Dün 109,02 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 101,27 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.18 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,27 artarak 101,55 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 95,50 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki kısıtlı yükselişte, ABD ile İran arasında anlaşmaya yönelik iyimserliğin sürmesine karşın Hürmüz Boğazı'ndaki enerji akışına ilişkin devam eden belirsizlikler ve ABD'nin ham petrol stoklarındaki düşüş etkili oldu.

Dün ABD'nin İran ile savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için Tahran yönetimiyle tek sayfalık mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğuna ilişkin haber akışı, petrol fiyatlarını 100 doların altına çekmişti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, gelecek hafta Çin'e yapacağı resmi ziyaret tamamlanana kadar İran ile önerilen barış çerçevesine ilişkin nihai bir diplomatik ilerleme sağlanmasını beklediği öne sürüldü. Axios platformunun konuya yakın yetkililere dayandırdığı haberine göre Trump, İran ile mutabakat zaptı imzalanması için Tahran yönetiminden 24 ila 48 saat içinde yanıt bekliyor.

Trump, Beyaz Saray'da dövüş sporları şampiyonlarını ağırladığı bir etkinlikte de İran'ın kendileriyle anlaşmayı çok istediğini belirterek, 'Son 24 saatte (İran ile) çok verimli görüşmeler yaptık ve bir anlaşmaya varmamız çok muhtemel.' ifadesini kullandı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise Washington yönetimini müzakerelerde samimi bir çaba içinde olmamakla suçladı. Bekayi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, 'Müzakere kavramı, en azından uyuşmazlığın çözülmesi amacıyla gerçekten diyaloğa girme yönünde samimi bir çabayı gerektirir. Bu aynı zamanda iyi niyeti de gerektirir. Yani 'müzakere', tartışma/çekişme değildir, ne 'dayatma', ne 'aldatma', ne 'şantaj' ne de 'zorlama'dır.' değerlendirmesinde bulundu.

Öte yandan, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Umman Körfezi'nde ablukayı ihlal etmeye çalışan İran bayraklı yüksüz bir gemiye el konulduğunu duyurdu.

ABD'nin ham petrol ve benzin stoklarındaki azalış da ülkede talebin yüksek seyrettiği algısı yaratarak fiyatları destekledi. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 2 milyon 300 bin varil azalışla 457 milyon 200 bin varil seviyesine gerilediğini açıkladı.

Ticari ham petrol stoklarına dahil olmayan stratejik ham petrol stokları da 5 milyon 200 bin varil azalarak 392 milyon 700 bin varil seviyesine düştü. Bu dönemde ABD'nin benzin stokları ise yaklaşık 2 milyon 500 bin varil azalışla 219 milyon 800 bin varil olarak kayıtlara geçti.

Brent petrolde teknik olarak 114,62 doların direnç, 90,08 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat güne yüzde 0,42 yükselişle 18.027,00 puandan başladı.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen haziran vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 3,20 artışla 17.951,00 puandan tamamladı. Endeks kontratı akşam seansında da yükselişini sürdürerek 18.023,00 puandan kapandı.

Haziran vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışının yüzde 0,42 üzerinde 18.027,00 seviyesinden işlem görüyor.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasında savaşı sona erdirecek bir anlaşma sağlanması yönündeki ilerleme ve ABD'de açıklanan ADP özel sektör istihdamı verisinin iş gücü piyasasında pozitif ivmelenmeye işaret etmesi risk iştahını destekliyor.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Almanya'da fabrika siparişleri, Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 18.100 ve 18.200 puanın direnç, 17.900 ve 17.800 puanın destek konumunda olduğunu bildirdi.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasında savaşı sona erdirecek bir anlaşma sağlanması yönündeki ilerleme ve ABD'de açıklanan ADP özel sektör istihdamı verisinin iş gücü piyasasında pozitif ivmelenmeye işaret etmesi risk iştahını destekliyor.

Orta Doğu'da kalıcı barışın sağlanabileceğine dair yeşeren umutlar piyasalara taze bir hareket getirdi.

ABD ile İran tarafından gelen sert açıklamalar zaman zaman uzlaşı masasından sonuç alınmayacağına yönelik korku oluştursa da yetkililerin nihai bir anlaşma yolunda kalması Orta Doğu'da barış sağlanacağına yönelik iyimserlikleri koruyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın kendileriyle anlaşmayı çok istediğini belirterek, son 24 saatte İran'la çok verimli görüşmeler yaptıklarını söyledi. Trump, bir anlaşmaya varılmasını 'çok muhtemel' olarak değerlendirdi. Bunun yanı sıra İran, 'Hürmüz Boğazı ve bölge sularındaki gemilerin ihtiyaçlarını karşılamaya hazırız.' mesajı verdi.

Bu gelişmelerin paralelinde olası bir kalıcı barışın Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatlarının hız kazanacağına yardımcı olacağı beklentisiyle petrol fiyatlarının gerilemesi ve güçlü gelen şirket bilançoları piyasalardaki olumlu havayı destekledi.

Brent petrolün varil fiyatı, son 6 işlem gününün ardından ilk kez 100 doların altını görürken, günü yüzde 7,8 düşüşle 100,4 dolardan tamamladı. Petrol fiyatlarındaki geri çekilme, merkez bankalarının gelecek dönemde atabileceği olası 'şahin' adımlara yönelik endişeleri hafifletti.

Öte yandan ABD'de dün açıklanan ADP özel sektör istihdamı verisi beklentileri karşılayamasa da ülkede iş gücü piyasasının hareketlendiğine ışık tuttu. ABD'de nisanda özel sektör istihdamı 109 bin kişi arttı. Özel sektör istihdamı bir önceki ay 62 bin kişi yükselmişti.

Analistler, ABD'de iş gücü piyasasında gözlenen ivmelenmenin ekonomik aktivitenin dayanıklılığını koruduğuna işaret ettiğini belirterek, söz konusu görünümün Fed'in enflasyon ile resesyon arasında karşı karşıya kaldığı politika ikilemini hafifletebileceğini ifade etti.

Söz konusu gelişmelerle varlık fiyatlarında belirgin hareketler gözlendi. ABD'de tahvil getirileri Fed'e ilişkin 'şahin' beklentilerin fiyatlamalardan çıkması ve petrol fiyatlarındaki düşüşle birlikte enflasyonist baskıların hafifleyeceği tahminleriyle bir miktar geriledi.

- Altın yükselişini sürdürüyor

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 8 baz puan düşüşle yüzde 4,35'e indi. ABD 10 yıllık tahvil getiri yeni işlem gününde yatay seyrediyor. Dün gerilimlerin azalacağı beklentisiyle yüzde 0,3 değer kaybıyla 98 seviyesinden kapanan dolar endeksi, yeni günde bu seviyesini koruyor.

Altının onsu ise dolardaki zayıflama ve tahvil faizlerindeki geri çekilmeyle dün yüzde 2,9 artışla 4 bin 691 dolara çıktı. Ons altın şu sıralarda da yüzde 0,3 kazançla 4 bin 704 dolardan alıcı buluyor.

Kurumsal tarafta, çip şirketi Advanced Micro Devices (AMD), önceki gün piyasaların kapanışının ardından yayımladığı bilançosunda, güçlü kar ve gelir bildirdi. Mevcut çeyreğe dair gelir tahminleri de beklentileri aşan AMD'nin hisseleri dün yüzde 18,6 değer kazandı.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 1,46, Nasdaq endeksi yüzde 2,03 ve Dow Jones endeksi de yüzde 1,24 arttı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

- Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsaları dün Orta Doğu'da esen barış rüzgarları ve enerji maliyetlerinin azalacağını beklentisiyle alıcı bir seyir izledi.

Orta Doğu'daki gerilimlerin enerji kanalı üzerinden bölge ekonomilerini tehdit ettiği bu dönemde, olası bir kalıcı barışın süregelen enflasyon ve büyüme risklerini törpülemesi öngörülüyor.

Bölgede dün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi'nde mart ayı üretici enflasyonu aylık bazda yüzde 3,4 ile Ağustos 2022'den bu yana en hızlı yükselişe işaret ederken, verinin alt kalemleri incelendiğinde enerji maliyetlerindeki yükseliş öne çıktı.

Bu durum Avrupa Merkez Bankasına (ECB) yönelik 'şahin' beklentileri pekiştirirken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda ECB'nin yüzde 65 ihtimalle haziran toplantısında faiz artırımına gidebileceği bekleniyor.

Öte yandan İngiltere'de bugün halk yerel seçim için sandığa gidiyor. Yerel seçimlerin ülkede siyasi belirsizliğe yol açmasından dolayı önceki gün tahvil faizlerinde görülen satış baskısı, dün yerini alımlara bıraktı. İngiltere'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,1'e çıkmasının ardında yüzde 4,94'e indi.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 2,15, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 2,12 , Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2,94 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 2,35 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

- Japon piyasaları tatil sonrası hızlı başlangıç yaptı

Asya borsalarının genelinde alıcı bir seyir hakimken, 3 günlük tatil sonrası yeniden işleme açılan Japonya borsalarında sert yükselişler dikkati çekiyor.

Bölgede ABD-İran arasında bir anlaşma sağlanacağına yönelik beklentiler risk iştahının yüksek seyretmesinde etkili oluyor. Anlaşma ile Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişlerinin artacağı ve bunun da enerjide çoğunlukla ithalata bağımlı Asya ekonomileri için rahatlatıcı bir etken olacağı düşünülüyor.

Öte yandan Japonya Merkez Bankası (BoJ) 18-19 Mart'taki para politikası kurulu toplantısının tutanaklarını yayımladı.

Tutanaklara göre, üyelerin çoğu, ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı enerji şokunun, uzaması ve enflasyon üzerinde ikinci tur etkiler yaratması endişelerine yol açması durumunda faiz oranlarını artırma ihtiyacı duyuyor.

Bir üye BoJ'un faizleri 'uzun aralıklarla' artırmaması gerektiğini söylerken, bir diğeri ise Orta Doğu çatışmasının ekonomide herhangi bir bozulma belirtisi göstermemesi durumunda merkez bankasının tereddüt etmeden faiz artırması gerekeceğini belirtti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 5,7, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,1, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,6 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 yükseldi.

- BIST 100 endeksi rekor kırdı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,91 değer kazanarak 14.917,43 puanla rekor seviyeden tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,4 yükseldi.

Dolar/TL dünü 45,2130'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,2360'tan işlem görüyor.

Öte yandan Anadolu Ajansı (AA) ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) işbirliğinde bugün İstanbul'da 'Anadolu Ajansı Katılım Finans Zirvesi' yapılacak. Zirvede katılım finans ekosistemi açısından kritik mesajların verilmesi bekleniyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın da katılacağı zirvenin açılış konuşmaları, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Burak Dağlıoğlu, TKBB Başkanı Mehmet Ali Akben ve AA Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Serdar Karagöz tarafından yapılacak.

Kapanış konuşmasını Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in yapacağı zirvede, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan özel oturumda konuşacak.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Almanya'da fabrika siparişleri, Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 15.000 ve 15.100 puanın direnç, 14.800 ve 14.700 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 Almanya, mart ayı fabrika siparişleri

12.00 Avro Bölgesi, mart ayı perakende satışlar

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

17.00 ABD, mart ayı inşaat harcamaları

'Enflasyonla mücadele etmek zor bir iş değil' diye yazıp çizince tepkiler geliyor. Hatta bazıları 'formülünü' soruyor. 'Formül' arayışı ilginç; demek ki enflasyonla mücadele mekanik bir iş olarak görülebiliyor. Değil elbette. Önce şunu ıskalamamak gerekiyor: Vaktiyle yüksek enflasyonla yaşamış çok sayıda ülke enflasyonlarını düşük tek haneye düşürdü ve daha önemlisi, bu geçici olmadı; uzun süredir düşük tek haneli enflasyon hüküm sürüyor o ülkelerde.

Demek ki yapılabiliyor. Çok sayıda ülke bunu başardığına göre, o kadar zor bir iş değil. Kaldı ki Türkiye'nin 2002-2016 deneyimi var. 2002 sonunda yüzde 72 olan enflasyon 2004 başladığında tek haneye düşmüştü. Sonra 2017'ye kadar birkaç kez yüzde 10-11 gibi düşük iki haneli düzeyler dışında, ortalama yüzde 8 etrafında salındı enflasyon. Evet, dünya standardına göre o da yüksek bir enflasyon, ama hiç olmazsa bu kadarını başarabilmiştik.

'Talep kaynaklı, maliyet kaynaklı' tartışmasından kurtulmalıyız

Madde madde enflasyonu nasıl düşürebileceğimizi sıralayayım:

1- Önce enflasyon 'talep kaynaklı', yok değil, 'maliyet kaynaklı' gibi tartışmalardan zihnimizi kurtarmak gerekiyor. Enflasyon bir nedenle sıçradı mı, hepsi iç içe giriyor çünkü.

2- Talebin çok önemli olmadığını söyleyen ve kâr-ücret çekişmesini ön plana çıkaran bazı iktisatçılar şunu gözden kaçırıyorlar: talebin canlı olduğu bir ortamda hem fiyat belirleme gücü olan şirketlerin op güçleri daha artıyor hem de işçilerin pazarlık güçleri daha fazla oluyor. Ana akım dışındaki modellerin bir kısmında ücret artışları ve enflasyon denklemlerinde, bu nedenle kapasite kullanım oranı önemli bir belirleyici. En azından bu nedenle talep önemli.

Türkiye'de işgücünün pazarlık gücü yok. Sendikalaşma oranı çok düşük çünkü. Ama çoğu şirketin önemli bir fiyat belirleme gücü var. Bu durumda, uygulanacak programın talep artışlarını dizginlemesi gerekiyor. Bunun yolu da mali ve parasal disiplinden geçiyor. Farklı bir ifadeyle, bütçe açığı kontrol altında olacak, faiz enflasyonun üzerinde belirlenecek ve hızlı kredi genişlemesine izin verilmeyecek.

3- İthal girdi kullanımı çok fazla. Demek ki döviz kuru üretim maliyetlerinin önemli bir belirleyicisi. Kur artışına yol açan eğilimleri törpülemek gerekiyor. Farklı bir ifadeyle, döviz cinsinden mali varlıklara olan talebin düşmesi ve lira cinsinden mali varlıklara olan talebin artması gerekiyor. İşte 'zurnanın zırt dediği yer' ve yanlış anlaşılabilen konu burası.

Döviz cinsinden mali varlıklara olan talebi, sadece faizi enflasyonun belirgin biçimde üzerinde tutarak düşüremezsiniz. Elbette, pozitif reel faiz gerekiyor. Hem talep artışını törpülemek hem de döviz talebini azaltmak için. Ama yeterli değil. Farklı biçimde tekrar edeyim: Yerli paraya olan güveni sadece faiz artışıyla sağlayamazsınız. Sağlasanız bile o kalıcı olmaz. Döviz talebini her an tetikleyecek temel kırılganlıklarınızı da ortadan kaldırmanız gerekiyor. Bunun yolu güveni sağlamaktan geçiyor.

Temel kırılganlıkların başında yargı sistemi var

4- Türkiye'nin temel kırılganlıkları nelerse, onların üzerine gitmek gerekiyor. Açık ki listenin başında yargı sistemi var. Adil ve hızlı çalışan bir yargı sistemi, güvenin sağlanmasının ön koşulu. İkincisi, Eylül 2021'de başlayan garip para politikası enflasyonu yaklaşık 90 puan sıçrattı. O para politikasının uygulanmasına müsaade eden kurumsal yapının (Merkez Bankası yasası) ve anlayışın (düşük faiz-rekabetçi kur-canlı ekonomi) değişmesi gerekiyor. Üçüncüsü, bütçede kara deliklere yol açmayacak bir ihale yasasına ihtiyaç var. Liste uzatılabilir: TÜİK'in kurumsal yapısının değiştirilmesi, rant yasası ve verimliliği artırmak üzere tasarlanmış bir sanayi politikası gibi.

5- Bir önceki maddede sıralanan ilk üç reform çok önemli. Bunların gerçekleştirilmesi bir anda havayı değiştirir. Bu üçünden birincisi ve sonuncusu somut reformlar. Ama ikincisi somut değil. 'Anlayışın değişmesi' nasıl reform olabilir? Şöyle olabilir: Düşük faiz-rekabetçi kur-canlı ekonomi üçlüsünün önemli temel kırılganlıkları olan bir ülkede yıkıcı bir politika olduğunu, onu tasarlayanların ve uygulayanların çıkıp açık açık söylemeleri ve özeleştiri yapmaları gerekir. Yaparlar mı? O benim konum değil; ben enflasyonla bu ülkede mevcut koşullar altında nasıl mücadele edilebileceğiyle ilgiliyim.

6- Dış koşullar elbette olumlu olursa enflasyonla mücadele daha kolay olur. Ama ona yapılabilecek bir şey yok. Bize düşen işimizi doğru yapmak.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Yeni ekonomi yönetimi, AKP iktidarında çoğu kez sergilenen tutumu takındı. Daha önce yapılanlar sanki başka bir siyasi iktidarın uygulamasıymış gibi davranıldı, geçmişin uygulamaları adeta açık açık eleştirildi ve çok yanlış olduğu dile getirildi.

Özellikle kur korumalı mevduat uygulaması: Bu yaklaşım doğruydu tabii ki, kur korumalı mevduat uygulaması ekonomiyi kuşkusuz çok tahrip eden bir uygulamaydı.

Aslında KKM uygulamasının başlatılmasını zorunlu hale getiren, çıkışın bu uygulamada bulunmasına yol açan faiz indiriminin yanlışlığı ortadaydı ama bunu iktidar cephesinde dile getirebilen tabii ki yoktu.

Ama dile getirilememekle birlikte faiz indiriminin yanlış olduğu, Haziran 2023'te göreve başlayan yeni ekonomi yönetiminin icraatıyla ortaya konuldu. İlk atılan adımlar faiz artışına girişmekti. Ne var ki ekonomi yönetimi faiz artışında agresif olamadı ve küçük küçük artışlarla yetinildi, bunun da enflasyona olan etkisi sınırlı kaldı.

Ayrıca 2023 seçimleri öncesinde artırılmasına izin verilmeyen kur bir süreliğine adeta serbest bırakıldı ve haziran ayında çok yüklü bir artış yaşandı.

Ya enflasyon ne oldu?

Programın ana hedefi enflasyonla mücadeleydi. Öyle ya 2021 eylülünde başlatılan faiz indiriminden sonra bir ara TÜFE bazında yüzde 85-86'ya tırmanan, daha sonra ise baz etkisiyle gerileyerek yüzde 40'a inen enflasyonu daha da aşağı çekmek gerekiyordu.

Gerekiyordu, çünkü Türkiye'nin enflasyon hedefi tek haneli düzeylerdi, hatta yüzde 5'ti.

Mayıs 2023'te oluşan yıllık enflasyon yüzde 40'tı, hadi tam oranı verelim, yüzde 39,59'du. Oran haziran sonunda yüzde 38,21'e indi ve bir daha yüzde 40'ın altında bir oran görebilmek için bir buçuk yıl beklemek gerekti.

2023'ün temmuz ve ağustosunda, bırakın yaz aylarını, fiyatların en çok arttığı aylarda bile görülmeyen ölçüde, yüzde 9'u aşan artışlar görülünce yıllık oran hızla tırmandı.

Bu tırmanış öyle bir hal aldı ki yeni ekonomi yönetiminin işbaşı yaptığı haziran ayında devralmış olduğu Mayıs 2023'teki yüzde 39,59'luk yıllık enflasyon, bir yıl sonra Mayıs 2024'te yüzde 75,45'le rekor kırdı.

Ekonomi yönetimi 'öyle önlemler' almıştı ki bir yıl içinde enflasyonu neredeyse ikiye katladı.

Sonra düşüş başladı, ki başlaması normaldi 2023'ün rekor aylık oranları çıkıp yerlerine görece düşük oranlar giriyordu, yıllık artış 2025'in sonunda yüzde 31'e geriledi. Ve işte orada kalındı.

Üç yılda 7 puan

Yeni ekonomi yönetimi yüzde 40'ta devraldığı enflasyonu üç yıl sonunda 7 puan aşağı çekerek ancak yüzde 33'e indirdi. Mayıs ayı oranını aylık yüzde 2 artış varsayımına dayanarak hesapladığımı bir kez daha belirteyim.

Bu arada Haziran 2023'ten Mayıs 2026'ya kadar geçen 36 ayın ortalama enflasyonunun yüzde 47 olduğunu da göz ardı etmemek gerek. Elbette herhangi bir tarihteki enflasyonun ne olduğu önemli ama bu dönemde yaşanan ortalamanın hangi düzeyde bulunduğu da bir gösterge.

İki talihsiz dönem:

Yeni ekonomi yönetimi devraldığı yüzde 40'lık enflasyonu üç yılda ancak 7 puan aşağı çekerek yüzde 33'e indirdi ama kabul etmek gerekir ki iki talihsiz dönem yaşandı.

Birincisi geçen yılın mart ayındaki İBB operasyonu ve hâlâ devam etmekte olan o süreç: Dövizde çok kısa sürede yaşanan zıplama ve bunun etkisiyle enflasyonda yaşanan artış, ayrıca Merkez Bankası'nın faiz indirimine ara vermekten öteye geçip faizi artırmak durumunda kalması: Gerçi geçen yıl 19 Mart'ta başlayan operasyon döneminde fiyatlarda çok belirgin artışlar yaşanmadı. Ama yine de belki fiyat artışları çok daha düşük olacaktı, bunu bilmek mümkün değil.

Bu yılın talihsizliği de, belki dünyanın talihsizliği demek daha doğru olur Trump! ABD ve İsrail'in İran'a dönük saldırısı ve tırmanan enerji fiyatları tüm dengeleri bozdu. Yurt içinde fiyatların daha da artmasını önlemek amacıyla vergi gelirlerini olumsuz etkilemesi kaçınılmaz olan eşel mobil uygulaması devreye alınarak akaryakıt fiyatlarının az artması sağlandı. Ne var ki özellikle elektrik ve doğalgaza gelen zamların etkisi henüz tam olarak görülmedi. Bu etki tüm mal ve hizmet fiyatlarına bir süre sonra daha da fazla etki etmeye başlayacak. Bu da mayısta yüzde 33 dolayında beklenen yıllık enflasyonun daha da yukarı gitmesine yol açabilecek.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

S&P 500 endeksi yüzde 1,46 artışla 7.365,12 puana, Nasdaq endeksi yüzde 2,03 kazançla 25.838,94 puana çıktı.

ABD ile İran arasında bir anlaşmaya varılabileceğine dair iyimserlik artarken, pay piyasalarında pozitif seyir izlendi.

ABD Başkanı Donald Trump, dün, İran ile nihai bir anlaşmaya varılması yönünde ilerleme kaydedildiğini ve Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulmasına karar verdiklerini bildirdi.

Analistler, bu gelişmenin Hürmüz Boğazı kaynaklı jeopolitik tansiyonu düşürdüğünü ve ABD/İsrail ile İran arasındaki savaşın diplomatik yollarla sonlandırılabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdiğini belirtti.

Bugün sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda da Trump, 'İran'ın, üzerinde anlaşılanı vermeyi kabul edeceğini varsayarsak ki bu büyük bir varsayım olur, zaten efsanevi olan Destansı Öfke Operasyonu sonuna gelmiş olur.' ifadelerini kullandı.

Trump, İran'ın üzerinde anlaşılan konuları kabul etmemesi halinde 'bombardımanın öncekinden daha yüksek ve yoğun düzeyde tekrar başlayacağı' tehdidinde bulundu.

Orta Doğu'da barışın sağlanabileceğine dair iyimserlikle Brent petrolün vadeli varil fiyatı TSİ 23.30 itibarıyla yüzde 7'nin üzerinde azalışla 102,04 dolar olurken, aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de yüzde 6 civarı düşüşle 95,85 dolardan alıcı buldu.

Kurumsal tarafta, çip şirketi Advanced Micro Devices (AMD), dün piyasaların kapanışının ardından yayımladığı bilançosunda, güçlü kar ve gelir bildirdi. Mevcut çeyreğe dair gelir tahminleri de beklentileri aşan AMD'nin hisseleri yüzde 18,6 değer kazandı.

Bugün finansal sonuçlarını açıklayan medya devi Walt Disney'in geliri ve karı da beklentilerin üzerinde gelirken, şirketin hisseleri yaklaşık yüzde 7,5 yükseldi.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de nisanda hızlanan özel sektör istihdamı 109 bin kişilik artış kaydetti.

Başkent Doğalgaz Dağıtım Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş., kayıtlı sermaye tavanını 750 milyon TL'den 1,5 milyar TL'ye yükseltmek için SPK'ya başvurdu. Şirket ayrıca kayıtlı sermaye tavanı süresini 2026-2030 dönemini kapsayacak şekilde uzatmayı planlıyor. Ana sözleşme değişikliği kapsamında ilgili kurum onayları sonrası genel kurul onayına sunulacak.

Saray Matbaacılık'tan %200 bedelli sermaye artırımı

Saray Matbaacılık Kağıtçılık Kırtasiyecilik Ticaret ve Sanayi A.Ş., çıkarılmış sermayesini %200 oranında bedelli artırma kararı aldı. Buna göre:

• Mevcut sermaye: 112,4 milyon TL
• Artış sonrası sermaye: 337,2 milyon TL
• Artış tutarı: 224,8 milyon TL

Şirket bu kapsamda SPK'ya resmi başvuruda bulundu.

Orçay'dan tahsisli sermaye artırımı ve stratejik yatırım

Orçay Ortaköy Çay Sanayi ve Ticaret A.Ş., İyidere Çay Fabrikası satın alımının ardından üretim kapasitesini artırmak amacıyla tahsisli sermaye artırımı planladı.

Plan kapsamında:

• Rüçhan hakları tamamen kısıtlanacak
• Paylar halka arz edilmeyecek
• Satıştan 500 milyon TL'ye kadar hasılat hedefleniyor
• Payların önemli bölümü Pasifik Holding A.Ş. ve Abdülkerim Fırat'a tahsis edilecek

Şirket ayrıca SPK onaylı süreçle birlikte Borsa İstanbul Toptan Satış Pazarı üzerinden satış planlıyor.

Kaleseramik'ten 3 milyar TL'lik borçlanma aracı ihraç başvurusu

Kaleseramik, Çanakkale Kalebodur Seramik Sanayi A.Ş., yurtiçinde nitelikli yatırımcılara satılmak üzere 3 milyar TL'ye kadar borçlanma aracı ihraç etmek için SPK'ya başvurdu.

İhraç planı:

• Türk Lirası cinsinden
• Halka arz edilmeksizin
• Bir veya birden fazla ihraç şeklinde
• Yurt içi nitelikli yatırımcıya satış yöntemiyle

Amme borçlusunun alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borçlarının toplamının 1 milyon lirasını aşmadığı takdirde teminat şartı aranılmayacak. Bu tutarın üzerindeki amme alacaklarının tecilinde, gösterilmesi zorunlu teminat tutarı 1 milyon lirayı aşan kısmın yarısı olacak. Cumhurbaşkanı, bu tutarı 10 katına kadar artırmaya, yarısına kadar indirmeye, yeniden kanuni tutarına getirmeye ve alacaklı amme idareleri itibarıyla bu hadler arasında farklı tutar belirlemeye yetkili olacak.

Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'na eklenen hükümle, ülkeye yabancı kaynak girişini teşvik ederek Gelir Vergisi Kanunu kapsamında Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratları gelir vergisinden müstesna tutulanlardan, bahse konu istisnadan yararlanılan süre içerisinde veraset ve intikal vergisine tabi veraset yoluyla mal intikallerinde alınacak vergi oranı yüzde 1 olacak.

Gelir Vergisi Kanunu'nda yapılan değişiklikle Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterleri haiz teknogirişim şirketlerinde çalışan personele işverenler tarafından bedelsiz veya indirimli olarak verilen ve ücret niteliğinde kabul edilen pay senetlerine yönelik gelir vergisi istisnasında düzenleme yapılıyor.

Buna göre, istisnaya konu edilebilecek üst sınır, ilgili yıldaki brüt ücretin iki katı olarak yeniden belirleniyor. Ayrıca bu şekilde iktisap edilen pay senetlerinin elde tutulma süreleri kısaltılarak söz konusu pay senetlerinin iktisap tarihinden itibaren 2 yıl içinde elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin tamamı, 3 ila 4 yıl arasında elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin yüzde 75'i, 5 ila 6 yıl arasında elden çıkarılması halinde ise istisna edilen verginin yüzde 25'inin gecikme faiziyle işverenden tahsil edilmesi düzenleniyor.

Yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar için vergi istisnası

Gelir Vergisi Kanunu'na 'Yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar için vergi istisnası' başlıklı yeni madde ihdas ediliyor.

Buna göre, Türkiye'de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, Türkiye'de yerleşmiş sayılmasından önceki son 3 takvim yılında Türkiye'de ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartıyla Türkiye dışında elde ettiği kazanç ve iratları 20 yıl boyunca gelir vergisinden müstesna olacak.

Bu hüküm kapsamındaki gerçek kişilerin bu kapsama girmeden önce, Türkiye'de elde ettiği gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyetinin bulunması bu istisnadan yararlanmasına engel teşkil etmeyecek. Bu kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmeyecek, diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de bu gelirler beyannameye dahil edilmeyecek. İstisna kazanç ve iratlara ilişkin gider ve maliyetler, vergiye tabi kazanç ve iratların tespitinde dikkate alınmayacak.

Bu istisna kapsamındaki kazanç ve iratlar nedeniyle yabancı memleketlerde ödenen vergiler Türkiye'de tarh edilen gelir vergisinden mahsup edilemeyecek. İstisnaya ilişkin şartların taşınmadığının sonradan tespit edilmesi halinde tahakkuk ettirilmeyen vergiler, ziyaa uğramış sayılacak. Hazine ve Maliye Bakanlığı hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak. Bu hüküm, 1 Ocak 2026'dan itibaren Türkiye'ye yerleşmiş sayılanlara uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

'Nitelikli hizmet merkezi'

Teklifle, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu'na 'Nitelikli hizmet merkezi' başlığıyla yeni hüküm ilave ediliyor.

Buna göre, nitelikli hizmet merkezi, en az 3 farklı ülkede aktif olarak faaliyet gösteren, ilişkili şirket veya şirketler topluluğuna yönelik hizmet sunmak ve ikinci fıkrada belirtilen faaliyetleri yapmak üzere kurulan, yıllık hasılatlarının en az yüzde 80'ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden veya şirketler topluluğundan elde eden sermaye şirketlerini ifade edecek.

Bu merkezler, finansal danışmanlık, stratejik yönetim danışmanlığı, risk yönetimi, nakit ve likidite yönetimi, fonlama ve borçlanma işlemleri, yatırım ve sermaye yapısı planlaması, bütçeleme, finansal raporlama ve analiz, uluslararası muhasebe ve uyum, denetim, dijital dönüşüm ve teknoloji danışmanlığı, yatırım ve veri analizi, hukuk danışmanlığı, tanıtım, marka yönetimi, insan kaynakları ve eğitim hizmetleri ile bu hizmetlere ilişkin koordinasyon ve yönetim hizmetini; satış, satış sonrası destek, teknik destek, araştırma ve geliştirme, dış tedarik, yeni geliştirilen ürünlerin test edilmesi, laboratuvar hizmetleri gibi faaliyetlere ilişkin koordinasyon ve yönetim hizmetini sunacak.

Bu kapsamdaki hizmetleri doğrudan ifa eden ve destek personeli dışında kalan çalışanlar nitelikli hizmet personeli sayılacak. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Hazine ve Maliye ile Ticaret bakanlıklarının görüşünü alarak bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

Gelir Vergisi Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu'nda tanımlanan nitelikli hizmet merkezlerinde istihdam edilen nitelikli hizmet personelinin ücretlerinin brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı için (katılımcı belgesi alarak İstanbul Finans Merkezinde faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezleri açısından brüt asgari ücretin 5 katı) gelir vergisi istisnası uygulanacak.

Cumhurbaşkanı, bu bentte yer alan 3 ve 5 katlarını birlikte veya ayrı ayrı bir kata kadar belirlemeye, iki katına kadar artırmaya yetkili olacak.

Transit ve nitelikli hizmet faaliyetlerinden elde edilen kazançlara yönelik vergi indirimleri

Teklifle, Kurumlar Vergisi Kanunu'nda değişiklik yapılıyor.

Buna göre, yurt dışından satın alınan malların Türkiye'ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık edilmesinden sağlanan kazançların indirim oranı yüzde 95 (İstanbul Finans Merkezi Kanunu hükümlerine göre katılımcı belgesi alarak İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faaliyette bulunan kurumlar bakımından bu oran yüzde 100) olacak.

Bu indirimden yararlanılabilmesi için kazancın elde edildiği hesap dönemine ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmiş olması, aracılık faaliyetine ilişkin malların satıcısı ve alıcısının Türkiye'de olmaması şart olacak. Cumhurbaşkanı, söz konusu oranları sıfıra kadar indirmeye, yüzde 100'e kadar artırmaya yetkili olacak.

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyette bulunan kurumların, münhasıran bu faaliyetleri kapsamında yurt dışından elde ettikleri kazançların indirim oranı yüzde 95 (İstanbul Finans Merkezi Kanunu hükümlerine göre katılımcı belgesi alarak İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyette bulunan kurumlar bakımından bu oran yüzde 100) olacak.

Söz konusu indirim, kazancın elde edildiği hesap dönemine ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmesi şartıyla, nitelikli hizmet merkezinin faaliyete geçtiği hesap döneminden itibaren 20 hesap dönemi itibarıyla uygulanacak. Cumhurbaşkanı, bu oranları yüzde 50'ye kadar indirmeye, yüzde 100'e kadar artırmaya yetkili olacak.

Bu hüküm, 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak ve 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Teklif ile Kurumlar Vergisi Kanunu'nda değişiklik yapılıyor

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edilen teklif ile Kurumlar Vergisi Kanunu'nda değişiklik yapılıyor.

Buna göre, kurumlar vergisi oranı, sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına yüzde 12,5 olarak uygulanacak. Bu hüküm kapsamında indirimden yararlanılan kazançlar için ayrıca ihracat kazançlarına uygulanan 5 puan indirimi uygulanmayacak.

Bu hüküm, 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2027 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Kurumlar Vergisi Kanunu'ndaki 'Yurt içi asgari kurumlar vergisi' başlıklı hükmünde yapılan değişiklikle, transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezleri kazançlarına sağlanan indirimler ile İstanbul Finans Merkezi Kanunu'nda finansal hizmet ihracına yönelik sağlanan kurumlar vergisi kazanç indiriminin yurt içi asgari kurumlar vergisinin hesaplamasına esas olan kurum kazancından düşülmesine yönelik düzenleme yapılacak. Bu hüküm 1 Temmuz 2026'dan itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak ve 1 Ocak 2026'dan itibaren başlayan vergilendirme dönemine (özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar için 1 Ocak 2026'dan itibaren başlayan hesap dönemine) ait kurum kazançları için geçerli olmak üzere yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girecek.

Yurt dışından getirilerek ekonomiye kazandırılan varlıklar

Vergiye gönüllü uyumun artırılması hedefi doğrultusunda gerçek ve tüzel kişilerce sahip olunan para, döviz, altın, hisse senedi, tahvil ve diğer menkul kıymetlerin Türkiye'ye getirilerek milli ekonomiye kazandırılmasının teşvik edilmesi amaçlanıyor.

Kurumlar Vergisi Kanunu'na eklenen hükme göre, vergiye gönüllü uyumu artırmak amacıyla, gerçek veya tüzel kişilerce, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları 31 Temmuz 2027'ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirilecek. Bu kapsamda bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 2 ay içinde Türkiye'deki banka ya da aracı kurumlarda adlarına açılan hesaplara transfer edilmesi veya yurt dışından fiziki olarak getirilenlerin bu hesaplara yatırılması gerekecek. Fiziki olarak yurt dışından getirilen varlıkların yurda getirildiği Gümrük İdaresine yapılacak beyana ilişkin belgeler ile tevsik olunacak. Gümrük İdaresi, bu kapsamda aldığı beyanları, alındığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bildirecek.

Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları, 31 Temmuz 2027'ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirilecek. Bildirilen varlıkların bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırılmak suretiyle tevsik edilmesi zorunlu olacak. Bu kapsamda bildirilen varlıklar Vergi Usul Kanunu uyarınca defter tutan mükellefler tarafından bildirim tarihi itibarıyla kanuni defterlere kaydedilecek. Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, bu kapsamdaki hükümler uyarınca kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetler için pasifte özel fon hesabı açacak. Bu fon hesabı bildirim tarihinden itibaren 2 yıl geçmedikçe işletmeden çekilemeyecek. Sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanılamayacak, işletmenin tasfiye edilmesi halinde ise vergilendirilmeyecek. Serbest meslek kazanç defteri ile işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler, söz konusu kıymetleri defterlerinde ayrıca gösterecek. Bu varlıklar dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayacak ve bildirim tarihinden itibaren 2 yıl geçmesi koşuluyla vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilecek.

Gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar, bildirimde bulundukları varlıklarını belirtilen sürede Türkiye'ye getirmeleri, yurt içindeki varlıklarını bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırmak suretiyle tevsik etmeleri durumlarında söz konusu şartlar aranmaksızın bu hükümlerden yararlanacak.

Banka ve aracı kurumlar, kendilerine bildirilen varlıklara ilişkin olarak bildirim sahibinden, varlıkların değeri üzerinden yüzde 5 oranında peşin olarak tahsil ettikleri vergiyi, bildirimi izleyen ayın 15. günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla bir beyannameyle bağlı bulundukları vergi dairesine beyan edecek ve aynı sürede ödeyecek. Vergi oranı, bildirilen varlığın vadeli hesaplarda veya Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında ihraç edilen devlet iç borçlanma senetleri ile kira sertifikalarında en az 5 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde yüzde 0, en az 4 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde yüzde 1, en az 3 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde yüzde 2, en az 2 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde yüzde 3, en az 1 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde ise yüzde 4 olarak uygulanacak. 1 Ocak 2027'den itibaren 31 Temmuz 2027'ye kadar (bu tarih dahil) yapılacak bildirimlerde bu oranlara yarım puan artırım yapılacak.

31 Temmuz 2027 tarihinin yetkiyle uzatılması halinde ise bu tarihten sonra yapılacak bildirimlerde vergi oranı ilave yarım puan artışla toplamda 1 puan artırımlı olarak uygulanacak. Bu hüküm kapsamında ödenen vergi, hiçbir suretle gider yazılamayacak ve başka bir vergiden mahsup edilemeyecek. Bildirime konu edilen varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararlar, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gider veya indirim olarak kabul edilmeyecek.

Bildirilen varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacak. Diğer mevzuat uyarınca alınması gereken tedbirler bu düzenlemeden etkilenmeyecek. Diğer nedenlerle başlayan vergi incelemeleri ile takdir komisyonu kararları sonucu bulunan matrah farkının madde kapsamında bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespiti ve bildirilen varlık tutarının, bulunan matrah farkına eşit ya da fazla olması durumunda matrah farkına ilişkin tarhiyat yapılmayacak. Bulunan matrah farkının, bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespitine rağmen söz konusu varlık tutarlarından büyük olması durumunda sadece aradaki fark tutar üzerinden vergi tarhiyatı yapılacak. Vergi incelemesi veya takdir komisyonu kararları sonucunda bildirime konu edilen varlıklar dışındaki nedenlerle matrah farkı tespit edilmesi durumunda, bu hüküm kapsamında bildirilen tutarlar, bulunan matrah farkından mahsup edilmeksizin tarhiyat yapılacak.

Bildirildiği halde, bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 2 ay içinde Türkiye'ye getirilmemesi veya Türkiye'deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmemesi ya da bildirildiği halde belirtilen sürede banka ya da aracı kurumlara yatırılmaması ile bildirilen tutarlara ilişkin tarh edilen vergilerin süresinde ödenmemesi, taahhütlere uyulmaması ve bu hükümdeki diğer şartların yerine getirilmemesi hallerinde vergi tarhiyatı ve incelemesine yönelik hükümden yararlanılamayacak. Ayrıca zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil olunacak. Vergi incelemesine başlanılan veya takdir komisyonuna sevk edilen tarihten sonra bu hüküm kapsamında yapılan bildirim dolayısıyla söz konusu inceleme veya takdir komisyonu kararları sonucunda yapılacak tarhiyatlar için de bu düzenleme hükmü uygulanmayacak. Tahakkuk eden verginin vadesinde ödenmemesi vergi aslının gecikme zammı ile birlikte Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca takip ve tahsiline engel teşkil etmeyecek. Tahsil edilmiş vergiler ret ve iade edilmeyecek. Bildirim süresi sona erdikten sonra bildirimlere ilişkin düzeltme yapılamayacak.

Cumhurbaşkanı, 31 Temmuz 2027 tarihini, bitim tarihinden itibaren her defasında 6 ayı geçmeyen süreler halinde bir yıla kadar uzatmaya, Hazine ve Maliye Bakanlığı hüküm kapsamına giren varlıkların Türkiye'ye getirilmesi ve bildirimi ile işletmeye dahil edilmelerine ilişkin hususları, bildirim ve beyana esas şekli ile hükmün uygulanmasında kullanılacak bilgi ve belgeler ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

'Teknogirişim' rozetine sahip halka açık olmayan şirketlere ilişkin düzenleme

Teklifle Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunu'nda düzenleme yapılıyor.

Buna göre, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca verilen 'Teknogirişim' rozetine sahip halka açık olmayan şirketlerin paya dönüştürülebilir borç sözleşmelerine dayanarak yapacakları şarta bağlı sermaye artırımlarında Türk Ticaret Kanunu'nun şarta bağlı sermaye artırımına ilişkin hükümleri uygulanmayacak. Bu kapsamda yer alan şirketlerin şarta bağlı sermaye artırımlarının usul ve esasları Ticaret Bakanlığının görüşü üzerine Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenecek.

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında kuluçka girişimcisi olmaya hak kazanmış girişimciler tarafından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenecek dijital şirket tanımına uygun olarak kurulan ve işletilen şirketler, kuruluş tarihi itibarıyla 3 yıla kadar Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun ilgili hükmünde tanımlı ücret ve aidat ödemelerinden muaf olacak.

İstanbul Finans Merkezi Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, İstanbul Finans Merkezindeki finansal kurumlara sağlanan, yurt dışı tecrübesi olan personelin çalıştırılması halinde uygulanan gelir vergisi indirimi tüm katılımcıları kapsayacak şekilde genişletiliyor.

İstanbul Finans Merkezinde katılımcı belgesi alarak finansal faaliyette bulunan kuruluşların kazançları için yüzde 100 olarak uygulanan kurumlar vergisi indirimi uygulamasının süresi 2047 yılına kadar uzatılıyor. Ayrıca bu kuruluşlara kuruluş ve izinleri için finansal faaliyet harçları yönünden 5 yıl süreyle sağlanan muafiyet 20 yıla çıkarılıyor.

Temettü dağıtmayacağını açıklayan şirketler

Açıklamalara göre şu şirketler bu dönem için kâr payı dağıtmayacak:

• Ecogreen Enerji Holding (ECOGR)
• Onur Yüksek Teknoloji (ONRYT)
• Luxera GYO (LXGYO)
• Akfen İnşaat Turizm ve Ticaret (AKFIS)
• Koray GYO (KGYO)
• Adra GYO (ADGYO)
• Kimteks Poliüretan (KMPUR)
• Hun Yenilenebilir Enerji (HUNER)
• Denge Yatırım Holding (DENGE)

Temettü dağıtımı yapan şirketler

Birikim Varlık Yönetim (BRKVY)

• Hisse başı brüt temettü: 0,5277 TL
• Hisse başı net temettü: 0,4486 TL
• Ödeme tarihi: 13 Mayıs

Ege Profil (EGPRO)

• 2 taksit halinde temettü dağıtımı:
  • 1. taksit: 14 Mayıs
  • 2. taksit: 16 Temmuz
• Hisse başı brüt temettü: 0,6422 TL
• Hisse başı net temettü: 0,5459 TL

Göltaş Çimento (GOLTS)

• Hisse başı brüt temettü: 4,1667 TL
• Hisse başı net temettü: 3,5417 TL
• Ödeme tarihi: 17 Temmuz

ABD Başkanı Trump, İran'ın nükleer silah sahibi olmasına kesinlikle karşı olduklarını belirterek, 'İran nükleer silaha sahip olamaz. Olmayacak. Bunu kabul ettiler.' ifadelerini kullandı.

Geçmişte yürütülen görüşmelere de değinen Trump, 'Daha önce bazı iyi görüşmelerimiz olmuştu. Birdenbire, ertesi gün olup biteni unutmuşlardı. Onlar gururlu.' sözleriyle sürecin iniş çıkışlarına dikkat çekti.

İran'ın füze kapasitesi hakkında da konuşan Trump, 'Füzelerinin çoğu yok edildi. Muhtemelen %18-19'u kaldı. Sahip olduklarına kıyasla pek fazla değil.' değerlendirmesinde bulundu.

Öte yandan ABD Başkanı, Fox News sunucusu Bret Baier'e telefonla yaptığı açıklamada İran'la yürütülen müzakere sürecine ilişkin son durumu da paylaştı. Trump, anlaşma ihtimali konusunda iyimser olduğunu ancak temkinli yaklaşmayı sürdürdüğünü ifade etti.

Baier'in aktardığına göre Trump, İran'la anlaşma sürecinin tamamlanması için 'her şeyin tamamlanabilmesi için 1 hafta' öngörüsünde bulundu.

Banka, milyonlarca kullanıcıya sahip E*Trade platformu üzerinden kripto alım satım hizmetini resmen devreye aldı. Böylece yatırımcılar artık aynı platform üzerinden hem geleneksel hem de dijital varlıklara erişebilecek.

Yeni sistemde işlem başına yaklaşık %0,5 oranında komisyon uygulanıyor. Bu oran, sektörde faaliyet gösteren Coinbase, Robinhood ve Charles Schwab gibi önemli rakiplere kıyasla daha düşük seviyede olmasıyla dikkat çekiyor. Morgan Stanley bu hamleyle rekabet avantajı yakalamayı hedefliyor.

Hizmet şu an için sınırlı bir kullanıcı grubuyla test ediliyor. Ancak planlara göre yıl sonuna kadar E*Trade'in yaklaşık 8,6 milyon müşterisinin tamamının kripto işlemlerine erişim sağlaması bekleniyor.

İlk aşamada Bitcoin ve Ether ile başlayan ürün yelpazesinin, ilerleyen dönemde Solana'yı da kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor.

Öte yandan banka, kripto alanındaki varlığını yalnızca alım satım hizmetleriyle sınırlı tutmuyor. Daha önce danışman ağı üzerinden Bitcoin ETF'lerini müşterilerine sunan Morgan Stanley, Bitcoin, Ether ve Solana'ya dayalı ETF ürünleri için de başvurular yapmış ve Bitcoin tarafında onay almayı başarmıştı.

Yılmaz, platformun, bu çerçevede yapılacak değerlendirmelerle güçlü bir perspektif ortaya koyacağına inandığını vurguladı.

Normal zamanlarda dünyadaki ekonomi hiyerarşisinin değişmesinin kolay olmadığını dile getiren Yılmaz, 'Normal zamanlarda herkes bir anlamda mevcut düzeni yeniden üretir. Ancak zor zamanlarda, dönüşümün, değişimin hızlandığı zamanlarda buna uygun hareket edebilenler, bunun gereklerini yapabilenler dünya ekonomik hiyerarşisinde konumlarını üst noktalara taşıyabilirler. Bu imkana sahiptirler. Ben de ülkemizin ve firmalarımızın bundan en üst düzeyde istifade edeceklerine inanıyorum.' diye konuştu.

Yılmaz, Türkiye'nin ekonomi alanında bu zamana kadar çok başarılar elde ettiğini, bundan sonra da dünyanın ve bölgenin zor şartlarını aşarak çok daha iyi bir noktaya geleceğine inandığını vurguladı.

İçinden geçilen döneme bakıldığında, küresel ekonominin belki de son on yılların en karmaşık ve en kırılgan olduğu dönemde olduğuna işaret eden Yılmaz, 'Bu süreçte sıradan bir konjonktürel dalgalanmanın ötesinde, küresel ekonomik mimarinin yeniden şekillendiği, yapısal birtakım dönüşümlerin yaşandığı tarihi eşikte olduğumuzu söyleyebilirim. Jeopolitik gerilimler derinleşirken ticaret düzeninin yeniden şekillendiği, yapay zekanın üretim ve emek piyasalarını dönüştürdüğü, iklim değişikliğinin ekonomik maliyetlerinin giderek somutlaştığı, demografik dönüşümün eş zamanlı baskı oluşturduğu bir eşikteyiz.' ifadelerini kullandı.

Yılmaz, özellikle son altı yılda küresel ekonominin ardışık şoklarla karşı karşıya kaldığını belirterek, pandemi sürecinde düşük maliyete odaklı küresel tedarik zincirinde ciddi kırılmalar meydana geldiğine işaret etti.

Ardından gelen özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı başta olmak üzere yaşanan jeopolitik gerilimlerin, enerji ve gıda güvenliğini ön plana çıkardığına dikkati çeken Yılmaz, 'Bu gelişmelerin üzerine küresel ölçekte yaşanan enflasyon dalgası, para politikalarını sıkılaşmaya zorladı, böylece enflasyon ve büyüme arasında son derece hassas bir denge ortaya çıktı.' değerlendirmesini yaptı.

Yılmaz, küresel büyümenin bu gelişmelere paralel olarak hala dayanıklılık gösterdiğini, son üç yıla bakıldığında ortalama yüzde 3 civarında büyüme görüldüğünü kaydetti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, 2000-2019 döneminde bu oranın yüzde 3,7 olduğunu vurgulayarak, söz konusu yüzde 3'lük büyümenin tarihsel ortalamanın altında olduğunun altını çizdi.

Yılmaz, küresel mal ve hizmet ticaretinin yıllık ortalama büyüme hızının 2000-2019 döneminde yüzde 4,8 olduğunu belirterek, 2020-2025 döneminde büyüme oranının yüzde 3'lere gerilediğini hatırlattı.

'Yükselen fiyatlar, enerji ithalatçısı olan ülkemizi etkiliyor'

Bölgede yaşanan gerilimlerin bu kırılgan yapıya yeni riskler eklediğini bildiren Yılmaz, 'Orta Doğu'da yaşanan savaş, enerji fiyatlarından ulaşım maliyetlerine, finansal piyasalardan para politikası beklentilerine kadar geniş bir alanda etkisini hissettiriyor. Hürmüz Boğazı'nda yaşanan aksamalar petrol ve LNG arzını olumsuz etkileyerek enerji fiyatlarını yükseltmiş, artan güvenlik riskleri sigorta primlerini ve navlun maliyetlerini artırmıştır.' şeklinde konuştu.

Yılmaz, petrolün yüzde 20'sinin, sıvılaştırılmış gazın (LNG) yüzde 25'inin Hürmüz Boğazı'ndan dünyaya sevk edildiğini vurgulayarak, Boğaz'ın gübre gibi birtakım girdilerde önemli oranlarda rol oynadığını ifade etti.

Türkiye'nin de bu süreçten etkilendiğini dile getiren Yılmaz, şunları söyledi:

'Özellikle yükselen fiyatlar, enerji ithalatçısı olan ülkemizi etkiliyor. Ancak şunun da altını çizmek isterim, Türkiye bu süreçte arz problemi yaşamadı. En pahalı enerji olmayan enerjidir. Elbette fiyat etkisini yaşıyoruz ama son 23 yılda yaptığımız birtakım projelerle, attığımız adımlarla Türkiye tedarik sistemini çok çeşitlendirdi. Depolama kapasitesini arttırdı, yerli üretimini geliştirdi. Dolayısıyla bu süreçlerde bir arz problemi yaşamadık.'

Yılmaz, doğal gaz fiyatlarındaki yükselişin gübre maliyetleri üzerinden gıda fiyatları için yukarı yönlü risk oluştururken, bu gelişmelerin küresel enflasyon beklentilerini bozarak fiyatlar üzerinde ilave baskı meydana getirdiğini aktardı.

Jeopolitik risk algısındaki artışın, risk primlerini ve borçlanma maliyetlerini yükselttiğini, finansal koşulları sıkılaştırdığını anlatan Yılmaz, 'IMF'nin güncel tahminlerine göre, 2026 yılı küresel büyüme beklentisi yüzde 3,1. Enflasyon beklentisi ise 4,4 civarında. En olumsuz senaryo dediğimiz, kötümser senaryonun gerçekleşmesi halinde ise bu yıl büyümenin yüzde 2'ye gerilemesi, küresel enflasyonun ise yüzde 5,8'e kadar yükselmesi öngörülmekte.' dedi.

Yılmaz, tüm bu zorlu küresel konjonktürle birlikte küresel ekonomide üç temel dönüşüm sürecinin ön plana çıktığını gördüklerini aktararak, şöyle konuştu:

'Birincisi, dijitalleşme. Dijitalleşme ve yapay zeka odaklı teknolojik dönüşüm, iklim değişikliğiyle mücadele ve yeşil dönüşüm ile çok taraflı ticaret sisteminin zayıflamasıyla birlikte artan jeopolitik bloklaşmalar. Burada da yapay zekanın ön plana çıktığını görüyoruz. Yapay zeka teknolojilerden bir teknoloji değil, yatay bir teknoloji. Dolayısıyla tüm alanları etkileyen, dönüştüren bir etkide bulunuyor. Kamudaki yönetişim yapılanmasından eğitime, sağlığa, endüstrideki dönüşüme varıncaya kadar birçok alanı köklü bir şekilde etkiliyor. Dolayısıyla üretim faktörleri arasındaki ilişkiler yeniden tanımlanıyor. Veri ve teknolojisi yoğun sektörlerin küresel ekonomideki payı artıyor.

İkinci dönüşüm alanı, iklim değişikliğiyle mücadele ve yeşil dönüşüm. Düzenleyici çerçeveler ve sürdürülebilirlik standartları, üretim süreçlerini ve küresel ticaretin kurallarını yeniden şekillendirmekte. Üçüncü olarak, çok taraflı ticaret sisteminin zayıflaması, jeopolitik bloklaşma ve stratejik sektörlerde artan korumacılık eğilimleri, küresel ticaretin yapısını eskisine göre çok daha parçalı hale getirmiştir. Bu süreçte tedarik zincirlerinin yeniden yapılandırılması kritik önem kazanmış durumda. Kısa vadede maliyetleri artırsa da orta ve uzun vadede dayanıklılığı ön plana aldığımızı görüyoruz tüm dünya olarak. Sonuç olarak, bu eş zamanlı dönüşümlere uyum kapasitesinin artırılması, ülkelerin ve firmaların rekabet gücü açısından belirleyici hale gelmektedir.'

'Ekonomimizin dış şoklara karşı direnci ciddi ölçüde artmıştır'

Böylesine kırılgan ve belirsizliklerin arttığı küresel ortamda, Türkiye ekonomisinin güçlü bir dayanıklılık ortaya koyduğunu ve birçok alanda pozitif ayrıştığını kaydeden Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Son dönemlerde uyguladığımız ekonomi programı sayesinde makroekonomik ve finansal istikrar belirgin şekilde güçlenmiş, ekonomimizin dış şoklara karşı direnci ciddi ölçüde artmıştır. Bunu son yıllardaki birçok şokta yaşadık. Pandemide, geçen yıl yaşanan İran-İsrail savaşında, bu yıl yaşadığımız süreçlerde, birçok alanda bu dayanıklılığını Türkiye ekonomisi ispat etti, testlerden geçti diyebiliriz. Elbette bunun geçici etkileri oldu, elbette yönetmemiz gereken birtakım riskler oldu ama sonuçta ekonomimiz yoluna devam ediyor.'

Yılmaz, 2020-2025 döneminde dünya ekonomisinin yüzde 19, Türkiye ekonomisinin yüzde 35 büyüme gerçekleştirdiğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, 2025 yılında milli gelirin 1,6 trilyon dolara ulaştığını, kişi başı gelirin ise 18 bin doları aştığını kaydederek, 'İlk defa Dünya Bankası sınıflandırmasına göre Türkiye orta gelirli ülkeler liginden yüksek gelirli ülkeler ligine adım atıyor bu sene. Bu anlamda kritik. Dolayısıyla sadece artık nicel büyümeleri değil, nitel gelişmeleri de çok dikkatle değerlendirmek durumundayız.' şeklinde konuştu.

Yılmaz, bu tablonun Türkiye'nin küresel dalgalanmalara rağmen büyüme kapasitesini koruduğunu ve güçlendirdiğini açık biçimde ortaya koyduğunu kaydetti.

'Türkiye 'dünyanın bağlantı noktası' konumunda olan bir ekonomidir'

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, güçlü makro zeminin üzerine kararlılıkla inşa edilen alanlardan birinin yatırım ortamı olduğunu belirterek, şöyle devam etti:

'Çatışmalardan uzak, siyasi istikrarı ve politika öngörülebilirliği ile Türkiye bölgesinde adeta bir istikrar adası konumundadır ve 'güvenli liman' vasfıyla ortaya çıkmaktadır. Bugün Türkiye, Avrupa, Asya ve Afrika'nın kesişim noktasında yer alan, dinamik ve hızla büyüyen, yani 'dünyanın bağlantı noktası' konumunda olan bir ekonomidir. Bu çerçevede şunun altını tekrar çizmek istiyorum. Bölgemizde bu çatışmalar, bu istikrarsızlıklar var ama Türkiye Cumhuriyeti olarak biz bir taraftan caydırıcı gücümüzü arttırırken diğer taraftan diplomasiyi her halükarda savaşın, çatışmanın önüne koyuyoruz. Türkiye'yi bu ateş çemberinden koruyup istikrarlı şekilde gelişmesi için her türlü çabayı sarf ediyoruz.'

'Türkiye'yi küresel ölçekte güçlü üretim üssü haline getirmeyi hedefliyoruz'

Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın geçen ay açıkladığı, Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı'nın TBMM'ye sunulduğunu, Kurban Bayramı öncesinde Meclis'ten geçmesini beklediklerini söyledi.

Bu program ile özellikle üretim ve ihracat odaklı firmalar için son derece rekabetçi bir vergi yapısı oluşturulacağını dile getiren Yılmaz, şunları kaydetti:

'İhracat yapan imalatçı firmalar için kurumlar vergisini önemli ölçüde indirerek Türkiye'yi küresel ölçekte güçlü üretim üssü haline getirmeyi hedefliyoruz. Bu yapacağımız indirim bir taraftan sanayi kapasitemizi destekleyici, mevcut imalat sanayisini destekleyici, diğer taraftan da doğrudan uluslararası sermayeyi daha cezbedici bir nitelik arz ediyor. Yine transit ticaret anlamında çok güçlü avantajlar ortaya koyuyoruz. Türkiye dışında ülkeler arasında yapılan ticaretten elde edilen gelirlerin Türkiye'ye getirilmesi halinde bunlardan neredeyse hiç vergi alınmayacak bir yeni yaklaşım geliştiriyoruz. Hizmetler alanında hayata geçirdiğimiz 'Nitelikli Hizmet Merkezi' modeli ile de yüksek katma değerli hizmet ihracatına yeni bir ölçek kazandırmaya çalışıyoruz. Nitelikli insan kaynağını ülkemize çekmeye yönelik teşviklerle, Türkiye'yi yatırımcılar açısından üretim ve değer oluşturma bakımından çok daha güçlü bir merkez konumuna taşımayı hedefliyoruz.'

Yılmaz, İstanbul Finans Merkezi'ni küresel ölçekte etkin bir finans üssü olarak konumlandırma hedefi doğrultusunda, finansal piyasaların derinliğini arttırarak, uluslararası sermaye ile entegrasyonu güçlendirdiklerini sözlerine ekledi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz'a konuşmasının ardından hediye verildi, program kapsamında aile fotoğrafı çektirildi.

Program, konuşmaların ardından panellerle devam etti.

Yılın ilk çeyreğinde kredi odaklı büyüme stratejisini koruyan bankanın nakdi kredileri 3,1 trilyon liraya, gayri nakdi kredileri ise 937,6 milyar lira seviyesine ulaştı. Böylece VakıfBank'ın ekonomiye sağladığı toplam finansman desteği 4 trilyon lira seviyesini aştı.

Bu dönemde VakıfBank'ın toplam mevduatı yıllık bazda yüzde 29,3 artışla 3,4 trilyon liraya yükselirken, Türk Lirası mevduat hacmi yüzde 22 artışla 2,3 trilyon liranın üzerine çıktı.

Bankanın vergi öncesi karı 20,8 milyar lira, net dönem karı ise 15 milyar lira olarak gerçekleşirken, bilançosundaki vergi karşılığı ise yüzde 98'lik artışla 5 milyar 762 milyon lira oldu.

- Güçlenen sermaye yapısı ve uluslararası kaynaklarla desteklenen bilanço

VakıfBank'ın öz kaynakları, 2026'nın birinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 42,3 artışla 331,5 milyar lira seviyesine ulaşarak sermaye yapısını desteklemeye devam etti.

Bu dönemde öz kaynaklar, bankanın sürdürülebilir büyüme stratejisi açısından önemli bir kaldıraç görevi gördü. Fonlama tarafında da dengeli bir görünüm sergileyen VakıfBank, mevduat tabanını genişletmeye devam etti.

Toplam mevduatın yanı sıra Türk Lirası mevduattaki artış, bankanın yerel para cinsinden kaynak yapısını güçlendirdi ve bilanço dayanıklılığına katkı sağladı.

VakıfBank, 2026'nın ilk çeyreğinde yurt dışı kaynak temininde de güçlü performansını sürdürdü. Banka, özellikle çok uluslu kalkınma bankaları ile artan işbirliği vizyonu çerçevesinde uzun vadeli ve uygun maliyetli kaynak temini faaliyetlerine hız verdi.

Bu kapsamda martta, Dünya Bankası kısmi garantisi altında 1,5 milyar avro tutarında 10 yıl vadeli taze kaynak temini sağlandı. Aynı dönemde ilaveten Avusturya İhracat Kredi Kuruluşu OeKB garantörlüğünde Erste Group Bank AG'den 10 yıl vadeli 100 milyon avro taze yurt dışı kaynak temin edildi.

Bu işlemlere ek olarak gerçekleştirilen repo, post-finansman ve tahsisli Eurobond ihraçları ile ilk çeyrekte toplamda elde edilen toplam yurt dışı kaynak tutarı 3 milyar dolara yaklaştı.

- Dengeli büyüme ve üretime odaklı finansman desteği

Açıklamada görüşlerine yer verilen VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan, ekonomi yönetimlerinin uyguladığı rasyonel politikalar ve Orta Vadeli Program çerçevesinde şekillenen öngörülebilirliğin, bankacılık sektörünün sağlıklı büyümesine önemli katkı sağladığını belirtti.

Arslan, bu çerçevede oluşturdukları stratejileriyle kaynaklarını verimli alanlara yönlendirmeyi sürdürdüklerini anlattı.

Yılın ilk çeyreğinde aktif büyüklüklerini, kredilerini ve mevduat tabanlarını dengeli biçimde büyütürken, reel sektöre sağladıkları finansman desteğini artırmaya devam ettiklerini vurgulayan Arslan, 'Yılın geri kalanında da üretimi, ihracatı ve istihdamı destekleyen büyüme yaklaşımımızı kararlılıkla sürdüreceğiz.' ifadesini kullandı.

28 Şubat'ta başlayan çatışmanın ardından taraflar ilk kez somut bir barış anlaşması üzerinde yoğunlaşmış durumda.

Amerikan basınından Axios'un aktardığına göre, iki ülke temsilcileri 14 maddelik kısa bir metin üzerinde müzakere yürütüyor. Taslak anlaşmada, İran'ın nükleer faaliyetlerini sınırlandırması, uranyum zenginleştirme çalışmalarını durdurması ve yer altındaki bazı tesislerini kapatması öngörülüyor. Buna karşılık ABD'nin ise İran'a yönelik ekonomik yaptırımları kademeli olarak hafifletmesi ve dondurulan varlıkların bir kısmını serbest bırakması planlanıyor.

Diplomatik kaynaklara göre, Tahran yönetimi metni inceleme sürecinde ve 48 saat içinde resmi yanıtını Washington'a iletmesi bekleniyor. Tarafların uzlaşması halinde, uzun süredir küresel ticaret açısından kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçişin yeniden sağlanması da anlaşmanın önemli maddeleri arasında yer alıyor.

Nitekim İran Devrim Muhafızları tarafından yapılan son açıklamada, boğazdan gemi geçişlerinin yeniden güvenli hale geldiği ve yeni düzenlemelerin yürürlüğe alındığı bildirildi. Ayrıca İran'ın, geçiş yapan ticari gemilerden belirli bir transit ücret talep edeceği de duyuruldu.

Jeopolitik tansiyonun düşeceğine yönelik beklentiler finans piyasalarında da hızlı bir şekilde fiyatlandı. Lider kripto para birimi Bitcoin 82 bin dolar seviyesinin üzerine çıkarak son haftaların en yüksek değerine ulaştı. Öte yandan enerji piyasalarında ise arz endişelerinin azalmasıyla birlikte Brent petrolün varil fiyatı 100 doların altına gerileyerek yaklaşık 98 dolar seviyelerinde işlem gördü.

Uzmanlar, taraflar arasında kalıcı bir anlaşmaya varılması halinde hem enerji fiyatlarında istikrarın güçlenebileceğini hem de küresel piyasalarda risk iştahının artabileceğini belirtiyor. Ancak sürecin henüz tamamlanmadığı ve müzakerelerin sonucunun bölgedeki dengeler açısından belirleyici olacağı vurgulanıyor.

İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 2,15 artarak 10.438,66, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 2,12 değer kazanarak 24.918,69, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2,94 yükselerek 8.299,42 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 2,35 artışla 49.696,75 puandan kapandı.

Avro/dolar paritesi, TSİ 19.18 itibarıyla yüzde 0,49 yükselişle 1,175 oldu.

Avrupa piyasaları, ABD ile İran arasında bir anlaşmaya varılabileceğine dair beklentileri olumlu karşıladı.

ABD Başkanı Donald Trump, dün, İran ile nihai bir anlaşmaya varılması yönünde ilerleme kaydedildiğini ve Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulmasına karar verdiklerini bildirdi.

Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), martta aylık bazda yüzde 3,4, yıllık bazda yüzde 2,1 arttı.

Avro Bölgesi'nde nisanda hizmet Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 47,6 puanla son 62 ayın en düşük seviyesine geriledi. Martta 50,7 olan Avro Bölgesi bileşik PMI da nisanda 48,8'e düştü. Böylece Avro Bölgesi'nde bileşik PMI son 17 ayın en alt seviyesine indi.

Buna göre ENSRI.E hisseleri, 7 Mayıs 2026 tarihli işlemlerin başlangıcından itibaren 5 Haziran 2026 tarihli işlemlerin seans sonuna kadar açığa satış ve kredili işlemlere konu edilemeyecek. Söz konusu kararın, ilgili payda gözlenen fiyat hareketleri ve piyasa oynaklığı dikkate alınarak yatırımcıların korunması ve piyasada sağlıklı fiyat oluşumunun desteklenmesi amacıyla alındığı belirtildi.

BIST 100 endeksi, 181,49 puan ve yüzde 1,25 artışla 14.677,26 puandan başladı.

Gün içinde en düşük 14.625,69 puanı, en yüksek 15.043,57 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yüzde 2,91 değer kazanarak 14.917,43 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 509,52 puan ve yüzde 3,06 artışla 17.146,72 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre hizmetler endeksi yüzde 2,75, mali endeks yüzde 2,72, sanayi endeksi yüzde 2,06 ve teknoloji endeksi yüzde 1,34 değer kazandı.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 83'ü prim yaptı, 15'i geriledi, 2'si yatay seyretti. Türk Hava Yolları, Sasa Polyester, Akbank, Türkiye İş Bankası (C) ile Yapı ve Kredi Bankası en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 697 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla 4 bin 697 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 2,3 artışla 6 milyon 785 bin lira oldu.

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 37,92, bileşik getirisi yüzde 41,52 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 45,1120, satışta 45,2928 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 45,1024, satışta 45,2831 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1753, sterlin/dolar paritesi 1,3599 ve dolar/yen paritesi 156,414 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 7,6 düşüşle 100,7 dolardan işlem görüyor.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 421,66 puan artarken, toplam işlem hacmi 304,7 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 4,42, holding endeksi yüzde 3,08 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 4,91 ile spor, en çok kaybettiren ise yüzde 0,53 ile kobi sanayi oldu.

Küresel piyasalar, ABD'nin İran ile savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için İran yönetimiyle tek sayfalık mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğuna ilişkin haber akışıyla birlikte pozitif bir seyir izliyor.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi de küresel piyasalara paralel bankacılık hisselerindeki yükselişler ve genele yayılan alımların etkisiyle 15.043,57 puanı görerek rekorunu tazeledi. Endeks, kapanışa doğru gelen kar satışlarıyla kazançlarının bir kısmını geri verse de günü 14.917,43 puanla rekor seviyeden pozitif tamamladı.

Analistler, yarın yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Japonya'da Japonya Merkez Bankası (BoJ) toplantı tutanakları, Almanya'da, fabrika siparişleri, Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirtirken, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 15.000 ve 15.100 puanın direnç, 14.800 ve 14.700 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Açılışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,29 artarak 49.442,19 puana ulaştı.

S&P 500 endeksi yüzde 0,48 artışla 7.294,14 puana, Nasdaq endeksi yüzde 0,67 kazançla 25.495,17 puana çıktı.

ABD ile İran arasında bir anlaşmaya varılabileceğine dair iyimserlik artarken pay piyasalarında açılışta pozitif seyir izlendi.

ABD Başkanı Donald Trump dün İran ile nihai bir anlaşmaya varılması yönünde ilerleme kaydedildiğini ve Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulmasına karar verdiklerini bildirdi.

Analistler, bu gelişmenin Hürmüz Boğazı kaynaklı jeopolitik tansiyonu düşürdüğünü ve ABD/İsrail ile İran arasındaki savaşın diplomatik yollarla sonlandırılabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdiğini belirtti.

Bugün sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda da Trump, "İran'ın, üzerinde anlaşılanı vermeyi kabul edeceğini varsayarsak ki bu büyük bir varsayım olur, zaten efsanevi olan Destansı Öfke Operasyonu sonuna gelmiş olur." ifadelerini kullandı.

Trump ayrıca, İran'ın üzerinde anlaşılan konuları kabul etmemesi halinde "bombardımanın öncekinden daha yüksek ve yoğun düzeyde tekrar başlayacağı" tehdidinde bulundu.

Orta Doğu'da barışın sağlanabileceğine dair iyimserlikle Brent petrolün vadeli varil fiyatı TSİ 16.30 itibarıyla yüzde 6 azalışla 103,38 dolar olurken aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de yaklaşık yüzde 6 düşüşle 96,30 dolardan alıcı buldu.

Kurumsal tarafta, çip şirketi Advanced Micro Devices (AMD), dün piyasaların kapanışının ardından yayımladığı bilançosunda güçlü kar ve gelir bildirdi. Mevcut çeyreğe dair gelir tahminleri de beklentileri aşan AMD'nin hisseleri güne yüzde 15 kazançla başladı.

Bugün finansal sonuçlarını açıklayan medya devi Walt Disney'in geliri ve karı da beklentilerin üzerinde gelirken şirketin hisseleri yaklaşık yüzde 7 yükseldi.

Öte yandan, çip şirketi Intel'in hisseleri, Apple'ın, ABD'deki cihazları için şirketin çiplerini kullanmayı değerlendirdiği yönündeki haber sonrasında yüzde 1 artış kaydetti.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de nisanda hızlanan özel sektör istihdamı, 109 bin kişilik artış kaydetti.

Mayıs 2016'da gram altın 125 TL'ydi. 100 bin TL ile tam 800 gram altın alabilirdin. 6 Mayıs 2026 itibarıyla gram altın 6.783 TL. Yani 800 gramlık birikim bugün 5.426.400 TL ediyor.

Aynı parayı yastık altında tutsaydın 100 bin TL kalırdı. Aynı parayı bankada mevduat hesabında tutsaydın yıllık ortalama yüzde 15 faizle bugün yaklaşık 405 bin TL olurdu — TL bazında bile altının sekizde biri. Doları seçmiş olsaydın 2016'da 1 dolar 2,90 TL'ydi, bugün 45,21 TL — yani 100 bin TL ile 34.482 dolar almıştın, bugün TL karşılığı 1,56 milyon TL. Altının üçte birine bile ulaşamadı.

10 Yıllık Karşılaştırma

Türkiye'de yatırım kararı son on yılın belki de en kritik konusuydu. Sayılarla bakalım.

2016 Mayıs ayında 100 bin TL'lik bir bütçen vardı. Beş ana yatırım aracını seçebilirdin:

• Külçe altın (gram): 800 gram × 6.783 TL = 5.426.400 TL (artış: %5.326)
• ABD doları: 34.482 dolar × 45,21 TL = 1.558.936 TL (artış: %1.459)
• Mevduat (yıllık ort. %15): 100.000 × (1,15)^10 = 405.000 TL (artış: %305)
• BIST 100: 2016'da 76.000 puan, bugün 14.600+ puan — yaklaşık 100 bin TL → 1,9 milyon TL (artış: %1.825 — temettü dahil)
• Yastık altı TL: 100.000 TL — değer aynı, ama enflasyon nedeniyle reel olarak yüzde 95 erimiş alım gücü

Net mesaj: Külçe altın son on yılın yatırım şampiyonu. BIST 100 ikinci, ama temettüsüz tek başına altının yarısı bile değil. Dolar üçüncü. Mevduat dördüncü. Yastık altı sonuncu — alım gücü olarak.

1 milyon TL'nin aylık faizinin asgari ücreti aştığını detaylı işledik: 1 Milyon TL'nin Aylık Faizi Asgari Ücreti Aştı

Niye Altın Kazandı?

Üç sebep öne çıkıyor.

Birincisi: Türk Lirası'nın değer kaybı. 2016 başında 1 dolar 2,90 TL'ydi. Bugün 45,21 TL. Yani TL son on yılda dolar karşısında değerinin yüzde 94'ünü kaybetti. Altın küresel pazarda dolar bazlı işlem görüyor — TL düştükçe altının TL fiyatı yükseliyor.

İkincisi: Altının küresel yükselişi. 2016'da ons altın yaklaşık 1.250 dolardı. 6 Mayıs 2026'da 4.661 dolar. Yani küresel olarak yüzde 273 artış. Türk yatırımcı için bu artış üzerine TL'nin değer kaybı eklenince çift kazanç oldu.

Üçüncüsü: Türkiye'de güvensizlik psikolojisi. Ekonomik dalgalanmalar, jeopolitik krizler, faiz politikası tartışmaları yatırımcıları altına yöneltti. Talep arttıkça fiyat da arttı. Türkiye dünya altın talebinde tarihi bir merkez konumunda.

Türk milyoner sayısının artışını detaylı işledik: Türk Milyoner Sayısı 2024'te Yüzde 8,4 Arttı

Ama Yarın Aynı Mı Olacak?

Burası kritik soru. Geçmiş on yıl altın için harikaydı. Önümüzdeki on yıl da aynı olur mu?

Kısa vade için altın hâlâ hareketli. Bu hafta ons 4.513 dolara kadar geriledi — 5 haftanın dibi. Ardından Trump'ın İran müzakerelerinde "nihai anlaşmaya yaklaşıyoruz" açıklamasıyla yeniden 4.661 dolara çıktı. Jeopolitik gerilim altını hem aşağı hem yukarı taşıyor. Goldman Sachs ve Morgan Stanley 2026 yıl sonu ons altın hedefini 5.500-6.000 dolar bandında tutuyor. Türk Lirası bazında bu rakam gram altın 8.000-9.000 TL anlamına gelebilir.

Uzun vade için belirsizlik var. TCMB faiz indirim sürecine girerse TL'nin değer kaybı yavaşlayabilir. Türk varlıklarına yabancı ilgisi artarsa altın talebi düşebilir. Ancak küresel jeopolitik istikrarsızlık devam ettiği sürece altın kazanmaya devam eder.

Yatırımcılar için pratik not: Altın portföyün yüzde 20-30'unu oluşturabilir. Tamamı altına yatırılırsa likidite kaybı olur. Ama hiç altın yoksa enflasyon ve devalüasyon koruması eksik kalır.

Altın mı dolar mı sorusunu da işledik: Dolar mı Altın mı? 2026'da Paranı Nereye Koymalısın

Bir Karar, On Yıl, 5 Milyon Fark

2016'da 100 bin TL'lik bir tasarrufun vardıysa karar büyüktü ama o zaman öyle görünmüyordu. Eşin "altın alalım" dediğinde belki "amma da eski kafalısın" dedin. Bugün 5,4 milyon TL fark ediyor.

Bu hikayenin ana dersi geri dönmek değil — geri dönülemez. Asıl ders bugün için. 2026'da 100 bin TL'lik bir tasarrufun varsa benzer bir karar masada. Altın mı, dolar mı, mevduat mı, BIST mi? Bugünden on yıl sonra hangi seçeneğin kazandırdığını yazacaklar.

Tarihsel veriler altının lehine. Ama gelecek bilinmez. Önemli olan portföy çeşitlendirme, riski yayma, panik kararlarından kaçınma. 2016'da biri "altın alın" dedi, kimse dinlemedi. 2026'da kim ne diyecek bilinmez. Ama o gün mutlaka biri haklı çıkacak.

Tüm finansal gelişmeleri takip etmek için: Finans Gundem

⚠️ Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.