Sorun salt ekonomi programı değil ki

Geçmişi bırakıp program dönemine bakalım. Yukarıdaki iki soruya ek olarak iki soru daha var sırada: Üçüncüsü, son iki çeyreğin ortalama çeyreklik büyüme hızının 0,25, bunun yıllıklandırılmış değerinin ise yüzde 1 olduğu dikkate alındığında, bu kadar düşük büyümeye şimdi uygulanmakta olan program yol açmadı mı? Dördüncüsü, cuma günü açıklanacak ve yüzde 32 civarında olması beklenen mayıs ayı enflasyonu ile birlikte, son 11 aydır enflasyon yüzde 30,7 ile 33,5 arasında hapsolmaktan nefessiz kalmadı mı?

Farklı bir ifadeyle, asıl soru şu: Anayasamızda yapılan değişiklikler sonrasında geçtiğimiz yeni sistemde yaşanmadı mı bunlar? Bu çerçevede bakıldığında, sorun salt ekonomi programı değil ki. Ekonomideki gidişat salt tasarlanan ve uygulanmakta olan ekonomi programından etkilenmiyor ki. Siyasette olan biten ya da yargı kararları ekonomide önemli hareketlere yol açmıyorlar mı?

Geldiğimiz durum şu: Büyüme düşerken enflasyonda önemli bir katılık oluştu. Bu katılığı hem az önce verdiğim yıllık enflasyon değerleri hem de aşağıdaki grafik net biçimde ortaya koyuyorlar. 'Katı ama hiç olmazsa kontrolden çıkıp yükselmiyor' diye de düşünenler olabilir. İşte burada yakın geçmişe bakmak gerekiyor. Bu ülkede yıllık ortalama enflasyon 2004-2016 döneminde yüzde 6,3 ile yüzde 10,4 arasında dalgalandı. Bu dönemin ortalama enflasyonu yüzde 8,3 oldu. Küresel krizin başladığı 2008'deki yüzde 10,4 değerini dışarıda bırakırsak, hep tek hanede kaldı. Çok belirgin bir katılık söz konusuydu. Hatta, yüzde 6,3 (2009) ve yüzde 6,5 (2011) gibi iki düşük değer daha dışarıda bırakılıp kalan on yıla bakılırsa, enflasyonun neredeyse yüzde 8'e yapışıp kaldığı görülür. Türkiye'nin artık kalıcı olarak tek haneli bir enflasyon ülkesi olduğu, ilerideki hedefin ise enflasyonu daha da düşürmek olduğu düşünülüyordu.

Ama sonra ne oldu? 2017-2021 döneminde ortalama yüzde 15'e, dönemin sonunda ise yüzde 20'ye yükseldi. Ve nihayet şapkadan tavşan çıktı, 2022'de yüzde 72'ye (TÜİK) sıçradı. İTO'ya göre bu değer çok daha yüksek oldu: Yüzde 87. Kıssadan hisse: Katı diye avunma, bir sıçrar ki şaşırma:

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Ne hastalığınıza çare bulabilen doktor var, ne arabanızdaki sesi giderebilen bir usta.

Çünkü ikisi de çok büyük sorunlar arıyor. Oysa vücudunuzdaki hastalık da, arabanızdan gelen ses de meğer çok basit bir sorundan kaynaklanıyormuş. Onlar adeta daha büyük sorun peşindeler, o yüzden de küçük ama önemli ayrıntıları gözden kaçırıyorlar.

Türkiye'nin ekonomik sorunları da biraz öyle değil mi:

Enflasyonla mücadele ettiğini söyleyenler toplumun bu konudaki güvensizliği üstünde hiç durmuyor, bu güvensizliği yok etmeden enflasyona karşı başarılı olunmasının çok zor olduğunu görmüyor ya da görmezden geliyor.

Aynı şekilde yabancı yatırım çekmenin tek yolu olarak önemli teşvikler getirmenin gerektiğini düşünenler, hatta bunu yeterli görenler sonra tutuyor, 'Hayret, bu kadar adım attık, teşvik sağladık, yabancılar hâlâ niye gelmiyor, Türkiye'de niye yatırım yapmıyor' diye şaşırabiliyor.

Gelmiyorlar, gelmeyecekler, gelmezler!

Bu köşede bir süre önce doğrudan yabancı sermaye girişine ilişkin bir grafik kullanmıştıım. Aynı grafiği bu kez tanımı biraz genişleterek ve yeni açıklanan bu yılın mart sonuna ilişkin yıllıklandırılmış veriyi ekleyerek tekrar vermek istiyorum.

Grafikte yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'de yaptıkları yatırımla yurt içi yerleşiklerin yurt dışı yatırımlarını ve aradaki net tutarı görüyorsunuz.

Yabancıların Türkiye'deki ve Türklerin yurt dışındaki yatırımlarında gayrimenkul alımına ilişkin tutarlar bulunmuyor. Bunlar yatırım sayılmayacağı için o tutarları toplamdan düştüm. Ancak doğrudan yatırıma ek olarak dışarıdan Türkiye'deki yatırımlara aktarılan kredi benzeri tutarları, yine Türkiye'den bu amaçla yurt dışı yatırımlara aktarılan tutarları ekledim. Böylece gayrimenkul dışındaki toplam tutarlar ortaya çıkmış oldu.

Ancak bu tutarları daha da detaylandırmak gerekiyor da o konuda veri yok. Gerek yurt içinde, gerek yurt dışında yapılan doğrudan yatırımların ne kadarının yeni, yani sıfırdan yatırım olduğu bilinmiyor. Bu yatırımların çoğu kurulu bir tesisin el değiştirmesinden ibaret. Bu da ne yeni bir üretim demek, ne yeni bir istihdam, ne de yeni bir vergi geliri. Olan biten yalnızca döviz giriş çıkışı, o kadar.

Veriler bize ne söylüyor, kısaca bakalım:

■ Net doğrudan yabancı sermaye girişinde genel eğilim aşağı yönde, bu çok açık. 2006, 2007 ve 2008 yıllarında AB'ye tam üyelik müzakereleri sürecinde tırmanan ve yıllık bazda 15 milyar doların üstüne çıkan net giriş bir daha o düzeyleri göremedi.

■ Grafikte mavi çizgiyle gösterilen yabancı sermaye girişi son yıllarda artış gösterdi ama asıl artış yurt dışında yapılan yatırımlarda olduğu için net tutar çok geriledi.

■ Yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları bu yılın mart ayı itibarıyla yıllıklandırılmış bazda 7,8 milyar dolar düzeyinde ve bu bir rekor. Bu tutarın içinde, yurt dışında alınan gayrimenkuller için çıkarılan dövizin bulunmadığını, aynı şekilde yabancıların getirdikleri dövize de gayrimenkul alımının dahil olmadığını bir kez daha belirteyim.

■ Bu yılın mart ayındaki yıllıklandırılmış veri son durumu gösteriyor. Buna göre bir yılda Türkiye'de yapılan net yatırım 10,1 milyar dolar, yurt dışındaki yatırım 7,8 milyar dolar ve net tutar yalnızca 2,3 milyar dolar.

Çare hem kolay, hem çok zor

Bir yabancı şirketin Türkiye'de yatırım yaparken temelde ne arayacağını herkes biliyor, tekrara gerek yok. O yüzdendir ki kendini garantiye almak isteyenler Türk mahkemeleri yerine Londra'yı adres gösteriyor ve gücü yetenler bunu sağlıyor. Gerçi bunu yapanların çoğu Türkiye'de yargının iyi işlemeyeceği değil, gün gelip belki çok daha iyi işleyeceği kaygısıyla bunu tercih ediyor.

Aslında yabancıların Türkiye'de yatırım yapıp yapmayacağını tartışmak da insana bazen tuhaf geliyor. Sanki Türk yatırımcılar Türkiye'de yatırım yapmaya çok niyetli mi ki yabancılar niye gelmiyor diye bir sorgulama içine girmek gereksin!

Şu son iki haftada yaşananlara bakan hiç kimse Türkiye'de olan bitene akıl sır erdiremez.

Bu koşullarda kalkıp Avrupa'dan, ABD'den ya da Uzakdoğu'dan gelip Türkiye'de yatırım yapmak:

Kendinizi onların yerindeymiş gibi düşünerek bakmayı deneseniz Türkiye'ye carry trade dışında para getirmeyi düşünür müsünüz?

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Şirketin ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) sunduğu belgelere göre, halka arz kapsamında yatırımcılara 555,6 milyon A Sınıfı adi hisse sunulacak.

Halka arz fiyatının hisse başına 135 dolar olması öngörülürken, bu fiyat üzerinden şirketin yaklaşık 75 milyar dolar kaynak sağlaması hedefleniyor.

Halka arz sonrasında şirketin A ve B sınıfı olmak üzere iki tür adi hissesi bulunacak. A Sınıfı hisselerin her biri bir oy, B Sınıfı hisselerin ise her biri 10 oy hakkı sağlayacak.

Şirketin Üst Yöneticisi Musk, halka arzın tamamlanmasının ardından oy haklarının yaklaşık yüzde 82,4'ünü elinde bulunduracak.

Musk, sahip olduğu yüksek oy hakkı sayesinde hissedar onayı gerektiren önemli şirket kararlarında belirleyici konumda olacak. Bu nedenle SpaceX, Nasdaq kuralları kapsamında 'kontrol edilen şirket' statüsünde değerlendirilecek.

Halka arz belgelerine göre yapılan hesaplamalar, SpaceX'in piyasa değerinin yaklaşık 1,77 trilyon dolara ulaşacağını gösteriyor.

Bu değerlemeyle SpaceX'in yaklaşık 1,6 trilyon dolarlık piyasa değerine sahip Tesla'yı geride bırakması öngörülüyor.

SpaceX'in halka arzının şimdiye kadar gerçekleştirilen en büyük halka arz olması bekleniyor.

ABD basınında yer alan haberlere göre, şirket hisselerinin 'SPCX' koduyla 12 Haziran'da Nasdaq'ta işlem görmeye başlaması planlanıyor.

SpaceX, şirketin halka arz sürecini başlatmak ve hisselerini borsada işleme açmak amacıyla hazırladığı belgeyi mayıs ayında SEC'e sunmuştu.

Bankanın 12 şubesinden gelen analizlerle hazırlanan raporda, ekonomik faaliyetin 10 bölgede 'hafif ila ılımlı' hızda arttığı, bir bölgede hafif düşüş görüldüğü, bir bölgede ise değişim olmadığı belirtildi.

Raporda, tüketici harcamalarının bölgeler genelinde karışık bir görünüm sergilemeye devam ettiği ve satın alma gücü üzerindeki baskılar nedeniyle gelir grupları arasındaki ayrışmanın daha da belirginleştiği ifade edildi.

Yüksek gelirli hanehalklarının dayanıklılığını koruduğu ve fiyat artışlarına daha az duyarlı olmaya devam ettiği belirtilen raporda, orta gelirli hanehalklarının 'harcama yapmaya karar vermeden önce her doları daha verimli kullanmaya çalıştığı', düşük gelirlilerin ise mali açıdan daha fazla zorlandığının gözlendiği aktarıldı.

Raporda, 'Genel olarak kredi kartı kullanımının arttığı, perakende mağaza ziyaretlerinin azaldığı ve temel ihtiyaçlara yönelik talebin güçlendiği bildirildi.' değerlendirmesine yer verildi.

Gelecek 6 aya ilişkin iş dünyası beklentilerinde öngörülen büyüme açısından önemli bir değişiklik olmadığı vurgulanan raporda, yüksek belirsizlik ve zayıflayan tüketici harcamalarına ilişkin işaretlerin güveni baskıladığı kaydedildi.

Fiyatların ise genel olarak 'ılımlı ila güçlü' bir hızda arttığına işaret edilen raporda, çoğu bölgenin önceki rapora kıyasla daha yüksek enflasyon bildirdiği aktarıldı.

Raporda, 'Bölgeler, Orta Doğu'daki çatışmaya bağlı enerjiyle ilgili maliyetlerin enflasyonist baskıların başlıca itici gücü olduğunu, bunun nakliye, ambalaj, gıda ve gübre gibi alanlara yayıldığını belirtti.' ifadeleri yer aldı.

İş gücü piyasasına ilişkin değerlendirmelerin de yer aldığı raporda, 11 bölgede istihdamda çok az değişim görüldüğü veya hiç değişim görülmediği, bir bölgede ise ılımlı büyüme kaydedildiği aktarıldı.

Raporda, çoğu bölgede düşük işe alım ve düşük işten çıkarma ortamına işaret edilerek, çalışanların ekonomik belirsizlik nedeniyle iş değiştirme konusunda giderek daha isteksiz hale geldiği kaydedildi.

Otokar Romanya'daki satın almayı tamamladı

Otokar, Romanya merkezli savunma sanayi şirketi Automecanica'nın sermayesinin %96,77'sini temsil eden payların devrinin tamamlandığını açıkladı.

Şirket tarafından yapılan açıklamaya göre daha önce ödenen 10 milyon euroya ek olarak 46,74 milyon euro ödeme gerçekleştirildi. Kalan 25 milyon euro ise teminat kapsamında tutulacak ve belirli koşulların gerçekleşmesine bağlı olarak ilerleyen yıllarda ödenecek.

Satın almanın tamamlanmasıyla birlikte Automecanica, Otokar'ın bağlı ortaklığı haline gelirken, Romanya'nın 4x4 Taktik Tekerlekli Hafif Zırhlı Araç Projesi kapsamındaki faaliyetlerin doğrudan bu şirket üzerinden yürütülmesi planlanıyor.

Margün Enerji'den milyarlarca dolarlık jeotermal potansiyel

Margün Enerji, Denizli ve Manisa'da toplam 505 MWm kurulu güç potansiyeline sahip 9 adet jeotermal kaynak ruhsatının devrinin tamamlandığını duyurdu.

Şirket ayrıca Esenboğa Elektrik'in gerçekleştirdiği yaklaşık 100 milyon dolarlık hızlandırılmış talep toplama işlemi sonrasında elde edilen kaynağın hissedar kredisi olarak Margün Enerji'nin büyüme ve yatırım planlarında kullanılacağını açıkladı.

Açıklamaya göre söz konusu jeotermal projelerin tamamlanması halinde yıllık yaklaşık 3,86 milyar kWh elektrik üretimi gerçekleştirilebilecek. YEKDEM kapsamında ilk 5 yılda yıllık yaklaşık 462,9 milyon dolar gelir ve 370,3 milyon dolar FAVÖK, 15 yıllık toplam süreçte ise yaklaşık 6,36 milyar dolar gelir ve 5,09 milyar dolar FAVÖK potansiyeli öngörülüyor.

Kalyon Güneş'ten 812,5 milyon TL'lik yeni sözleşme

Kalyon Güneş Teknolojileri, yurt içinde faaliyet gösteren bir şirket ile güneş enerjisi panellerinin anahtar teslim kurulumu ve devreye alınmasına ilişkin yeni bir sözleşme imzaladığını açıkladı.

KDV hariç 812,5 milyon TL büyüklüğündeki sözleşmenin 2026 yılı sonuna kadar tamamlanarak şirket hasılatına katkı sağlaması bekleniyor.

Aksa Enerji'nin depolamalı GES yatırımı devrede

Aksa Enerji, Gaziantep'te bulunan 40,5 MWe ve 58 MWp kurulu güce sahip Pamuk Depolamalı Güneş Enerjisi Santrali yatırımının Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı kabul süreçlerinin tamamlanmasının ardından ticari işletmeye başladığını duyurdu.

Santral, 48.169 MWh depolama kapasitesiyle şirketin yenilenebilir enerji portföyünü güçlendirecek.

Global Ports Holding İspanya'da 30 yıllık liman işletme hakkı aldı

Global Yatırım Holding'in dolaylı bağlı ortaklığı Global Ports Holding, İspanya'nın Ferrol Kruvaziyer Limanı'nın 30 yıl süreyle işletilmesine yönelik imtiyaz hakkını kazandı.

Şirket, ilk faz inşaat projesini üç ay içerisinde ilgili kurumlara sunmayı ve gerekli izinlerin alınmasının ardından altı ay içinde çalışmalara başlamayı hedefliyor.

ARD Bilişim'den 3,5 milyon dolarlık fatura

ARD Grup Bilişim, bir kamu kurumuna yönelik yapay zekâ projelerinde kullanılacak yüksek hızlı veri merkezi fiber bağlantı ürünlerinin temini ve kurulumu kapsamında 3,54 milyon dolar tutarında fatura düzenlediğini açıkladı.

Söz konusu işin büyüklüğü güncel kurla yaklaşık 162,5 milyon TL seviyesinde bulunuyor.

Trabzonspor'dan Zubkov transferinde gelir

Trabzonspor, futbolcu Oleksandr Zubkov ile olan sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiğini ve oyuncunun AEK Kulübü'ne transferi konusunda anlaşma sağlandığını açıkladı.

Anlaşma kapsamında bordo-mavililer 4 milyon euro bonservis geliri elde edecek. Ayrıca 500 bin euroya kadar performans bonusu ve oyuncunun gelecekteki satışından net transfer bedelinin %10'u oranında pay alma hakkı bulunuyor.

DAPGM ve Özak GYO aynı ihalede

DAP Gayrimenkul ve Özak GYO, Emlak Konut GYO tarafından düzenlenen İstanbul Ümraniye Tepeüstü Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İşi ihalesinin ilk oturumuna katıldıklarını duyurdu. İhale sürecine ilişkin gelişmeler ilerleyen dönemde kamuoyu ile paylaşılacak.

Bahadır Kimya teşvik tutarını artırdı

Bahadır Kimya'nın yatırım teşvik belgesindeki yatırım tutarı yapılan revizyonla 354,1 milyon TL'ye yükseldi. Şirket, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği ve KDV istisnasından yararlanmaya devam edecek.

Koleksiyon Mobilya (KLSYN)

Şirketin Genel Kurulu tarafından alınan karara göre pay başına brüt 0,15 TL, net 0,1275 TL nakit temettü dağıtılması kararlaştırıldı. Temettü ödeme tarihi henüz açıklanmadı.

Bülbüloğlu Vinç (BVSAN)

Genel Kurul'da alınan karar kapsamında temettü ödemesinin iki taksit halinde yapılması planlanıyor. Her bir taksit için pay başına brüt 0,7264671 TL, net 0,617497 TL temettü ödenmesi öngörülüyor. Ödeme tarihleri ise ilerleyen dönemde duyurulacak.

Temettü Dağıtmayacak Şirketler

Aşağıdaki şirketler ise 2024 yılı kârından temettü dağıtmama kararı aldı:

• Klimasan Klima (KLMSN)
• Bahadır Kimya (BAHKM)
• RTA Laboratuvarları (RTALB)
• Türk İlaç ve Serum Sanayi (TRILC)
• Batısöke Çimento (BSOKE)
• Goodyear Lastikleri (GOODY)
• Batıçim (BTCIM)

Özellikle ABD'de stablecoin düzenlemelerini netleştiren Genius Act'in yürürlüğe girmesiyle birlikte dijital dolar tabanlı varlıklara yönelik kurumsal ilgi önemli ölçüde arttı. Finans kuruluşlarının bu alana yönelik yatırımları da son dönemde dikkat çekici seviyelere ulaştı.

Bu kapsamda Stripe, stablecoin ödeme altyapısı geliştiren Bridge şirketini 1 milyar doların üzerinde bir bedelle bünyesine katarken, Mastercard da benzer alanda faaliyet gösteren BVNK'yi satın aldı. Visa ise stablecoin ödeme çözümlerini Ethereum ve Solana dahil olmak üzere toplam dokuz farklı blokzincir ağına genişletti.

Coindesk'in aktardığı bilgilere göre şimdi ise bu üç dev şirket, ortak bir yapı altında yeni bir stablecoin girişimi kurmaya hazırlanıyor. Görüşmelerin büyük ölçüde olumlu ilerlediği belirtilirken, Coinbase'in de projede yer almak için temaslarını sürdürdüğü ifade ediliyor.

Coinbase'in stablecoin alanındaki geçmişi de dikkat çekiyor. Şirket, 2018 yılında Circle ile birlikte USDC'nin geliştirilmesinde önemli rol üstlenmişti. O dönemde faaliyetler Centre Consortium çatısı altında yürütülürken, 2023 yılında bu yapı sona ermiş ve USDC'nin yönetimi tamamen Circle'a devredilmişti. Geçtiğimiz yıl Nasdaq'ta halka arz edilen Circle'ın hissedarları arasında Coinbase hâlâ önemli bir konuma sahip bulunuyor.

Finans devlerinin ortak stablecoin hamlesi, geleneksel finans ile dijital varlık dünyası arasındaki entegrasyonun daha da hızlanacağına işaret ediyor.

ABD'nin tahsilat sorunu değil harcama ve büyüme sorunu olduğunu savunan Bessent, 'Eğer harcamaları kısıp ekonomimizi büyütebilirsek, borçları ödeme ve yüzde 3'lük hedefe geri dönme imkanına sahip oluruz.' dedi.

Bessent, ABD Başkanı Donald Trump'ın görev süresinin sonuna kadar ülkenin borcunun gayri safi yurt içi hasılasına (GSYH) oranının yüzde 3'lü seviyelere ineceğine inandığını söyledi.

İran'daki savaş sonrasında ABD'de ortalama bir hanenin, benzine ayda 200 dolar daha fazla ödediğine işaret eden Bessent, 'Bunların Amerikan halkı için zorlu zamanlar olduğunu anlıyoruz, bu süreci atlatacağız.' ifadesini kullandı.

Bessent, 'Kısa vadeli bir dalgalanmadan ibaret olacağına inandığım enflasyon haricinde, ekonomik veriler son derece güçlü. İstihdam verileri de çok güçlü seyretti.' değerlendirmesinde bulundu.

Güçlü bir ekonomi için gereken tüm unsurlara sahip olduklarını savunan Bessent, fiyatların geçici olarak yükseldiğini düşündüğünü ve yeniden aşağı ineceğini kaydetti.

Kapanışta gösterge endeks Stoxx Europe 600, yüzde 0,66 değer kaybederek 621,19 puana geriledi.

Avrupa'nın önde gelen endekslerinde de sert kayıplar görüldü. Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,31 azalarak 24.795,94 puana, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,07 düşüşle 50.038,16 puana geriledi.

İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,40 kayıpla 10.332,3 puana, Fransa'da CAC 40 endeksi ise yüzde 0,71 azalışla 8.150,42 puana indi.

Avro/dolar paritesi ise TSİ 19.35 itibarıyla yüzde 0,31 azalarak 1,16 seviyesinden işlem gördü.

- Orta Doğu ve gümrük vergisi tehdidi piyasaları baskıladı

Orta Doğu'daki istikrarsızlık, Avrupa piyasalarında satış baskısını artırdı. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın aksi yöndeki açıklamalarına rağmen Washington ile Tahran arasında taslak bir anlaşma için müzakerelerin sürdüğünü yinelerken, sahada çatışmaların yeniden alevlenmesi endişeleri körükledi.

Analistler, barış umutlarının yerini askeri tırmanışa bırakması ve küresel ticaret risklerinin artmasının yatırımcı iştahını olumsuz etkilediğini belirtti.

Piyasalardaki düşüşü derinleştiren bir diğer unsur ise ABD'nin yeni gümrük vergisi hamlesi oldu. Washington yönetimi; zorunlu işçi çalıştırılarak üretilen ürünlerin ithalatını engellemedikleri gerekçesiyle aralarında Avrupa Birliği (AB), İngiltere, Kanada ve Çin'in de bulunduğu 60 ekonomiyi ek vergilerle tehdit etti.

Söz konusu rapora göre, bu ülkelere yüzde 10 ila 12,5 arasında ek gümrük vergisi getirilmesi öngörülüyor.

- Ekonomik veriler

Avrupa'da açıklanan makroekonomik veriler de negatif seyri destekledi. Avro Bölgesi hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), artan fiyat baskılarının etkisiyle mayısta 48,5 puana gerileyerek son 18 ayın en düşük seviyesine indi.

Öte yandan Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), Avrupa'nın en büyük ekonomisi Almanya'ya yönelik büyüme tahminini aşağı yönlü revize etti.

Sektörel bazda ise bugün en çok değer kaybeden hisselerin başında otomotiv hisseleri yer aldı. Alman otomotiv üreticisi Volkswagen'in, maliyetleri düşürmek amacıyla daha ucuz elektrikli otomobil modellerini sadece İspanya'da üreteceğini açıklamasının ardından şirketin hisseleri yaklaşık yüzde 2 değer kaybetti.

NATO Zirvesi ile ilgili Temsilciler Meclisi üyelerine bilgi veren Rubio, 'Başkan, bir sonraki NATO Devlet Başkanları Toplantısı'na bizzat katılacak.' dedi.

Rubio, Türkiye'nin başkenti Ankara'da düzenlenecek zirve için 'NATO'nun temmuz ayında Türkiye'de gerçekleştireceği bir sonraki toplantının, muhtemelen NATO tarihinin en önemli toplantısı olacağını düşünüyorum.' ifadesini kullandı.

ABD Dışişleri Bakanı, Ankara'daki zirvede 'açıklığa kavuşturulması ve düzeltilmesi gereken bazı şeyler olduğunu' söyledi.

Ülkesinin hala İttifakın bir üyesi olduğunu hatırlatan Rubio, NATO'nun 'önemli değişikliklere' ihtiyacı olduğunu ve bu değişikliklerin 7-8 Temmuz tarihlerinde Türkiye'nin başkentinde yapılacak zirvede konuşulacağını belirtti.

Sözleşmede öngörülen kapanış koşullarının sağlanmasını takiben, pay devrine ilişkin işlemlerin tamamlandığı ve Automecanica sermayesinin yüzde 96,77'sini temsil eden payların Otokar tarafından devralındığı kaydedilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

'Pay alım bedeli olarak şirketimiz tarafından satıcılara mutabakat zaptı imza tarihinde ödenen 5 milyon avro ve Pay Alım Satım Sözleşmesi imza tarihinde ödenen 5 milyon avroya ilave olarak, Automecanica'nın teknik değerlendirme sürecinde yapılan düzeltmeler sonrası kesinleşen 31 Aralık 2025 tarihli finansal tablolarındaki net borç ve net işletme sermayesi tutarları dikkate alınarak yapılan hesaplamalar doğrultusunda 46 milyon 744 bin 143 avro tutarında ödeme yapılmıştır. Bakiye 25 milyon avro ise nakdi teminat olarak muhafaza edilecek olup, kapanışı takip eden üç yıl içinde taksitler halinde ödenecektir. Satıcıların teminat mektubu sunmaları halinde bu meblağ satıcılara ödenmek suretiyle serbest bırakılacaktır. Pay alım bedeli, Automecanica'nın 31 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla net borç ve net işletme sermayesi tutarları üzerinden kapanış sonrası düzeltmesine tabi tutulacaktır. İşlem sonucunda halihazırda Romanya'da gerekli altyapı, üretim tesisleri ve lisanslara sahip olan Automecanica, şirketimizin bağlı ortaklığı haline gelmiş olup, Romanya 4x4 Taktik Tekerlekli Hafif Zırhlı Araç Projesi kapsamındaki faaliyetler doğrudan Automecanica vasıtasıyla yerine getirilecektir.'

BIST 100 endeksi, güne 9,05 puan ve yüzde 0,06 azalışla 14.191,15 puandan başladı.

Gün içinde en düşük 13.940,54 puanı, en yüksek 14.219,96 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yüzde 1,65 değer kaybederek 13.965,65 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 299,47 puan ve yüzde 1,86 azalışla 15.836,45 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre mali endeksi yüzde 0,62, hizmetler endeksi yüzde 1,16, sanayi endeksi yüzde 1,51 ve teknoloji endeksi yüzde 4,38 değer kaybetti.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 22'si prim yaptı, 77'si geriledi ve 1 tanesi yatay seyretti. Astor Enerji, ASELSAN, Akbank, Türk Hava Yolları ile Sasa Polyester en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 525 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla 4 bin 448,55 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 1 düşüşle 6 milyon 615 bin lira oldu.

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 39,54, bileşik getirisi yüzde 43,45 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 45.8375, satışta 46.0212 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 45.8081, satışta 45.9917 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1614, sterlin/dolar paritesi 1,3425 ve dolar/yen paritesi 158,911 düzeyinde seyrediyor. Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1604, sterlin/dolar paritesi 1,34279 ve dolar/yen paritesi 159,986 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 1,8 artışla 96,9 dolardan işlem görüyor.

Kapanışta Dow Jones endeksi 600 puanın üzerinde değer kaybetti ve yüzde 1,21 azalışla 50.687,07 puana indi.

S&P 500 endeksi yüzde 0,74 azalarak 7.553,68 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,89 kayıpla 26.853,98 puana geriledi.

Bölgede artan gerilimin savaşın kısa sürede sona ereceğine yönelik beklentileri zayıflatmasıyla pay piyasalarında satış ağırlıklı seyir izlendi.

Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışı yatırımcıların odağında kalırken, İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin İran'a ait Keşm Adası'na saldırısına karşılık Kuveyt'te ABD güçlerine ev sahipliği yapan askeri üsleri füzelerle vurduğunu bildirdi.

Tahran yönetimi, ABD'nin Bahreyn'deki Beşinci Filo Karargahı'nın da füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) vurulduğunu duyurdu.

Öte yandan İran basını, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarının aksine İran'ın son günlerde Lübnan'daki saldırılar nedeniyle ABD ile mesaj alışverişini kesmesi sonrasında Amerikalılara hiçbir yanıt verilmediğini bildirdi.

Trump ise New York Post gazetesinin 'Pod Force One' programında, İran ile bir anlaşma üzerinde çalıştıklarını ileri sürerek, 'İran, nükleer silaha sahip olmamayı çoktan kabul etti. Yani fikirlerini değiştirebilirler ama bu kabul etmeleri gereken şeylerden biriydi. Bunu kabul ettiler.' ifadelerini kullandı.

ABD ve İran arasında müzakerelere ilişkin belirsizlik ile Körfez'de yeniden artan gerilim halihazırda yüksek seyrini koruyan petrol fiyatlarını yukarı çekti.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, TSİ 23.15 itibarıyla yüzde 2'nin üzerinde artarak 98,04 dolar olurken, aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 96,32 dolardan alıcı buldu.

Bu gelişmelerle tahvil getirilerindeki yükseliş de dikkati çekti. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,5 ve 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5 seviyelerine yaklaştı.

Orta Doğu'daki gerilimin enerji arzı ve ekonomi üzerindeki etkilerine ilişkin endişeler sürerken yatırımcılar, ABD'de bu hafta açıklanan makroekonomik verilere odaklandı.

ABD'de cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisi öncesinde iş gücü piyasasına ilişkin veriler yakından izlenirken, ADP Araştırma Enstitüsünün bugün yayımladığı veriler, özel sektör istihdamının mayısta beklentilerin üzerinde arttığını gösterdi. Buna göre, ABD'de özel sektör istihdamı mayısta 122 bin kişi arttı.

Ülkede Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) hizmet sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) de mayısta 54,5 değerine çıkarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, New York Fed Başkanı John Williams, para politikasının 'doğru' konumda olduğunu, şimdilik faiz oranlarını artırmaya ya da düşürmeye ihtiyaç görmediğini ifade etti.

Fed, Amerikan ekonomisindeki mevcut duruma ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı 'Bej Kitap' raporunun mayıs sayısını yayımladı.

Bankanın 12 şubesinden gelen analizlerle hazırlanan raporda, bölgelerin, Orta Doğu'daki çatışmaya bağlı enerjiyle ilgili maliyetlerin enflasyonist baskıların başlıca itici gücü olduğunu, bunun nakliye, ambalaj, gıda ve gübre gibi alanlara yayıldığını belirttiği aktarıldı.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 234,5 puan azalırken, toplam işlem hacmi 194,8 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 1,83, holding endeksi yüzde 1,41 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 7,61 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 4,38 ile teknoloji oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da yeniden tırmanan jeopolitik gerilimin petrol fiyatlarını yukarı taşıması ve enflasyon endişelerini artırmasıyla risk iştahı zayıflarken, yapay zeka odaklı teknoloji hisselerindeki iyimserlik kayıpları sınırlıyor.

Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışı yatırımcılar tarafından yakından takip edilirken, İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin İran'a ait Keşm Adası'na saldırısına karşılık Kuveyt'te ABD güçlerine ev sahipliği yapan askeri üsleri füzelerle vurduğunu bildirdi.

ABD Başkanı Trump ise New York Post gazetesinin "Pod Force One" programında, İran ile bir anlaşma üzerinde çalıştıklarını ileri sürdü. Trump, "İran nükleer silaha sahip olmamayı çoktan kabul etti. Yani, fikirlerini değiştirebilirler ama bu kabul etmeleri gereken şeylerden biriydi. Bunu kabul ettiler." ifadelerini kullandı.

İran basını, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarının aksine İran'ın son günlerde Lübnan'daki saldırılar nedeniyle ABD ile mesaj alışverişini kesmesi sonrasında Amerikalılara hiçbir yanıt verilmediğini bildirdi.

Analistler, yarın yurt içinde işsizlik oranı ve para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesinde perakende satışlar ve ABD'de işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.100 ve 14.200 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

ABD Ticaret Bakanlığı'nın verilerine göre, ülkede fabrika siparişlerinin tutarı nisanda önceki aya kıyasla %4,8 artarak 662,7 milyar dolara yükseldi. Piyasa beklentisi, fabrika siparişlerinin bu dönemde %4,6 artması yönündeydi. Fabrika siparişleri mart ayında da %1,8 artışla 632,7 milyar dolar olmuştu.

Alt kalemlere bakıldığında, nisanda dayanıklı mal siparişleri %8, dayanıklı olmayan mallara yönelik siparişler ise %1,4 arttı. Fabrika siparişleri, ABD ekonomisinde önemli ağırlığa sahip sanayi sektörünün yakın dönem performansına ilişkin öncü göstergeler arasında yer alıyor.

Hizmet sektörü tarafında da beklentilerin üzerinde bir görünüm izlendi. ABD'de Tedarik Yönetim Enstitüsü'nün (ISM) hizmet sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), mayısta önceki aya göre 0,9 puan artarak 54,5'e çıktı. Piyasa beklentisi endeksin 53,7 seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi. Nisan ayında ISM hizmet PMI 53,6 olmuştu.

ISM verisinin detaylarında, üretim endeksi 57,7'ye, yeni siparişler endeksi ise 57,3'e yükseldi. Buna karşın istihdam endeksi 47,9'a gerileyerek sektörde istihdam tarafındaki zayıflığın sürdüğüne işaret etti.

Mayıs ayında hizmet sektörünün 17 alt sektöründe büyüme görülürken, yalnızca gayrimenkul, kiralama ve leasing sektöründe daralma kaydedildi.

Öte yandan S&P Global'in mayıs ayına ilişkin hizmet sektörü PMI nihai verisi aşağı yönlü revize edildi. Hizmet sektörü PMI, bir önceki aya göre 0,3 puan azalarak 50,7'ye geriledi. Öncü veri 50,9 olarak açıklanmıştı. İmalat ve hizmet sektörlerini kapsayan bileşik PMI ise mayısta 51,5'e indi.

Verilerin genel görünümü, ABD'de ekonomik aktivitenin özellikle siparişler ve hizmet sektörü tarafında dirençli kaldığını ortaya koyarken, güçlü veri akışı Fed'in faiz politikasına ilişkin beklentiler açısından da piyasaların odağında kalmaya devam ediyor.

New York borsası, Orta Doğu'da yeniden tırmanan gerilimin petrol fiyatlarını yukarı çekmesi ve enflasyona ilişkin endişeleri artırmasıyla güne düşüşle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi yüzde 0,16 azalarak 51.220,92 puana indi.

S&P 500 endeksi yüzde 0,05 azalışla 7.605,31 puana gerilerken, Nasdaq endeksi 27.092,84 puanda yatay seyretti.

Bölgede artan gerilimin savaşın kısa sürede sona ereceğine dair beklentileri zayıflatmasıyla pay piyasalarında açılışta negatif bir seyir izlendi.

Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışı yatırımcılar tarafından yakından takip edilirken, İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin İran'a ait Keşm Adası'na saldırısına karşılık Kuveyt'te ABD güçlerine ev sahipliği yapan askeri üsleri füzelerle vurduğunu bildirdi.

Tahran yönetimi, ABD'nin Bahreyn'deki Beşinci Filo Karargahı'nın da füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) vurulduğunu duyurdu.

Öte yandan İran basını, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarının aksine İran'ın son günlerde Lübnan'daki saldırılar nedeniyle ABD ile mesaj alışverişini kesmesi sonrasında Amerikalılara hiçbir yanıt verilmediğini bildirdi.

ABD Başkanı Trump ise New York Post gazetesinin "Pod Force One" programında, İran ile bir anlaşma üzerinde çalıştıklarını ileri sürdü. Trump, "İran nükleer silaha sahip olmamayı çoktan kabul etti. Yani, fikirlerini değiştirebilirler ama bu kabul etmeleri gereken şeylerden biriydi. Bunu kabul ettiler." ifadelerini kullandı.

ABD ve İran arasında müzakerelere ilişkin belirsizlik ve Körfez'de yeniden artan gerilim halihazırda yüksek seyrini koruyan petrol fiyatlarını yukarı çekti.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, TSİ 16.30 itibarıyla yaklaşık yüzde 1,5 artışla 97,4 dolar olurken, aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 95,1 dolardan alıcı buldu.

Bu gelişmelerle tahvil getirilerindeki yükseliş de dikkati çekti. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,5 ve 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5 seviyelerine yaklaştı.

Orta Doğu'daki gerilimin enerji arzı ile ekonomiye etkilerine ilişkin endişeler sürerken, ABD'de bu hafta açıklanacak makroekonomik veriler yatırımcıların odağında bulunuyor.

ABD'de cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisi öncesinde yayımlanan iş gücü piyasasına ilişkin veriler, görünüm hakkında ipuçları vermesi açısından yakından takip ediliyor.

Ülkede dün açıklanan JOLTS verilerinin açık iş sayısının nisanda 7 milyon 618 binle Mayıs 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştığını göstermesinin ardından ADP Araştırma Enstitüsünün bugün yayımladığı veriler özel sektör istihdamı mayısta beklentilerin üzerinde arttığını ortaya koydu.

Buna göre, ABD'de özel sektör istihdamı mayıs ayında 122 bin kişi arttı.

Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından açıklanan kararın gerekçesinde, siyasi partilerin seçimli kongrelerinde ilçe seçim kurulunun gözetim ve denetim görevinin seçime geçişle başladığı, seçimlerin tutanağa bağlanması ve yapılan itirazların kesin karara bağlanmasıyla sona erdiği belirtildi.

Siyasi partilerin kongrelerinde yapılan organ seçimleri konusu dışında kalan gündem maddeleri, kararları ve kongrenin iptali istemli taleplerin seçim kurullarının görevi dışında olduğuna işaret edilen kararda, şu değerlendirmeler yer aldı:

"2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 21. maddesinin 10'uncu ve 11'inci fıkralarında seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde usulsüzlüklerin seçim hakimince tespiti halinde seçimlerin iptaline karar verileceği hususuna yer verilmişse de burada belirtilen yetki, seçim günü ve devamı sırasındaki oylamaların usulünce yapılıp yapılmadığı, tutanakların usulünce tutulup tutulmadığı gibi seçim hukuku kapsamındaki usulsüzlüklere ilişkin itirazları inceleyip karara bağlamaktan ibarettir. Bunun haricinde 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 29 ve 121'inci maddeleri gereğince Türk Medeni Kanunu ve Dernekler Kanunu hükümleri çerçevesinde maddi hukuk anlamındaki delillerin değerlendirilmesini gerektirecek nitelikte olan iddiaların tespitine yönelik olarak seçim kurullarının herhangi bir görev ve yetkisi bulunmamaktadır."

"6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 361 ve devamı maddelerine göre bölge adliye mahkemelerinin verdiği kararların inceleme merci Yargıtaydır. Yüksek Seçim Kurulunun hukuk mahkemelerinin verdiği kararların temyiz merci olmadığı ise her türlü izahtan varestedir." ifadeleri kullanılan kararda, şunlar kaydedildi:

"Tam kanunsuzluk iddiaları ile Kurulumuza gelen taleplerin, Kurulumuzca 'tam kanunsuzluk' yoluyla yapılan incelemeleri, il ve ilçe seçim kurulları tarafından alınan kararların denetimiyle sınırlı olup, başvuran tarafından bu denetim yolu kullanılarak Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin 21 Mayıs tarihli ve 2026/32 esas, 2026/658 karar sayılı kararının denetlenmesinin istenildiği, oysa bu kararın temyiz mercisinin Yargıtay olduğu, dolayısıyla anılan Bölge Adliye Mahkemesi kararının seçim hukuku kapsamında Yüksek Seçim Kurulu tarafından denetlenmesi imkanı bulunmamaktadır. Zira, anılan Bölge Adliye Mahkemesi kararı devam eden bir kongre veya kurultaya ait değil, daha önce yapılmış olan kongre ve kurultaylara ilişkindir. Bu nedenle Yüksek Seçim Kurulu tarafından seçim iş ve işlemlerinin yürütülmesine ya da devamına yönelik bu aşamada alınması gereken bir karar da bulunmamaktadır."

"Yetki gaspı olarak değerlendirilmedi"

Kararda, Anayasa ve kanun hükümlerine göre YSK ve seçim kurullarının seçimlerdeki yönetim ve denetim faaliyetlerinin "seçim öncesi", "seçim günü" ve "seçim sonrası" olmak üzere üç safhaya ayrıldığı belirtildi.

Seçim kurullarının cumhurbaşkanı, milletvekili, mahalli idareler seçimleri ile halk oylamalarından farklı olarak kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, sendikalar ve siyasi parti kongrelerinde sınırlı bir yetki kullandığı aktarılan kararda, "Bu seçimlerde esas itibarıyla seçim günü ile seçim sonrasına ilişkin işlemler üzerinde sınırlı bir denetim ve gözetim yapılması nedeniyle seçim öncesine ilişkin işlemler bakımından seçim kurullarının denetim ve gözetim yetkisi bulunmamaktadır. Seçim öncesine ilişkin işlemler bakımından 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 29 ve 121'inci maddeleri uyarınca Türk Medeni Kanunu ve Dernekler Kanunu hükümleri çerçevesinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uygulanmak suretiyle adli yargı mercilerince verilen kararlar Anayasanın 138'inci maddesi uyarınca yetki gaspı olarak değerlendirilmemiştir." tespitine yer verildi.

CHP Sözcüsü Sarı, düzenlediği basın toplantısında şu açıklamayı yaptı:

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, salı günü grup toplantısında konuşacak. CHP Parti Meclisi, 11 Haziran Perşembe günü toplanacak.

Bir diyalog heyeti oluşturmaya karar verdik. Kurultaya karşı değiliz. Bu MYK'da da konuşuldu. Şu anki parti meclisimiz seçilmiş bir parti meclisidir, atanmış değildir.

CHP milletvekilleri Gürsel Erol, Engin Altay ve Ali Öztunç, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile bir araya geldi.

Dün CHP TBMM Grup Başkanı Özgür Özel ile görüşen CHP Elazığ Milletvekili Gürsel Erol, İstanbul Milletvekili Engin Altay ve Kahramanmaraş Milletvekili Ali Öztunç, bugün de CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nu ziyaret etti. Parti genel merkezinde basın kapalı gerçekleşen görüşme yaklaşık 1 saat sürdü. Görüşmenin ardından açıklama yapan Öztunç, "Genel Başkanımızla görüştük. Şimdi Meclis'e geçiyoruz. Kemal Bey ile aramızda kırgınlık yok" dedi.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen törende konuşan Erdoğan, Türkiye'nin enerji alanındaki yatırımlarını hız kesmeden sürdürdüğünü belirterek, geçen yıl 5 milyar dolarlık enerji yatırımının devreye alındığını, bu yıl ise toplam 5,6 milyar dolar yatırım değerine sahip 8.313 MW kurulu gücündeki santrallerin hizmete girdiğini açıkladı.

"İran merkezli kriz Türkiye'nin rolünü güçlendirdi"

Erdoğan, 28 Şubat'ta başlayan ve etkileri devam eden İran merkezli krizin küresel enerji piyasalarında ciddi sonuçlar doğurduğunu ifade etti. Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasının tarihin en büyük petrol arz kesintilerinden birine yol açtığını belirten Erdoğan, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 25'inin ve LNG ticaretinin yüzde 20'sinin devre dışı kaldığını söyledi.

Krizin ardından petrol fiyatlarının iki katına kadar yükseldiğini kaydeden Erdoğan, birçok ülkede enerji tasarrufuna yönelik olağanüstü tedbirlerin devreye alındığını ve bunun enerji tedarikinin hayati önemini bir kez daha ortaya koyduğunu vurguladı.

2035 hedefi: 120 bin MW güneş ve rüzgar gücü

Türkiye'nin enerji talebinin hızla arttığını belirten Erdoğan, son 20 yılda enerji ihtiyacının iki katına çıktığını söyledi. Enerjide dışa bağımlılığı azaltmayı hedeflediklerini ifade eden Erdoğan, 2025 yılı sonunda 40 bin MW seviyesinde olan güneş ve rüzgar kurulu gücünün 2035 yılında 120 bin MW'a çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı.

Bu hedef doğrultusunda toplam 80 milyar dolarlık yatırım yapılacağını belirten Erdoğan, yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme entegrasyonu için yeşil iletim altyapısının da kurulacağını söyledi. Ayrıca 5.000 MW'lık deniz üstü rüzgar enerjisi kapasitesi oluşturulmasının planlandığını kaydetti.

Yenilenebilir enerjide Avrupa'da ilk 5'te

Türkiye'nin yenilenebilir enerji kurulu gücü bakımından Avrupa'da 5'inci, dünyada ise 11'inci sırada bulunduğunu belirten Erdoğan, nisan sonu itibarıyla toplam kurulu gücün 125 bin 410 MW'a ulaştığını ve bunun yüzde 62,5'inin yenilenebilir enerji kaynaklarından oluştuğunu ifade etti.

Elektrik üretiminde yenilenebilir enerjinin payının da önemli ölçüde arttığını vurgulayan Erdoğan, 2025 sonunda toplam elektrik üretiminin 363 bin gigavatsaat seviyesine ulaşırken yenilenebilir kaynakların payının yüzde 43,3'e yükseldiğini söyledi.

Muhalefete eleştiri

Konuşmasının sonunda ana muhalefet partisini de eleştiren Erdoğan, Türkiye'nin enerji alanındaki kazanımlarının muhalefetin gündeminde yer almadığını savundu. Muhalefetin iç tartışmalarla meşgul olduğunu ifade eden Erdoğan, "Türk demokrasisinin kalitesine kimsenin gölge düşürme hakkı yoktur. İktidar veya muhalefet fark etmeksizin hepimiz milletimize karşı sorumluyuz" dedi.