Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği (AB) ve Avro Bölgesi'nin mart ayı işsizlik verilerini açıkladı.

Buna göre, AB'de şubatta yüzde 6 olan mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı, martta değişmedi.

Avro Bölgesi'nde ise şubatta yüzde 6,3 olan işsizlik, martta yüzde 6,2'ye geriledi.

İşsizlik oranı, 2025'in mart ayında Avro Bölgesi'nde yüzde 6,3, AB'de ise yüzde 6 olarak ölçülmüştü.

Martta işsizlik oranı, Finlandiya'da yüzde 10,4, İspanya'da 10,3, Yunanistan'da 9, İsveç'te 8,7 ve Fransa'da yüzde 7,7 oldu.

AB'de işsiz sayısı martta 13 milyon 226 bin olarak hesaplanırken bu kişilerin 10 milyon 984 bini Avro Bölgesi'nde yer aldı.

Martta 25 yaş altı genç işsiz sayısı AB'de 2 milyon 978 bin, Avro Bölgesi'nde 2 milyon 354 bin olarak tespit edilirken genç işsizlik oranı AB'de yüzde 15,4, Avro Bölgesi'nde ise 14,9 olarak kaydedildi.

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avro Bölgesi'nin nisan ayına ilişkin enflasyon öncü verilerini açıkladı.

Buna göre, Avro Bölgesi'nde martta yüzde 2,6 olan yıllık enflasyon, nisanda yüzde 3'e yükseldi. Enflasyon, nisanda aylık bazda ise yüzde 1 oldu.

Piyasa beklentisi, enflasyonun nisan yıllık bazda yüzde 3 olacağı yönündeydi.

Avro Bölgesi'nde nisan ayında çekirdek enflasyon yıllık bazda yüzde 2,2, aylık bazda yüzde 0,9 seviyesinde belirlendi.

Avro Bölgesi'nde nisanda enflasyonun ana bileşenlerine bakıldığında, en yüksek yıllık fiyat artışı yüzde 10,9 ile enerji ürünlerinde gerçekleşti. Bunu, yüzde 3 ile hizmetler, yüzde 2,5 ile gıda, alkol ve tütün ürünleri, yüzde 0,8 ile enerji dışı sanayi ürünleri takip etti.

Enflasyon nisanda geçen yılın aynı ayına göre, Almanya'da yüzde 2,9, Fransa'da 2,5, İtalya'da 2,9 ve İspanya'da yüzde 3,5 seviyesinde ölçüldü.

Öte yandan, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) Avro Bölgesi enflasyon hedefi yüzde 2 seviyesinde bulunuyor.

TÜRK-İŞ (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) 'Açlık ve yoksulluk sınırı' araştırması yayınlandı.

TÜRK-İŞ Konfederasyonu tarafından, çalışanların geçim koşullarını ortaya koymak ve temel ihtiyaç maddelerindeki fiyat değişikliğinin aile bütçesine yansımalarını belirlemek amacıyla her ay, düzenli olarak yapılan bu araştırmanın 2026 Nisan ayı sonucuna göre;

Ankara'da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapılması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 34.586,86 TL'ye,
Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 112.660,80 TL'ye
Bekâr bir çalışanın 'yaşama maliyeti' de aylık 44.802,03 TL 'ye yükseldi.
TÜRK-İŞ'e göre 'mutfak enflasyonu' verilerindeki değişim Nisan 2026 itibariyle şu şekilde gerçekleşmiştir:

Ankara'da yaşayan dört kişilik bir ailenin 'gıda için' yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre yüzde 5,47 oranında gerçekleşti.
On iki aylık değişim oranı yüzde 43,90 oldu.
Yıllık ortalama artış ise yüzde 40,00 olarak gerçekleşti.
Dört aylık artış oranı ise yüzde 14,74 oranında oldu.

BDDK'nin 'Bankalarca Kamuya Açıklanacak Finansal Tablolar ile Bunlara İlişkin Açıklama ve Dipnotlar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'i Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Buna göre, bankaların finansal tablolarında konsolide bilançonun yükümlülükler bölümünde yer alan 'Müstakrizlerin Fonları' kalemi 'Kredi Müşterilerinin Fonları' olarak değiştirildi.

Ayrıca, Katılım Bankalarınca Uygulanacak Tekdüzen Hesap Planı ve İzahnamesi'nde yapılan değişikliklerin muhasebe açıklamaları ve dipnotlara yansıtılmasını teminen, katılım fonlarının vade yapısına ilişkin bilgi tablolarına Katılma Hesapları Yatırım Vekaleti Havuzları (TP, YP ve Kıymetli Maden YP) satırları eklendi.

Tebliğ metni ve eklerinde yer alan 'bin' ibareleri 'milyon' olarak güncellendi.

TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

Turizm geliri geçen yılın aynı çeyreğine göre %4,2 arttı

Turizm geliri Ocak, Şubat ve Mart aylarından oluşan I. çeyrekte bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %4,2 artarak 9 milyar 896 milyon 456 bin dolar oldu. Ziyaretçilerden elde edilen turizm geliri 9 milyar 694 milyon 574 bin dolar, transfer yolculardan elde edilen turizm geliri ise 201 milyon 883 bin dolar oldu. Ziyaretçilerin turizm gelirinin %25,6'sını ülkemizi ziyaret eden yurt dışı ikametli vatandaşlar oluşturdu.

Ziyaretçiler, seyahatlerini kişisel veya paket tur ile organize etmektedirler. Bu çeyrekte ziyaretçiler tarafından yapılan harcamaların 8 milyar 469 milyon 691 bin dolarını kişisel harcamalar, 1 milyar 224 milyon 883 bin dolarını ise paket tur harcamaları oluşturdu.

Ziyaretçi sayısı geçen yılın aynı çeyreğine göre %1,5 arttı

Ülkemizden çıkış yapan ziyaretçi sayısı 2026 yılı I. çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %1,5 artarak 9 milyon 258 bin 129 kişi oldu. Ziyaretçilerin %25,7'sini 2 milyon 376 bin 343 kişi ile yurt dışında ikamet eden vatandaşlar oluşturdu.

Bu çeyrekte ülkemizde geceleme yapan ziyaretçilerin gecelik ortalama harcaması 102 dolar oldu. Yurt dışında ikamet eden vatandaşların gecelik ortalama harcaması ise 72 dolar oldu.
Bu çeyrekte ziyaretçilerden elde edilen turizm geliri içindeki yeme içme harcamalarının payı %27, uluslararası ulaştırma harcamalarının payı %15,8, konaklama harcamalarının payı ise %13 oldu. Bir önceki yılın aynı çeyreğine göre konaklama harcamaları %21,2, sağlık harcamaları %18,4, yeme içme harcamaları ise %13,7 arttı.

Ziyaretçiler %55,3 ile en çok 'gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler' amacıyla geldi

İkinci sırada %26,8 ile 'akraba ve arkadaş ziyareti', üçüncü sırada ise %8,2 ile 'alışveriş' yer aldı. Yurt dışı ikametli vatandaşlar ise ülkemize %66,7 ile en çok 'akraba ve arkadaş ziyareti' amacıyla geldi.
Yurt dışını ziyaret eden vatandaşlar geçen yılın aynı çeyreğine göre %13,1 arttı

Bu çeyrekte yurt dışını ziyaret eden vatandaş sayısı bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %13,1 artarak 2 milyon 936 bin 279 kişi oldu. Bunların kişi başı ortalama harcaması 758 dolar olarak gerçekleşti.

Kuruluştan yapılan basın açıklaması aşağıda bulunuyor:

TEPAV'ın Kamu Maliyesi Değerlendirme Notu'na göre, 2026'nın ilk çeyreğinde bütçe göstergelerinde görülen toparlanma büyük ölçüde geçici unsurlardan kaynaklandı. Notta, maliye politikasının enflasyonla mücadeleyi destekleyecek şekilde yeniden kurgulanması gerektiği vurgulandı.

Notta merkezi yönetim bütçesi ve Hazine borç dinamikleri analiz edilirken, mevcut iyileşmenin sürdürülebilirliği ve maliye politikasının yönüne ilişkin değerlendirmelere yer verildi.

Manşet rakamlar güçlü, ancak kalıcı iyileşme yok

Değerlendirme notuna göre, 2026 yılının ilk üç ayında merkezi yönetim bütçe açığı 711 milyar TL'den 420 milyar TL'ye gerilerken, faiz dışı denge 208 milyar TL fazla verdi. Ancak TEPAV, bu iyileşmenin ağırlıklı olarak kurumlar vergisi tahsilatının öne çekilmesi ve sermaye giderlerindeki kısıtlamalardan kaynaklandığına dikkat çekti. Notta, güçlü görünen bütçe performansına rağmen bu gelişmelerin enflasyon ve risk göstergeleri üzerindeki olumlu etkisinin sınırlı kaldığı vurgulandı.

Hazine daha hazırlıklı, ancak riskler artıyor

TEPAV değerlendirmesinde, Hazine'nin 2026 yılının ilk çeyreğinde İran savaşının yarattığı kriz koşullarına 2025'e kıyasla daha hazırlıklı girdiği belirtildi. Şubat sonuna kadar yıllık dış tahvil ihraç hedefinin yaklaşık yarısının tamamlanması ve Mart ayına 1 trilyon TL'nin üzerinde kasa bakiyesiyle girilmesi önemli bir tampon olarak değerlendirildi. Bununla birlikte, faiz ödemelerindeki hızlı artış ve önümüzdeki dönemde yoğunlaşması beklenen borç servisi takviminin bütçe yönetimi üzerindeki baskıyı artırabileceğine dikkat çekildi.

Koşullu yükümlülükler görünürlüğünü koruyor

Notta, merkezi yönetim borç stokunun GSYH'ye oranının uluslararası karşılaştırmalarda görece düşük seviyelerde kaldığına işaret edilirken, borç portföyünün yalnızca yüzde 33'ünün TL ve sabit faizli olmasının kırılganlığı artırdığı belirtildi. Döviz kuru, altın, faiz ve enflasyon şoklarına karşı hassasiyetin sürdüğüne dikkat çekilen değerlendirmede; Türkiye Varlık Fonu borçları, kamu-özel iş birliği (KÖİ) projelerinden doğan yükümlülükler, SGK açıkları, KİT'ler ve Hazine destekli kredi programlarının konsolide biçimde raporlanmamasının mali risklerin gerçek boyutunun tam olarak görülmesini engellediği ifade edildi.

'Maliye politikası üretken alanlara yönelmeli'

TEPAV, maliye politikasının temel işlevinin harcamaları kısmaktan ziyade kaynakları enflasyon yaratmayan üretken alanlara yönlendirmek olması gerektiğini vurguladı. Bu çerçevede, verimsiz tüketim harcamalarının sınırlandırılması, dolaylı vergilerden doğrudan vergilere geçişi içeren kapsamlı bir vergi reformunun hayata geçirilmesi, kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin güçlendirilmesi ve bütçe dışı koşullu yükümlülüklerin şeffaf biçimde raporlanması gerektiği ifade edildi. Notta ayrıca, para politikasındaki enflasyon hedefiyle uyumlu çalışacak mali kural bazlı bir izleme ve değerlendirme çerçevesinin oluşturulmasının gerekliliğine dikkat çekildi.

Dün yatay seyreden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 45,1010'dan tamamladı.

Dolar/TL, saat 10.00 itibarıyla yüzde 0,2 artışla 45,1850'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,2 yükselişle 52,7830'dan, sterlin/TL ise önceki kapanışın yüzde 0,1 altında 60,9360'tan satılıyor.

Dolar endeksi, yüzde 0,2 artışla 98,9 seviyesinde seyrediyor. ABD Merkez Bankası (Fed) dün, tahminler dahilinde politika faizini yüzde 3,50 ila yüzde 3,75 aralığında sabit bıraktı.

ABD-İran hattından gelen sıcak gelişmelerin etkisiyle artan petrol fiyatları, Fed'in faiz kararı ve Fed Başkanı Jerome Powell'ın sözle yönlendirmeleri varlık fiyatlarının seyri üzerinde etkili oluyor.

Karar sonrası yaptığı açıklamalarda Orta Doğu kaynaklı belirsizliklerin arttığını vurgulayan Powell, yükselen enerji fiyatlarının kısa vadede enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı yaratacağını belirtti.

Fed'in söz konusu kararı 8'e karşı 4 oyla alması Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) içindeki görüş ayrılıklarının keskinleştiğine işaret etti. Komite üyeleri arasında 4 karşı oy en son Ekim 1992'de kullanılmıştı. Ayrıca Powell, 15 Mayıs sonrasında da Fed Yönetim Kurulu üyesi olarak görevine devam edeceğini de açıkladı.

Söz konusu gelişmelerin ardından para piyasalarında Fed'in faiz indirimine ilişkin beklentiler zayıflarken bankanın olası 'şahin' adımlarına dair tahminler yeniden fiyatlamalara dahil oldu.

Fed'e ilişkin gevşeme beklentilerinin iyiden iyiye zayıflaması tahvil piyasalarında satış baskısı oluşturdu. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün 8 baz puan yükselişle Temmuz 2025'ten bu yana en yüksek seviye olan yüzde 4,43'e çıktı.

Analistler, bugün yurt içinde TCMB'nin PPK toplantı özeti, dış ticaret dengesi ile haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD'de kişisel tüketim harcamaları, büyüme, Avro Bölgesi'nde enflasyon ve büyüme başta olmak üzere yoğun veri takip edileceğini belirtti.

TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

Hizmet Üretici Fiyat Endeksi (H-ÜFE) yıllık %35,94 arttı, aylık %4,06 arttı

H-ÜFE 2026 yılı Mart ayında bir önceki aya göre %4,06 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %14,47 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %35,94 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %35,63 artış gösterdi.

H-ÜFE ulaştırma ve depolama hizmetlerinde yıllık %38,26 arttı

Bir önceki yılın aynı ayına göre, ulaştırma ve depolama hizmetlerinde %38,26 artış, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde %32,31 artış, bilgi ve iletişim hizmetlerinde %32,54 artış, gayrimenkul hizmetlerinde %40,30 artış, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde %36,52 artış, idari ve destek hizmetlerde %34,36 artış gerçekleşti.

H-ÜFE ulaştırma ve depolama hizmetlerinde aylık %7,01 arttı

Bir önceki aya göre, ulaştırma ve depolama hizmetlerinde %7,01 artış, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde %1,78 artış, bilgi ve iletişim hizmetlerinde %1,86 artış, gayrimenkul hizmetlerinde %4,19 artış, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde %0,92 artış, idari ve destek hizmetlerde %3,96 artış gerçekleşti.

TÜİK'in konuya ilişkin haber bulteni aşağıda bulunuyor:

Mart ayında genel ticaret sistemine göre ihracat %6,4 azaldı, ithalat %8,2 arttı

Türkiye İstatistik Kurumu ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle genel ticaret sistemi kapsamında üretilen geçici dış ticaret verilerine göre; ihracat 2026 yılı Mart ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre %6,4 azalarak 21 milyar 899 milyon dolar, ithalat %8,2 artarak 33 milyar 120 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Ocak-Mart döneminde ihracat %3,2 azaldı, ithalat %4,7 arttı

Genel ticaret sistemine göre ihracat 2026 yılı Ocak-Mart döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %3,2 azalarak 63 milyar 227 milyon dolar, ithalat %4,7 artarak 91 milyar 895 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Mart ayında enerji ürünleri ve altın hariç ihracat %5,5 azaldı, ithalat %11,2 arttı

Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ihracat, 2026 Mart ayında %5,5 azalarak 21 milyar 492 milyon dolardan, 20 milyar 304 milyon dolara geriledi.

Mart ayında enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ithalat %11,2 artarak 23 milyar 144 milyon dolardan, 25 milyar 738 milyon dolara yükseldi.

Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç dış ticaret açığı Mart ayında 5 milyar 435 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret hacmi %3,2 artarak 46 milyar 42 milyon dolar olarak gerçekleşti. Söz konusu ayda enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı %78,9 oldu.

Dış ticaret açığı Mart ayında %56,0 arttı

Mart ayında dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre %56,0 artarak 7 milyar 195 milyon dolardan, 11 milyar 221 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2025 Mart ayında %76,5 iken, 2026 Mart ayında %66,1'e geriledi.

Dış ticaret açığı Ocak-Mart döneminde %27,5 arttı

Ocak-Mart döneminde dış ticaret açığı %27,5 artarak 22 milyar 486 milyon dolardan, 28 milyar 667 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2025 Ocak-Mart döneminde %74,4 iken, 2026 yılının aynı döneminde %68,8'e geriledi.

Mart ayında imalat sanayinin toplam ihracattaki payı %93,7 oldu

Ekonomik faaliyetlere göre ihracatta, 2026 Mart ayında imalat sanayinin payı %93,7, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı %3,7, madencilik ve taşocakçılığı sektörünün payı %1,9 oldu.

Ocak-Mart döneminde ekonomik faaliyetlere göre ihracatta imalat sanayinin payı %93,4, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı %4,2, madencilik ve taşocakçılığı sektörünün payı %1,7 oldu.

Mart ayında ara mallarının toplam ithalattaki payı %70,0 oldu

Geniş ekonomik gruplar sınıflamasına göre ithalatta, 2026 Mart ayında ara mallarının payı %70,0, sermaye mallarının payı %14,6 ve tüketim mallarının payı %14,9 oldu.

İthalatta, 2026 Ocak-Mart döneminde ara mallarının payı %71,4, sermaye mallarının payı %14,1 ve tüketim mallarının payı %14,0 oldu.

Mart ayında en fazla ihracat yapılan ülke Almanya oldu

Mart ayında ihracatta ilk sırayı Almanya aldı. Almanya'ya yapılan ihracat 1 milyar 820 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 1 milyar 419 milyon dolar ile Birleşik Krallık, 1 milyar 378 milyon dolar ile ABD, 1 milyar 217 milyon dolar ile İtalya, 996 milyon dolar ile Fransa takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın %31,2'sini oluşturdu.

Ocak-Mart döneminde ihracatta ilk sırayı Almanya aldı. Almanya'ya yapılan ihracat 5 milyar 452 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 3 milyar 944 milyon dolar ile Birleşik Krallık, 3 milyar 830 milyon dolar ile ABD, 3 milyar 374 milyon dolar ile İtalya ve 2 milyar 706 milyon dolar ile Fransa takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın %30,5'ini oluşturdu.

İthalatta ilk sırayı Çin aldı

İthalatta Çin ilk sırayı aldı. Mart ayında Çin'den yapılan ithalat 4 milyar 759 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 3 milyar 511 milyon dolar ile Rusya Federasyonu, 2 milyar 538 milyon dolar ile Almanya, 1 milyar 620 milyon dolar ile İsviçre, 1 milyar 516 milyon dolar ile ABD izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın %42,1'ini oluşturdu.

Ocak-Mart döneminde ithalatta ilk sırayı Çin aldı. Çin'den yapılan ithalat 13 milyar 167 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 9 milyar 87 milyon dolar ile Rusya Federasyonu, 6 milyar 619 milyon dolar ile Almanya, 4 milyar 680 milyon dolar ile ABD, 4 milyar 579 milyon dolar ile İsviçre izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın %41,5'ini oluşturdu.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ihracat %2,0 azaldı

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre; 2026 Mart ayında bir önceki aya göre ihracat %2,0 azaldı, ithalat %2,3 arttı. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise; 2026 yılı Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre ihracat %6,8 azaldı, ithalat %6,6 arttı.

Yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatı içindeki payı %3,5 oldu

Teknoloji yoğunluğuna göre dış ticaret verileri, ISIC Rev.4 sınıflaması içinde yer alan imalat sanayi ürünlerini kapsamaktadır. Mart ayında ISIC Rev.4'e göre imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı %93,7'dir. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ihracatı içindeki payı %3,5'tir. Ocak-Mart döneminde ISIC Rev.4'e göre imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı %93,4'tür. Ocak-Mart döneminde yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ihracatı içindeki payı %3,4'tür.

Mart ayında imalat sanayi ürünlerinin toplam ithalattaki payı %80,2'dir. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ithalatı içindeki payı %12,1'dir. Ocak-Mart döneminde imalat sanayi ürünlerinin toplam ithalattaki payı %79,8'dir. Ocak-Mart döneminde yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ithalatı içindeki payı %12,1'dir.

Özel ticaret sistemine göre ihracat 2026 yılı Mart ayında 20 milyar 33 milyon dolar oldu

Özel ticaret sistemine göre, 2026 yılı Mart ayında, ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre %6,1 azalarak 20 milyar 33 milyon dolar, ithalat %5,6 artarak 30 milyar 832 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Mart ayında dış ticaret açığı %37,6 artarak 7 milyar 850 milyon dolardan, 10 milyar 799 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2025 Mart ayında %73,1 iken, 2026 Mart ayında %65,0'a geriledi.

İhracat 2026 yılı Ocak-Mart döneminde 57 milyar 992 milyon dolar oldu

Özel ticaret sistemine göre ihracat, 2026 yılı Ocak-Mart döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre %2,4 azalarak 57 milyar 992 milyon dolar, ithalat %5,0 artarak 86 milyar 957 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Ocak-Mart döneminde dış ticaret açığı %23,7 artarak 23 milyar 412 milyon dolardan, 28 milyar 965 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2025 Ocak-Mart döneminde %71,7 iken, 2026 yılının aynı döneminde %66,7'ye geriledi.

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Satınalma Müdürleri Bileşik Endeksi (SAMEKS), nisanda geçen aya göre 1,8 puan azalarak 47,2 seviyesine geriledi.

MÜSİAD tarafından hazırlanan SAMEKS'in nisan ayı sonuçları açıklandı. Buna göre, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış SAMEKS Bileşik Endeksi, nisanda geçen aya göre 1,8 puan azalarak 47,2 olarak gerçekleşti.

Bu dönemde Hizmet Sektörü SAMEKS Endeksi aylık bazda 0,1 puan artarak 49'a yükseldi. Sanayi Sektörü SAMEKS Endeksi ise 5,1 puan azalarak 45,2 seviyesine geriledi.

Hizmet sektöründe iş hacmi ve girdi alımları Bileşik Endeksin genel seyrine sınırlı pozitif katkı sağlarken sanayi sektöründe ise girdi alımları endekse pozitif katkı yaptı. Bu gelişmeler, ekonomik aktivitede genel daralma eğiliminin sürdüğüne işaret etti.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış SAMEKS Bileşik Endeksi'nin nisanda 47,2 puanla eşik değerin altında gerçekleşmesi, ekonomik aktivitenin düşük tempolu bir seyir izlediğini ve iş dünyasında faaliyet ivmesinin durağan bir görünüm sergilediğini gösterdi.

- Çeyrek altın 10 bin 928 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 621 liradan satılıyor

Gram altın, güne yükselişle başlamasının ardından 6 bin 643 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki azalışa paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 1,1 değer kaybıyla 6 bin 584 liradan tamamladı.

Güne yükselişle başlayan gram altın, saat 09.45 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,8 artışla 6 bin 643 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 928 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 621 liradan satılıyor.

Altının onsu, önceki kapanışının yüzde 0,7 üstünde 4 bin 574 dolardan işlem görüyor. ABD Merkez Bankasının (Fed) dün politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tuttu.

Fed'in dünkü faiz kararında üyeler arasında düşük faiz oranlarına yönelik muhalefetin artması, Orta Doğu'da gerginliklerin devam etmesi ve petrol fiyatlarındaki sert yükselişlere karşın altın fiyatlarında bugün yükseliş eğilimi öne çıkıyor.

Analistler, bugün yurt içinde dış ticaret dengesi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Para Politikası Kurulu toplantı özeti ile haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de kişisel tüketim harcamaları ile büyüme, Avro Bölgesi'nde enflasyon ve büyüme başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini söyledi.

Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 114,13 dolardan işlem görüyor.

Dün 113,81 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 110,44 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.31 itibarıyla kapanışa göre yüzde 3,34 artarak 114,13 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 110,20 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki yükselişte, ABD ile İran'dan gelen karşılıklı sert açıklamaların bölgedeki gerilimin süreceği ve küresel petrol arzındaki daralmanın devam edeceği yönündeki beklentileri güçlendirmesi etkili oluyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer programıyla ilgili ABD'nin endişelerinin giderildiği bir anlaşma kabul edilene kadar bu ülkeye yönelik deniz ablukasını devam ettireceğini belirtti.

Amerikan Axios haber platformuna telefonla röportaj veren ABD Başkanı Trump, İran'ın kendilerine yaptığı 'önce Hürmüz Boğazı'nın açılması, nükleer anlaşmanın sonraya bırakılması' yönündeki son öneriyi kabul etmediklerini bildirdi.

İran limanlarına yönelik deniz ablukasının süreceği mesajını veren Trump, 'İranlılar anlaşmak istiyorlar. Ablukayı sürdürmemi istemiyorlar. Ben (ablukayı kaldırmak) istemiyorum çünkü onların nükleer silaha sahip olmasını istemiyorum.' ifadesini kullandı.

ABD ile İran arasında 8 Nisan'da varılan ateşkes anlaşması sonrasında Pakistan ara buluculuğunda yapılan görüşmelerden sonuç çıkmayınca Trump, 13 Nisan'da İran'a 'deniz ablukası' uygulama kararı almış ve Hürmüz Boğazı'na giriş yapan ve çıkan İran bağlantılı gemilere müdahale etmeye başlamıştı.

İran devlet televizyonu Press TV'ye konuşan ismi açıklanmayan üst düzey bir güvenlik yetkilisi ise İran ordusunun ABD'nin deniz ablukasına yakında 'emsalsiz bir eylemle' karşılık verileceğini açıkladı.

Brent petrolde teknik olarak 119,69 doların direnç, 98,67 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.​​​​

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,13 değer kaybederek 14.311,19 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 27,16 puan ve yüzde 0,19 azalışa 14.284,04 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,66, holding endeksi yüzde 0,72 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 0,95 ile finansal kiralama faktoring, en çok gerileyen yüzde 1,12 ile ulaştırma oldu.

ABD Merkez Bankası (Fed) dün politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tuttu.

Fed'in faiz kararında üyeler arasında düşük faiz oranlarına yönelik muhalefetin artması, Orta Doğu'da gerginliklerin devam etmesi ve petrol fiyatlarındaki sert yükselişlerle küresel piyasalarda satış ağırlıklı bir seyir izleniyor.

ABD ile İran arasındaki müzakerelerde çıkmaza girilirken, ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer programıyla ilgili ABD'nin endişelerinin giderildiği bir anlaşma kabul edilene kadar ülkeye yönelik deniz ablukasını devam ettireceğini açıkladı.

Petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalması, piyasa açısından yalnızca enerji maliyetleri üzerinden değil, enflasyon beklentileri, tahvil faizleri ve merkez bankalarının faiz indirim patikası üzerinden de risk oluşturuyor.

Analistler, yurt içinde dış ticaret dengesi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Para Politikası Kurulu toplantı özeti ile haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de kişisel tüketim harcamaları, büyüme ve Avro Bölgesi'nde enflasyon ve büyüme başta olmak üzere yoğun veri gündemin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.100 puanın destek, 14.400 ve 14.500 puanın ise direnç konumunda olduğunu söyledi.

Küresel piyasalar, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin çıkmaza girmesi ve petrol fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle negatif bir seyir izlerken, yeni günde Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faiz kararları yatırımcıların odağında bulunuyor.

Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması ve ABD ile İran arasında henüz uzlaşıya varılamamasının etkisiyle petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artış pay piyasaları üzerinde baskı oluşturuyor. Bu durum geleceğe dönük olarak küresel ekonominin istikrarı ve sağlığını tehdit ediyor.

Yükselmeye devam eden enerji maliyetleri enflasyon ve büyüme açısından riskleri artırırken, merkez bankalarının temkinli duruşlarını sürdürmesi bekleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump, ABD basınına yaptığı açıklamada İran'ın nükleer programıyla ilgili ABD'nin endişelerinin giderildiği bir anlaşma kabul edilene kadar ülkeye yönelik deniz ablukasının süreceğini açıkladı.

- Fed politika faizini sabit bıraktı

Orta Doğu'daki gelişmelerin yanı sıra Fed'in dün açıkladığı para politikası kararı da piyasaların yönü üzerinde etkili oldu. Fed politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tuttu.

Bankanın açıklamasında, 'Orta Doğu'daki gelişmeler, ekonomik görünüme ilişkin belirsizliğin yüksek düzeyde seyretmesine katkıda bulunuyor.' ifadesi kullanıldı. Ayrıca Fed Başkanı Powell, görev süresi 15 Mayıs'ta sona erdikten sonra henüz belirli olmayan bir süre boyunca yönetim kurulu üyesi olarak görevine devam edeceğini duyurdu.

Öte yandan, dün ABD Senatosunun Bankacılık, Konut ve Kentsel İşler Komitesi, Başkan Trump'ın Fed başkanlığına aday gösterdiği Kevin Warsh'u onaylayarak süreci nihai oylama için Senato Genel Kurulu'na taşıdı.

- ABD'de bilanço sezonu yakından takip ediliyor

Kurumsal tarafta ABD'de yoğunlaşan bilanço sezonu da yatırımcıların odağında bulunuyor. Bugün Apple, finansal hizmet sağlayıcısı Mastercard, ilaç üreticisi Eli Lilly ve Merck'in ilk çeyrek finansal sonuçları takip edilecek.

Dün açıklanan bilançolara göre ABD'li teknoloji şirketlerinden Alphabet, Amazon, Meta ve Microsoft'un gelir ve karları, ocak-mart döneminde beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Alphabet'in yılın ilk çeyreğinde elde ettiği net karı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 81 artışla 62,6 milyar dolara ulaştı. Amazon'un net karı da yılın ilk çeyreğinde yüzde 77 artarak 30,3 milyar dolara çıktı.

Söz konusu dönemde Meta'nın net karı yüzde 61 artarak 26,8 milyar dolara, Microsoft'un net karı da yüzde 23 artışla 31,8 milyar dolara çıktı.

- ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,43'e çıktı

Söz konusu gelişmelerin etkisiyle ABD'de tahvil faizlerindeki yükseliş devam ediyor. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün 8 baz puan yükselişle Temmuz 2025'ten bu yana en yüksek seviye olan yüzde 4,43'e çıktı. Yeni günde ise ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay bir seyir izliyor.

Fed'in faiz kararının ardından dolar endeksi dün yüzde 0,2 artışla 98,8'den kapanırken, yeni günde de yükseliş eğiliminde hareket eden dolar endeksi yüzde 0,3 yükselişle 99,1 seviyelerinde dengelendi.

New York borsasında dün karışık bir seyir izlendi. Dow Jones endeksi yüzde 0,57 ve S&P 500 endeksi yüzde 0,04 değer kaybederken, Nasdaq endeksi yüzde 0,04 değer kazandı. ABD'de endeks vadeli kontratları güne hafif satıcılı seyirle başladı.

Altın tarafında ise merkez bankalarına ilişkin azalan gevşeme beklentileriyle dün satıcılı bir seyir öne çıktı. Altının ons fiyatı dün yüzde 1,2 düşüşle 4 bin 544 dolardan günü tamamlarken yeni günde yatay bir seyir izliyor.

Brent petrolün varil fiyatı da Orta Doğu kaynaklı risklerin devam etmesiyle dün yüzde 6,8 yükselişle 111,1 dolardan tamamladı. Şu sıralarda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,4 primle 112,6 dolardan işlem görüyor.

- Avrupa'da ECB ve BoE'nin politika faizini sabit tutması bekleniyor

Avrupa borsalarında dün negatif bir seyir izlendi. Yeni günde gözler ECB ve BoE para politikası kararına çevrildi. Para piyasalarında ECB'nin 3 temel politika faizini, BoE'nin de politika faizini sabit tutmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Öte yandan, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, üye ülkelerin Orta Doğu kaynaklı krizde ekonomilerini destekleyebilmesini sağlamak amacıyla geçici bir devlet yardımı çerçevesi kabul edildiğini açıkladı.

Söz konusu çerçeve, tarım, balıkçılık, ulaştırma ve enerji yoğun sektörlerde faaliyet gösteren şirketlere yönelik hedefli ve geçici destek mekanizması olarak uygulanacak.

Bu gelişmelerle dün Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,27, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,16, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,39 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,51 değer kaybetti.

- Asya borsaları negatif seyrediyor

Bölgede enerji arzına ilişkin endişeler piyasaları baskılamaya devam ederken, genele yayılan satıcılı seyir dikkati çekiyor.

Asya tarafında bugün açıklanan makroekonomik verilere göre Japonya'da mart ayına ilişkin perakende satışlar aylık yüzde 1,3, yıllık bazda 1,7 artarak beklentileri geride bıraktı. Söz konusu veri iç talepteki hareketliliğin arttığına işaret etti. Ülkede mart ayı sanayi üretimi ise aylık yüzde 0,5 azalırken beklentilerin altında gerçekleşti.

Çin tarafında ise nisan ayına ilişkin imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 50,3 ile tahminleri aşarak aktivitede genişlemeye işaret etti. Ülkede hizmet sektörü PMI ise 49,4 ile beklentilerin altında kaldı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,1, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,9, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 değer kaybetti.

- Yurt içinde TCMB'nin PPK toplantı özeti takip edilecek

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,13 değer kaybederek 14.311,19 puandan tamamladı. Yeni günde gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulunun (PPK) 22 Nisan'daki toplantısına ilişkin özete çevrildi.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,15 azalarak 16.440,00 puandan işlem gördü.

Analistler, bugün endeks ve pay vadeli kontratlarda vade sonu olduğunu hatırlatarak, yatırımcıların pozisyon taşıma ve kapatma işlemleri nedeniyle piyasalarda oynaklığın artabileceği uyarısında bulundu.

Dolar/TL, dünü 45,1010'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışının yüzde 0,2 üzerinde 45,1850 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde dış ticaret dengesi, TCMB'nin PPK toplantı özeti ile haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD'de kişisel tüketim harcamaları, büyüme ve Avro Bölgesi'nde enflasyon ve büyüme başta olmak üzere yoğun veri takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.100 puanın destek, 14.400 ve 14.500 puanın ise direnç konumunda olduğunu söyledi.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, mart ayı dış ticaret dengesi

10.55 Almanya, nisan ayı işsizlik oranı

11.00 Almanya, 1. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla

12.00 Avro Bölgesi, 1. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla

12.00 Avro Bölgesi, nisan ayı Tüketici Fiyat Endeksi

12.00 Avro Bölgesi, mart ayı işsizlik oranı

14.00 Türkiye, nisan ayı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu toplantı özeti

14.00 İngiltere, nisan ayı İngiltere Merkez Bankası faiz kararı

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

14.30 Türkiye, aylık para ve banka istatistikleri

15.15 Avro Bölgesi, nisan ayı Avrupa Merkez Bankası faiz kararı

15.30 ABD, 1. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla

15.30 ABD, 1. çeyrek PCE fiyat endeksi

15.30 ABD, mart ayı kişisel gelirler

15.30 ABD, mart ayı kişisel harcamalar

15.30 ABD, mart ayı PCE fiyat endeksi

15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

17.00 ABD, mart ayı öncü endeks

- Yurt dışına verilen mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, eğitim ve sağlık gibi hizmetlerden elde edilen kazançlara uygulanan yüzde 80'lik indirim, elde edilen gelirin tamamının Türkiye'ye getirilmesi şartıyla yüzde 100'e çıkarıldı
- Kurumlar vergisi mükelleflerinin, yurt dışı iştirak kazançlarında yüzde 50 olan asgari iştirak oranı yüzde 20'ye indirilirken, bu kazançlara uygulanan istisna oranı yüzde 80'e yükseltildi.
- Söz konusu düzenlemelerle kazançların Türkiye'ye getirilmesi teşvik edilerek, yatırımların ve Türkiye'nin döviz kazandırıcı faaliyetlerinin artırılması, hizmet ihracatının desteklenmesi amaçlanıyor

ANKARA (AA) - Bazı vergi istisnaları ve teşviklerinin kapsamı genişletilirken hizmet ihracatında kazanç indirimi hakkı yüzde 100'e çıkarıldı ve yurt dışı iştirak kazançlarına ilişkin istisna şartlarında önemli değişiklikler yapıldı.

Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de yayımlanarak 1 Ocak 2026'da başlayan vergilendirme dönemleri gelir ve kazançlarına uygulanmak üzere yürürlüğe girdi.

Hazine ve Maliye Bakanlığından edinilen bilgiye göre düzenleme kapsamında, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince yurt dışına verilen mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, eğitim ve sağlık gibi hizmetlerden elde edilen kazançlara uygulanan yüzde 80 oranındaki indirim, elde edilen gelirin tamamının Türkiye'ye getirilmesi şartıyla yüzde 100'e çıkarıldı.

Bu kapsamda, yüksek katma değerli hizmet ihracatının güçlü şekilde teşvik edilmesiyle küresel alanda daha büyük pazar payı elde edilmesi bekleniyor.

Ayrıca, bu teşvik, Türkiye'nin hizmet ihracatında çok daha güçlü bir konuma taşınması hedefine doğru önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

- Vergi avantajlarının kapsamı da genişletildi

Öte yandan, Cumhurbaşkanı Kararı ile yurt dışı iştiraklerden elde edilen kar paylarına yönelik vergi avantajlarının kapsamı da genişletildi.

7491 sayılı Kanun'da 2023 yılından itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere, kanuni ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan anonim ve limited şirket niteliğindeki yabancı kurumların sermayesine iştirak eden kurumların, bu iştiraklerinden elde ettikleri iştirak kazançları için istisna oranı, iştirak payını elinde tutan şirketin yurt dışı iştirakin ödenmiş sermayesinin en az yüzde 50'sine sahip olunması ve kazancın elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmiş olması şartıyla, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun ilgili maddesinde belirtilen diğer şartlar aranmaksızın iştirak kazancı istisnasının yüzde 50 oranında uygulanması düzenlenmişti.

Yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 2026 yılı kazançlarına uygulanmak üzere, kurumlar vergisi mükelleflerinin, yurt dışı iştirak kazançlarında yüzde 50 olan asgari iştirak oranı yüzde 20'ye indirilirken bu kazançlara uygulanan istisna oranı yüzde 80'e yükseltildi.

Mevcut uygulamada, gelir vergisi istisnasından yararlanabilmek için aranan en az yüzde 50 iştirak oranı yüzde 20'ye düşürülürken istisna oranı yüzde 50 olarak korunuyor.

Söz konusu düzenlemelerle, kazançların Türkiye'ye getirilmesi teşvik edilerek, yatırımların ve Türkiye'nin döviz kazandırıcı faaliyetlerinin artırılması, hizmet ihracatının desteklenmesi amaçlanıyor.

İş aramıyorsanız işgücüne dahil değilsiniz

İşsizlik oranı program döneminde belirgin biçimde azalmış görünüyor. 'Görünüyor' dedim; zira hakikat öyle değil. Bu sadece yanıltıcı bir görüntü. Biraz daha ayrıntılı bakınca (bu nedenle iki grafik ve dört göstergenin hareketleri var grafiklerde) neden yanıltıcı olduğu ortaya çıkıyor. Dikkat ederseniz, işgücüne katılma oranı başlangıç dönemine kıyasla daha düşük. İşgücü, işsiz olup iş arayanlarla çalışanların toplamından oluşuyor. İşsiz olmanıza rağmen iş aramıyorsanız işgücüne dahil değilsiniz.

Bunun farklı nedenleri olabilir. Bir nedeni önemli ve şu: İş bulma umudunu yitirmiş olabilirsiniz. Bu nedenle, bir de atıl işgücü oranına bakmak gerekiyor. Atıl işgücü, iş arayan işsizleri kapsadığı gibi, iş bulma ümidini yitirip iş aramayanları da kapsıyor. Ayrıca, 'çalışıyor (istihdam edilmiş) grubuna giren ama tam zamanlı çalışmayıp, tam zamanlı bir iş bulduğunda tam zamanlı çalışmaya istekliler de bu grupta. Dolayısıyla, işgücünün düştüğü bu dönemde zaten önemli bir gösterge olan atıl işgücü çok daha önemli bir gösterge haline dönüşüyor. Atıl işgücü oranı program döneminde yukarıya doğru bir eğilim göstermiş. Yılın ilk çeyreği ortalaması yüzde 30,4: Çok yüksek.

Çalışabilir yaştaki nüfusta istihdam oranı çok düşük

(Standart) işsizlik oranının yanıltıcı olabilmesinin bir nedeni daha var. Çalışabilir yaştaki nüfusun ne kadarının işsiz (ya da çalışır durumda) olduğunu göstermiyor. Sonuçta işgücü çok önemli bir üretim girdisi. 'Bir ülke bunu ne kadar kullanıyor' sorusuna yanıt veremiyor. Bu çerçevede, istihdam oranına bakmak yararlı oluyor. Zira o oran, çalışabilir yaştaki nüfusun ne kadarının istihdam edildiğini gösteriyor. Bu oran mevcut durumda oldukça düşük: Yüzde 48,3. Gerçi, çok daha düşük düzeylerde kaldığı yıl sayısı az değil. Ama bu gerçek şu sonucu değiştirmiyor: Önemli bir üretim girdisinin yarısını bile kullanamıyoruz. Bunun temel nedeni malum; kadınların önemli bir kısmı işgücüne katılmıyor. Yenilerde bir de yapay zeka kullanımı nedeniyle bu sorunun ağırlaşması mümkün. Neyse, o ayrı bir tartışma konusu.

Kıssadan hisse şu: Rasyonel dönüş kod adlı ekonomi programı, henüz enflasyonu yüzde 30'un altına düşüremediği gibi (zaten sağlıklı çalışmayan) işgücü piyasasını daha da bozdu.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Atıl işgücü oranı geçen yılın haziranından sonra bu yılın mart ayında da yüzde 31,5 olarak gerçekleşti.

İşsizliğin gerçek göstergesi bu; atıl işgücü oranı. İşte o yüzden işsizliği buz dağına benzetiyorum ya:

Görünür işsizlik oranı mart ayı itibarıyla yüzde 8,1 düzeyinde. Bu orana, çalışmakla birlikte daha iyi iş bulduğunda yeni işe geçmeyi düşünenler, çeşitli nedenlerle iş aramayanlar gibi gizli işsizler de eklendiğinde toplam oran yüzde 31,5'e ulaşıyor.

Yani görünen işsizlik ile gerçek işsizlik arasında 23,4 puanlık bir fark var. Ya da başka bir ifadeyle gerçek işsizlik oranı olan yüzde 31,5'in yalnızca dörtte birine denk düşen yüzde 8,1'ini görüyoruz.

Dörtte üçe karşılık gelen 23,4 puan suyun altındaki buz dağı gibi, görünmüyor. Ama bu kısım yalnızca görünmüyor; oysa orada duruyor.

Dolayısıyla acemi kaptanlar gibi suyun üstündeki buz dağına bakıp küçük sanarak yola öyle devam etmeye çalışmamak gerekiyor.

Hele hele suyun üstündeki işsizlik oranı bindeli hanelerde küçülünce gerçek oranı tümden göz ardı ederek sorunun nasıl da çözülmekte olduğuna ilişkin nutuklar!

Makas giderek açılıyor

Atıl işgücü oranının görünen işsizlik oranından yüksek olması gayet normal. Çalışmakla birlikte daha iyi koşullarda iş bulabildiği takdirde işini değiştirmek isteyenler, çeşitli nedenlerle iş aramayanlar her zaman vardır ve dolayısıyla atıl işgücü ile gerçek işsizlik oranı arasında makas hep var olacaktır.

Ama bu ölçüde olması normal değil.

Grafikte de somut olarak görüldüğü gibi 2014 yılından bu yana olan dönemde söz konusu iki oran arasındaki makas hiç bu kadar açılmamıştı.

2022'nin sonbahar aylarından bu yana olan üç buçuk yıllık dönem boyunca görünür işsizlik oranı genel olarak aşağı giderken, gerçek işsizliği gösteren atıl işgücü oranı tam tersi bir eğilimle arttı.

Atıl işgücünün artma eğiliminde olması üstünde çok önemle durulması gereken bir konu. Görünür işsizlik oranı ilk bakışta çok yüksek değil gibi, hele hele zaman zaman yaşanan inişler çok önemliymiş gibi lanse ediliyor ama o görünmeyen kısım yok mu; o sorun giderek büyüyor.

Görünen de çok düşük değil ki

İşsizlik oranı mart ayında yüzde 8,1 oldu ve bu oran görece düşükmüş gibi niteleniyor. Hele hele bir ay önceye göre ortaya çıkan 0,3 puanlık gerileme kimilerince çok önemseniyor.

Bir kere aylık inişlerin de, çıkışların da çok önemi yok. Önemli olan uzun dönemli seyrin ne yönde olduğu.

2019 ve 2020'de pandeminin de etkisiyle yüksek seyreden ve kimi aylarda yüzde 14'ü aşan işsizlik oranının şimdi yüzde 8'lere gerilemesi tabii ki kayda değer bir gelişmedir ve önemlidir. Ama bu oranın, işgücüne katılım oranının düşük olmasının etkisiyle bu düzeyde seyrettiği de gözardı edilmemelidir.

Kaldı ki atıl işgücünün artması görünür işsizlikteki gerilemeyi gölgeleyen bir unsurdur. Eğer atıl işgücünde aynı dönemde çok ciddi bir artış yaşanmasa 'Demek ki iş aramayanlarda ya da daha iyi koşullarda iş bulduğunda işini değiştirmek isteyenlerde bir artış yok, herkes çalışma koşullarından memnun' diyebilecektik. Oysa şimdi öyle bir durum yok.

Daha da artabilir

Savaş yalnızca Türkiye ekonomisinde değil, tüm ülkelerin ekonomilerinde dengeleri fena halde sarstı. Ve öyle anlaşılıyor ki bu savaş epeyce uzayacak. Daha da önemlisi savaş yarın tümüyle bitse bile etkileri aylar boyu hissedilecek.

Bir kere enerji fiyatları öyle birden bire eski düzeye inmeyecek.

Dünya ekonomilerinde daralan talep, bir anda savaş öncesindeki düzeye gelmeyecek.

Bütün bu etkenler işsizliğin daha da artması demek.

Dolayısıyla önümüzdeki dönemde görünür işsizlik oranının da, atıl işgücü oranının da daha yukarı çıkması beklenmeli.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Kapanışta Dow Jones endeksi 280 puan değer kaybetti ve yüzde 0,57 azalarak 48.861,81 puana indi.

S&P 500 endeksi yüzde 0,04 azalışla 7.135,95 puana gerilerken, Nasdaq endeksi yüzde 0,04 artışla 24.673,24 puana çıktı.

Orta Doğu'daki gerilime ilişkin haber akışı ve Fed'in para politikası kararları yatırımcıların odağında yer alırken, pay piyasalarında karışık bir seyir izlendi.

ABD ile İran arasındaki müzakerelerde çıkmaza girilirken, ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer programıyla ilgili ABD'nin endişelerinin giderildiği bir anlaşma kabul edilene kadar ülkeye yönelik deniz ablukasını devam ettireceğini açıkladı.

Amerikan Axios haber platformuna telefonla röportaj veren Trump, İran'ın kendilerine yaptığı 'önce Hürmüz Boğazı'nın açılması, nükleer anlaşmanın sonraya bırakılması' yönündeki son öneriyi kabul etmediklerini dile getirdi.

Beyaz Saray'da basın mensuplarının İran gündemine ilişkin sorularını da yanıtlayan Trump, 'Abluka dahice bir hamle ve yüzde 100 çalışıyor. Artık hiçbir askeri güçleri kalmadı. Teslim olmak zorundalar, yapacakları tek şey bu. 'Pes ediyoruz' demeleri yeterli.' dedi.

Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması enerji arzına yönelik riskleri yüksek tutmaya devam ederken, Brent petrolün vadeli varil fiyatı, TSİ 23.10 itibarıyla yüzde 7,6 artışla 119,8 dolara çıktı. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de yüzde 7,9 artarak 107,8 dolardan alıcı buldu.

Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra, Fed'in bugün açıkladığı para politikası kararı da yatırımcılar tarafından yakından takip edildi.

Fed politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutarken, söz konusu karar 4'e karşı 8 oyla alındı.

Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyeleri arasında bu düzeyde karşı oy içeren son karar Ekim 1992'de alınmıştı.

Fed'den yapılan açıklamada, Orta Doğu'daki gelişmelerin ekonomik görünüme ilişkin belirsizliğin yüksek düzeyde seyretmesine katkıda bulunduğu belirtildi.

Fed Başkanı olarak görev süresi 15 Mayıs'ta resmi olarak dolmadan önceki son para politikası toplantısına başkanlık eden Powell'ın açıklamaları da yakından izlendi.

Powell, enflasyonun yüksek seyrettiğini, bunun kısmen küresel enerji fiyatlarındaki son artışı yansıttığını dile getirdi.

Ekonomik görünümün son derece belirsiz olmaya devam ettiğini ve Orta Doğu'daki çatışmanın da bu belirsizliği daha da artırdığını belirten Powell, ekonomiye yönelik olası etkilerinin boyutu ve süresinin çatışmanın seyri gibi belirsizliğini koruduğuna işaret etti. Powell, 'Kısa vadede, yükselen enerji fiyatları genel olarak enflasyonu yukarı çekecek.' dedi.

Öte yandan başkanlık görevi sona erdikten sonra henüz belirli olmayan bir süre boyunca yönetim kurulu üyesi olarak görevine devam edeceğini açıklayan Powell, yönetim kurulu üyesi olarak düşük profilli bir tutum sergilemeyi planladığını ifade etti.

Makroekonomik veri tarafında da ABD'de dayanıklı mal siparişlerinin tutarı martta yüzde 0,8 ile beklentilerin üzerinde artış kaydetti.

Ülkede mal ticareti açığı, mart ayında bir önceki aya göre yüzde 5,3 artarak 87,9 milyar dolara ulaştı.

Kurumsal tarafta ise bilanço sezonu yoğunlaşırken, ABD'li teknoloji devlerinden Amazon, Meta, Microsoft ve Alphabet'in piyasa kapanışı sonrası açıklayacakları finansal sonuçları yatırımcılar tarafından yakından takip edilecek.

İşte görsellerde yer alan kararların özeti:

Sumaş Suni Tahta'da Esas Sözleşme Değişikliği ve Ayrılma Hakkı

Sumaş Suni Tahta ve Mobilya Sanayii AŞ'nin esas sözleşmesindeki 4, 6, 9, 18 ve 21'inci maddelerin değiştirilmesine ilişkin tadil metni onaylandı. Şirket tarafından yapılacak olan ve A grubu paylara imtiyaz öngören bu değişiklik nedeniyle, pay sahiplerine 296,31 TL fiyattan ayrılma hakkı tanındı. Söz konusu ayrılma hakkı bedellerinin Ayşe Ekşioğlu, Yakup Kaan Ekşioğlu ve Koray Ekşioğlu tarafından ödenmesine karar verildi.

Fon Tasfiyeleri ve Dönüşüm İşlemleri

Kurul, bazı yatırım fonlarının tasfiyesine ve emeklilik fonlarının dönüşümüne onay verdi:

• Tasfiye Edilenler: Allbatross Portföy'e ait Aslan Serbest Fon, İpek Hisse Senedi Serbest Fon ve Bahar Hisse Senedi Serbest Fon ile Piramit Portföy Yönetimi AŞ Gayrimenkul Şemsiye Fonu'nun tasfiye talepleri olumlu karşılandı.

• Dönüşüm İşlemleri: Allianz Yaşam ve Emeklilik AŞ'ye ait üç farklı emeklilik yatırım fonunun; Özel Sektör Borçlanma Araçları, Yapı Kredi Fon Sepeti ve Katılım Hisse Senedi fonlarına dönüştürülmesi kararlaştırıldı.

Yeni Portföy Yönetimi Şirketi ve Sermaye Artırımı

• Kuruluş: 500.000.000 TL kayıtlı sermaye tavanı içerisinde, 195.000.000 TL başlangıç sermayesi ile Tarım Kredi Portföy Yönetimi AŞ unvanlı bir portföy yönetim şirketinin kuruluşuna izin verildi.

• Sermaye Artırımı: Bulls Portföy Yönetimi AŞ'nin 50.000.000 TL olan sermayesinin 240.000.000 TL'ye artırılması talebi onaylandı.

Kitle Fonlaması Listesinden Çıkarma

Dinamik Yatırım Menkul Değerler AŞ, Kurul tarafından yetkilendirilen platformlar listesinden çıkarıldı. Şirketin kitle fonlaması faaliyetinde bulunmak üzere sahip olduğu yetki sona erdirildi.

Onay verilen işlemin detayları şöyle:

A1 Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. (A1YEN)

• Mevcut Sermaye: 55.000.000 TL
• Yeni Sermaye: 600.000.000 TL
• Bedelsiz Sermaye Artırımı: İç kaynaklardan 545.000.000 TL

A1 Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. (A1YEN), mevcut sermayesini bedelsiz sermaye artırımı kapsamında yüzde 990,91 oranında artırarak 600.000.000 TL'ye çıkaracak. Şirketin sadece iç kaynaklardan bedelsiz sermaye artırımı gerçekleştireceği bildirildi.

Sermaye artırımının bültende yer alan detayları ise şöyle: