Dün ons fiyatındaki artışa paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,8 yükselişle 6 bin 624 liradan tamamladı.

Güne yükselişle başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 2,3 artışla 6 bin 779 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 140 liradan, cumhuriyet altını 44 bin 430 liradan satılıyor.

Altının onsu, önceki kapanışının yüzde 2,3 üstünde 4 bin 660 dolardan işlem görüyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulmasına yönelik kararının ardından İran ile nihai bir anlaşmaya varılması yönünde büyük ilerleme kaydedildiğini bildirmesi, varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici oluyor.

ABD ile İran arasında nihai bir anlaşmaya yönelik iyimserliklerin artmasıyla petrol fiyatları gerilerken, bu durumun enflasyonist endişeleri ve faiz oranlarının uzun süre yüksek seviyelerde kalacağına ilişkin endişeleri azaltması altın fiyatlarındaki yükselişi destekledi.

Söz konusu gelişmelerle dolar endeksinde görülen gerileme de altın fiyat fiyatlarındaki yükselişte etkili oldu.

Dolara talebin azalması da dolar cinsinden fiyatlandırılan metalleri daha ucuz hale getiriyor ve yatırımcıların bu ürünlere talebinin artmasını sağlıyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de ADP özel sektör istihdamı, Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi ile hizmet sektörü ve bileşik PMI verilerinin takip edileceğini belirtti.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat güne yüzde 0,72 yükselişle 17.519,00 puandan başladı.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen haziran vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 1,36 artışla 17.394,00 puandan tamamladı. Endeks kontratı akşam seansında da yükselişini sürdürerek 17.413,00 puandan kapandı.

Haziran vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışının yüzde 0,17 üzerinde 17.519,00 seviyesinden işlem görüyor.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasında nihai bir anlaşmaya yönelik iyimserliklerin artması ve güçlü gelen şirket bilançolarıyla risk iştahı yeniden artarken, bugün ABD'de açıklanacak ADP özel sektör istihdamı yatırımcıların odağına yerleşti.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de ADP özel sektör istihdamı, Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ile hizmet sektörü ve bileşik PMI, verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 17.600 ve 17.700 puanın direnç, 17.400 ve 17.300 puanın destek konumunda olduğunu bildirdi.

Orta Doğu'da peş peşe yaşanan gelişmelerin yön değiştirmesi, piyasalarda keskin dalgalanmaların sürmesine neden oluyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulmasına yönelik kararının ardından İran ile nihai bir anlaşmaya varılması yönünde büyük ilerleme kaydedildiğini bildirmesi, piyasalarda risk iştahını canlandırdı.

Güçlü gelen şirket bilançoları da teknoloji hisseleriyle desteklenen piyasalara ilave bir ivme kazandırdı.

Analistler, yapay zeka ve yüksek performanslı bilişim alanlarında artan yarı iletken kullanımının uzun dönemli büyümenin itici gücü olarak değerlendirdiğini belirterek, Orta Doğu'da gerilimlerin azalabileceğine yönelik en ufak bir işaretin dahi piyasalarda yukarı yönlü hareketleri desteklediğini kaydetti.

Söz konusu gelişmeler varlık fiyatlarında belirgin hareketleri beraberinde getirdi. Savaşın zincirleme etkileriyle varlık fiyatları dalgalanmaya devam ederken, tahvil piyasalarındaki satış baskısı azaldı. Dün, yüzde 4,4624'e çıkarak Temmuz 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini test eden ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, bugün yüzde 4,42'de dengelendi.

Jeopolitik risklerin azalabileceğine dair artan umutlarla petrol fiyatları bir miktar geri çekilirken, savaş süresince 'güvenli liman' olarak öne çıkan dolar, diğer para birimleri karşısında görece zayıfladı.

Dün Brent petrol yüzde 2,9 düşüşle varil başına 109 dolara inmesini takiben yeni işlem gününde de gerilemesini sürdürüyor. Brent petrolün varili yüzde 2,2 azalışla 106,5 dolara çekildi. Dolar endeksi de dünü yüzde 0,1 değer kaybıyla 98,3'te tamamlarken, yeni günde de yüzde 0,1 azalışla 98,2'de seyrediyor.

Bölgedeki yüksek tansiyonun enflasyon ve büyüme üzerindeki olası etkilerine yönelik endişelerin bir nebze azalmasıyla merkez bankalarının olası 'şahin' adımlarına yönelik tahminler güç kaybetti.

Ekonomik aktivitenin yeniden hız kazanabileceği ve merkez bankalarının daha 'güvercin' bir politika izleyebileceği beklentileriyle altının ons fiyatı yükselişe geçti. Altının onsu dün yüzde 0,8 artışla 4 bin 557 dolara çıktı. Ons altın yeni günde de yüzde 2'ye yakın değerlenmeyle 4 bin 646 dolarda işlem görüyor.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'nin dış ticaret açığı, martta aylık yüzde 4,4 artışla 60,3 milyar dolara yükselmesine karşın piyasa beklentisinin altında kaldı.

Ülkede JOLTS açık iş sayısı, martta 56 bin azalışla 6 milyon 866 bine inmesine karşın piyasa beklentilerini aştı. ABD'de Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) hizmet sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), nisanda 53,6 değerine gerileyerek beklentilerin biraz altında gerçekleşti.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,81, Nasdaq endeksi yüzde 1,03 yükseldi ve iki endeks kapanış rekorlarını tazeledi. Dow Jones endeksi de yüzde 0,73 arttı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

- Avrupa borsaları İngiltere hariç yükseldi

Avrupa borsaları dün İngiltere hariç alıcılı bir seyir izlerken, bugün Orta Doğu'daki gelişmeler ve Avro Bölgesinde açıklanacak üretici enflasyonu verileri yakından takip edilecek.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD'nin Birlik menşeli otomobil ve kamyonlara yönelik gümrük vergilerini yüzde 25'e çıkarma tehdidine karşı tarafların anlaşmayı uygulaması gerektiğini ancak her türlü senaryoya hazır olduklarını söyledi.

Ayrıca AB ve Japonya yapay zeka, veri yönetimi, kuantum teknolojisi, yarı iletkenler ve dijital altyapı gibi alanlarda işbirliğini geliştirme konusunda anlaştı.

İngiltere'de yarın gerçekleşecek yerel seçimlerin ülkede siyasi belirsizliğe yol açmasından dolayı tahvil faizlerinde satış baskısı öne çıkıyor. İngiltere'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,1'e çıkarak 23 Mart'tan itibaren en yüksek seviyesini gördü. İngiltere Başbakanı Keir Starmer'in İşçi Partisinin yerel seçimlerden oy kaybı yaşayabileceği değerlendiriliyor.

Bu gelişmelerle, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,71, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,08 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi ise yüzde 2,27 yükselirken, İngiltere'de FTSE 100 endeksi ise yüzde 1,4 düştü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

- Asya'da teknoloji rallisi yaşanıyor

Asya borsalarında ise Çin ve Güney Kore'de piyasalar tatil sonrası yeniden işleme açılırken, Japonya'da piyasalar bugün de kapalı kalacak. Orta Doğu'daki gerilimlerin azalabileceğine yönelik iyimserlikler ve güçlü gelen şirket bilançolarıyla bölgede teknoloji öncülüğünde yükselişler göze çarpıyor.

Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 7'ye yakın artışla rekor seviyelere ulaşırken, Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 15'in üzerinde değerlenerek Asya bölgesinde piyasa değeri 1 trilyon doları aşan ikinci şirket oldu.

Öte yandan bölgede bugün açıklanan verilere göre Çin'de nisan ayına ilişkin RatingDog hizmet sektörü PMI 52,6, bileşik PMI 53,1 olarak gerçekleşti. Söz konusu veriler, ülkede ekonomik aktivitenin hızlandığına işaret etti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6,6, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,7 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,3 arttı.

- BIST 100 endeksi alıcılı seyretti

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,88 değer kazanarak 14.495,77 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,11 yükseldi.

Dolar/TL dünü 45,2260'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 45,2270'ten işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de ADP özel sektör istihdamı, Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ile hizmet sektörü ve bileşik PMI, verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.55 Almanya, nisan ayı hizmet sektörü/bileşik PMI

11.00 Avro Bölgesi, nisan ayı hizmet sektörü/bileşik PMI

11.30 İngiltere, nisan ayı hizmet sektörü/bileşik PMI

12.00 Avro Bölgesi, mart ayı üretici fiyat endeksi aylık

14.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları

15.15 ABD, nisan ayı ADP özel sektör istihdamı

Japonya'da piyasalar tatil nedeniyle kapalı olacak

Petrol fiyatlarında diplomasi beklentileriyle geri çekilme görülürken, Brent petrol 108 dolar seviyelerine yöneldi. Altın tarafında ise dolar endeksindeki zayıflama ve jeopolitik belirsizliklerin etkisiyle ons fiyatı 4.600 doların üzerinde seyrini korudu. Buna karşın, enerji şokunun enflasyonu canlı tutabileceği ve Fed'in daha şahin bir duruş sergileyebileceği beklentileri, altındaki yükselişi sınırlayan başlıca unsur olarak öne çıkıyor.

Türkiye tarafında ise enerji maliyetleri enflasyon görünümü üzerindeki baskısını artırıyor. TCMB'nin Nisan Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'na göre, tüketici fiyatları nisan ayında yüzde 4,18 artarken yıllık enflasyon yüzde 32,37'ye yükseldi. Raporda, yurt içi enerji fiyatlarının Orta Doğu'daki çatışmaların etkisiyle aylık yüzde 14,40 arttığı, son iki aylık yükselişin ise yüzde 20'ye yaklaştığı belirtildi.

Enerji fiyatlarındaki artışın bütçe üzerindeki etkisi de gündemde kalmaya devam ediyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, eşel mobil uygulamasının ilk iki ayda bütçeye maliyetinin 90 milyar lira, yaklaşık 2 milyar dolar olduğunu açıkladı. Şimşek, benzer tablonun yıl boyunca sürmesi halinde etkinin 600 milyar liraya ulaşabileceğini belirtti.

Avrupa'da da enerji kaynaklı riskler büyüme ve enflasyon beklentilerine yansıyor. ECB'nin Profesyonel Tahminciler Anketi'nde 2026 yılı enflasyon beklentisi yüzde 2,7'ye yükselirken, büyüme tahmini yüzde 1 seviyesinde kaldı. Bu tablo, enerji maliyetlerinin küresel ekonomide yalnızca fiyatlar değil, büyüme görünümü üzerinde de baskı yaratmaya devam ettiğini gösteriyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile nihai bir anlaşma konusunda 'büyük ilerleme' sağlandığını açıklaması küresel piyasalarda etkisini gösterdi. Güvenli liman talebinin etkisiyle altın fiyatları yükselirken, savaşın sona erebileceğine yönelik beklentiler petrol fiyatlarında sert geri çekilmeye neden oldu.

Trump'ın sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamalarda İran ile anlaşma sürecinde önemli ilerleme kaydedildiğini belirtmesi ve Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemiler için başlatılan 'Özgürlük Projesi' operasyonunun kısa süreliğine durdurulacağını duyurması piyasalarda risk algısını değiştirdi.

Altın fiyatları, dolar endeksindeki gerilemenin de desteğiyle yükselişini sürdürdü. Spot altın yüzde 1,5 artışla ons başına 4.627 dolar seviyesine çıkarken, gümüşte de güçlü yükseliş görüldü. Ancak piyasalarda Fed'in enflasyon baskıları nedeniyle yeniden faiz artırabileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesi, faiz getirisi olmayan altın üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

Petrol tarafında ise ateşkes beklentileri ve diplomatik ilerleme sinyalleri satış baskısını artırdı. Brent petrol, önceki günkü yüzde 4'lük düşüşün ardından 108 dolar seviyesine doğru gerilerken, ABD ham petrolü (WTI) 100 dolar civarında işlem gördü. ABD yönetiminin aktif savaşa dönüş ihtimalinin düşük olduğunu vurgulaması ve 'Operation Epic Fury' operasyonunun hedeflerine ulaştığının açıklanması enerji piyasalarında tansiyonu bir miktar düşürdü.

Öte yandan Hürmüz Boğazı çevresinde tansiyonun tamamen düşmediği belirtilirken, bölgede ticari gemilere yönelik saldırı haberleri jeopolitik risklerin sürdüğüne işaret ediyor. ABD'li yetkililer, boğaz çevresindeki kapanmanın yaklaşık 22 bin denizciyi taşıyan 1.550'den fazla ticari gemiyi Basra Körfezi'nde mahsur bıraktığını ifade etti.

'Türkiye'nin rasyonel bir zemine dönme dışında bir seçeneği kalmamıştır.'

Şimşek daha sonra da 'Vakit kaybetmeden çalışmalarımıza başlayacağız. Mali disiplin ve fiyat istikrarı temel hedefimiz olacaktır' demişti.

Şimşek bir ay sonra bu görev döneminin üçüncü yılını tamamlayacak. Rasyonel zemine ne ölçüde dönüldü, dönülebildi; tartışılır, çünkü bu subjektif bir kavram. Ama çok somut olarak ölçülen, ölçülebilen bir gösterge var, ki önemli hedeflerden biri de buydu; fiyat istikrarı.

Fiyat istikrarı sağlanabildi mi?

Şimşek'in göreve geldiği tarih olan Haziran 2023'ten bu yana yaklaşık üç yıl geçti ve enflasyon ne oldu? Bu yılın mayısındaki gerçekleşmenin ne olacağını tabii ki bilmiyoruz ama oranı yüzde 2 olarak varsayabiliriz. Hem toplam TÜFE için, hem tüm ana sektörler ve gruplar için mayıs oranını yüzde 2 varsayarak hesap yapılabilir.

Verilerin TÜİK'in tüketici fiyat endeksi bazında olduğunu hatırlatıp çıkan sonuca birlikte bakalım:

• Son üç yılda, yani 2023-2026 mayıs döneminde TÜFE yüzde 216 arttı.
• Önceki üç yılda, yani 2020-2023 mayıs dönemindeki artış ise yüzde 182 idi.

Nasıl oldu bu? Hani rasyonel zemin, hani enflasyonla mücadelede başarı?

Şu söylenebilir belki: 'Rasyonel zemine dönülmese, temel politikalar değiştirilmese, enflasyonla mücadele programı yürürlüğe konulmasa durum çok daha fena olurdu.'

Olur muydu, bilemeyiz ki! Bu bir varsayım.

Peki ya son dönemde uygulanan politikalar yanlışsa ve enflasyon bu yüzden önceki üç yıldan daha yüksek gerçekleşmişse? Tam bir paradoks!

Kıyaslama başka türlü yapılırsa:

Aynı takvim dönemlerinin kıyaslanması son üç yılın enflasyon açısından önceki üç yıldan daha kötü geçtiğini gösteriyor. Ama bu kıyaslamayı başka türlü yapmak da mümkün ve belki de o daha doğru.

2020 mayısından 2021 mayısına kadar olan dönemin enflasyonu çok düşük. Bu da gayet normal, çünkü Türkiye'de enflasyonu tırmandıran adım 2021'in eylülündeki faiz indirimiyle atıldı. Dolayısıyla Şimşek öncesi dönemi 2021 eylülünden sonraki dönem olarak alıp aylık ortalama baza getirilmiş bir hesap yapmak gerekir.

Buna göre 2021'in ekiminden 2023'ün mayısına kadar geçen yirmi aylık dönemde aylık ortalama fiyat artışı yüzde 4,2 oldu.

Mehmet Şimşek'in Maliye Bakanlığı döneminde geçen son üç yıldaki aylık ortalama fiyat artışı ise yüzde 3,2'ye geriledi.

Dolayısıyla değerlendirmeyi dönem olarak değil de aylık ortalama olarak yapınca son üç yılın görece daha iyi geçtiği ortaya çıkıyor.

Çıkıyor da aylık ortalama enflasyon indirile indirile ancak yüzde 3,2'ye indirilmiş.

Türkiye'nin yıllık enflasyon hedefi tek hane ve nihai hedefi Merkez Bankası'nın her PPK toplantı metninde hâlâ yer verdiği gibi yüzde 5'ti değil mi!

Şimdi üç yıllık bir dönemin sonunda aylık yüzde 3,2'ye gelinmiş olmasını, 'Ama daha önce bu oran yüzde 4'ün üstündeydi' diyerek başarı saymak isteyen çıkar mı? Dilin kemiği yok, çıkar çıkar!

Kirada yüzde 523 artış

TÜFE'yi oluşturan ana sektörler arasında son üç yıllık dönemde en hızlı fiyat artışı yüzde 434 ile eğitim hizmetlerinde görüldü.

İkinci sırada yüzde 369 ile konut harcamaları geliyor.

Konut harcamalarında en büyük paya sahip olan kiradaki artış ise yüzde 523 ile açık ara önde bulunuyor.

Kira mayıstan mayısa olmak üzere 2023'ten 2024'e yüzde 125, 2024'ten 2025'e yüzde 85, 2025'ten 2026'ya ise yüzde 50 artış gösterdi.

Vatandaş kiraya bütçesinden her geçen gün daha çok pay ayırmak durumunda. Nitekim kiradaki artışın genel artıştan çok yüksek olması bunu gösteriyor. Ama diğer yandan kiranın TÜFE içindeki ağırlığı 2025'ten 2026'ya geçişte artmak bir yana az da olsa azaldı. Bu da daha önce defalarca gündeme gelen TÜFE ağırlıklarını belirleme yöntemindeki değişiklikten kaynaklandı.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Açıklamada, halka açık şirketlere, federal menkul kıymetler kanunları kapsamındaki ara dönem raporlama yükümlülüklerini yerine getirmeleri için üç aylık raporlar yerine altı aylık raporlar sunma seçeneği tanıyacak kural değişikliklerinin önerildiği bildirildi.

Halka açık şirketlerin üç aylık rapor sunmalarının zorunlu olduğu anımsatılan açıklamada, teklifin kabul edilmesi halinde altı aylık rapor tercihinde bulunan şirketlerin her bir mali yıl için üç adet üç aylık rapor ve bir adet yıllık rapor yerine, bir adet altı aylık rapor ve bir adet yıllık rapor sunacakları aktarıldı.

Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen SEC Başkanı Paul Atkins, SEC kurallarının katılığının, şirketlerin ve yatırımcılarının kendilerine en iyi şekilde hizmet edecek ara dönem raporlama sıklığını belirlemelerine engel olduğunu vurguladı.

Atkins, önerilen değişikliklerin kabul edilmesi durumunda, şirketlerin raporlama sıklıklarına düzenleyici esneklik sağlanacağını ifade etti.

Bir diğer dikkat çeken şirket Turcas Holding A.Ş. ise hisse başına brüt 2,3474 TL (net 1,9953 TL) temettü dağıtacağını açıkladı. Ödeme tarihi 13 Mayıs olarak belirlendi.

Temettü dağıtımı yapacak şirketlerden bazıları ise ödemelerini taksitler halinde gerçekleştirecek. Bülbüloğlu Vinç Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve GÜR-SEL Turizm Taşımacılık ve Servis Ticaret A.Ş. iki taksitli ödeme planı açıklarken, Bim Birleşik Mağazalar A.Ş. üç taksit halinde toplamda hisse başına brüt 14 TL temettü dağıtacak. BIMAS'ın ödeme tarihleri 17 Haziran, 16 Eylül ve 16 Aralık olarak duyuruldu.

Diğer temettü açıklayan şirketler arasında ATP Yazılım ve Teknoloji A.Ş. (10 Haziran, hisse başı net 0,85 TL), İşbir Holding A.Ş. (net 0,85 TL, tarih açıklanmadı) ve Meysu Gıda (7 Temmuz, net 0,0425 TL) yer aldı.

Öte yandan birçok şirket bu yıl kâr payı dağıtmama kararı aldı. Temettü dağıtmayacak şirketler arasında Sasa Polyester Sanayi A.Ş., Akenerji Elektrik Üretim A.Ş., Aztek Teknoloji Ürünleri Ticaret A.Ş. ve Dardanel Önentaş Gıda Sanayi A.Ş. gibi dikkat çeken isimler bulunuyor.

Ayrıca Batıçim Batı Anadolu Çimento Sanayii A.Ş., Ege Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Batısöke Söke Çimento Sanayii T.A.Ş., Horoz Lojistik Kargo Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. ve Orge Enerji Elektrik Taahhüt A.Ş. de temettü dağıtmayacaklarını açıkladı.

Güncel verilere göre Bitcoin fiyatı 80 bin doların üzerinde seyrediyor. Son günlerde 81 bin doların üzerine çıkarak yaklaşık 81.700 dolara kadar yükseldiği görülürken , anlık işlemlerde ise çoğunlukla 80-81 bin dolar bandında hareket ediyor . Bu yükselişle birlikte son birkaç günde yaklaşık %8'lik bir artış da kaydedildi .

Fiyat tarafındaki bu güçlü seyre karşın, vadeli işlemlerde kısa (short) pozisyonların arttığı görülüyor. Buna rağmen Bitcoin'in geri çekilmemesi, piyasada alışılmışın dışında bir denge oluştuğunu gösteriyor. Short pozisyon açan yatırımcılar, long tarafına fonlama ödemesi yapmayı sürdürürken fiyatın yukarıda kalması dikkat çekiyor.

Kripto analiz şirketi K33 verilerine göre, 30 günlük ortalamada fonlama oranı 66 gündür negatif bölgede bulunuyor. Bu durum, 2020'li yılların en uzun negatif fonlama süresi olarak öne çıkıyor ve kısa pozisyonların uzun süredir baskın olduğunu ortaya koyuyor.

New York Borsası'nın eski yönetim kurulu başkanı Tom Farley tarafından kurulan Bullish, bu hamleyle kurumsal finans alanındaki etkisini önemli ölçüde artırmayı hedefliyor. Equiniti ise halihazırda aralarında Berkshire Hathaway ve Moody's gibi dev şirketlerin de bulunduğu 15 binden fazla kuruma hisse senedi yönetimi, temettü dağıtımı ve yatırımcı kayıt sistemleri gibi kritik hizmetler sunuyor.

Satın alma sonrasında iki şirketin odağında, kurumsal müşterilere yönelik 7 gün 24 saat erişilebilir tokenizasyon çözümleri yer alacak. Planlar arasında menkul kıymet işlemlerinin dijital platformlara taşınması, sabit kripto paralar aracılığıyla ödeme ve transfer süreçlerinin kolaylaştırılması gibi yenilikçi uygulamalar bulunuyor.

Equiniti'nin yürüttüğü faaliyetler, yatırımcı işlemlerinin kaydedilmesi, hisse sahipliği süreçlerinin yönetilmesi ve temettü ödemelerinin organize edilmesi gibi finans dünyasının temel taşlarını kapsıyor. Ayrıca şirket, yatırımcılara düzenli raporlama hizmetleri de sağlıyor.

Öte yandan, Equiniti'nin yaklaşık 1.85 milyar dolarlık borcu da anlaşma kapsamında Bullish'e devredilecek. Bu birleşmenin, özellikle varlıkların dijitalleştirilmesi anlamına gelen tokenizasyon alanında önemli bir dönüm noktası olması bekleniyor.

ABD ile İran arasındaki gerilimi tanımlamak için bazen 'savaş' ifadesini kullanan Trump, 'Şu anda küçük çaplı bir çatışmanın içindeyiz. Ben buna 'çatışma' diyorum.' dedi.

İran ordusuna ait 159 gemiyi batırdıklarını, onlarca başka hava ve deniz aracını vurduklarını ve çok sayıda askeri tesisi hedef aldıklarını aktaran Trump, İran'ın elindeki savaş kabiliyetinin çok yetersiz bir seviyede olduğunu savundu.

Trump, 'Belki beyaz bayrak görmeyeceksiniz ama aslında İranlıların ihtiyacı olan şey bu. Teslimiyetin simgesi olan beyaz bayrağı sallamaları gerekiyor.' diye konuştu.

S&P 500 endeksi yüzde 0,81 artışla 7.259,22 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 1,03 kazançla 25.326,13 puana yükseldi. İki endeks de kapanış rekorlarını tazeledi.

Bazı şirketlerin güçlü bilançolar açıklaması ve düşen petrol fiyatlarının ivme kazandırdığı pay piyasalarında pozitif seyir izlendi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın dün İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere eşlik eden ABD gemilerine saldırması halinde İran'ın 'yeryüzünden silineceğini' söylemesinin ardından İran'ın Körfez ülkelerini hedef alması tansiyonun tırmanabileceği korkularını körüklemişti.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise bugünkü basın toplantısında Hürmüz Boğazı'ndaki tarafsız ülkelerin gemilerinin geçişine yönelik başlatılan operasyonun İran'a yönelik diğer saldırılardan 'ayrı ve geçici' nitelikte olduğunu belirtti.

İran ile ateşkesin sona ermediğini kaydeden Hegseth, 'Özgürlük Projesi'nin' tüm hızıyla devam ettiğini, bu operasyon sayesinde ticaret akışının yeniden sağlanacağını ifade etti.

Orta Doğu'da dün tırmanan gerilimle yükselen petrol fiyatları bugün geri çekildi. Brent petrolün vadeli varil fiyatı TSİ 23.10 itibarıyla yaklaşık yüzde 4 azalışla 110,11 dolar olurken aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili yüzde 3,6 düşüşle 102,59 dolardan alıcı buldu.

Kurumsal tarafta, dün piyasaların kapanışının ardından bilançosunu açıklayan ABD'li savunma teknolojisi şirketi Palantir'in geliri ve karı, piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. Buna karşın şirketin hisseleri yaklaşık yüzde 7 değer kaybetti.

Dil öğrenme uygulaması Duolingo'nun hisseleri de ilk çeyrekte beklentilerin altında aylık aktif kullanıcı sayısı bildirmesinin ardından yüzde 5,6 geriledi.

Görsel paylaşım platformu Pinterest'in hisseleri ise şirketin geliri ve karı ile mevcut çeyreğe dair gelir beklentisinin tahminleri aşması sonrasında yüzde 7'ye yakın değer kazandı.

Bugün bilançosunu yayımlayan ABD merkezli ilaç devi Pfizer da beklentilerin üzerinde kar ve gelir açıkladı. Şirketin hisseleri yüzde 0,6 yükseldi.

Dijital ödeme hizmetleri sunan PayPal'in hisseleri ise tahminlerin üzerinde sonuçlar bildirmesine rağmen yaklaşık yüzde 8 düştü.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'nin dış ticaret açığı, martta aylık yüzde 4,4 artışla 60,3 milyar dolara yükselmesine karşın piyasa beklentisinin altında gerçekleşti.

Ülkede JOLTS açık iş sayısı, martta 56 bin azalışla 6 milyon 866 bine inmesine rağmen piyasa beklentilerini aştı.

ABD'de Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) hizmet sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), nisanda 53,6 değerine gerileyerek beklentilerin biraz altında gerçekleşti.

S&P Global tarafından açıklanan nisan ayına ilişkin hizmet sektörü PMI verisi ise aşağı yönlü revize edilerek 51 oldu.

ABD'de yeni konut satışları, martta aylık yüzde 7,4 artarak beklentilerin üzerine çıktı.

Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, milletvekillerinin sorularını yanıtladı.

Merkez bankalarının teknik kurumlar olduğunu ve fiyat istikrarı hedefiyle hareket ettiklerini vurgulayan Karahan, talep ve beklenti yönetimi yaparak dezenflasyonu patikayla uyumlu şekilde tesis edecek sıkılığı sağladıklarını söyledi.

Bir süredir yüksek enflasyonun bulunduğunu, bu süre zarfında da yurt içi ve yurt dışı kaynaklı çeşitli şoklar gerçekleştiğini belirten Karahan, yaptıkları işin önemli bir parçasının bu şoklarla baş etmek ve bunlara doğru tepkiyi verebilmek olduğunu, bu süreçte ellerindeki tüm para politikası araçlarını en etkin biçimde kullandıklarını bildirdi.

Karahan, 'Enflasyon yılın 4 ayında birikimli olarak yüzde 14'ü geçti. Bu, bizim sene başındaki tahminlerimizin oldukça üzerinde. Son dönem gerçekleşmelerin orta vadeli enflasyon görünümü üzerindeki yansımaları, biraz daha savaş sonrası döneme ilişkin yansımaları bizim para politikası duruşumuzla şekillenecek. Önümüzdeki dönem para politikası kararlarını alırken de bu yansımaları göz önüne alarak hareket edeceğiz. Savaş, dezenflasyon sürecini olumsuz etkiledi ancak kararlılığımızda herhangi bir değişiklik oluşturmadı ve bu doğrultuda politikalarımızı uygulamaya devam edeceğiz.' değerlendirmelerinde bulundu.

Merkez Bankasının geçen yılki kar-zarar durumuna ilişkin bilgi veren Karahan, kur korumalı mevduat (KKM) uygulamasının sona ermesiyle döviz kazandırıcı işlem giderlerinin geçen yıla göre azaldığını ifade etti.

Geçen dönemde KKM maliyeti üzerinden raporlanan zararın 1 trilyon 65 milyar lira olduğuna ve rezerv biriktirme stratejisi sonucunda sistemde likidite fazlası oluştuğuna dikkati çeken Karahan, 'Bunun sterilizasyonu kaynaklı faiz giderlerinde bir artış oldu, zararın temel kaynağı bu. Merkez bankalarının zarar etmeleri, politikalarını etkili şekilde uygulamalarına engel değildir.' ifadelerini kullandı.

Karahan, olası şoklara karşı gerekli döviz likiditesini bulundurmak amacıyla rezerv tuttuklarını anımsatarak, kur politikalarını da TL'deki yüksek oynaklıkları sınırlayacak şekilde yürüttüklerini dile getirdi.

Jeopolitik gelişmeler, küresel sermaye hareketleri ve dış ticaret dengesindeki mevsimsel etkilerin rezervlerde dalgalanmalara neden olabildiğini belirten Karahan, piyasalardaki oynaklığın normalleşmesini takiben rezervlerin olağan seyrine döndüğünü anlattı.

- 'Hizmet enflasyonundaki katılık bir miktar çözüldü'

Dezenflasyon sürecinin devamı için sıkı para politikası duruşunu sürdürdüklerini vurgulayan Karahan, petrol fiyatları ve jeopolitik gelişmelerin kısa vadeli risk oluşturduğunu ifade etti.

Karahan, özellikle beklentiler ve fiyatlama davranışları üzerinden oluşabilecek ikincil etkileri yakından izlediklerini ve gerekli politika tepkisini de zamanında verdiklerini belirterek, 'Hizmet enflasyonundaki katılık büyük ölçüde geçmişe endeksleme davranışından kaynaklanıyordu. Aldığımız önlemlerle bu alanda bir miktar çözülme olduğunu görüyoruz. Enflasyon ara hedef ve tahminlerimizi enflasyon raporunda gözden geçiriyor ve kamuoyuyla paylaşıyoruz. Son verileri göz önünde bulunduracak ve gerekli değerlendirmeleri yaparak bir sonraki raporumuzu haftaya paylaşacağız.' diye konuştu.

Hesap verebilirlik mekanizmalarına değinen Karahan, enflasyonun hedeften belirgin şekilde sapması durumunda açık mektup yazarak durumu hükümetle paylaştıklarını ve yılda iki kez komisyona gelerek bilgilendirme yaptıklarını hatırlattı.

Karahan, nisan ayı enflasyon verilerine ilişkin şu ifadeleri kullandı:

'Enerji fiyatlarında son iki ayda yüzde 20'ye yakın artış görüldü. Buna bağlı olarak ulaştırma hizmetlerinde yüzde 13, petrokimya ürünlerinde yüzde 5 artış yaşandı. Mevsimsel etkilerin üzerinde artan giyim enflasyonu ise aylık bazda yüzde 9 oldu. Hizmet enflasyonunda aylık düşüşün sürmesi ve dayanıklı tüketim mallarının makul seyretmesi ise olumlu taraflar. Enerji ve gıda fiyatlarında bir düzelme yaşanmadığı sürece kısa vadede enflasyonist etkiler devam edebilir.'

- 'Dezenflasyon dar gelirli vatandaşı koruyan tek çözümdür'

Yüksek enflasyonun maliyetinin en çok sabit ve düşük gelirli vatandaşlarca hissedildiğini söyleyen Karahan, 'Dezenflasyon süreci dar gelirli vatandaşa maliyet yüklemek için değil, aksine alım gücünü koruyan tek kalıcı çözüm olduğu için uygulanıyor. Amacımız fiyat istikrarını sağlayarak refahın kalıcı olarak artırılmasıdır.' dedi.

Karahan, sektörel farklılıkların sürdüğünü belirterek, 'Sanayiyi etkileyen birçok faktör var ve en önemlisi dış talepteki zayıf görünümdür. Geçen yıl etkili olan dış ticaretteki korumacı politikaların bu sene de devam ettiğini görüyoruz. Ekonomimiz, yüksek katma değerli ve teknoloji yoğun sektörlere doğru bir dönüşüm içindedir. OECD ülkelerine baktığımızda katma değerin yüzde 70 civarının hizmetten geldiğini, ülkemizde bunun çok daha düşük oranlarda olduğunu görüyoruz. Ülkeler kalkındıkça, büyüdükçe hizmet sektörünün payı artıyor. Bu da aslında sanayi görünümünü etkileyen unsurlardan bir diğeri.' şeklinde konuştu.

- 'Kararlarımızı hiçbir zaman tek bir değişkene veya varsayımsal bir senaryoya dayanarak almıyoruz'

Para politikası stratejisine ilişkin soruları ise Karahan, şöyle yanıtladı:

'Kararlarımızı hiçbir zaman tek bir değişkene veya varsayımsal bir senaryoya dayanarak almıyoruz. Enflasyon görünümünü etkileyen, hem mevcut verileri hem de geleceğe ilişkin tüm verileri bir arada değerlendirerek kararlarımızı alıyoruz. Yakın dönemde ortaya çıkan unsur, petrol fiyatlarındaki artış. Bunun enflasyon üzerindeki etkisi, ne kadar uzun süreli olacağına bağlı. Dolayısıyla politika tepkimiz de buna göre şekillenecek. Enerji fiyatlarındaki artış kısa vadede enflasyonu yukarı çekecektir ama ikincil etkiler orta vadede belirleyici olacak. Dolayısıyla karar alırken bu iki kanaldan hangisinin baskın çıkacağını görmemiz gerek.'

- 'Operasyonel durumumuza dönebilecek esnekliğe sahibiz'

Karahan, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşta farklı ülkelerin merkez bankalarının tepkilerinin sorulması üzerine, 'Politika faizinde gecelik borç alma ve borç verme faizlerinde değişikliğe gitmedik. Sadece gelişmeleri yakından takip ederek proaktif bir adımla birçok tedbirin yanında, hayata geçirilen likidite önlemleriyle gecelik faizin aslında üst bandımızda yani TCMB gecelik borç verme faizi seviyesinde oluşmasını sağladık. Bu bakımdan gidişata göre jeopolitik risklerin sönümlenmesi durumunda hızlı biçimde savaş öncesi operasyonel durumumuza dönebilecek esnekliğe sahibiz.' dedi.

Karahan, 2025 yılı sonunda cari açığın 30 milyar dolar seviyesinde olduğuna işaret ederek, bunun milli gelirin yüzde 1,9'una denk geldiğine ve tarihsel ortalamaların oldukça altında kaldığına dikkati çekti.

'Carry trade' konusuna yönelik sorulara ilişkin Karahan, uyguladıkları sıkı para politikasının enflasyonu düşürmeyi amaçladığına işaret etti.

Bunun aynı zamanda hem yurt içi hem yurt dışı yerleşiklerin Türk lirasına güvenini artırdığına dikkati çeken Karahan, bunun sonucu olarak yabancı yatırımcıların 'carry trade' pozisyonlarında artış yaşandığını söyledi.

Karahan, bunun 'carry trade' pozisyonlarıyla sınırlı olmadığını, tahvillere, hisse gibi daha uzun vadeli nitelendirilebilecek yatırım araçlarına da ilgi olduğunu gördüklerini belirtti.

Artan sermaye girişlerinin rezervlere sağladığı katkının, uluslararası risk primini olumlu yönde etkilediğini, dolayısıyla hazine, bankacılık ve reel sektörlerinin yurt dışı borçlanma maliyetlerini azaltan bir unsur olduğuna işaret eden Karahan, 'Carry maliyetini hesaplarken bu hususu da göz önünde bulundurarak düşünmek gerekiyor. Bununla birlikte piyasada oynaklık oluşturabilecek nitelikte olan kısa vadeli, çok kısa vadeli pozisyonların büyüklüğünü yakından takip ediyoruz.' diye konuştu.

Karahan, Merkez Bankası olarak hiçbir yatırımcıya kur garantisi vermelerinin söz konusu olmadığını vurgulayarak, 'Genel olarak rezerv verimize baktığımızda da bütün olumsuz koşullara rağmen rezervlerimizin güçlü seviyede olduğunu görüyoruz.' ifadelerini kullandı.

- 'Enflasyon görünümü odaklı kararlarımızı alıyoruz'

Altın rezervlerine yönelik soru üzerine Karahan, 24 Nisan itibarıyla 732 ton altın rezervleri olduğunu belirterek, Banka'nın ilgili mevzuat ve geçerli kurallar çerçevesinde yurt içi ve yurt dışı uluslararası piyasalarda çeşitli altın işlemleri gerçekleştirdiğini anlattı.

Karahan, faiz kararlarına ilişkin soruya şu yanıtı verdi:

'Enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla kararlarımızı alıyoruz. Son döneme bakacak olursak ocakta, bu olaylar başlamadan çok daha önce aslında para politikası adımlarımızın, indirim adımlarının büyüklüğünü azalttık. Bu adım aslında bir faiz indirimiydi ama para politikasında bir gevşeme değildi. Daha sonra şubat sonunda jeopolitik gelişmelerin enflasyon görünümü üzerinde oluşturabileceği riskleri de değerlendirerek zamanlı bir şekilde tedbirler aldık. Bir süredir de enflasyon üzerindeki savaşın yarattığı belirsizlik ortamını da göz önünde bulundurarak, sabit tutarak devam ediyoruz.'

Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 109,64 dolardan işlem görüyor.

Dün 115,3 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 114,44 dolardan tamamlamıştı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 20.44 itibarıyla kapanışa göre yüzde 4,19 azalarak 109,64 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 101,72 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda tarafsız ülke gemilerine güvenli geçiş sağlamaya yönelik 'Özgürlük Projesi' adlı operasyonu başlatmasının ardından geriledi.

Fiyatlardaki düşüşte, söz konusu operasyonun Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin kısmen yeniden sağlanabileceğine yönelik beklentileri artırması ve arz kesintisine ilişkin endişeleri sınırlaması etkili oldu.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine ile Pentagon'da düzenlediği basın toplantısında, Hürmüz Boğazı'ndaki tarafsız ülke gemilerinin geçişine yönelik başlatılan operasyonun İran'a yönelik diğer saldırılardan 'ayrı ve geçici' nitelikte olduğunu söyledi.

Hegseth, bu kapsamda İran limanlarından çıkarak ablukayı delmeye çalışan 6 geminin tamamının geri çevrildiğini belirterek, İran'la ateşkesin sona ermediğini ve sürecin 'düşük yoğunluklu çatışma' düzeyinde devam ettiğini bildirdi.

ABD'nin çatışma peşinde olmadığını ancak İran'ın, masum ülkelerin ve bu ülkelerin mallarının uluslararası bir su yolunu kullanmasını engellemesine izin verilmeyeceğini belirten Hegseth, 'Özgürlük Projesi'nin sürdüğünü ve operasyon sayesinde ticaret akışının yeniden sağlanacağını ifade etti.

Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen bir etkinlikte yaptığı açıklamada, İran'ın askeri ve siyasi kapasitesini büyük oranda 'yok ettiklerini' savundu.

- Hürmüz Boğazı'nda gerilim sürüyor

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Deniz Kuvvetleri ise, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapmak isteyen gemileri uyararak, tek güvenli yolun İran tarafından ilan edilen koridor olduğunu belirtti.

Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabında Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerle ilgili uyarı mesajı yayımlandı.

Mesajda, 'Boğazdan geçiş yapmak isteyen tüm gemileri uyarıyoruz. Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için tek güvenli yol, daha önce İran tarafından ilan edilen koridordur ve gemilerin diğer güzergahlara sapması emniyetsiz olup, Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri'nin kararlı müdahalesiyle karşı karşıya kalacaktır.' ifadeleri yer aldı.

Söz konusu gelişmeler bölgede arz güvenliğine ilişkin endişeleri canlı tutarken, ABD'nin güvenli geçişe yönelik adımları fiyatlardaki yükselişi sınırlıyor.

Brent petrolde teknik olarak 110,83 doların direnç, 109,99 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Şimşek, TRT Haber'de katıldığı canlı yayında gündeme ilişkin soruları yanıtladı.

Bölgedeki savaşın etkisiyle küresel ekonomide büyük bir enerji şoku yaşandığını dile getiren Şimşek, Türkiye'nin enerji arzı boyutuyla sorunu olmadığını söyledi.

Şimşek, Türkiye'nin Hürmüz Boğazı'na bağımlılığının çok düşük seviyede olduğuna işaret ederek, 'Petrol fiyatlarındaki artış, dış dengede ilave açığa sebep olacak. Enflasyonist etkisi var. Bütün bunlar bir gerçek. Biz ayrı bir gezegende değiliz. Dünyada çok büyük arz şoku var ve bu Türkiye'yi etkileyecek.' diye konuştu.

Akaryakıt fiyatlarında eşel mobil sistemini devreye aldıklarını anımsatan Şimşek, 'Akaryakıt ürünlerinde maktu ÖTV'miz var. Eşel mobil sistemi üzerinden ÖTV'den feragat edip vatandaşa bu şokun yansımasını sınırladık. Eşel mobil olmasaydı bugün 90 lira olacak olan bir litre mazot şu anda 73 liranın altında. Benzinin litre fiyatı da eşel mobil olmasaydı yaklaşık 79 lira olacaktı, şu anda yaklaşık 65 lira. Dolayısıyla dikkat ederseniz şokun önemli bir kısmını vatandaşlarımıza, Türkiye'de faaliyet gösteren şirketlerimize, sanayicimize, esnafımıza yansıtmadık.' değerlendirmelerinde bulundu.

- 'Eşel mobil sistemini devreye almasaydık enflasyondaki artış daha dramatik olacaktı'

Şimşek, vatandaşın alım gücünü önemli ölçüde korumayı hedeflediklerinin altını çizerek, büyük küresel şok olmasına rağmen bütçede bir alan olduğunu ve bu şokun etkisini sınırlamak istediklerini anlattı.

Enflasyonda geçici yükselişle karşı karşıya kalındığını belirten Şimşek, 'Eşel mobil sistemini devreye almasaydık enflasyondaki artış çok daha dramatik olacaktı. Şu andaki yansıma üçte bir oranında bile değil. Dolayısıyla enflasyondaki artışı da sınırlamış olduk. Eşel mobili devreye almasaydık, ham petrol fiyatlarındaki artışı olduğu gibi pompa fiyatlarına yansıtsaydık enflasyon çok daha yüksek seviyelere çıkmış olurdu. İş dünyamızın rekabet gücünü önemsiyoruz. Eşel mobille aslında çiftçimizi, esnafımızı, sanayimizi, ihracatımızı desteklemiş olduk. Esas itibarıyla vatandaşımızın alım gücünü, ülkemizin rekabet gücünü önemli ölçüde korumak için bu fedakarlığı yaptık.' ifadelerini kullandı.

Şimşek, eşel mobil uygulamasının bütçeye etkisine ilişkin de değerlendirmede bulunarak, şunları kaydetti:

'İlk iki ayda bize maliyeti, 90 milyar lira. Ciddi bir rakam, 2 milyar dolar. Yılın tamamında benzer durum devam ederse etki yaklaşık 600 milyar lira civarında. Bugünkü fiyatlarla 13-14 milyar dolarlık rakamdan bahsediyoruz. Bütçede disiplini tesis etmeseydik, kamuda tasarruf yapmasaydık, gelirlerimizi artırma çabasına girmeseydik, harcamaları kontrol altına almasaydık, bütçe açığını geçen sene düşüremeseydik bunu yapma imkanımız olmayacaktı. Dolayısıyla bütçede ciddi bir disiplini, iyi bir performansı yakaladığımız içindir ki eşel mobil sistemini devreye aldık ve bunun sayesinde de şokun etkisini sınırlamış olduk.'

TCMB, Nisan Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu yayımladı.

Rapora göre, tüketici fiyatları nisan ayında yüzde 4,18 arttı, yıllık enflasyon 1,50 puan yükselişle yüzde 32,37 seviyesinde gerçekleşti. Nisan ayında aylık tüketici enflasyonunun seyrinde enerji, gıda ve giyim grubu fiyat gelişmeleri rol oynadı.

Bu dönemde, yurt içi enerji fiyatları Orta Doğu'daki çatışmanın etkisiyle yüzde 14,40 ile belirgin bir oranda arttı, böylelikle bu grupta son iki aydaki yükseliş yüzde 20'ye yaklaştı. Nisan ayında akaryakıt fiyatlarında süregelen artışlara ek olarak, mesken tarifelerine yönelik düzenlemeyi takiben doğal gaz ve elektrik fiyat artışları öne çıktı.

Mart ayında görece ılımlı seyreden gıda fiyatları nisan ayında hem işlenmemiş hem de işlenmiş gıda kaynaklı olarak ivmelendi. Temel mal enflasyonundaki yükselişi giyim ve ayakkabı alt grubu sürüklerken diğer temel mallar alt grubunda petrokimya ürünleri ile bağlantısı güçlü olan kalemlerde fiyat artışlarının hızlandığı takip edildi.

Mevsimsel etkilerden arındırıldığında, aylık hizmet enflasyonu bir önceki aya kıyasla yavaşladı. Nisan ayında yurt içi üretici fiyatları enerji kalemleri öncülüğünde yüzde 3,17 arttı ve yıllık enflasyon yüzde 28,59'a ulaştı.

- Enflasyonun ana eğilimi arttı

Rapora göre, nisan ayında tüketici fiyatları artışı yüzde 4,18 gerçekleşti ve yıllık enflasyon 1,50 puan artarak yüzde 32,37'ye yükseldi. B endeksinin yıllık değişim oranı 0,40 puan artarak yüzde 30,51'e yükselirken, C endeksinin yıllık değişim oranı 0,15 puan artışla yüzde 29,83 oldu.

Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, alkol-tütün-altın grubunun katkısı bir önceki aya kıyasla 0,05 puan azalırken, enerji ile gıda ve alkolsüz içecekler gruplarının katkıları sırasıyla 0,76 ve 0,47 puan, temel mallar ve hizmet gruplarının katkıları ise 0,16'şar puan arttı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla güçlendi. Benzer şekilde B ve C göstergelerinde aylık enflasyon yükseldi. Fiyat artışları B endeksini oluşturan gruplardan temel mal ve işlenmiş gıdada yükselirken, hizmette yavaşladı.

TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, nisan ayında enflasyonun ana eğiliminin arttığına işaret etti. Göstergeler üç aylık ortalamalar bazında bir yükseliş kaydetti.

Hizmet fiyatları nisan ayında yüzde 3,03 arttı, grup yıllık enflasyonu yüzde 40,30 ile yatay seyretti. Yıllık enflasyon ulaştırma ve haberleşme gruplarında yükselirken diğer alt gruplarda geriledi.

Ulaştırma hizmetlerinde nisan ayında fiyat artışı akaryakıt fiyatlarının etkisiyle yüzde 6,17 ile güçlü seyretmeye devam etti. Bu grupta, hava yolu ile yolcu taşımacılığı fiyatları (yüzde 18,49) öne çıktı, deniz yolu ve kara yolu ile yolcu taşımacılığı ücretlerindeki yükseliş (sırasıyla yüzde 4,54 ve yüzde 4,14) sürdü.

Lokanta-otel enflasyonunda şubat ve mart aylarında izlenen yavaşlama eğilimi, nisan ayında gıda enflasyonundaki görünüme de paralel olarak (yüzde 3,51 ile) tersine döndü.

Kira grubunda aylık artış yüzde 2,33 olurken, yıllık enflasyon 1,29 puan azalışla yüzde 51,16'ya geriledi. Haberleşme hizmetlerinde aylık enflasyon yüzde 1,64 ile önceki aylara kıyasla görece daha ılımlı gerçekleşti. Bu dönemde, diğer hizmetler grubunda sigorta ve bakım onarım kalemleri fiyat artışlarıyla dikkat çekerken, eğitim enflasyonundaki kademeli yavaşlama eğilimi sürdü.

- Temel mal grubu fiyatları arttı

Temel mal grubu fiyatları nisan ayında yüzde 4,15 arttı, grup yıllık enflasyonu 0,46 puan yükselişle yüzde 16,52 oldu. Bu dönemde, dayanıklı mal (altın hariç) fiyatları yüzde 1,15 ile ılımlı bir oranda yükseldi.

Dayanıklı mal grubunda, nisan ayında mobilya fiyatları yüzde 4,42 artarken, beyaz eşya fiyatları yatay seyretti, otomobil fiyatları ise uygulanan indirim kampanyaları ile yüzde 1,12 azaldı.

Öte yandan, giyim ve ayakkabı alt grubu aylık enflasyonu yeni sezona geçişte mevsimsel eğiliminin üzerinde gerçekleşerek yüzde 9,03 oldu.

Diğer temel mallar alt grubunda da aylık enflasyon yüzde 4,41 ile önceki aya kıyasla önemli ölçüde güçlendi. Bu gelişmede, ilaç fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra petrokimya ürünleri ile bağlantısı güçlü olan ev temizlik ve kişisel bakım ürünlerindeki fiyat artışları etkili oldu.

Enerji fiyatları nisan ayında yüzde 14,40 arttı, grup yıllık enflasyonu 12,98 puan yükselerek yüzde 47,22'ye ulaştı. Fiyat artışları enerji grubunun geneline yayılırken, mesken tarifelerine yönelik düzenlemeyi takiben doğal gaz ve elektrik fiyatları öne çıktı. Doğal gazda, elektrikteki uygulamaya benzer şekilde, meskenler için fazla tüketim yapan hanelerin daha çok ödediği kademeli fiyat uygulamasına geçildi.

Bu uygulamanın da etkisiyle nisan ayında meskenlere yönelik doğal gaz fiyatı yüzde 45,10 yükseldi. Elektrik fiyat artışı ise yüzde 16,90 ile, yağışlara bağlı olarak hidroelektriğin elektrik üretimindeki artan rolüne istinaden, meskenlere yönelik ulusal tarife artışının altında kaldı. Bu dönemde, jeopolitik gelişmelerle artan uluslararası enerji fiyatlarının süregelen etkileri tüp gaz (yüzde 11,34) ile akaryakıt fiyatları (yüzde 9,23) üzerinde izlenmeye devam etti.

- Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatlar arttı

Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar yüzde 3,70 arttı, grup yıllık enflasyonu 2,19 puan yükselişle yüzde 34,55 oldu. Yıllık enflasyon, işlenmemiş ve işlenmiş gıdada sırasıyla 2,92 ve 1,57 puan artarak yüzde 36,21 ve 33,67 olarak gerçekleşti. Aylık bazda da her iki alt grupta fiyat artışlarının hızlandığı izlendi.

İşlenmemiş gıda fiyatları nisan ayında, sebze-meyve, et ve balık kalemleri öncülüğünde yüzde 4,22 arttı. Bir önceki ay oldukça yavaşlayan işlenmiş gıdada aylık enflasyon yüzde 3,25 oranı ile güçlenirken, bu grupta ekmek fiyatlarındaki yükseliş dikkati çekti.

- Yurt içi üretici fiyatları arttı

Yurt içi üretici fiyat artışı nisan ayında yüzde 3,17 ile güçlenirken, yıllık üretici enflasyonu 0,51 puan yükselerek yüzde 28,59 oldu. Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, jeopolitik gelişmelerin etkisinin hissedildiği enerji fiyatları yüzde 4,84 ile yüksek bir oranda artmaya devam etti.

Bu grubu yüzde 3,62'lik artış ile ara malları takip ederken, kalan diğer gruplarda aylık fiyat artışı yüzde 1,7-2,5 bandında seyretti.

Sektörel bazda incelendiğinde ise ham petrol ve doğal gaz, rafine edilmiş petrol ürünleri, eczacılık ürünleri, kimyasal ürünler, kauçuk-plastik ve giyim eşyaları yüksek fiyat artışı gösteren alt gruplar oldu.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,71 değer kazanarak 24.401,7, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,08 yükselerek 8.062,31 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 2,27 artışla 48.557,5 puandan kapandı.

İngiltere'de FTSE 100 endeksi ise yüzde 1,4 düşüşle 10.219,11 puana geriledi.

Avro/dolar paritesi, TSİ 19.17 itibarıyla yüzde 0,09 artışla 1,17 oldu.

Avrupa piyasaları, Orta Doğu'daki gelişmelere odaklandı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın dün İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere eşlik eden ABD gemilerine saldırması halinde İran'ın 'yeryüzünden silineceğini' söylemesinin ardından İran'ın Körfez ülkelerini hedef alması tansiyonun tırmanabileceği korkularını körüklemişti.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD'nin Birlik menşeli otomobil ve kamyonlara yönelik gümrük vergilerini yüzde 25'e çıkarma tehdidine karşı, tarafların anlaşmayı uygulaması gerektiğini ancak her türlü senaryoya hazır olduklarını açıkladı.

Trump, cuma günü ticaret anlaşmasına uymadığı gerekçesiyle AB menşeli otomobil ve kamyonlara uygulanan gümrük vergisi oranının yüzde 25'e çıkarılacağını duyurmuştu.

AB Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, enerji piyasalarındaki risklere dikkati çekerek, jet yakıtı konusunda arz güvenliği sorunlarının ortaya çıkabileceği senaryolara hazırlık yaptıklarını bildirdi.

Alman biyoteknoloji firması BioNTech, kapasite fazlasını eritmek ve maliyetleri düşürmek amacıyla dünya genelinde 1860 çalışanıyla yollarını ayıracağını ve birden fazla üretim tesisini kapatacağını duyurdu.

Anadolu Ajansının Global İletişim Ortağı olduğu SAHA 2026'da Türk savunma sanayisi şirketleri anlaşmalar imzalıyor.

Altınay Savunma Teknolojilerinden yapılan açıklamaya göre, Türkiye'nin denizlerdeki caydırıcı gücünü artıran AKYA ağır sınıf torpido projesinde yerlilik oranını ve sistem performansını maksimize edecek bir tedarik sözleşmesi hayata geçirildi.

ROKETSAN ile Altınay Savunma Teknolojileri arasında imzalanan sözleşme doğrultusunda AKYA torpidosunun yüksek güç ve enerji yoğunluklu lityum tabanlı batarya sistemlerinin seri üretimi Altınay Savunma tarafından gerçekleştirilecek.

Denizaltı platformlarında görev yapan ağır sınıf torpidoların zorlu harekat koşullarındaki ihtiyaçları gözetilerek tasarlanan batarya sistemi, ROKETSAN'ın yüksek kalite ve performans standartlarını karşılamak üzere Altınay Savunma mühendisliğiyle geliştirildi. Bu stratejik alt sistem, yüksek güç yoğunluğu ile torpidonun sürat ve manevra kabiliyetini destekliyor. Gelişmiş enerji yönetimi sayesinde görev süresini optimize ediyor ve zorlu deniz koşullarında güvenilir performans sunarak sistem seviyesinde yüksek verimlilik sağlıyor.

- 'AKYA projemiz, Türk donanmasının Mavi Vatan'daki vurucu gücü konumunda'

Açıklamada görüşlerine yer verilen ROKETSAN Genel Müdür Yardımcısı Halid Bulut, vakıf şirketleri ile özel sektör arasındaki sinerjinin önem taşıdığını belirtti.

ROKETSAN olarak kahraman Türk ordusunun envanterine kazandırdıkları sistemlerde yerlilik ve millilik oranını en üst seviyeye taşımanın temel öncelikleri olduğunu aktaran Bulut, 'AKYA projemiz, Türk donanmasının Mavi Vatan'daki vurucu gücü konumunda. Bu kritik projede, Altınay Savunma gibi değerli ekosistem paydaşlarımızın mühendislik yetkinliklerini sistemlerimize entegre etmekten memnuniyet duyuyoruz. İmzalanan sözleşmenin ülkemize ve savunma sanayimize hayırlı olmasını diliyorum.' ifadesini kullandı.

Altınay Savunma Genel Müdürü Burak Mercan ise Türk savunma sanayisinin göz bebeği olan vakıf şirketleriyle uyum içinde çalışmanın ve onların yürüttüğü stratejik projelere katma değer sağlamanın şirketlerinin en önemli misyonlarından biri olduğunu aktararak, 'Teknoloji üreten global bir marka olma vizyonumuz doğrultusunda, Altınay'ın köklü mühendislik gücünü AKYA gibi deniz kuvvetlerimiz için hayati bir projeye sunmaktan, ROKETSAN'ın güvenilir bir çözüm ortağı olmaktan büyük gurur duyuyoruz. Geliştirdiğimiz lityum tabanlı batarya sistemlerinin AKYA'nın sahadaki başarısına doğrudan katkı sunacağına inancımız tamdır.' değerlendirmesinde bulundu.

CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, 200 lirayla 5 dolar bile alınamadığını söyledi.

Türk lirasının değer kaybettiğini savunan Ağbaba, döviz kuru ve artan maliyetler dolayısıyla emek gücü yoğun iş kollarında zorluklar ve mağduriyetler yaşandığını dile getirdi.

Konuşması sırasında bazı milletvekillerinin kendisinin de yer aldığı teknede çekilen görüntüleri hatırlatmaları üzerine Ağbaba, 'Teknede kendi paramla eğleniyorum. Kendi paramızla tatil yapmışız. Hiç utanacağımız bir şey yok. Tekneye bindim mi? Bindim. Kiminle? Eşimle, çoluğumla çocuğumla bindim. Kime ne?' ifadelerini kullandı.

DEM Parti Antalya Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç, enflasyon artışına sürekli bahane bulunduğunu belirtti.

Zor bir dönem yaşandığını aktaran Oluç, bölgedeki savaşın ekonomiye yönelik etkisine işaret etti.

Oluç, ekonomi yönetiminin savaşın etkisini azaltacak güce sahip olup olmadığının tartışıldığını dile getirdi.

İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, Karahan'ın sunumunda politika önerilerinde bulunmadığını söyledi.

Enflasyonun sadece Merkez Bankası tarafından düşürülemeyeceğinin bilinmesi gerektiğini ifade eden Usta, enflasyonla mücadele programını eleştirdi.

İktidarın Türkiye'yi okuyamadığını savunan Usta, 'Emeklilerin yüzde 80'i açlık sınırının altında gelir alırken hala 'ücret politikası sıkı olsun' demenin kime ne faydası var? Uzun süredir Türkiye krizde, alım gücü düşüyor.' diye konuştu.

Enflasyonun düşürülemediğini dile getiren Erhan Usta, enflasyona 'kuraklık var', 'savaş var' denilerek bahane bulunulduğunu iddia etti.

Yeni Yol Partisi Adana Milletvekili Sadullah Kısacık, iktidarın sürekli 'enflasyon düşecek' hikayesi anlattığını söyledi.

İşverenlerin, çalışanların enflasyonun düşmesini beklediğini aktaran Kısacık, ekonomideki sorunlar dolayısıyla büyük firmaların konkordato ilan ettiğini savundu.

AK Parti Uşak Milletvekili İsmail Güneş, Merkez Bankası'nın enflasyonla mücadele ettiğini belirtti.

Hizmet sektöründe enflasyonun düştüğünü aktaran Güneş, artış gösteren gıda enflasyonu üzerinde durulması gerektiğini vurguladı.

Güneş, bölgedeki savaşın, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023'teki depremlerin ekonomiyi etkilediğinin altını çizdi.

Merkez Bankası'nın altın rezervinin önemli oranda arttığını dile getiren İsmail Güneş, enflasyonla mücadelenin kolay olmadığını kaydetti.

BIGEN.E ve ICUGS.E paylarında ise aynı tarih aralığında brüt takas uygulamasına geçilecek. Bu sistemde alım-satım işlemleri netleştirilmeden ayrı ayrı takasa konu edilirken, söz konusu hisselerde daha önce devreye alınan açığa satış ve kredili işlem yasağı da yürürlükte kalmaya devam edecek.

SEYKM.E paylarında ise daha kapsamlı bir önlem paketi uygulanacak. Bu hissede emir paketi tedbiri devreye girerken, piyasa emri ve piyasadan limite emir girişleri kısıtlanacak. Ayrıca emir iptali, miktar azaltımı ve fiyat kötüleştirme işlemleri yasaklanacak; emir toplama aşamasına ilişkin veri akışı da sınırlandırılacak. SEYKM.E için halihazırda geçerli olan açığa satış yasağı ve brüt takas tedbirleri de bu süreçte devam edecek.