyor.

Bir başka problem var: NASA bütçesi. Trump yönetimi 2026 mali yılı bütçesinde Mars Sample Return programını iptal etti. Aynı dönemde NASA personelinin yaklaşık yüzde 20'si — 4.000 kişi — işten ayrıldı. NASA aynı zamanda Mars keşfini sürdürüyor, Ay'a dönüş için Artemis programını yürütüyor.

Çözüm: Yapay zeka yardımcısı. Yorgunluk yok. Çalışma saati yok. Tutarlı sonuç. 7/24 çalışabilir.

Anthropic'in 1 trilyon dolara ulaşan değerlemesini anlattık: Anthropic 1 Trilyon Doları Aştı: Yeni AI Devi

Claude'a Mars Dilini Öğrettiler

JPL mühendislerinin yaptığı şey kayıt değerli. Claude'u sıradan bir sohbet botu olarak kullanmadılar. "Vision-capable" — yani görme yetisine sahip — bir Claude varyantı kullandılar.

Sonra Claude'a iki şey öğrettiler. Birincisi: Mars verisi. NASA'nın 28 yıldır biriktirdiği — Spirit, Opportunity, Curiosity, Perseverance kayıtları, terreno analizleri, sürücü deneyimleri. Claude'a Mars'ı yörüngeden "görmeyi" öğrettiler.

İkincisi: HiRISE verisi. Mars Reconnaissance Orbiter uydusunun yüksek çözünürlüklü kamerasının çektiği görüntüler. Plus dijital topografya modellerinden gelen eğim verileri.

Ardından test başladı. Claude bu görüntüleri analiz etti, kayalık alanları, kum tuzaklarını, dik yamaçları işaretledi. Sonra waypoint'ler — yani belirli koordinatlardan oluşan rota noktaları — oluşturdu. Geleneksel olarak insan operatörler waypoint'leri en fazla 100 metre arayla yerleştiriyor — tehlikelerden kaçınmak için. Claude da aynı kuralı izledi.

İnsan ekip Claude'un planını inceledi. JPL'de Perseverance'ın "ikiz kardeşi" var — yer üzerinde aynı modelin bir kopyası, "Mars Yard" denilen bir alanda test ediliyor. Claude'un komutları önce bu ikiz üzerinde simüle edildi. 500.000'den fazla telemetri değişkeni kontrol edildi. Sadece küçük düzeltmeler gerekti.

Sonra komutlar Mars'a gönderildi. NASA'nın Deep Space Network'ü üzerinden. Her komut 20 dakika seyahat etti. Perseverance aldığı komutları uyguladı.

Perseverance Yürüdü

İlk sürüş, 8 Aralık 2025'te başarılı oldu. Kayalık bir alanda, sand ripple'ları (rüzgâr şekilli kum izleri) arasında, planlanan rotaya yakın.

İki gün sonra, 10 Aralık, ikinci sürüş. 246 metre. Bu seferki rota daha zorluydu. Jezero kraterindeki bir tepe sırtı boyunca. Perseverance 2 saat 30 dakika boyunca yürüdü, navigasyon kameraları görüntü topladı.

Sonuç: Claude'un planladığı rota — ki orijinal görüntüde mor renkle çiziliyor — Perseverance'ın gerçekten gittiği rotaya — turuncu renkle — şaşırtıcı derecede yakın çıktı. Birkaç metrelik farklar dışında AI ile insan planlamacılar aynı sonuçları üretebildi.

NASA'nın açıklaması şunu vurguladı: Yapay zeka Perseverance'in kullandığı tek otonomi sistemi değil. Rover'da zaten ENav adlı bir kısa menzilli otonomi sistemi var. ENav birkaç metre öteyi görüyor, gerçek zamanlı tekerlek yerleştirmesi yapıyor. Yeni Claude tabanlı sistem ise uzun menzilli stratejist: "Buradan oraya nasıl giderim?" sorusunu cevaplıyor.

Ay, Sonra Daha Uzağa

NASA'nın bir sonraki büyük programı Artemis. ABD'nin Ay'a insan göndermesi. Ay'ın güney kutbuna kalıcı bir üs kurması. Burada da aynı problem var: Earth-Ay iletişim gecikmesi 1.3 saniye, Mars'a göre az ama yine de gerçek zamanlı kontrol için yeterince uzun. Dahası, Artemis astronotları Ay'da çalışırken aynı anda yer ekibi onlara her şeyi diktelemekle uğraşamayacak.

Daha ileri görevler de var. Europa, Saturn'ün ayı Titan, asteroidler. Earth'tan saat — saat değil, dakika değil — sinyal yolculukları. Bu mesafelerde robotik araçların kendi başına karar vermesi zorunlu.

Anthropic Mars deneyimini başlangıç olarak görüyor. Anthropic'in 28 Nisan'da 1 trilyon dolar değerlemeye ulaşmasında bu başarının payı var. Investor sunumlarında "kritik altyapı yapay zeka sağlayıcısı" çerçevesi kullanılıyor.

Sen Bunu Niye Önemsemelisin?

Mars'ın 225 milyon kilometre uzakta olması seni doğrudan etkilemeyebilir. Ama hikayenin daha yakın bir uzantısı var.

Anthropic NASA ile çalışan tek yapay zeka şirketi. Microsoft, Google, OpenAI değil. Anthropic. Bu hem Claude'un başarısı hem de işletmelerin yapay zeka tercihlerini gösteriyor. Hassas, hayati önem taşıyan görevler için Anthropic seçiliyor.

Yatırımcı için ders: Yapay zeka şirketleri arasında "tüketici piyasası" (OpenAI ChatGPT) ve "kurumsal ciddiyet" (Anthropic Claude) arasında bir ayrılık oluşuyor. Banka, hukuk firması, sigorta, sağlık kurumu, NASA — hepsi Claude'a yöneliyor. Tüketici trafiği OpenAI'da, ama parayı yapan müşteriler Anthropic'te.

Türkiye'den Anthropic hissesi şu an alınamaz. Ama Ekim halka arzı sonrası ABD borsalarında işlem görmesi bekleniyor. Mars haberi gibi başarılar değerlemesini destekliyor.

Apple-Google AI ittifakının hisse boyutunu detaylı analiz ettik: Apple Yenildi: Siri Artık Google'ın Beyniyle Çalışıyor

Yapay zekanın diğer büyük gelişmelerini takip etmek için: Finans Gundem Yapay Zeka

Sonuç: Küçük Bir Adım, Büyük Bir Geçiş

Yıl 1969. Neil Armstrong Ay'a ilk adımını atarken "İnsanlık için büyük bir sıçrama" dedi. 2025 Aralık'ında Perseverance Claude'un rotasını izlerken kimse bir şey söylemedi — çünkü 225 milyon kilometre öteden ses bile duyulmaz.

Ama gerçekten olan şey 1969'a benziyor. Sadece bu sefer adımı atan insan değil. Yapay zeka.

İki sürüş küçük bir mesafe. Ama bir başlangıç. Önümüzdeki on yıllarda Ay'a, Mars'a, ötesine giden her görevin arkasında yapay zeka asistanları olacak. Kim olduklarına, hangi şirketin geliştirdiğine, ne kadar güvenilir olduklarına dikkat etmek bizim sorumluluğumuz.

Ve bir şeyi unutmayalım: Yapay zeka artık sadece e-posta yazmıyor. Bir başka gezegene gidiyor.

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.

Günün ilk yarısında yükseliş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 85,80 puan ve yüzde 0,60 artışla 14.396,99 puana çıktı.

Toplam işlem hacmi 82,3 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 0,49 değer kazanırken holding endeksi ise yüzde 0,1 değer kaybetti.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.250,26 puanı, en yüksek 14.410,10 puanı gördü.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 64'ü yükselirken, 31'i düştü, 5'i yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri, Türk Hava Yolları, Astor Enerji, ASELSAN, Sasa Polyester ile Akbank oldu.

Sektör endekslerinden en çok yükselen 5,22 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybeden ise yüzde 1,19 ile iletişim oldu.

Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 0,54, sanayi endeksi yüzde 0,68, hizmetler endeksi yüzde 0,29, mali endeks yüzde 0,90 değer kazandı.

Küresel piyasalar, ABD ile İran arasındaki müzakerelerde çıkmaza girilmesine karşın Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin hızlanmasının ardından enerji fiyatlarında görülen düşüşün risk iştahını desteklemesiyle pozitif bir seyir izliyor.

Analistler, günün geri kalanında Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışının yanı sıra Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Para Politikası Kurulu toplantı özeti ile haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de kişisel tüketim harcamaları, büyüme başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın destek konumunda olduğunu ifade etti.

Altının ons fiyatı 4 bin 627 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 37,84, bileşik getirisi yüzde 41,42 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1700, sterlin/dolar paritesi 1,3500 ve dolar/yen paritesi 159,3 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 45,1850 liradan, avro 52,8870 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 1,8 artışla 4 bin 627 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 1,5 azalışla 109,4 dolardan işlem görüyor.

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği (AB) ve Avro Bölgesi'nin mart ayı işsizlik verilerini açıkladı.

Buna göre, AB'de şubatta yüzde 6 olan mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı, martta değişmedi.

Avro Bölgesi'nde ise şubatta yüzde 6,3 olan işsizlik, martta yüzde 6,2'ye geriledi.

İşsizlik oranı, 2025'in mart ayında Avro Bölgesi'nde yüzde 6,3, AB'de ise yüzde 6 olarak ölçülmüştü.

Martta işsizlik oranı, Finlandiya'da yüzde 10,4, İspanya'da 10,3, Yunanistan'da 9, İsveç'te 8,7 ve Fransa'da yüzde 7,7 oldu.

AB'de işsiz sayısı martta 13 milyon 226 bin olarak hesaplanırken bu kişilerin 10 milyon 984 bini Avro Bölgesi'nde yer aldı.

Martta 25 yaş altı genç işsiz sayısı AB'de 2 milyon 978 bin, Avro Bölgesi'nde 2 milyon 354 bin olarak tespit edilirken genç işsizlik oranı AB'de yüzde 15,4, Avro Bölgesi'nde ise 14,9 olarak kaydedildi.

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avro Bölgesi'nin nisan ayına ilişkin enflasyon öncü verilerini açıkladı.

Buna göre, Avro Bölgesi'nde martta yüzde 2,6 olan yıllık enflasyon, nisanda yüzde 3'e yükseldi. Enflasyon, nisanda aylık bazda ise yüzde 1 oldu.

Piyasa beklentisi, enflasyonun nisan yıllık bazda yüzde 3 olacağı yönündeydi.

Avro Bölgesi'nde nisan ayında çekirdek enflasyon yıllık bazda yüzde 2,2, aylık bazda yüzde 0,9 seviyesinde belirlendi.

Avro Bölgesi'nde nisanda enflasyonun ana bileşenlerine bakıldığında, en yüksek yıllık fiyat artışı yüzde 10,9 ile enerji ürünlerinde gerçekleşti. Bunu, yüzde 3 ile hizmetler, yüzde 2,5 ile gıda, alkol ve tütün ürünleri, yüzde 0,8 ile enerji dışı sanayi ürünleri takip etti.

Enflasyon nisanda geçen yılın aynı ayına göre, Almanya'da yüzde 2,9, Fransa'da 2,5, İtalya'da 2,9 ve İspanya'da yüzde 3,5 seviyesinde ölçüldü.

Öte yandan, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) Avro Bölgesi enflasyon hedefi yüzde 2 seviyesinde bulunuyor.

TÜRK-İŞ (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) 'Açlık ve yoksulluk sınırı' araştırması yayınlandı.

TÜRK-İŞ Konfederasyonu tarafından, çalışanların geçim koşullarını ortaya koymak ve temel ihtiyaç maddelerindeki fiyat değişikliğinin aile bütçesine yansımalarını belirlemek amacıyla her ay, düzenli olarak yapılan bu araştırmanın 2026 Nisan ayı sonucuna göre;

Ankara'da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapılması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 34.586,86 TL'ye,
Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 112.660,80 TL'ye
Bekâr bir çalışanın 'yaşama maliyeti' de aylık 44.802,03 TL 'ye yükseldi.
TÜRK-İŞ'e göre 'mutfak enflasyonu' verilerindeki değişim Nisan 2026 itibariyle şu şekilde gerçekleşmiştir:

Ankara'da yaşayan dört kişilik bir ailenin 'gıda için' yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre yüzde 5,47 oranında gerçekleşti.
On iki aylık değişim oranı yüzde 43,90 oldu.
Yıllık ortalama artış ise yüzde 40,00 olarak gerçekleşti.
Dört aylık artış oranı ise yüzde 14,74 oranında oldu.

BDDK'nin 'Bankalarca Kamuya Açıklanacak Finansal Tablolar ile Bunlara İlişkin Açıklama ve Dipnotlar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'i Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Buna göre, bankaların finansal tablolarında konsolide bilançonun yükümlülükler bölümünde yer alan 'Müstakrizlerin Fonları' kalemi 'Kredi Müşterilerinin Fonları' olarak değiştirildi.

Ayrıca, Katılım Bankalarınca Uygulanacak Tekdüzen Hesap Planı ve İzahnamesi'nde yapılan değişikliklerin muhasebe açıklamaları ve dipnotlara yansıtılmasını teminen, katılım fonlarının vade yapısına ilişkin bilgi tablolarına Katılma Hesapları Yatırım Vekaleti Havuzları (TP, YP ve Kıymetli Maden YP) satırları eklendi.

Tebliğ metni ve eklerinde yer alan 'bin' ibareleri 'milyon' olarak güncellendi.

TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

Turizm geliri geçen yılın aynı çeyreğine göre %4,2 arttı

Turizm geliri Ocak, Şubat ve Mart aylarından oluşan I. çeyrekte bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %4,2 artarak 9 milyar 896 milyon 456 bin dolar oldu. Ziyaretçilerden elde edilen turizm geliri 9 milyar 694 milyon 574 bin dolar, transfer yolculardan elde edilen turizm geliri ise 201 milyon 883 bin dolar oldu. Ziyaretçilerin turizm gelirinin %25,6'sını ülkemizi ziyaret eden yurt dışı ikametli vatandaşlar oluşturdu.

Ziyaretçiler, seyahatlerini kişisel veya paket tur ile organize etmektedirler. Bu çeyrekte ziyaretçiler tarafından yapılan harcamaların 8 milyar 469 milyon 691 bin dolarını kişisel harcamalar, 1 milyar 224 milyon 883 bin dolarını ise paket tur harcamaları oluşturdu.

Ziyaretçi sayısı geçen yılın aynı çeyreğine göre %1,5 arttı

Ülkemizden çıkış yapan ziyaretçi sayısı 2026 yılı I. çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %1,5 artarak 9 milyon 258 bin 129 kişi oldu. Ziyaretçilerin %25,7'sini 2 milyon 376 bin 343 kişi ile yurt dışında ikamet eden vatandaşlar oluşturdu.

Bu çeyrekte ülkemizde geceleme yapan ziyaretçilerin gecelik ortalama harcaması 102 dolar oldu. Yurt dışında ikamet eden vatandaşların gecelik ortalama harcaması ise 72 dolar oldu.
Bu çeyrekte ziyaretçilerden elde edilen turizm geliri içindeki yeme içme harcamalarının payı %27, uluslararası ulaştırma harcamalarının payı %15,8, konaklama harcamalarının payı ise %13 oldu. Bir önceki yılın aynı çeyreğine göre konaklama harcamaları %21,2, sağlık harcamaları %18,4, yeme içme harcamaları ise %13,7 arttı.

Ziyaretçiler %55,3 ile en çok 'gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler' amacıyla geldi

İkinci sırada %26,8 ile 'akraba ve arkadaş ziyareti', üçüncü sırada ise %8,2 ile 'alışveriş' yer aldı. Yurt dışı ikametli vatandaşlar ise ülkemize %66,7 ile en çok 'akraba ve arkadaş ziyareti' amacıyla geldi.
Yurt dışını ziyaret eden vatandaşlar geçen yılın aynı çeyreğine göre %13,1 arttı

Bu çeyrekte yurt dışını ziyaret eden vatandaş sayısı bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %13,1 artarak 2 milyon 936 bin 279 kişi oldu. Bunların kişi başı ortalama harcaması 758 dolar olarak gerçekleşti.

Kuruluştan yapılan basın açıklaması aşağıda bulunuyor:

TEPAV'ın Kamu Maliyesi Değerlendirme Notu'na göre, 2026'nın ilk çeyreğinde bütçe göstergelerinde görülen toparlanma büyük ölçüde geçici unsurlardan kaynaklandı. Notta, maliye politikasının enflasyonla mücadeleyi destekleyecek şekilde yeniden kurgulanması gerektiği vurgulandı.

Notta merkezi yönetim bütçesi ve Hazine borç dinamikleri analiz edilirken, mevcut iyileşmenin sürdürülebilirliği ve maliye politikasının yönüne ilişkin değerlendirmelere yer verildi.

Manşet rakamlar güçlü, ancak kalıcı iyileşme yok

Değerlendirme notuna göre, 2026 yılının ilk üç ayında merkezi yönetim bütçe açığı 711 milyar TL'den 420 milyar TL'ye gerilerken, faiz dışı denge 208 milyar TL fazla verdi. Ancak TEPAV, bu iyileşmenin ağırlıklı olarak kurumlar vergisi tahsilatının öne çekilmesi ve sermaye giderlerindeki kısıtlamalardan kaynaklandığına dikkat çekti. Notta, güçlü görünen bütçe performansına rağmen bu gelişmelerin enflasyon ve risk göstergeleri üzerindeki olumlu etkisinin sınırlı kaldığı vurgulandı.

Hazine daha hazırlıklı, ancak riskler artıyor

TEPAV değerlendirmesinde, Hazine'nin 2026 yılının ilk çeyreğinde İran savaşının yarattığı kriz koşullarına 2025'e kıyasla daha hazırlıklı girdiği belirtildi. Şubat sonuna kadar yıllık dış tahvil ihraç hedefinin yaklaşık yarısının tamamlanması ve Mart ayına 1 trilyon TL'nin üzerinde kasa bakiyesiyle girilmesi önemli bir tampon olarak değerlendirildi. Bununla birlikte, faiz ödemelerindeki hızlı artış ve önümüzdeki dönemde yoğunlaşması beklenen borç servisi takviminin bütçe yönetimi üzerindeki baskıyı artırabileceğine dikkat çekildi.

Koşullu yükümlülükler görünürlüğünü koruyor

Notta, merkezi yönetim borç stokunun GSYH'ye oranının uluslararası karşılaştırmalarda görece düşük seviyelerde kaldığına işaret edilirken, borç portföyünün yalnızca yüzde 33'ünün TL ve sabit faizli olmasının kırılganlığı artırdığı belirtildi. Döviz kuru, altın, faiz ve enflasyon şoklarına karşı hassasiyetin sürdüğüne dikkat çekilen değerlendirmede; Türkiye Varlık Fonu borçları, kamu-özel iş birliği (KÖİ) projelerinden doğan yükümlülükler, SGK açıkları, KİT'ler ve Hazine destekli kredi programlarının konsolide biçimde raporlanmamasının mali risklerin gerçek boyutunun tam olarak görülmesini engellediği ifade edildi.

'Maliye politikası üretken alanlara yönelmeli'

TEPAV, maliye politikasının temel işlevinin harcamaları kısmaktan ziyade kaynakları enflasyon yaratmayan üretken alanlara yönlendirmek olması gerektiğini vurguladı. Bu çerçevede, verimsiz tüketim harcamalarının sınırlandırılması, dolaylı vergilerden doğrudan vergilere geçişi içeren kapsamlı bir vergi reformunun hayata geçirilmesi, kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin güçlendirilmesi ve bütçe dışı koşullu yükümlülüklerin şeffaf biçimde raporlanması gerektiği ifade edildi. Notta ayrıca, para politikasındaki enflasyon hedefiyle uyumlu çalışacak mali kural bazlı bir izleme ve değerlendirme çerçevesinin oluşturulmasının gerekliliğine dikkat çekildi.