Teknik Analiz Nedir?

Teknik analiz, geçmişteki fiyat hareketlerine göre gelecekteki fiyat hareketlerinin yönünü tespit etmeye çalışır. Bu analiz yönteminde doğru değerlendirmeye ulaşabilmek için belirli göstergeleri iyi takip etmek gerekir. Teknik analizde en çok kullanılan göstergelerin başında üssel hareketli ortalama, MACD, RSI, Stokastik, ve Stokastik RSI yer almaktadır.

Hisse fiyatının, 9, 21, 50 ve 200 günlük üssel hareketli ortalamalarının üzerinde olması hissenin, yükseliş hareketinde olduğunu gösterir ve sat sinyali vermemiş olmasının bir işaretidir. Aynı şekilde, MACD'sinin 0'ın üstünde olması da yukarı yönlü hareketin devamı şeklinde yorumlanabilir.

RSI göstergesinin 70'in altında ve Stokastik RSI'ın 70'in altında olması ise hisse fiyatının henüz aşırı alım bölgesinde olmamasını sağlar. Bu da aşırı alım sonrası tetiklenebilecek satış ihtimaline karşı bir önlem niteliği taşır. Stokastik göstergesinde 80-100 arası bölge aşırı alım, 0-20 arası bölge ise aşırı satım bölgesini gösterir. Hissenin 80 değerinin altında olması aşırı alım bölgesinde olmaması adına önemli bir göstergedir.

Üssel Hareketli Ortalama oranı nedir?

Bir finansal ürünün, belirlenen dönem içerisindeki fiyat hareketlerinin ortalaması alınarak, yakın dönemdeki fiyat hareketlerine daha fazla ağırlık verilerek hesaplanan hareketli ortalamadır. Ağırlıklandırma yapıldığından dolayı üssel hareketli ortalama daha az gecikmeli bir hareketli ortalama olarak sayılmaktadır.

Eğer üssel hareketli ortalama (EMA) giderek yükselen bir trende sahipse ve enstrümanın fiyatı EMA trend çizgisine yakın bir konumdaysa, bu durum genellikle alım sinyali olarak yorumlanır. Öte yandan, EMA düşen bir trende sahipse ve enstrümanın fiyatı EMA'nın üzerine çıkmışsa, bu durum genellikle satış sinyali olarak değerlendirilir.

MACD (Hareketli Ortalama Yakınsama/Diverjans) Nedir?

Teknik analizde fiyatın kısa dönemli eğilimiyle uzun dönemli eğilimi arasındaki ilişkiyi gösterir. Kısa vadeli (12 günlük) üssel ortalama ile uzun vadeli 26 günlük üssel ortalama arasındaki farkın alınmasıyla oluşturulmuştur.

Sıfır seviyesi göstergenin denge noktasıdır. MACD sıfır seviyesinin altında ve üstünde hareket eder. 12 günlük ortalamanın değeri 26 günlük ortalamanın değerinden yüksek olduğu zaman MACD sıfır seviyesinin üzerindedir. MACD sıfır seviyesinin üzerindeyken, kısa vadeli talep uzun vadeli talepten güçlüdür. Bu durum boğa piyasasını işaret eder. 12 günlük hareketli ortalamanın değeri 26 günlük hareketli ortalamanın değerinden düşük olduğunda MACD sıfır seviyesinin altındadır. MACD sıfır seviyesinin altındayken ayı piyasasını işaret eder.

RSI (Göreceli Güç Endeksi) Nedir?

RSI (Relative Strength Index), göreceli güç endeksi olarak bilinir ve finansal enstrümanların fiyat hareketlerini analiz etmek için kullanılan bir teknik analiz göstergesidir.

RSI göstergesinin yorumlanması, finansal enstrümanların fiyat hareketlerinin hızını ve büyüklüğünü değerlendirmek için kullanılır. RSI, 0 ile 100 arasında bir değer üretir ve bir takı temel yorumlamalarla kullanılır.

RSI değeri 70 veya daha yüksekse: Bu, finansal enstrümanın aşırı alım koşullarında olduğunu gösterebilir. Yüksek RSI, fiyatların artık yükselme eğiliminde olduğu ve bir düzeltme veya geri çekilme olasılığının arttığı anlamına gelir.

RSI değeri 30 veya daha düşükse: Bu, finansal enstrümanın aşırı satım koşullarında olduğunu gösterebilir. Düşük RSI, fiyatların artık düşme eğiliminde olduğu ve bir yükselişin gelebileceği anlamına gelir.

STO (Stokastik) Nedir?

Stokastik indikatörü belirli bir periyod içerisinde yüksek ve düşük değerlerin mevcut fiyata olan yakınlığını göstermektedir.

Stokastik indikatörü hacim ve fiyatı takip eden bir indikatör değildir. Bu indikatör fiyatın momentumunun veya hızını ölçmektedir. Temel teknik analiz kuralı olarak momentum fiyattan daha hızlı yön değiştirmektedir.

Stokastik indikatöründe oluşan boğa veya ayı piyasası dönüşleri daha kolay tespit edilebilmektedir. Trend dönüşlerinin yanı sıra aşırı alım veya aşırı satım seviyelerinin de tespit edilmesinde bu indikatör kullanılmaktadır.

Stokastik değerini ölçerken 2 değer bulunur.

%K = 100 x (Kapanış - Düşük 5) / (Yüksek 5 - Düşük 5

%D = %K 'nın 3 günlük basit hareketli ortalamasıdır.

80-100 arası bölge aşırı alım, 0-20 arası bölge ise aşırı satım bölgesidir. %K eğrisinin %D eğrisini aşağı yönlü kesmesi durumunda satış sinyali, yukarı yönlü kesmesi durumunda alış sinyali vermektedir.

STO RSI (Stokastik RSI Göstergesi) Nedir?

Stokastik RSI göstergesi (Stoch RSI) aslında bir göstergenin göstergesidir. Teknik analizde RSI göstergesi üzerinde stokastik bir hesaplama yapmak için kullanılır.

RSI fiyattan bir adım uzaktadır ve bu nedenle RSI'nın stokastik bir hesaplaması iki adım uzaklıktadır. Bu önemlidir, çünkü fiyattan birden fazla adım uzakta olan herhangi bir göstergede olduğu gibi, Stoch RSI'nın gerçek fiyat hareketinden kısa süreli bağlantıları kesilebilir.

Aşırı alım ve Aşırı satım koşulları geleneksel olarak RSI'dan farklıdır. RSI aşırı alım ve aşırı satım koşulları geleneksel olarak aşırı alım için 70 ve aşırı satım için 30'a ayarlanırken, Stoch RSI tipik olarak 80 aşırı alım bölgesine işaret ederken 20 ise aşırı satım bölgesine işaret eder.

Hacim, bir varlığın belirli süre içinde el değiştiren toplam miktarıdır. İşlem hacmi bir varlıkta oluşan likiditeyi ve katılımcı sayısını analiz etmek için kullanılır. Bir hissede hacmin yükselmesi fonların ilgisinin artmasına ve hisseye olan ilginin arttığına işaret olabilir. Hacmin düşmesi ise piyasa için teknik analizde belirsizliğin artmasına ve ilginin azaldığına bir işaret olabilir.

Özellikle teknik analizi kullanarak yatırım yapan yatırımcılar hacmin artışına göre bir trendin oluşumunu takip ederler. Eğer fiyatlar yükselirken hacim de artarsa yükselişin güçlü bir temele dayandığı ve trendin devam edebileceği düşünülür.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Para Politikası Kurulu'nun son toplantısında politika faizini beklentilere paralel biçimde %37 düzeyinde sabit bıraktı. BBVA Research'ün değerlendirmesine göre bu karar, piyasalara olumlu bir sürpriz yapma fırsatının bir kez daha kaçırıldığına işaret ediyor.

BBVA Research analistleri, rezervlerdeki toparlanmanın, risk primindeki gerilemenin ve yerleşiklerde görece düşük seyreden dolarizasyon eğiliminin yanı sıra ateşkes ihtimalinin Merkez Bankası'nı mevcut duruşunu korumaya yönlendirmiş olabileceğini değerlendiriyor.

Rapora göre bu tutum, aktivitedeki yavaşlamanın da eşlik ettiği mevcut ortamda büyüme yanlısı eğilimin belirli ölçüde ön plana çıktığına işaret ediyor. TCMB, mevcut önlemlerin yeterli olduğunu değerlendiriyor ve çatışmayla ilgili riskleri geçici olarak görüyor.

Analizin öne çıkan noktalar Rezervlerdeki toparlanma, risk primindeki düşüş ve düşük dolarizasyon eğilimi TCMB'yi sabit tutmaya yöneltti.

Enflasyon beklentilerinde belirgin bozulma yaşanıyor; ancak Merkez Bankası jeopolitik risklerin geçici olduğunu değerlendiriyor.

Dış denge kötüleşmeye devam ettiğinden rezervler ve döviz kuru üzerindeki baskı sürebilir.

Nisan enflasyonunun kötüleşmesi ve yıllık enflasyonun Temmuz'a kadar yüzde 32 civarında seyretmesi bekleniyor.

Artan risklere karşın büyüme yanlısı eğilim korunuyor; uygun koşullar oluştuğunda önleyici faiz indirimi gündeme gelebilir.

Fonlama faizinin Haziran ayından itibaren kademeli olarak normalleşmesi ve politika faizine yaklaşması bekleniyor.

Bu sürecin ardından Temmuz ayı itibarıyla sınırlı faiz indirimleri gündeme gelebilir.

Enerji fiyatlarına ilişkin mevcut ileri vadeli fiyatlar baz alındığında, yıl sonunda tüketici fiyat endeksinin %28,5 seviyesinde gerçekleşmesi ve politika faizinin en fazla %35 seviyesine gerilemesi öngörülüyor.

Komisyonun çalışma süresi, başkan, başkanvekili, sözcü ve katip seçimi tarihinden başlamak üzere 3 ay olacak.

Komisyon, gerektiğinde Ankara dışında da çalışabilecek.

Paylaşımda, görüşmelere ilişkin fotoğraflara da yer verildi.

Bakan Fidan, İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper ile de görüşmüş ve iki bakan, "Türkiye-Birleşik Krallık Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi"ne imza atmıştı.

Trump, Oval Ofis'te ABD'li, İsrailli ve Lübnanlı temsilcilerin hazır bulunduğu toplantıya işaret ederek "Toplantı çok iyi geçti. ABD, Lübnan'ın kendisini Hizbullah'tan korumasına yardımcı olmak için Lübnan ile işbirliği yapacak. İsrail ile Lübnan arasındaki ateşkes 3 hafta uzatılacak." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı ayrıca, yakın gelecekte İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ı Beyaz Saray'da ağırlamayı sabırsızlıkla beklediğini ifade etti.

Trump, 3 haftalık ilave ateşkes süreci içinde Avn ile Netanyahu'yu Beyaz Saray'da ağırlamayı istediğini ve bu görüşmenin "tarihi" bir öneme sahip olacağını vurguladı.

İsrail'in Hizbullah'tan gelecek olası saldırılara karşı kendini her zaman savunma hakkı olduğunu anlatan Trump, "İsrail, üzerine ateş açılırsa kendini savunmak zorunda kalacak ve bunu da yapacaktır. Bunu yapmak zorunda kalmasalar güzel olur ancak bir şey olursa kendilerini savunmak zorunda kalacaklar, bunu da dikkatli bir şekilde yapacaklardır." değerlendirmesini yaptı.

Öte yandan Trump, İran'ın Hizbullah'a olan desteğini kesmesi gerektiğini ifade ederek, İran'ın ABD ile anlaşabilmesi için bunun bir "zorunluluk" olduğunu vurguladı.

İsrail ordusu Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etti.

Lübnan hükümeti de bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyon 162 bini geçtiğini açıklamıştı.

Lübnan ve İsrail arasında varılan 10 günlük geçici ateşkes, 17 Nisan'da yürürlüğe girmişti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, söz konusu ateşkesi kabul ettiklerini ancak Lübnan'ın güneyinde işgal ettikleri bölgelerde kalmayı sürdüreceklerini ifade etmişti.

Ankete katılanların neredeyse tamamı, Avrupa Merkez Bankası'nın 30 Nisan'da mevduat faiz oranını yüzde 2'de sabit tutacağını, ancak çatışmanın ekonomik sonuçlarına dair daha iyi bir tablo sunan yeni tahminler doğrultusunda bir sonraki toplantıda faizi çeyrek puan artıracağını düşünüyor.

Haziran ayında faiz artırımı bekleyenlerin yarısı, 2027 sonuna kadar en az bir faiz indirimi de bekliyor. Medyan tahmin, mevduat faiz oranının aynı yılın Eylül ayında tekrar yüzde 2'ye döneceğini gösteriyor.

Mart ayında tüketici fiyatları yıllık bazda yüzde 2,6'ye çıkarak 2024 ortalarından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. AMB Başekonomisti Philip Lane ve diğerleri, yükselen petrol ve doğalgaz maliyetlerinin hane halklarının ve firmaların enflasyon beklentilerini anlamlı bir şekilde değiştirip değiştirmediğini belirlemek için bu ay yeterli bilgi alamayacaklarını söylüyor. Aynı zamanda, bu tür sinyalleri yakından takip ettiklerini ve gerekirse harekete geçeceklerini vurguluyor.

Piyasalar, Avrupa Merkez Bankası'nın önümüzdeki hafta faiz oranlarını değiştirmeyeceğine neredeyse tamamen ikna olmuş olsa da, bu yıl iki çeyrek puanlık faiz artırımı olasılığını hala fiyatlıyor. Ankete katılanların üçte birinden biraz fazlası bu görüşe katılıyor.

Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde geçen ay yaptığı açıklamada, AMB'nin enflasyonun aşırı yükselişini tamamen göz ardı edemeyeceğini belirtmişti.

Ankete katılan tüm ekonomistler, bir sonraki politika hamlesinin faiz artırımı olma olasılığının daha yüksek olduğunu söylerken on ekonomistten dokuzu beklentilerin istikrarsızlaştığına dair herhangi bir kanıt görmüyor.

Ekonomistlerin yaklaşık yüzde 73'ü ateşkesin kalıcı bir barış getireceğini düşünüyor. Bunların yarısı ise etkilerinin altı ay veya daha uzun süre hissedileceğini belirtiyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), nisan ayına ilişkin hizmet, perakende ticaret ve inşaat güven endekslerini açıkladı.

Buna göre, mevsim etkilerinden arındırılmış güven endeksi, nisanda aylık bazda hizmet sektöründe yüzde 3,1 azalarak 109,7, perakende ticaret sektöründe yüzde 1,8 gerileyerek 111,6 ve inşaat sektöründe yüzde 3,6 artarak 83,6 değerini aldı.

Hizmet sektöründe, nisanda bir önceki aya oranla son 3 aylık dönemde iş durumu yüzde 4,7, son 3 aylık dönemde hizmetlere olan talep yüzde 2,5 ve gelecek 3 aylık dönemde hizmetlere olan talep beklentisi yüzde 2 azaldı.

Perakende ticaret sektöründe, son 3 aylık dönemde iş hacmi-satışlar yüzde 2,5, mevcut mal stok seviyesi yüzde 1,1, gelecek 3 aylık dönemde iş hacmi-satışlar beklentisi yüzde 1,6 geriledi.

İnşaat sektöründe de alınan kayıtlı siparişlerin mevcut düzeyi yüzde 2,9, gelecek 3 aylık dönemde toplam çalışan sayısı beklentisi yüzde 4,3 yükseldi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 3 bin 103 hane halkı tarafından yanıtlanan nisan ayına ilişkin 'Hanehalkı Beklenti Anketi' verilerini yayımladı.

Buna göre, hane halkının 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi bir önceki aya göre 1,67 puan artarak yüzde 51,56 seviyesinde gerçekleşti. Hane halkının son bir yıl içinde fiyatlarının en çok arttığını değerlendirdiği ve gelecek 12 ay için fiyatlarının en çok artmasını beklediği ürün/hizmet grupları 'gıda' ile 'yakıt ve enerji' oldu.

Gıdayı, fiyatı en çok artan ürün grupları arasında değerlendiren katılımcıların payı bir önceki aya göre 0,2 puan artarak yüzde 40,7'ye çıktı.

Gelecek 12 ay sonunda konut fiyatlarındaki artış beklentisi bir önceki aya göre 0,18 puan artarak yüzde 35,23'e yükseldi. Gelecek 12 ay sonunda dolar kuru beklentisi geçen aya göre 0,03 lira azalarak 52,12 liraya gerildi.

Katılımcıların yatırım tercihleri değerlendirildiğinde, ilk sırada yer alan 'altın alırım' diyen katılımcıların oranı, geçen aya göre 6,4 puan azalarak yüzde 48,8 oldu. İkinci sırada yer alan 'ev/dükkan/arsa vb. alırım' diyen katılımcıların oranı da geçen aya göre 4,9 puan artarak yüzde 33,4'e çıktı.

Yıllık enflasyon beklentileri, nisanda piyasa katılımcıları, reel sektör ve hane halkı için yükseldi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Nisan 2026'ya ilişkin 'Sektörel Enflasyon Beklentileri' verilerini yayımladı.

Buna göre, nisanda 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentileri geçen aya göre, piyasa katılımcıları için 1,22 puan artarak yüzde 23,39 seviyesine, reel sektör için 0,8 puan artarak yüzde 33,70 seviyesine, hane halkı için 1,67 puan artarak yüzde 51,56 seviyesine çıktı.

Gelecek 12 aylık dönemde enflasyonun düşeceğini bekleyen hane halkı oranı geçen aya göre 0,57 puan azalarak yüzde 14,57 seviyesinde gerçekleşti.

Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 105,44 dolardan işlem görüyor.

Dün 107,40 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 105,07 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.20 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,3 artarak 105,44 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 95,85 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD ile İran arasında ateşkes konusunda ilerleme kaydedilememesi ve Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapalı kalması nedeniyle yükseliyor.

ABD Başkanı Donald Trump, donanmaya Hürmüz Boğazı'na mayın döşeyen her türlü teknenin vurulması talimatını verdiğini belirtti. ABD'nin boğazdaki mayınları temizlemeye devam ettiğinin altını çizen Trump, donanmaya bu faaliyetleri üç katına çıkarmalarını emrettiğini ifade etti.

İran Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsini Ejei, Trump'ın açıklamalarına tepki göstererek, ABD ordusunun Hürmüz Boğazı'na yaklaşmaya cesaret edemediğini belirtti.

Ejei, ABD'ye ait Peterson ve Murphy destroyerlerinin 12 Nisan'da Hürmüz Boğazı'ndan gizlice geçme girişiminin Devrim Muhafızları tarafından engellendiğini belirterek, 'Amerikalılar Hürmüz Boğazı'na yaklaşmaya cesaret edemiyor. Murphy ve Peterson adlı sözde çok gelişmiş iki muhriplerinin başına neler geldiğini gördüler.' ifadesini kullandı.

Öte yandan, ABD ordusu, Hint Okyanusu açıklarında seyreden, yaptırıma tabi tutulduğu ve İran'dan petrol taşıdığı ifade edilen M/T Majestic X isimli tankere el koyduğunu açıkladı.

'Yasa dışı ağları' çökertmek ve İran'a maddi destek sağlayan gemileri faaliyet gösterdikleri her yerde engellemek amacıyla küresel deniz denetimlerinin sürdürüleceği belirtilen açıklamada, uluslararası suların 'yaptırım uygulanan aktörler tarafından kalkan' olarak kullanılamayacağı ifade edildi.

ABD'nin deniz operasyonlarını genişletmesi ve İran'ın sert söylemleri arz güvenliğine ilişkin risk algısını artırırken, yaptırımlar kapsamında tankerlere el konulması gibi gelişmeler küresel petrol akışında ilave kesinti ihtimalini besliyor. Bu durum, fiyatların yukarı yönlü hareketlerini destekliyor.

Brent petrolde teknik olarak 106,32 doların direnç, 104,61 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.​​​​

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 45,0250 seviyesinden işlem görüyor.

Dün dar bir bantta hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 44,9833'ten tamamladı. Dolar/TL, saat 09.30 itibarıyla yüzde 0,1 artışla 45,0250'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,2 yükselişle 52,6220'den, sterlin/TL ise yüzde 0,1 artışla 60,6580'den satılıyor.

Dolar endeksi, önceki kapanışın hemen üstünde 98,3 seviyesinde seyrediyor.

ABD ile İran arasında tıkanan barış müzakereleri, Orta Doğu'daki gerginliğin kısa sürede azalacağına dair umutları azaltırken, dolar endeksi 3 haftanın ardından ilk haftalık yükselişine hazırlanıyor.

Mart ayında çatışmalara ilişkin endişelerin derinleşmesiyle yükselen dolar endeksi, bu ay gerginliklerin azalabileceğine yönelik umutlarla kazançlarını geri verdi.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi, Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksinin takip edileceğini belirtti.

- Çeyrek altın 11 bin 145 liradan, cumhuriyet altını 44 bin 510 liradan satılıyor

Gram altın, güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 777 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki düşüşe paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışının yüzde 0,8 altında 6 bin 789 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.20 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,2 azalışla 6 bin 777 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 145 liradan, cumhuriyet altını 44 bin 510 liradan satılıyor.

Altının onsu, önceki kapanışının yüzde 0,3 altında 4 bin 681 dolardan işlem görüyor.

ABD-İran barış görüşmelerinin çıkmaza girmesiyle birlikte petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalması ve bu durumun enflasyon ve faiz oranlarının uzun süre yüksek kalacağına ilişkin endişeleri artırması kıymetli madenler üzerinde baskı oluşturuyor.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi, Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirtti.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasında ateşkes konusunda ilerleme kaydedilememesi ve Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapalı kalması nedeniyle satış baskısı öne çıkıyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı'na ilişkin gündem sıcaklığını korumaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, donanmaya Hürmüz Boğazı'na mayın döşeyen her türlü teknenin vurulması talimatını verdiğini belirtti. ABD'nin boğazdaki mayınları temizlemeye devam ettiğinin altını çizen Trump, donanmaya bu faaliyetleri üç katına çıkarmalarını emrettiğini ifade etti.

Öte yandan İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, İran'a yeni saldırılar için ABD'den yeşil ışık beklediklerini söyledi. İran'ın başkenti Tahran'da hava savunma sistemlerinin aktif hale geldiğine ilişkin haberler de piyasalarda endişeleri artırdı.

ABD ile İran arasında gerginliğin azaltılmasına yönelik müzakerelerin yeniden başlatılması konusunda ilerleme kaydedilememesi ve Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapalı kalması nedeniyle petrol fiyatlarında yükselişler görülürken, borsalarda satış baskısı öne çıkıyor.

İran ile gerginliğin tırmanıp tırmanmayacağına ilişkin belirsizlikler, yatırımcıların temkinli davranmasına neden oluyor. Hürmüz Boğazı'na ilişkin risklerin devam etmesi durumunda petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalmaya devam etmesi ve bunun da küresel ekonomik büyüme üzerinde baskı oluşturabileceği tahmin ediliyor.

Küresel piyasalarda jeopolitik risklerin etkileri devam ederken, bilanço sezonu nedeniyle sektör ve hisse bazlı ayrışmalar görülüyor. Şirketler genel olarak güçlü kar açıklarken, yarı iletken şirketlerinin hisselerinde sert yükselişler öne çıkıyor.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 18 Nisan ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 6 bin kişi artarak 214 bine yükseldi ve piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

ABD'de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) nisanda 54'e çıkarak Mayıs 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Hizmet sektörü PMI aynı dönemde 51,3'e yükselerek sektördeki toparlanmaya işaret ederken, bileşik PMI 52 seviyesine çıktı.

Orta Doğu'daki gerginliğin azalacağına yönelik beklentilerin yerini gerilimin tırmanacağına yönelik endişelere bırakmasıyla ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,32'de, dolar endeksi yüzde 0,1 yükselişle 98,9 seviyesinde, Brent petrolün haziran vadeli varil fiyatı yüzde 0,6 artışla 105 dolarda seyrederken, altının onsu yüzde 0,4 azalışla 4 bin 674 dolardan işlem görüyor.

- New York borsası geriledi

New York borsası, söz konusu gelişmelerin etkisiyle günü düşüşle tamamladı.

Jeopolitik riskler ile ekonomik verilerin yanı sıra şirket bilançoları da yatırımcıların odağında bulunuyor. Tesla'nın geliri ve karının ilk çeyrekte artmasına karşın, yıllık harcama planını 25 milyar doların üzerine çıkarmasının ardından hisseleri yüzde 3,6 değer kaybetti.

IBM'in hisseleri de şirketin gelir ve karının ilk çeyrekte beklentilerin üzerinde gelmesine rağmen gelir artışında görülen yavaşlama sonrası yüzde 8,3 düştü.

ABD'li savunma şirketi Lockheed Martin'in hisseleri şirketin ilk çeyrek karının gerilemesinin ardından yüzde 4,6 değer kaybetti.

Teknoloji firmalarından Texas Instruments'ın hisseleri ise şirketin ilk çeyrek finansal sonuçlarının beklentileri aşması sonrası yüzde 19,4 değer kazandı.

ABD'li çip üreticisi Intel'in geliri bu yılın ilk çeyreğinde yıllık bazda yüzde 7 artarken, şirketin hisseleri vadeli piyasalarda yüzde 21'in üzerinde yükseldi.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,36, S&P 500 endeksi yüzde 0,41 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,89 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsaları Orta Doğu'daki gerginliklerden kaynaklı jeopolitik risklerin devam etmesiyle dün karışık seyretti. Makroekonomik veri tarafında nisan ayına ilişkin imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) Avro Bölgesinde 52,2 ile beklentilerin üzerinde, Almanya'da da 51,2 ile beklentilerin hafif altında gerçekleşti.

Bölgede açıklanan bilançolara göre, Finlandiya merkezli Nokia'nın yılın ilk çeyrek karının analistlerin beklentilerini de aşarak yıllık bazda yüzde 54 artması sonrasında şirketin hisseleri yüzde 6,4 yükseldi.

Kozmetik firması L'Oreal'in hisseleri de şirketin ilk çeyrek bilançosunda 2 yılın en hızlı satış rakamını açıklamasının ardından yüzde 9 değer kazandı.

Bu gelişmelerle, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,87, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,26 değer kazanırken, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,19, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,16 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsalarında Japonya pozitif ayrıştı

Asya borsaları, ABD ile İran arasındaki görüşmelerde olumlu bir gelişme olmaması nedeniyle satış ağırlıklı seyrediyor.

Petrol fiyatlarındaki artış ve teknoloji hisselerinin ivme kaybetmesi de Asya piyasaları üzerindeki satış baskısında etkili oluyor.

Japonya'da mart ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 1,5 ile beklentilerin üzerinde artarken, şubat ayına göre hızlandığı görüldü. Ülkede, çekirdek TÜFE de mart ayında yüzde 1,8 artarak beklentileri aşarken, 5 ay sonra ilk defa hızlandı.

Analistler, ülkede enflasyonun BoJ'un yüzde 2 hedefinin altında olduğuna dikkati çekti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,6 değer kazanırken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,1, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 değer kaybetti.

- Yurt içi piyasalar tatil dolayısıyla kapalıydı

Yurt içi piyasalar dün 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı tatili nedeniyle kapalıydı. Çarşamba günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,28 değer kaybederek 14.335,49 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise çarşamba günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,35 artarak 16.663,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 44,9833'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,0100'dan işlem görüyor.

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), çarşamba günü politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tuttu.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi, Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.100 puanın destek, 14.500 ve 14.600 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Dün, yurt içi piyasalar 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı tatili nedeniyle kapalıydı. Çarşamba günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,28 değer kaybederek 14.335,49 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 5,20 puan ve yüzde 0,04 artışla 14.340,70 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,52 değer kaybederken, holding endeksi yüzde 0,03 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1 ile menkul kıymet yatırım ortaklığı, en çok gerileyen yüzde 1,23 ile madencilik oldu.

ABD–İran hattında müzakere sürecine ilişkin belirsizliğin sürmesi ve Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri tansiyonun petrol fiyatlarını yukarı taşıması, küresel risk iştahını sınırlayan temel unsur olmaya devam ediyor.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi, Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.200 ve 14.100 puanın ise destek, konumunda olduğunu kaydetti.

Aşağıdaki göstergeler, bu ayrışmayı makro düzeyde açık biçimde ortaya koyuyor:

Bu ekonomik çerçevenin arkasında ülkelerin sosyal yapıları, demografik eğilimleri ve siyasal tercihleri belirleyici rol oynuyor.

Norveç, hidrokarbon zenginliğini devasa bir varlık fonuyla yöneterek adeta kendi liginde yarışıyor. GSYH'nin yüzde12,5'i oranında bütçe fazlası ve yüzde 15'lik cari fazlasıyla bölgenin finansal açıdan en güçlü ülkesi konumunda bulunuyor. Bu ekonomik gücün arkasında yalnızca doğal kaynaklar değil, aynı zamanda yüksek kurumsal şeffaflık ve siyasal istikrar yer alıyor. Ancak bu refah seviyesi, beraberinde görece yüksek enflasyon baskısı ve artan yaşam maliyetleri gibi bazı sorunlar da yaratıyor.

Danimarka, ilaç ve yeşil enerji odaklı üretim modeliyle öne çıkarken, yüzde 28,5 gibi düşük kamu borcu, bütçe ve cari denge fazlasıyla mali disiplini fazlasıyla gerçekleştirmiş görünüyor. Ülkenin başarısının arkasında yalnızca ekonomik tercihler değil, aynı zamanda güçlü sosyal uyum ve yüksek kurumsal güven yer alıyor. Esnek işgücü piyasası ile kapsamlı sosyal güvenlik sistemini birleştiren 'flexicurity' yaklaşımı, Danimarka'yı hem ekonomik hem toplumsal açıdan dengeli bir modele yaklaştırıyor.

İsveç, sanayi çeşitliliği ve teknoloji ihracatı sayesinde büyümesini korusa da, yüzde 8,2'lik işsizlik oranıyla dikkat çekiyor. Bu durum yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve siyasal bir sınav anlamına geliyor. Göçmen entegrasyonu, artan toplumsal gerilimler ve işgücü piyasasındaki katılıklar, ülkenin geleneksel refah devleti modelini yeniden tartışmaya açmış durumda. Siyasal alanda artan kutuplaşma da bu dönüşüm sürecini daha karmaşık hale getiriyor. Danimarka'nın uyguladığı flexicurity yaklaşımını benimseyerek işsizlik sorununu çözmeyi denemelerinde yarar olabilir.

Finlandiya, bu dörtlünün en kırılgan halkası olarak öne çıkıyor. Kamu borcunun GSYH'ye oranla yüzde 82,4 gibi yüksek bir seviyede olması ve süregelen kronik bütçe açıkları, ülkenin mali manevra alanını daraltıyor. Buna ek olarak yaşlanan nüfus ve düşük demografik dinamizm, sosyal harcamalar üzerinde baskı yaratıyor.

İzlanda, küçük ölçekli ancak son derece özgün ekonomik yapısıyla bu gruptan belirgin biçimde ayrışıyor. 2008 finansal krizinin ardından bankacılık sistemini radikal biçimde yeniden yapılandıran ülke, bugün büyümesini büyük ölçüde turizm, yenilenebilir enerji ve balıkçılık sektörlerine dayandırıyor. Yüksek kişi başı gelir ve düşük işsizlik oranı dikkat çekici olsa da, ekonominin dış şoklara açıklığı oldukça yüksek. Özellikle turizm gelirlerine bağımlılık ve döviz kuru oynaklığı, makroekonomik istikrar üzerinde baskı yaratabiliyor.

İzlanda'nın en önemli avantajlarından biri, bol ve ucuz jeotermal enerji sayesinde enerji yoğun sektörlerde rekabet üstünlüğü sağlamasıdır. Ancak küçük iç pazar, sınırlı işgücü havuzu ve dalgalı enflasyon dinamikleri, uzun vadeli büyüme açısından yapısal sınırlar oluşturuyor. Para politikasında bağımsız olması, Finlandiya gibi Euro Bölgesi ülkelerine kıyasla esneklik sağlasa da, bu durum aynı zamanda daha yüksek kur ve fiyat oynaklığı anlamına geliyor.

Norveç ve İzlanda dışındaki Nordik ülkeleri Avrupa Birliği üyesidir. Bu ülkeler arasında yalnız Finlandiya'nın Euro Bölgesi'nde yer alması, ekonomik esneklik açısından önemli bir fark yaratıyor. Euro Bölgesi üyesi olması nedeniyle para politikasında bağımsız hareket edememesi, ortak politikalar nedeniyle daha sıkı bir mali disipline zorlanmasına karşın, Finlandiya, beklenen ekonomik performansı üretmekte zorlanıyor.

2026 yılına ilişkin genel görünüm, Norveç'in kaynak zenginliği ve Danimarka'nın stratejik sektörel odaklanmasının günümüz küresel ekonomisinde daha avantajlı konumlar yarattığını ortaya koyuyor. Buna karşılık, İsveç'in istihdam sorununu, Finlandiya'nın ise borç dinamiklerini çözmeden bu iki ülkeyle arasındaki farkı kapatması zor görünüyor. İzlanda ise küçük ölçeğine karşın turizm, balıkçılık ve yenilenebilir enerji temelli büyüme modeliyle yüksek dinamizm sergileyerek bu tabloya farklı bir başarı hikâyesi ekliyor. Ne var ki dış şoklara açıklığı ve daha oynak makroekonomik göstergeleri, bu performansın kırılganlığını da beraberinde getiriyor.

Sonuç olarak, Nordik Modeli hâlâ güçlü bir referans noktası olmaya devam ediyor; ancak artık tek tip bir başarı hikâyesinden söz etmek mümkün değil. Her ülke, bu modelin finansmanını ve sürdürülebilirliğini kendi sosyal, siyasal ve ekonomik gerçeklikleri doğrultusunda yeniden tanımlamak zorunda görünüyor. Bu da modeli bir bütün olmaktan çıkarıp, farklılaşan ulusal stratejilerin oluşturduğu bir yol ayrımına götürüyor.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

'Zaten ne zaman tutmuş ki' diyenler çıkacaktır; haksızlar mı? Ya da 'Tutsa ne olacak ki, sanki açıklanan oran gerçek durumu yansıtıyor mu ki' diyenler de çıkacaktır; onlar haksız mı?

Hanehalkının enflasyon tahmininin yıllık bazda hâlâ yüzde 50'ler dolayında olması da zaten hedefe inanılmadığının en tipik göstergesi değil mi?

Dolayısıyla zaten ilk açıklandığı günden bu yana, tabii ki dile getirilememekle birlikte, aslında Merkez Bankası'nın bile inanmadığı, gerçekleşebilir bulmadığı bir oranla yola devam edilecek mi, edilmeyecek mi, işte 14 Mayıs'ta bunun kararı açıklanacak.

Merkez Bankası ya 'Ben 16'da ısrar ediyorum, bu oranı gerçekleştirmek için elimden geleni yapacağım' yaklaşımıyla yel değirmenlerine karşı savaş açacak ve yıl sonunda hükümete 'Enflasyon hedefimi tutturamadım, beni mazur görün' diye bir mektup yazarak konuyu kapatacak:

Ya da 'Enflasyon hedefini 'Varsayım setinde olağanüstü bir güncelleme olmadığı sürece değiştirmeyeceğim' demiştim ama işte hiç hesapta olmayan bir savaş çıktı. Enerji fiyatları arttı ve buna son PPK metninde de vurgu yaptım. Bu koşullarda yüzde 16'lık hedefi revize etmek kaçınılmaz hale geldi' diyecek.

Revizyonun işaretleri zaten yılın ilk enflasyon raporunda bir ölçüde verilmiş, bu yıl için başlangıçta yüzde 13-19 aralığında öngörülen enflasyon tahmini yüzde 15-21 olarak revize edilmişti.

Şimdi sıra hedefte

Bu köşede iki hafta önce, 10 Nisan'da Merkez Bankası'nın 2026 enflasyon hedefini değiştirmek için artık bir gerekçeye sahip olduğunu dile getirmiştim. Bu gerekçe çok açık, savaş!

Hatta denilebilir ki Merkez Bankası bu savaş yüzünden (ya da sayesinde) bir hareket alanı elde etti, eli rahatladı, revizyona gitmesinin bir gerekçesi oluştu.

O yüzden de hiç kimse tutup yüzde 16'lık hedef revize edildiğinde 'Ne oldu, hani hedefini değiştirmeyecektin' demeyecektir.

Hatta tam tersine çok daha önce daha gerçekçi belirlenmesi gereken enflasyon hedefinde makule biraz yaklaşılmış olması olumlu bulunacaktır, bulunmalıdır.

Hedef, tahminden küçük olmamalı

Merkez Bankası'nın yüzde 16'lık enflasyon hedefinde ısrar etmesi ve bu oranı değiştirmemesi çok ama çok anlamsız olur. Hele hele geçen yılki gibi 'hedefin, tahminin altında tutulması' gibi bir tercihte bulunulmamalıdır. Bu apaçık mantıksız bir uygulamadır çünkü.

Hatırlayalım; Merkez Bankası geçen yılın üçüncü enflasyon raporunda tahminini yüzde 25-29 aralığında belirlerken hedefi yüzde 24'te tutmuş, son raporda ise hedef yine yüzde 24'te bırakılırken tahmin yüzde 31-33 aralığına yükseltilmişti.

Bu yılın tahminlerini aktardım. Yüzde 16'lık hedefe karşılık başlangıçta yüzde 13-19 aralığında olan tahmin, ilk raporda yüzde 15-21 olarak değiştirildi.

Merkez Bankası'nın 14 Mayıs'ta açıklayacağı ikinci raporda yüzde 16'lık enflasyon hedefini yukarı yönlü güncellemesi doğru bir adım olacaktır. Ancak Merkez Bankası enflasyon tahminini yüzde 15-21 aralığından örneğin yüzde 18-24 aralığına çeker ama hedefini bu tahmin aralığının dışında kalacak şekilde yine 16'da tutar mı bilinmez ama böyle bir tercih çok yanlış olur.

Artık hedefin tahmin aralığının dışında bırakılması uygulamasından vazgeçilmelidir.

Yüzde 18, yüzde 19, yüzde 24!

Bu oranları 10 Nisan'da da yazdım.

Merkez Bankası 14 Mayıs'ta açıklayacağı ikinci raporda enflasyonda tahmin aralığını yüzde 18-24 olarak revize edebilir.

Aralık bu şekilde belirlenirse hedef 16'da tutulamaz, tutulmamalıdır.

Hedefin, aralığın içinde kalacak şekilde yüzde 19 olması makuldür.

Hedef niye mi yüzde 19 olabilir?

Bir kere 20'li oranların altında kalınacağı mesajı verilmek istenecektir.

İkincisi Maliye Bakanı Mehmet Şimşek zaten enflasyonun yüzde 19 olacağını söyledi. Şimşek bu açıklamayı yaparken tahmin aralığı 13-19'du ve dolayısıyla Şimşek'in zihninden geçen belki tahmin aralığının üst sınırıydı ama bu oran zikredildi.

19 gerçekçi mi?

2026 enflasyon hedefi yüzde 19'a yükseltilse bile bu oranda kalmak da kolay değil. TÜFE ilk üç ayda yüzde 10'u aştı, Merkez Bankası'nın ifadesine göre nisan ayında görece yüksek bir oran bekleniyor, bu oran geçen yılın nisanındaki yüzde 3'le aynı düzeyde olsa bile dört aylık artış yüzde 13,3'ü bulacak ve yüzde 19 ile arada neredeyse hiçbir şey kalmayacak demektir.

Dört aydaki 13,3 ile 19 olarak belirlendiği takdirde yıllık hedef arasında sekiz ay için 'kullanılabilecek' yalnızca yüzde 5'lik bir alan kalacaktır.

Böyle değerlendirince revize edilmesi gereken 16'lık hedefin, gerçekçi olunması açısından 19'a değil, daha yukarıya çıkarılması daha doğru görünmektedir.

Enflasyon hedefi yüzde 19 olduğunda da tutturulamayacaktır, birkaç puan daha yukarıda belirlendiğinde de.

Yüzde 25'in altında bir oran bekleyen kalmadığına, hedef de bu düzeye herhalde çıkarılmayacağına göre 'Enflasyon hedefini değiştirsek de mi tutturamasak, değiştirmesek de mi tutturamasak' diye sormak yanlış olmasa gerek.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Buna göre, ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 18 Nisan ile biten haftada bir önceki haftaya kıyasla 6 bin kişi artarak 214 bine yükseldi.

Piyasa beklentisi, işsizlik maaşı başvuru sayısının bu dönemde 211 bin olması yönündeydi.

İşsizlik maaşı başvuru sayılarına ilişkin önceki haftanın verisi 207 binden 208 bine revize edildi.

Geçen hafta itibarıyla 4 haftalık ortalama işsizlik maaşı başvuru sayısı da 750 artarak 210 bin 750'ye çıktı.

Devam eden işsizlik maaşı başvuru sayısı ise 11 Nisan ile biten haftada 12 bin artışla 1 milyon 821 bine ulaştı.

Kapanışta, gösterge endeksi Stoxx Europe 600 yüzde 0,05 yükselerek 614,2 puana çıktı.

Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,87 artışla 8.227,32 puandan, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,26 yükselerek 47.907,41 puandan kapandı.

İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,19 değer kaybederek 10.457,01 puan, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,16 azalarak 24.155,45 puan oldu.

Avro/dolar paritesi, TSİ 20.00 itibarıyla yüzde 0,01 düşüşle 1,17 oldu.

Orta Doğu'daki savaşa ilişkin belirsizlikler yatırımcıların odağında kalmaya devam ediyor.

Bölgede açıklanan bilançolara göre, Finlandiya merkezli Nokia'nın yılın ilk çeyreğindeki karı analistlerin beklentilerini de aşarak yıllık bazda yüzde 54 büyürken, kozmetik firması L'Oreal'in hisseleri de şirketin ilk çeyrek büyüme verilerinin ardından yüzde 9 değer kazandı.

İngiltere'de Mart 2026 itibarıyla biten finansal yılda kamu borçlanması 20 milyar sterlin azalarak 132 milyar sterline geriledi.

Öte yandan, Orta Doğu'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'nda ticaret akışının normal seviyesine göre yüzde 90'dan daha düşük seyretmesi nedeniyle, enerji krizinin etkileri ekonomilere yansımaya devam ediyor.