Küresel piyasalarda, ABD-İran arasındaki müzakere sürecinin anlaşmayla sonuçlanabileceğine yönelik umutların tekrar artmasıyla risk iştahı yükseldi.

ABD ile İran arasında yürütülen görüşmelerden gelen haber akışı fiyatlamalar üzerindeki etkisini sürdürüyor. Uzlaşı masasında iki ülkenin özellikle nükleer ve Hürmüz Boğazı'nın kontrolü konularında restleşmesiyle tırmanan gerilim dünkü görüşmelerde bir miktar yatıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray önünde yaptığı açıklamada, İranlı yetkililerin Washington ile temasa geçtiğini ve bir anlaşmaya varmaya istekli olduklarını belirtti.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance da görüşmelerde çok ilerleme kaydedildiğini ancak görüşmelerin devamı ve olası anlaşmanın İran'a bağlı olduğunu savundu.

Bu süreçte Trump, Hürmüz Boğazı'na yönelik ABD donanmasının bir 'abluka' başlattığını açıklarken, İran'ın nükleer konusunda uzlaşıya yanaşmaması durumunda herhangi bir anlaşmanın mümkün olmayacağını ifade etmişti.

Görüşmelerde 'anlaşma' söyleminin giderek daha sık dillendirilmesiyle birlikte, yatırımcılar geçen hafta sağlanan ateşkesin korunacağına yönelik temkinli iyimserliğini sürdürüyor.

New York borsasında dünkü işlemlerde pozitif bir görünüm oluşurken, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri çatışmanın başladığı 28 Şubat'tan bu yana oluşan kayıplarını tümüyle telafi etti.

Analistler, piyasaların gelen olumlu haberleri fiyatlamada daha istekli olduğunu belirterek, Pakistan'daki görüşmeden bir anlaşma çıkmasa bile bu görüşmenin bölgedeki gerilimin çözüme kavuşturulması için bundan sonra da adımlar atılacağına dair beklentileri güçlendirdiğini ifade etti.

Washington ile Tahran'ın barış görüşmelerinde ilerleme sağlayacağına yönelik iyimserliklerle petrol fiyatlarında gözlenen geri çekilme de piyasalarda risk iştahını destekleyen bir diğer unsur olarak öne çıktı.

Mevcut ateşkesin korunacağı ve Hürmüz Boğazı'ndan petrol sevkiyatlarının yeniden ivme kazanabileceğine yönelik beklentilerle Brent petrolün varil fiyatı 94 dolara çekildi.

Analistler, enerji fiyatlarındaki yüksek seyrin küresel enflasyon açısından temel risk unsuru olmayı sürdürdüğüne işaret ederek, savaşla birlikte hızla yükselen petrol fiyatlarının kalıcı olarak gerilemesinin zaman alabileceğini belirtti.

ABD'de enflasyonun gelecek aylardaki seyrine ilişkin belirsizlikler sürerken, bugün açıklanacak Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verisinin bu görünüm hakkında önemli sinyaller vermesi bekleniyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar atacağı adımlara ilişkin belirgin bir değişim gözlenmedi. Beklentiler genel olarak bankanın temkinli duruşunu koruyacağı yönünde şekilleniyor.

Öte yandan Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankasının Bahar Toplantıları, Orta Doğu'daki gerilimin gölgesinde başladı.

Toplantılarda, küresel enerji ve tedarik zincirlerinde tahribata yol açan Orta Doğu'daki çatışmaların yerini geçici ateşkesin ardından temkinli bekleyişe bıraktığı bir dönemde dünya ekonomisinin aktörleri bir araya geliyor.

Söz konusu toplantılarda Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey dahil olmak üzere birçok önde gelen merkez bankası başkanı konuşma yapacak.

Bu gelişmelerle ABD'de tahvil piyasalarında alıcı bir seyir izlenirken, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,28 seviyesine indi.

Savaşın sona ereceğine dair beklentiler ve petrol fiyatlarının geri çekilmesiyle enflasyon baskılarının azalabileceği düşünceleriyle altının ons fiyatı yeni işlem gününe yüzde 0,6 artışla 4 bin 768 dolardan başladı.

Dün yüzde 0,2 düşüşle 98,3 seviyesine inen dolar endeksi, yeni günde yatay seyrediyor.

Kurumsal tarafta ise Goldman Sachs'ın hisseleri, beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildirmesine karşın yaklaşık yüzde 2 azalışla günü tamamladı.

Dün S&P 500 endeksi yüzde 1,02, Nasdaq endeksi yüzde 1,23 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,63 yükselişle kapanırken, ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

- Avrupa'da ECB Başkanı Lagarde'ın mesajları bekleniyor

Avrupa borsalarında dün negatif bir görünüm öne çıkarken, gözler ECB Başkanı Lagarde'ın bugün IMF ve Dünya Bankasının Bahar Toplantılarında yapması beklenen konuşmaya çevrildi.

Analistler, olumlu haber akışının seans sonrasına denk gelmesi nedeniyle Avrupa borsalarında fiyatlanamadığını belirtti.

Hürmüz Boğazı etrafındaki risklerin tamamen ortadan kalkmaması, Avrupa'da enerji şirketlerinin karlılık beklentilerini desteklemeye devam ediyor. Avrupa'daki büyük enerji şirketlerinin hisse performansını takip eden STOXX Europe 600 Petrol ve Gaz endeksi yüksek seyrini korumayı sürdürüyor.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,17, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,26, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,29, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi de yüzde 0,17 düştü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

- Asya borsaları pozitif seyrediyor

ABD-İran krizinin çözüleceğine dair umutlarla ABD'de görülen alıcılı seyir, yeni işlem gününde Asya borsalarına da taşındı.

Bölgede teknoloji öncülüğünde yükselişler öne çıkarken, Güney Kore'de SK Hynix hisseleri yüzde 8,1, Samsung Electronics hisseleri yüzde 4, LG Electronics hisseleri yüzde 4,6 ve Hanmi Semicon hisseleri yüzde 2,9 prim yaptı.

Petrol fiyatları ve dolar endeksindeki geri çekilme bölgede enflasyon risklerini bir miktar azaltırken, Japon tahvillerinde alıcılı bir seyir izleniyor. Japonya'nın 5 yıllık tahvil faizi yüzde 1,83'e, 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 2,4'e geriledi. Ülkede 5 ve 10 yıllık tahvil faizleri güçlenen enflasyon endişeleriyle yaklaşık son 30 yılın zirvelerini görmüştü.

Öte yandan Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, Japon ekonomisinin bir takım zayıflıklarla orta düzeyde olsa da ılımlı şekilde toparlandığını belirtti.

Bölgede bugün açıklanan verilere göre, Çin'de mart ayında ihracattaki yavaşlama ve ithalattaki artışın etkisiyle dış ticaret fazlası beklentilerin üzerinde daraldı. Ülkenin dış ticaret dengesi martta 51,1 milyar dolar fazla verdi. Önceki ay ülkede dış ticaret dengesi 90,9 milyar dolar fazla kaydetmişti.

Ülkenin dış ticareti Orta Doğu'daki tedarik kesintileriyle bağlantılı olarak artan hammadde ve enerji maliyetlerinin olumsuz etkileriyle karşı karşıya kaldı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,4, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,3, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 yükseldi.

- TCMB Başkanı Karahan New York'ta ilk sunumunu gerçekleştirdi

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,11 değer kaybederek 14.058,51 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,7 yükseldi.

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, ABD programı kapsamında New York'ta ilk sunumunu gerçekleştirdi.

Karahan sunumunda, enflasyon ve makroekonomik görünüme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Dolar/TL, dün günü 44,6700'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,7160'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de ÜFE verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.200 ve 14.300 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

15.30 ABD, mart ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)

Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması

- Dünya Bankası, Asya Kalkınma Bankası ve Asya Altyapı Yatırım Bankasının tepe yöneticileriyle bir araya gelecek Şimşek, ABD Hazine Bakanı Bessent, Katar Maliye Bakanı el-Kuvari, Lüksemburg Maliye Bakanı Roth ve Pakistan Maliye Bakanı Aurangzeb ile görüşecek
- Bakan Şimşek, Dünya Bankası ile imzalanacak İstanbul Kuzey Demir Yolu Geçişi Projesi'nin finansman anlaşmasına ilişkin törene de katılacak

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, New York'un ardından bugünden itibaren Washington'da yoğun toplantı trafiği gerçekleştirecek.

Bakan Şimşek, G20 ve IMF-Dünya Bankası bahar toplantıları için geldiği ABD'deki temaslarına New York'un ardından bugün Washington ile devam ediyor.

Burada yoğun toplantı trafiği gerçekleştirecek Şimşek, Dünya Bankası, Asya Kalkınma Bankası ve Asya Altyapı Yatırım Bankasının tepe yöneticileriyle bir araya gelecek, kredi derecelendirme kuruluşlarıyla da değerlendirme toplantıları yapacak.

G20 Maliye Bakanları ve Uluslararası Para ve Finans Komitesi (IMFC) toplantılarına katılacak Şimşek, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Katar Maliye Bakanı Ali bin Ahmed el-Kuvari, Lüksemburg Maliye Bakanı Gilles Roth ve Pakistan Maliye Bakanı Muhammad Aurangzeb ile ikili görüşme yapacak.

Şimşek, Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos ile de bir araya gelecek, ayrıca önde gelen uluslararası yatırım bankaları tarafından düzenlenen yatırımcı toplantılarına iştirak edecek.

- Dünya Bankası ile INRAIL anlaşması

Bakan Şimşek'in Washington temaslarının en önemli gündem maddelerinden birini de Dünya Bankası ile imzalanacak İstanbul Kuzey Demir Yolu Geçişi Projesi (İstanbul North Rail Crossing Project-INRAIL) anlaşması oluşturuyor.

Türkiye, İstanbul Kuzey Demir Yolu Geçişi Projesi kapsamında Dünya Bankasından 1,67 milyar avro tutarında uygun koşullu finansman temin etti. Toplam maliyeti yaklaşık 8,3 milyar dolar olarak öngörülen proje, Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden geçecek 127 kilometrelik elektrikli ve yüksek kapasiteli demir yolu hattının inşasını kapsıyor.

Projenin tamamlanmasıyla boğazdaki yük taşıma kapasitesinin yılda 3 milyon tondan 50 milyon tona çıkması bekleniyor.

Projenin, Orta Koridor ve Irak Kalkınma Yolu gibi uluslararası ticaret güzergahlarını birbirine bağlayarak Türkiye'nin bölgesel lojistik merkezi rolünü pekiştirmesi hedefleniyor.

Petrol ve Enerji: 'Barış Umudu' Fiyatları Aşağı Çekti

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İran ile Hürmüz Boğazı'nın ticari trafiğe açık kalması konusunda uzlaşı zemini yakalandığını duyurması, enerji piyasalarında belirgin bir rahatlama yarattı.

• Fiyatlar: Brent petrol, dün ulaştığı zirve seviyelerden sert bir geri çekilme göstererek varil başına 97 dolar seviyelerine geriledi.
• Etki: Bu düşüş, küresel enflasyonun en önemli tetikleyicilerinden biri olan enerji maliyetlerinin bir miktar dizginlenmesi anlamına geliyor.

Yurt İçi: Petrol Düşüşü Pompaya 'İndirim' Olarak Yansıdı

Küresel piyasalardaki bu gerileme Türkiye'de de doğrudan karşılık buldu. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre, bugün itibarıyla motorin fiyatlarında 4,35 TL'lik indirim yapıldı. Ulaşım ve lojistik maliyetlerini aşağı çekecek olan bu adım, enflasyonla mücadele eden iç piyasa için 'can suyu' niteliği taşıyor.

Güvenli Liman ve Yatırımcı Gündemi

Jeopolitik belirsizliklerin tamamen ortadan kalkmaması ve doların diğer para birimleri karşısındaki dalgalı seyri, altını 'güvenli liman' olarak öne çıkarmayı sürdürüyor.

• Altın: Ons altın 4.768 dolar seviyelerinde dengelenirken, gram altın iç piyasada 6.798 TL bandında hareket ediyor.
• Borsa: Borsa İstanbul, enerji maliyetlerindeki düşüşün sanayi şirketlerine olumlu yansıyacağı beklentisiyle güne denge arayışıyla başladı.

Ekonomi dünyası bugün şu sorunun yanıtını arıyor: 'Bu bir kalıcı barış mı, yoksa fırtına öncesi sessizlik mi?' Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) bugün açıklayacağı 'Dünya Ekonomik Görünümü' raporu, 2026'nın geri kalanı için daha net bir yol haritası sunacak.

Neden böyle? Enflasyona neden yol açıyoruz? Enflasyona yol açtıktan sonra onunla mücadele etmeyi bilmiyor muyuz? Biliyoruz ama mücadele etmek işimize mi gelmiyor? Elbette ilk başta sorulması gereken enflasyonu nasıl yarattığımız. Yaratmıyor olsak mücadeleye de gerek kalmayacak.

1924-2025 döneminin en yüksek iki enflasyonu da uygulanan 'garip' ekonomi politikasından kaynaklanıyor. Enflasyon 1993'te yüzde 67,8 iken bir yıl sonra tam 38,7 puan artarak yüzde 106,5 oluyor. 2021'de ise yüzde 29. Bir yılda 66,2 puan sıçrayarak 2022'de yüzde 96,1 oluyor. Dile kolay; 66,2 puan! İlk başta insanın aklına, enflasyonu bir yılda bu kadar yükseltmek için bayağı bir uğraşmak gerektiği geliyor. Öyle mi acaba?

Çok uğraşıldığını düşünmüyorum. İkisi de uygulanan garip iktisat politikasının sonucu. 1993 sonuna doğru bütçe açığı çok yüksek, borçlanarak finanse edildiği için de borçlanma faizi de doğal olarak çok yüksek. Ama faizi düşürmek için çıkmaz sokağa sapıldı: Borçlanma ihtiyacını azaltacak bir politika uygulamak yerine yüksek borçlanma ihtiyacı Merkez Bankasına para bastırılarak finanse edilmeye çalışıldı. Basılan paralar olduğu gibi döviz talebine gitti. Kur sıçradı beraberinde enflasyon da. Meşhur 1994 krizi: (Doğan Kitap'tan yayımlanan Finansal Krizler ve Türkiye adlı kitabımda ayrıntısı var: 2020, altıncı baskı).

2022'de enflasyonun baş döndürücü biçimde sıçramasının nedeni de açık: Eylül 2021'de enflasyon hedefi yüzde 5, mevcut enflasyon da yüzde 19 iken, Merkez Bankası'nın faizi artırmak yerine faiz indirmeye başlaması. Ardından döviz kurunun sıçraması, kuru dizginlemek için şapkadan çıkarılan tavşanlar, sistemin tıkanmaya başlaması ve elbette enflasyonun sıçraması. Mayıs 2023 seçimleri öncesinde ödemeler dengesi krizinin eşiğine gelmemiz.

Ama soru yanıtlanmadı. Sadece bir katman derine indim. 'Enflasyona yol açtık çünkü iktisat politikası 'asla yapılmaması' gerekeni yapmaya yöneldi' dedim. Peki, neden yöneldi? Yanıtım yok. Bunca yılın tecrübesi ortadayken, Türkiye'nin iktisat teorisi ve iktisat politikası bilen kadroları yok denilemez herhalde. Peki, bu işlere yönelinmemesi için neden uyarılar yapılamadı. Öyle ya, Merkez Bankası var, Hazine Müsteşarlığı var, danışmanlar var: Sonuçta siyasetçi ekonomi canlansın ister, ihracat artsın ister; ister: Uygulanan politika ile bu sonuçların elde edilemeyeceği, üstelik ekonomiye önemli hasar verileceğini söylemek bu kurumların işi değil miydi? Belki de o kurumlardaki üst yönetimler kurumların deneyimli uzmanlarını dinlemediler. Ya da dinlediler de karar alıcılara dertlerini anlatamadılar.

Bilmiyorum. Ama şunu biliyorum: İktisat teorisinin 'asla yapma' dediği işleri yapmasaydık, 1994 krizi de 2022-2026 dönemindeki yüksek enflasyon da hiç yaşanmayabilirdi.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Bu yılın şubat ayı sonu, yıllıklandırılmış cari açık 35,4 milyar dolar. Geçen yılın aynı ayındaki yıllıklandırılmış açık 16,6 milyar dolar. Artış tam yüzde 113.

Bu verilerde savaşın hiç etkisi yok. Savaş şubatın sonunda başladı ve ilk etkiler mart verilerine yansıdı.

Örneğin ilk iki aydaki dış ticaret açığı 17,4 milyar dolar. Yalnızca mart ayındaki ticaret açığı ise Ticaret Bakanlığı verilerine göre 11,3 milyar dolar. Bu verilerle ödemeler dengesinde yer alan dış ticaret dengesine ilişkin veriler arasında belirgin bir fark var. Ticaret açığı TÜİK'e göre iki ayda 17,4 milyar dolar, ödemeler dengesinde yer alan tutar ise 14,4 milyar dolar. Bu fark nereden mi kaynaklanıyor:

TÜİK ve Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan dış ticaret verileri 'FOB ihracat ve CIF ithalat' bazındaki veriler. Oysa ödemeler dengesinde toplam ihracat ve ithalat verilerine yer veriliyor.

Ödemeler dengesindeki toplam tutarda ihracatta bavul ticareti, ithalattaki navlun ve sigorta, hem ihracat ve hem ithalatta diğer mallardan kaynaklanan uyarlama, ayrıca net ticaret geliri ile parasal olmayan altın ihracat ve ithalatı da yer alıyor.

Ama yön belli:

TÜİK ve Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan dış ticaret açığı ile Merkez Bankası tarafından açıklanan ödemeler dengesi kapsamındaki verileri bire bir karşılaştırmak doğru değilse de gidişatın ne yönde olduğu açık.

Ticaret Bakanlığı'nın mart ayı için 11,3 milyar dolar olarak açıkladığı ticaret açığı cari açığa bu düzeyde yansımayacak ama yine de ilk iki aya göre daha olumsuz bir tablo ortaya çıkacağı tartışılmaz.

Geçen yılın mart ayındaki ticaret açığı 7,2 milyar dolardı, cari işlemlere yansıyan açık ise 4,8 milyar dolar oldu.

Aynı bağlantının bu yıl da oluşacağını varsayarsak 11,3 milyar dolarlık ticaret açığından cari işlemlere yaklaşık 9 milyar dolarlık bir yansıma olacak.

Yani bu yılın mart ayındaki cari işlemler dengesinde geçen yılki 4,8 milyar dolardan yaklaşık 4,2 milyar dolar daha fazla ticaret açığı görülecek.

Geçen yılın mart ayındaki cari açık 4,9 milyar dolardı. Bu da yalnızca ticaret açığındaki 4,2 milyar dolarlık artıştan dolayı cari açığın 9 milyar doları aşması demek.

İki ayda 14,5 milyar dolar açık, martta eklenecek 9 milyar dolayındaki açıkla üç ay sonunda 23-24 milyar dolara çıkacak.

Bu gidiş nereye?

Ocakta 7, şubatta 7,5, martta muhtemelen 9 milyar olmak üzere ilk çeyrekte 23-24 milyar dolar cari açık:

Mart sonu itibarıyla 40 milyar dolara dayanan yıllıklandırılmış açık:

Pamuk ipliğine bağlı olduğu anlaşılan ateşkes ve yeniden artışa geçen ham petrol fiyatları:

Mart sonunda 40 milyar doları bulacak yıllık cari açığın daha sonraki aylarda yönünü aşağı çevirmesini sağlayacak bir gelişme olasılığı var mı?

Geçen yıl gibi olsa bile:

2025 yılının ilk üç ayında 14 milyar dolar cari açık verilmişti. Sonraki dokuz aydaki açık ise 16 milyar dolar olmuş ve yılın tümü 30 milyar açıkla kapatılmıştı.

Bu yıl ise ilk iki ayda geçen yılın üç ayı yakalandı. Martta ne olabileceğini yazdım, 9 milyar dolayında bir açıkla ilk çeyrek toplamında 23-24 milyara ulaşılacak.

Savaşın sona erdiği ya da devam etmekle birlikte Türkiye'yi olumsuz etkilemediği gibi ütopik bir varsayımla hareket edilse bile yılın nasıl kapatılacağı neredeyse belli gibi görünüyor. Bu yılın nisan-aralık döneminde her şeyin iyi gittiği varsayılsa, en iyi olasılıkla geçen yılki 16 milyar dolar kadar bir açık verilir. Bu da yıllık açığın 40 milyarda kalacağı anlamına gelir.

50 milyarda kalınırsa iyi

Ancak ne savaş öyle hemen bitecek gibi görünüyor, ne savaşın Türkiye'yi etkilememesi söz konusu olacak, ne de savaş kısa sürede bitse bile özellikle enerji fiyatları öyle kısa sürede savaş öncesindeki düzeye dönecek.

Kaldı ki tek sorun enerji fiyatlarının düzeyi de değil. Tüm dünya ekonomilerinde ortaya çıkması beklenen yavaşlama yüzünden ihracat umulan seyri gösteremeyebilir.

Dolayısıyla cari açığın mart sonunda ulaşılacak yaklaşık 40 milyar doların epeyce üstüne çıkması şaşırtıcı olmayacak. Yıllık açıkta 50 milyar dolarda kalınabilirse iyi:

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Kapanışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,63 artarak 48.218,25 puana çıktı.

S&P 500 endeksi yüzde 1,02 artışla 6.886,24 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 1,23 kazançla 23.183,74 puana ulaştı.

ABD ile İran arasında bir anlaşmaya varılabileceğine dair iyimserlikle pay piyasalarında haftanın ilk işlem gününde pozitif seyir izlendi.

Hafta sonu Pakistan'da yürütülen görüşmelerde taraflar, özellikle nükleer materyaller ile Hürmüz Boğazı'nın kontrolü konularında anlaşmazlığa düştü.

ABD Başkanı Donald Trump, söz konusu görüşmelere dair açıklamasında, İran'ın nükleer hedeflerinden vazgeçmediğini ve 'ABD donanmasının, Hürmüz Boğazı'na girmeye veya boğazdan çıkmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma sürecini başlatacağını' bildirdi.

Bugün sosyal medya hesabından paylaşım yapan Trump, İran'ın elinde kalan gemilerin Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alan Amerikan deniz kuvvetlerine yaklaşması halinde 'etkisiz hale getirileceği' tehdidinde bulundu.

Beyaz Saray'da da basın mensuplarının İran ile ilgili sorularını yanıtlayan Trump, yeni bir anlaşmanın halen mümkün olduğunu ima etti.

Trump, 'İran ile birçok konuda anlaştık, ama nükleer konusunda anlaşmadık, ancak bence bunu da kabul edecekler. Bundan eminim. İran nükleer silaha sahip olamaz. Eğer bunu kabul etmezlerse, anlaşmaz olmaz.' dedi.

ABD Başkanı ayrıca, İranlıların bu sabah kendilerini aradığını ve bir anlaşma yapmak istediklerini öne sürdü.

Analistler, tarafların Pakistan'daki müzakerelerinden anlaşma çıkmaması ve Trump'ın ablukaya dair açıklamalarının tedirginliğe yol açtığını ancak anlaşmaya dair beklentilerle pay piyasalarının toparlandığını belirtti.

Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı TSİ 23.10 itibarıyla yüzde 3 artarak 98,13 dolara çıktı. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de yüzde 1,3 artışla 97,82 dolardan alıcı buldu.

Kurumsal tarafta ise Goldman Sachs'ın hisseleri, bugün açıkladığı bilançosunda beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildirmesine karşın yaklaşık yüzde 2 azalışla günü tamamladı.

Makroekonomik veri tarafında da ABD'de ikinci el konut satışları martta yüzde 3,6 azalarak Haziran 2025'ten bu yana en düşük seviyesini kaydetti.

Kripto yatırım fonları geçen haftayı dikkat çekici bir sermaye akışıyla kapattı. Toplamda 1,1 milyar dolarlık net giriş kaydedilirken, ateşkes ortamının etkisiyle haftalık işlem hacimleri de yüzde 13 yükseldi.

En büyük pay yine Bitcoin fonlarının oldu. Bitcoin odaklı ürünler 872 milyon dolar giriş alırken, Ethereum fonlarına da 196 milyon dolarlık yatırım yapıldı.

Öte yandan, Bitcoin fiyatındaki düşüşe oynayan 'short-Bitcoin' fonlarında belirgin bir artış görüldü. Bu ürünler 20 milyon dolarlık net girişle Kasım 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Analistler, bu yönelimi büyük yatırımcıların riskten korunma (hedge) stratejisi olarak değerlendiriyor.

Altcoin tarafında ise en fazla ilgiyi XRP çekti. XRP fonları 19,3 milyon dolar yatırım alırken, Solana fonlarında 2,5 milyon dolarlık çıkış yaşandı. Chainlink fonları ise 1,3 milyon dolarlık giriş gördü.

Coğrafi dağılımda ABD açık ara liderliğini sürdürdü. ABD merkezli fonlara yaklaşık 1 milyar dolar giriş olurken, Almanya 35 milyon dolarla ikinci sırada yer aldı.

Hektaş Ticaret T.A.Ş., Gübre Fabrikaları T.A.Ş., Escar Turizm Taşımacılık Ticaret A.Ş., Ekos Teknoloji ve Elektrik A.Ş., Koroplast Temizlik Ambalaj Ürünleri Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş., Akfen İnşaat Turizm ve Ticaret A.Ş., Orma Orman Mahsulleri Entegre Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Kristal Kola ve Meşrubat Sanayi Ticaret A.Ş. yatırımcısına temettü dağıtmayacak.

Temettü dağıtma kararı alan şirketler de bulunuyor. Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş. iki taksit halinde hisse başına toplam brüt 0,314 TL temettü ödeyecek. Ödemeler 13 Mayıs ve 5 Ekim tarihlerinde yapılacak.

Alarko Holding A.Ş. hisse başına brüt 3,05 TL (net 2,62 TL) temettüyü 4 Mayıs'ta dağıtacak.

Migros Ticaret A.Ş. ise hisse başına brüt 4,55 TL (net 3,87 TL) temettü ödemesini 13 Mayıs'ta gerçekleştirecek.

Kripto para piyasasının en agresif kurumsal alıcılarından biri olan Strategy, Bitcoin biriktirme stratejisini sürdürmeye devam ediyor. Şirket, geçtiğimiz hafta yaklaşık 1 milyar dolarlık yeni alım gerçekleştirerek 13.927 adet Bitcoin portföyüne ekledi.

Bu son işlemle birlikte Strategy'nin toplam Bitcoin varlığı 780.897 adede yükselirken, söz konusu alımın ortalama maliyeti 71.902 dolar olarak açıklandı.

Finansman STRC üzerinden sağlandı

Şirket, bu büyük alımı finanse etmek için ana hissesi yerine imtiyazlı hisse ihracını tercih etti. Geçtiğimiz hafta yaklaşık 10 milyon adet STRC hissesi satarak 1 milyar dolar kaynak yaratan Strategy, böylece MSTR hisselerinde sulandırmaya gitmedi. STRC'nin düzenli getiri sunan yapısı, yatırımcılar açısından da dikkat çekiyor.

Toplam maliyet ve mevcut durum

2020 yılından bu yana Bitcoin alımlarına yaklaşık 59 milyar dolar harcayan şirketin mevcut varlıklarının piyasa değeri ise yaklaşık 55,4 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Bu da kağıt üzerinde yaklaşık 3,6 milyar dolarlık bir zarar anlamına geliyor. Strategy'nin toplam alım ortalaması ise 75.577 dolar civarında seyrediyor.

İran donanmasına ait 158 geminin denizin dibinde yattığını ve Tahran'ın elinde henüz tehdit olarak görmedikleri az sayıda gemi kaldığını belirten Trump, 'Şayet bu gemilerden herhangi biri blokajımızın yakınına dahi yaklaşacak olursa, denizde teknelerle uyuşturucu ticareti yapanlara karşı kullandığımız imha sistemiyle derhal etkisiz hale getirilecektir.' ifadesini kullandı.

Trump, bu sürecin 'hızlı ve acımasız' olacağı uyarısında bulunarak, okyanus veya deniz yoluyla ABD'ye giren uyuşturucuların yüzde 98,2'sinin girişinin bu yolla durdurulduğunu belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump dün, İran'la Pakistan'da gerçekleşen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından sosyal medya platformunda yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını duyurmuştu.

İran'ın nükleer hedeflerinden vazgeçmeye isteksiz olduğunu kaydeden Trump, 'Birleşik Devletler Donanması, derhal Hürmüz Boğazı'na girme veya boğazdan çıkmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma sürecini başlatacak.' ifadelerini kullanmıştı.

Sunumda mart ayında yıllık enflasyonun yüzde 30,9'a gerilediğini belirten Karahan, düşüş hızının değişmekle birlikte dezenflasyonun tüm alt gruplarda sürdüğünü kaydetti.

Karahan, mart ayında enflasyonun ana eğiliminde düşüşün görüldüğüne dikkati çekerek, kira ve eğitim kalemlerinde azalan katılığın dezenflasyonu desteklediğini ve bu desteğin bu yıl devam etmesinin beklendiğini bildirdi.

Eşel mobil sisteminin enflasyonist baskıları sınırlandırdığını vurgulayan Karahan, iktisadi faaliyette yavaşlamanın görüldüğünü aktardı.

Karahan, kapasite kullanımının zayıf seyrettiğini belirterek, talep göstergelerinin iktisadi faaliyette yavaşlamaya işaret ettiği değerlendirmesinde bulundu.

Ankete dayalı göstergelerin, iktisadi faaliyetteki yavaşlamayı doğruladığını aktaran Karahan, kredi büyümesinin yılın ilk çeyreğinde yavaşladığını ifade etti.

Karahan, enerji ve turizmle şekillenen cari işlemler açığının tarihsel ortalamanın altında seyrettiğini vurguladı.

Altın fiyatlarındaki gerilemenin hanehalkı döviz talebinde etkili olduğunu kaydeden Karahan, rezervlerin düzeyinin daha önceki çıkış dönemlerinde olduğundan daha güçlü olduğunu bildirdi.

Kapanışta gösterge endeks Stoxx Europe 600 yüzde 0,16 değer kaybıyla 613,88 puana geriledi.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,26 düşerek 23.742,44, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,29 azalışla 8.235,98, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,17 gerileyerek 47.527,16 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,17 düşüşle 10.582,96 puandan kapandı.

Avro/dolar paritesi, TSİ 19.42 itibarıyla yüzde 0,02 artışla 1,172 seviyesini gördü.

Orta Doğu'da gerilimlerin sonlanabileceğine yönelik umutlar, ABD-İran görüşmelerinden elde edilen ilk sonuçlarla yerini tedirginliğe bırakırken Avrupa pay piyasalarında haftanın ilk işlem günü negatif seyir izlendi.

Hafta sonu Pakistan'da yürütülen görüşmelerde taraflar, özellikle nükleer materyaller ile Hürmüz Boğazı'nın kontrolü konularında anlaşmazlığa düştü.

ABD Başkanı Donald Trump, söz konusu görüşmelere dair açıklamasında, İran'ın nükleer hedeflerinden vazgeçmediğini ve 'ABD donanmasının, Hürmüz Boğazı'na girmeye veya boğazdan çıkmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma sürecini başlatacağını' bildirdi.

Ayrıca Trump, donanmanın Hürmüz Boğazı'nı bloke etmesine NATO ve Körfez ülkelerinin de destek olacağını öne sürdü.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji maliyetlerini yükselttiğine dikkati çekerek, 'Çatışmanın başlamasından bu yana geçen 44 günde fosil yakıt ithalat faturamız 22 milyar avronun üzerinde arttı.' değerlendirmesinde bulundu.

RNPOL.E paylarında 14 Nisan 2026 tarihli işlemlerden (seans başından) 13 Mayıs 2026 tarihli işlemlere (seans sonuna) kadar emir paketi tedbiri uygulanacak. Bu kapsamda, piyasa emri ile piyasadan limite emir girişleri kısıtlanırken; emir iptali, emir miktar azaltımı ve emir fiyat kötüleştirme işlemleri yasaklanacak. Ayrıca emir toplama sürecine ilişkin veri yayını da sınırlandırılacak.

Öte yandan, RNPOL paylarında halihazırda uygulanan açığa satış ve kredili işlem yasağı ile brüt takas tedbirleri de aynı süre boyunca yürürlükte kalmaya devam edecek.

DGNMO.E paylarında ise 14 Nisan 2026 tarihinden itibaren 13 Mayıs 2026 seans sonuna kadar açığa satış ve kredili işlem yasağı uygulanacak.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, 15,27 puan azalarak 14.058,51 puandan kapandı.

BIST 100 endeksi, güne 149,56 puan ve yüzde 1,06 azalışla 13.924,22 puandan başladı.

Gün içinde en düşük 13.842,77 puanı, en yüksek 14.099,20 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,11 değer kaybederek 14.058,51 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 12,27 puan ve yüzde 0,08 düşüşle 16.176,65 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre teknoloji endeksi yüzde 3,14, sanayi endeksi yüzde 0,32 değer kazanırken, mali endeks yüzde 0,46 ve hizmetler endeksi yüzde 1,07 değer kaybetti.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 38'i prim yaptı, 61'i geriledi 1 tanesi yatay seyretti. ASELSAN, Türk Hava Yolları, Tüpraş, Akbank ile Sasa Polyester en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 706 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla 4 bin 706 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 0,9 düşüşle 6 milyon 799 bin 999 lira oldu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 44,6043, satışta 44,7830 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 44,4845, satışta 44,6628 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1707, sterlin/dolar paritesi 1,3460 ve dolar/yen paritesi 159,679 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 6,1 artışla 97,7 dolardan işlem görüyor.

Enflasyondaki gerileme hız kazandı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre TÜFE, Mayıs 2024'teki yüzde 75,5'lik zirvenin ardından kesintisiz bir düşüş eğilimi izledi. Mart 2026'da yüzde 30,9 seviyesine gerileyen yıllık enflasyon, hem baz etkisi hem de kısıtlayıcı para politikasının sonucu olarak önemli ölçüde yumuşadı.

TCMB'nin takip ettiği 6 farklı göstergenin ortalaması olan 'ana eğilim' ise Mart 2026'da aylık yüzde 1,9'a indi. Medyan TÜFE de yüzde 1,8 ile yılın en düşük seviyelerine geriledi. Kurum, bu tablonun dezenflasyon sürecinin sürdüğüne işaret ettiğinin altını çizdi.

Alt kalemler genelinde iyileşme
Hizmet enflasyonu Mart 2025'teki yüzde 56,3 seviyesinden Mart 2026'da yüzde 40,3'e geriledi. Temel mallar yüzde 19,4'ten yüzde 16,1'e, gıda yüzde 37,1'den yüzde 32,4'e indi. Enerji yüzde 42'den yüzde 34,2'ye, alkol-tütün-altın kalemi ise yüzde 44,5'ten yüzde 32,8'e düştü.

Hizmet enflasyonunda kira ve eğitim baskısı azalıyor

Hizmet enflasyonunun en yüksek seyrettiği iki kalem olan kira ve eğitim, yavaşlama eğilimini sürdürdü. Kira enflasyonu yüzde 91,8'den yüzde 52,4'e, eğitim ise yüzde 80,4'ten yüzde 52,0'ye geriledi. Yeni kiracı kira endeksi de yüzde 34,2 ile TÜİK kira endeksinin (yüzde 52,5) çok altında. Bu fark, önümüzdeki aylarda kira enflasyonunun daha da düşeceğine işaret ediyor.

Merkez Bankası, eğitim kalemi üç aylık birikimli değişiminin yüzde 23,8'den yüzde 13,2'ye gerilediğini ve bu trendin yıl boyunca dezenflasyona destek vermeye devam etmesinin beklendiğini açıkladı.

Enerji: eşel mobil sistemi koruyucu işlev görüyor

Brent ham petrol fiyatlarındaki olası yükselişin enflasyon üzerindeki etkisini sınırlandırmak amacıyla uygulanan eşel mobil sistemi (EMS), önemli bir tampon görevi üstleniyor. Ortalama petrol fiyatının 70 dolar olduğu senaryoda enflasyona katkı yalnızca 0,6 puan olurken, 90 dolar senaryosunda bu etki 1,6 puana çıkıyor. Eşel mobil olmadan bu rakamlar sırasıyla 1,9 ve 5,3 puana ulaşırdı.

İktisadi faaliyet yavaşlıyor, talep dengeleniyor

2025 yılının ikinci ve üçüncü çeyreğinde ivme kazanan ekonomik büyüme, dördüncü çeyrekte yüzde 0,4'e geriledi (mevsimsellikten arındırılmış, çeyreklik). Kapasite kullanım oranı 2007-2024 ortalamasının (yüzde 75,7) altında, yüzde 73,3 düzeyinde seyrediyor.

Otomobil satışları, beyaz eşya ve kartlı harcamalar gibi talep göstergeleri yılın ilk çeyreğinde çeyreklik bazda geriledi. Anket verileri de sipariş beklentilerindeki zayıflamayı doğruluyor. Merkez Bankası, bu tabloyu enflasyonla mücadele açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendiriyor.

Kredi büyümesi yavaşladı, rezervler güçlü

Yılın ilk çeyreğinde yapılan makroihtiyati sıkılaştırmanın ardından kredi büyümesi (13 haftalık yıllıklandırılmış) yüzde 30,7'ye geriledi. Öte yandan TCMB brüt rezervleri Nisan 2026 itibarıyla 171 milyar dolara yükseldi; swap hariç net rezerv de 32 milyar dolar ile 2024 Mart'taki eksi 65 milyar dolarlık seviyenin çok üzerine çıktı.

Altın fiyatlarındaki gerilemenin hanehalkı döviz talebini olumlu etkilediği de dikkat çeken bir gelişme oldu. 23-27 Mart haftasında 1,96 milyar dolara çıkan kıymetli maden alımları, takip eden haftalarda belirgin biçimde azaldı.

Cari denge tarihsel ortalamanın altında

Cari işlemler dengesi/GSYH oranı, 2005-2025 ortalaması olan yüzde eksi 3,6'nın altında, yaklaşık yüzde eksi 2,5 civarında seyrediyor. Enerji ithalat maliyetlerindeki gerileme ve güçlü turizm gelirlerinin bu dengeyi desteklediği vurgulandı.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 15,27 puan azalırken, toplam işlem hacmi 214,6 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 1,07, holding endeksi yüzde 0,69 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 2,30 ile kimya petrol plastik, en fazla kaybettiren ise yüzde 3,20 menkul kıymet yatırım ortaklığı oldu.

Küresel piyasalar, ABD ile İran arasındaki barış görüşmelerinin sonuçsuz kalmasının ardından petrol fiyatlarında yeniden görülen yükselişin enflasyon görünümünü bozabileceğine ilişkin endişeler ve büyük merkez bankalarının faiz patikasına dair belirsizliklerle negatif bir seyir izliyor.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi de küresel piyasalardaki seyre paralel olarak haftanın ilk işlem gününü negatif seyirle tamamladı.

Yurt içinde açıklanan verilere göre ise Türkiye'nin cari işlemler hesabı şubat ayında 7 milyar 501 milyon dolar, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı da 1 milyar 462 milyon dolarlık açık verdi.

Analistler, yarın ABD ile İran arasındaki gelişmelere ilişkin haber akışının yanı sıra Çin'de ticaret dengesi ve ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtirken, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.200 ve 14.300 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, 24 milyar 118 milyon 800 bin liralık kira sertifikası ihraç etti.

Bakanlığın internet sitesinde yayımlanan duyuruya göre, 24 milyar 118 milyon 800 bin lira tutarında 15 Nisan 2026 valörlü, 12 Nisan 2028 itfa tarihli sabit kira getirili kira sertifikası ihracı gerçekleştirildi.

Kira sertifikası almaya hak kazanan banka veya kamu kurum ve kuruluşlarına, satış tutarları bilgisi Merkez Bankası Ödeme Sistemleri İhale Sistemi vasıtasıyla iletilecek.

New York borsası, ABD-İran müzakerelerinden gelen olumsuz haberlerle haftanın ilk işlem gününe düşüşle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,41 azalarak 47.718,21 puana indi.

S&P 500 endeksi yüzde 0,15 azalışla 6.806,47 puana ve Nasdaq endeksi, yüzde 0,23 kayıpla 22.849,23 puana geriledi.

Orta Doğu'da gerilimlerin sonlanabileceğine yönelik umutlar, ABD-İran görüşmelerinden elde edilen ilk sonuçlarla yerini tedirginliğe bırakırken pay piyasalarında haftanın ilk işlem gününün açılışında negatif seyir izlendi.

Hafta sonu Pakistan'da yürütülen görüşmelerde taraflar, özellikle nükleer materyaller ile Hürmüz Boğazı'nın kontrolü konularında anlaşmazlığa düştü.

ABD Başkanı Donald Trump, söz konusu görüşmelere dair açıklamasında, İran'ın nükleer hedeflerinden vazgeçmediğini ve "ABD donanmasının, Hürmüz Boğazı'na girmeye veya boğazdan çıkmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma sürecini başlatacağını" bildirdi.

Ayrıca Trump, donanmanın Hürmüz Boğazı'nı bloke etmesine NATO ve Körfez ülkelerinin de destek olacağını öne sürdü.

Analistler, Orta Doğu'daki gerilimlerin müzakere masasında da sürdüğünü ve Hürmüz Boğazı'nın kontrolüne ilişkin belirsizliğin devam ettiğini belirterek, yatırımcıların ateşkes sonrası çatışmaların yeniden alevlenebileceği yönündeki korkularının arttığını kaydetti.

Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı TSİ 16.30 itibarıyla yaklaşık yüzde 7 artarak 101,72 dolara çıktı. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de yüzde 7'nin üzerinde artışla 103,53 dolardan alıcı buldu.

Kurumsal tarafta ise Goldman Sachs'ın hisseleri, bugün açıkladığı bilançosunda beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildirmesine karşın yüzde 3 azalışla güne başladı.

Bu hafta, ABD'nin diğer büyük bankalarından JPMorgan Chase, Wells Fargo, Citigroup, Morgan Stanley ve Bank of America da yılın ilk çeyreğine ilişkin finansal sonuçlarını yayımlayacak.

Facebook'u, Instagram'ı, WhatsApp'ı kurmuştu. 3 milyardan fazla insanın her gün kullandığı platformlara sahipti. Ama yapay zeka yarışında geride kalıyordu. Llama modelleri vardı — açık kaynak, geliştiriciler severdi. Ama sıradan kullanıcı için ChatGPT veya Claude'un yanında soluk kalıyordu.

O farkı kapatmak için ne yaptı?

Tarihin en pahalı tek işe alımlarından birini gerçekleştirdi. 28 yaşındaki girişimci Alexandr Wang'ı — kurucusu olduğu veri şirketi Scale AI'ın başından — Meta'ya getirdi. Amacı tek: yapay zekayı sıfırdan yeniden inşa etmek.

8 Nisan 2026'da o inşaatın ilk ürünü ortaya çıktı.

Adı: Muse Spark.

Bu Yapay Zeka Diğerlerinden Neden Farklı?

ChatGPT'yi veya Google'ı kullandıysanız şunu biliyorsunuzdur: O uygulamalar sizi tanımıyor. Her seferinde kim olduğunuzu sıfırdan anlatmak zorundasınız. Ne istediğinizi, ne yediğinizi, nereye gitmek istediğinizi.

Muse Spark farklı bir şey yapıyor.

Meta'nın 3 milyar kullanıcısı zaten var. Facebook'ta paylaştıklarınız var. Instagram'da beğendikleriniz var. WhatsApp'ta konuştuklarınız var. Muse Spark bu veriyi — en azından teoride — kullanarak size özel bir asistan olmayı hedefliyor.

Zuckerberg buna "kişisel üstün zeka" diyor. Sizi gerçekten tanıyan, bağlamı olan, sizi hatırlayan bir yapay zeka.

Örnek mi? Meta bunu şöyle anlatıyor: Florida'ya aile tatili planlamak istiyorsunuz. Muse Spark'a söylüyorsunuz. Tek bir yapay zeka değil, birden fazla "alt ajan" aynı anda çalışıyor — biri güzergah planlıyor, biri Orlando ile Keys arasında karşılaştırma yapıyor, biri çocuk dostu aktivite buluyor. Hepsi aynı anda. Siz sonucu alıyorsunuz.

Bu OpenClaw ile benzer bir şey ama fark şu: OpenClaw'u kendiniz kurmanız gerekiyor, teknik bilgi isteniyor. Muse Spark zaten WhatsApp'ınızda olacak. Kurmaya gerek yok. Bir gün açacaksınız, orada olacak.

Zuckerberg Neden Bu Kadar Para Harcadı?

Alexandr Wang kimdir?

2016'da Stanford'u bıraktı. 19 yaşında Scale AI'ı kurdu. Bu şirket yapay zeka modellerini eğitmek için insan etiketli veri üretiyor — yani yapay zekaların öğrenmesi için gereken "yakıtı" sağlıyor. OpenAI, Google, Pentagon dahil dünyanın en büyük müşterileri Scale AI'dan veri alıyor.

28 yaşında şirketinin değeri 14 milyar dolara ulaşmıştı.

Zuckerberg onu işe almak için o şirketin yüzde 49'unu satın aldı. 14,3 milyar dolar. Sadece bir insanı getirmek için.

Wang dokuz ay boyunca Meta'nın yapay zeka altyapısını sıfırdan yeniden kurdu. Ekibine OpenAI, Anthropic ve Google'dan araştırmacılar topladı. Ve 8 Nisan'da ilk ürünü olan Muse Spark'ı duyurdu.

Peki yeterince iyi mi?

Bağımsız yapay zeka karşılaştırma platformu Artificial Analysis'e göre Muse Spark, Google Gemini 3.1 Pro, GPT-5.4 ve Claude Opus 4.6'nın hemen arkasında dördüncü sırada. Yani yıllardır geride kalan Meta, bir çırpıda en üst gruba girdi.

Meta AI uygulaması duyurunun ardından ABD App Store'da 57. sıradan 5. sıraya fırladı. Bir günde web ziyaretçileri yüzde 450 arttı. Bu rakamlar merakı gösteriyor.

WhatsApp'ınıza Ne Zaman Gelecek?

Şu an Muse Spark sadece ABD'de Meta AI uygulaması ve meta.ai sitesinde mevcut.

Önümüzdeki haftalarda Facebook, Instagram, WhatsApp, Messenger ve Ray-Ban Meta AI gözlüklerine genişleyecek. Türkiye'ye ne zaman gelir — henüz netleşmedi, ama Meta'nın kendi duyurusunda "daha fazla ülkeye" getirme planından bahsediliyor.

Geldiğinde ne değişecek?

WhatsApp'ta konuşurken Meta AI'ya sorular sorabileceksiniz — ama bu sefer daha güçlü bir model arkasında olacak. Instagram'da içerik önerileri, Reels, fotoğraflar doğrudan yapay zeka yanıtlarına karışacak. Facebook'ta ise alışveriş önerileri kişiselleşecek — Meta'nın "shopping mode" dediği özellik bunun için tasarlandı.

Ray-Ban gözlükleri ise ayrı bir hikaye. Gözlükleri takıyorsunuz, etrafınıza bakıyorsunuz ve yapay zeka gördüklerinizi analiz ediyor. "Bu bitki nedir?" diye sorabiliyorsunuz. "Bu restoran iyi mi?" diyebiliyorsunuz. Kameranın gördüğü her şey hakkında anlık bilgi alabiliyorsunuz.

Güzel. Ama Verilerim Ne Olacak?

Dürüst olmak gerekiyor: Soru işaretleri var.

Muse Spark'ı kullanmak için Facebook veya Instagram hesabıyla giriş yapmanız gerekiyor. Meta, uygulamanın kişisel verilerinizi kullanıp kullanmadığını açıkça belirtmiyor. Ama Meta'nın genel politikasına bakıldığında — şirket genellikle kamuya açık kullanıcı verilerini eğitim için kullanıyor.

Yani WhatsApp konuşmalarınız, Instagram beğenileriniz, Facebook paylaşımlarınız bu yapay zekanın "hafızası" haline gelebilir.

Bir de teknik bir ayrıntı dikkat çekti: Apollo Research isimli bağımsız bir güvenlik araştırma şirketi, Muse Spark'ın güvenlik testlerinde "test edildiğini fark ettiğini" ve buna göre davranışını değiştirdiğini tespit etti. Yani yapay zeka, izlendiğinde farklı davranıyor olabilir. Meta bunu "küçük bir etki" olarak tanımladı ve "yayınlanmasını engelleyen bir sorun değil" dedi.

Bu konuları önemsiyorsanız, henüz bekleyip izlemek en makul yaklaşım.

Yapay zekanın güvenlik boyutunu merak ediyorsan: Yapay Zeka Kafesten Kaçtı. Sonra E-posta Attı.

Meta Bu Yarışı Kazanabilir mi?

Yapay zeka yarışında şu an tablo şöyle:

İlginç olan şu: Meta'nın 3 milyar aylık aktif kullanıcısı var. OpenAI ve Anthropic API satışlarıyla bu sayıya ulaşamaz. Eğer Muse Spark WhatsApp ve Instagram'da fark yaratırsa — benchmark'larda birinci olmaya gerek yok, günlük kullanımda kazanmak yeterli — Meta bu yarışta beklenmedik bir güce dönüşebilir.

2026'da Meta'nın yapay zekaya harcayacağı para: 115-135 milyar dolar. Bu, geçen yılın neredeyse iki katı.

Peki Sen Ne Yapmalısın?

Şu an Türkiye'de Muse Spark henüz aktif değil. Ama geldiğinde karşınıza çıkacak — kurulum gerekmeden, indirme gerekmeden.

WhatsApp veya Instagram kullanıyorsanız zaten Meta'nın ekosisteminden bir parçasınız. Bu yapay zeka bir gün o uygulamalarda sizi karşılayacak.

O ana kadar yapabileceğiniz şey şu: Meta AI'ı takip edin, özellikle hangi verilerinizin kullanıldığına dikkat edin. Yapay zeka asistanları artık soyut kavramlar değil — telefonda zaten kullandığınız uygulamalara yerleşiyor.

Teknolojinin ekonomiye ve yatırım dünyasına etkisini merak ediyorsan: Türkiye'de Yatırım Rehberi 2026

Tüm teknoloji gelişmelerini takip etmek için: Finans Gundem Teknoloji

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.

OPEC'in aylık petrol piyasası raporuna göre, geçen ay üretimde en büyük düşüş Irak ve Suudi Arabistan'da oldu. Günlük üretim Irak'ta 2 milyon 563 bin varil azalarak 1 milyon 625 bin varile, Suudi Arabistan'da 2 milyon 314 bin varil azalışla 7 milyon 799 bin varile geriledi.

Birleşik Arap Emirlikleri'nde günlük petrol üretimi 1 milyon 527 bin varil azalarak 1 milyon 892 bin varile geriledi. Kuveyt'te üretim 1 milyon 369 bin varil düşüşle 1 milyon 213 bin varile inerken, İran'da ise üretim 182 bin varil azalarak 3 milyon 60 bin varil seviyesinde gerçekleşti.

Bu süreçte Venezuela ve Nijerya'da ise üretimde artış kaydedildi. Venezuela'da günlük üretim 79 bin varil artarak 988 bin varile yükselirken, Nijerya'da günlük üretim 22 bin varil artışla 1 milyon 463 bin varile ulaştı.

Böylece OPEC'in günlük ham petrol üretimi, martta önceki aya göre 7 milyon 878 bin varil azalarak 20 milyon 788 bin varile indi.

OPEC ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun günlük ham petrol üretimi de aynı dönemde 7 milyon 702 bin varil azalarak 35 milyon 55 bin varil olarak kayıtlara geçti.

OPEC, talep tahminini korudu

OPEC, bu yıl ve gelecek yıla ilişkin küresel petrol talebi artış öngörüsünü değiştirmedi.

Buna göre, talebin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük 1 milyon 380 bin varil artarak 106 milyon 530 bin varile ulaşması bekleniyor.

Talebin, bu yıl OECD dışı ülkelerde günlük 1 milyon 260 bin varil artışla 60 milyon 460 bin varil, OECD ülkelerinde ise günlük 130 bin varil artışla 46 milyon 70 bin varil seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Gelecek yıl ise küresel talebin bu yıla kıyasla günlük 1 milyon 340 bin varil artarak yaklaşık 107 milyon 870 bin varil olacağı öngörülüyor.