Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin çocuk istatistiklerini açıkladı.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre, 2025 sonu itibarıyla Türkiye nüfusu, 86 milyon 92 bin 168 kişiyken bunun 21 milyon 375 bin 930'unu çocukların oluşturduğu belirlendi.

Çocuk nüfusun yüzde 51,3'ünü erkekler, yüzde 48,7'sini kızlar oluşturdu.

Birleşmiş Milletlerin (BM) tanımına göre 0-17 yaş grubunu içeren çocuk nüfus, 1970'te toplam nüfusun yüzde 48,5'ini oluştururken bu oran 1990'da yüzde 41,8 ve 2025'te yüzde 24,8 oldu.

Nüfus projeksiyonlarına göre, çocuk nüfus oranının 2030'da yüzde 22,1, 2040'ta yüzde 17,9, 2060'ta yüzde 16,9, 2080'de yüzde 15,2 ve 2100'de yüzde 14,5 olacağı öngörüldü.

Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülke incelendiğinde, 2025'te çocuk nüfus oranının AB ortalaması yüzde 17,6 olarak kayıtlara geçti. AB üyeleri arasında en fazla çocuk nüfus oranına sahip ülkeler, sırasıyla yüzde 22,7 ile İrlanda, yüzde 20,4'er ile Fransa ve İsveç olarak kaydedildi.

Çocuk nüfus oranı en düşük ülkeler ise sırasıyla yüzde 14,5 ile Malta, yüzde 14,9 ile İtalya ve yüzde 15,5 ile Portekiz olarak belirlendi.

Türkiye'nin çocuk nüfus oranının yüzde 24,8 ile AB üyesi ülkelerden daha yüksek olduğu görüldü.

Türkiye'de, geçen yıl en yüksek çocuk nüfus oranına sahip il yüzde 43,3 ile Şanlıurfa, en düşük orana sahip il ise yüzde 15,9 ile Tunceli olarak belirlendi.

Geçen yıl sonu itibarıyla, 21 milyon 375 bin 930 olarak belirlenen çocuk nüfusu, ülke nüfusunun yüzde 24,8'ini oluşturdu.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, geçen yıl en yüksek çocuk nüfus oranına sahip olan il, yüzde 43,3 ile Şanlıurfa oldu. Bunu, yüzde 39,2 ile Şırnak, yüzde 36,7 ile Mardin izledi. En düşük olduğu iller ise yüzde 15,9 ile Tunceli, yüzde 16,9 ile Edirne, yüzde 17,7 ile Kırklareli olarak belirlendi.

Geçen yıl toplam hane halkı sayısı, 26 milyon 977 bin 795 oldu. Hanelerin yüzde 41,9'unda, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu görüldü. Bu hanelerin illere göre dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hane halkı oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 68,2 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu ilin yüzde 27,3 ile Tunceli olduğu tespit edildi.

Hanelerin yüzde 19,1'inde 0-17 yaş grubunda 1 çocuk, yüzde 14,1'inde 2 çocuk, yüzde 5,7'sinde 3 çocuk, yüzde 1,9'unda 4 çocuk, yüzde 1,1'inde ise 5 ve daha fazla çocuk bulunduğu kayıtlarda yer aldı.

Çocuk nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde, 2020'de çocuk nüfusun yüzde 26,9'unun 0-4 yaş grubunda, yüzde 28,7'sinin 5-9 yaş grubunda, yüzde 28,2'sinin 10-14 yaş grubunda, yüzde 16,2'sinin 15-17 yaş grubunda yer aldığı görülürken 2025'te ise yüzde 22,7'sinin 0-4 yaş grubunda, yüzde 28,8'inin 5-9 yaş grubunda, yüzde 30,5'inin 10-14 yaş grubunda, yüzde 18'inin 15-17 yaş grubunda yer aldığı belirlendi.

Doğum İstatistiklerine göre, 2024'te canlı doğan bebek sayısı, 937 bin 559 oldu. Doğan bebeklerin 481 bin 825'inin erkek, 455 bin 734'ünün ise kız olduğu tespit edildi. Canlı doğan bebeklerin yüzde 96,7'sini tekil, yüzde 3,2'sini ikiz, yüzde 0,1'ini ise üçüz ve daha fazla çoğul doğumlar oluşturdu.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre, hastanede gerçekleşen doğumların canlı doğumlar içindeki oranı, 2010'da yüzde 91,6 iken 2024'te yüzde 99,4 oldu. Beşli karma aşı (DPT+IPV+Hib) 3 doz ile aşılama oranının 2023'te yüzde 98,8 iken 2024'te yüzde 96 olduğu görüldü.

Hayat Tabloları 2022-2024 sonuçlarına göre, doğuşta beklenen yaşam süresinin Türkiye geneli için 78,1 yıl, erkekler için 75,5 yıl, kadınlar için 80,7 yıl olduğu kaydedildi. Türkiye'de, 7 yaşına ulaşan bir çocuğun kalan yaşam süresinin ortalama 72,1 yıl, erkek çocuklar için 69,5 yıl ve kız çocuklar için 74,7 yıl olduğu görüldü. Çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki çocuklar için bu süre, 64,3 yıl olarak kayıtlara geçti. Erkek çocuklar için bu süre 61,7 yıl iken, kız çocuklar için 66,9 yıl oldu. Bu yaş için kız ve erkek çocuklar arasındaki beklenen yaşam süresi farkının, 5,2 yıl olduğu belirlendi.

En popüler bebek isimleri Alparslan ve Alya

Geçen yıl doğan bebeklere konulan en popüler erkek bebek isimleri, Alparslan, Göktuğ ve Metehan, en popüler kız bebek isimleri ise Alya, Defne ve Gökçe oldu. Doğan erkek bebeklerin 7 bin 527'sine Alparslan, 6 bin 36'sına Göktuğ, 5 bin 393'üne Metehan, kız bebeklerin 8 bin 751'ine Alya, 7 bin 731'ine Defne, 7 bin 603'üne ise Gökçe ismi verildi. Türkiye'de 2025'te 0-17 yaş grubundaki çocuklarda en çok kullanılan erkek çocuk isimlerinin Yusuf, Mustafa ve Ömer, kız çocuk isimlerinin ise Zeynep, Elif ve Ecrin olduğu görüldü.

Çalışma çağındaki yüz kişiye düşen çocuk sayısını ifade eden çocuk bağımlılık oranı, 2019'da yüzde 34,1 iken, bu oran 2025'te yüzde 29,7'ye düştü. Nüfus projeksiyonlarının demografik göstergelerdeki mevcut yapının devam edeceğini varsayan ana senaryosuna göre, çocuk bağımlılık oranının 2030'ta yüzde 25,5, 2040'ta yüzde 22,1, 2060'ta yüzde 23,3, 2080'de yüzde 23,4, 2100'de yüzde 21,5 olacağı öngörüldü.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 2024'te ilk kez özel gereksinim raporu alan çocukların sayısı, 96 bin 83 oldu. İlk kez özel gereksinim raporu alan çocukların yüzde 62,6'sını erkek çocuklar, yüzde 37,4'ünü ise kız çocuklar oluşturdu.

5 yaşındaki çocukların net okullaşma oranı yüzde 82,5

Milli Eğitim Bakanlığı Örgün Eğitim İstatistiklerine göre, okul öncesi eğitim seviyesinde 5 yaş net okullaşma oranının, 2024-25 öğretim yılında yüzde 82,5 olduğu görüldü. 5 yaş net okullaşma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran erkek çocuklar için yüzde 82,8, kız çocuklar için yüzde 82,3 oldu.

İlkokul seviyesinde net okullaşma oranı, 2024-25 öğretim yılında yüzde 95,4, ortaokul seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 89,1, ortaöğretim seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 82,9 olarak kayıtlara geçti.

Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı sonuçlarına göre, eğitim kademesi ve cinsiyete göre okul tamamlama oranları incelendiğinde, ilkokul tamamlama oranının 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 98,6 olduğu tespit edildi. Ortaokul tamamlama oranı, 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde, yüzde 96,6 oldu. Ortaöğretim tamamlama oranının da yüzde 81,3 olduğu belirlendi. Ortaöğretim okul tamamlama oranı cinsiyete göre incelendiğinde, 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde bu oranın erkek çocuklar için yüzde 79,2, kız çocuklar için yüzde 83,5 olduğu görüldü.

Milli Eğitim Bakanlığı Örgün Eğitim İstatistiklerine göre, Türkiye genelinde 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde örgün eğitime devam eden öğrenci sayısı, 17 milyon 956 bin 523 oldu. Bu öğrencilerin yüzde 51,3'ünü erkek öğrenciler, yüzde 48,7'sini ise kız öğrenciler oluşturdu.

Özel eğitim gerektiren bireylere (işitme, görme, ortopedik ve hafif düzeyde zihinsel engelli) hizmet veren, özel olarak yetiştirilmiş personelin bulunduğu, geliştirilmiş eğitim programlarının uygulandığı özel öğretim kurumlarında örgün eğitime devam eden öğrenci sayısı 602 bin 729 oldu. Özel eğitim alan öğrenciler, örgün eğitimdeki öğrencilerin yüzde 3,4'ünü oluşturdu. Özel örgün eğitime devam eden öğrencilerin yüzde 62,7'sinin erkek öğrenciler, yüzde 37,3'ünün ise kız öğrenciler olduğu belirlendi.

Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistiklerine göre, geçen yıl toplam nüfusun yüzde 27,9'unun yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında iken, çocuk nüfus için bu oranın yüzde 36,8 olduğu görüldü. Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan çocuk nüfus cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran erkek çocuklarında yüzde 36, kız çocuklarında ise yüzde 37,8 olarak kayıtlara geçti.

Resmi kız çocuk evlilikleri azaldı

Evlenme İstatistiklerine göre, 16-17 yaş grubunda olan kız çocuklarının resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002'de yüzde 7,3 iken bu oran 2025'te yüzde 1,5'e düştü. Diğer taraftan, aynı yaş grubunda olan erkek çocukların resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002'de yüzde 0,5 iken bu oran 2025'te yüzde 0,1 oldu.

ADNKS sonuçlarına göre, geçen yıl 21 milyon 375 bin 930 çocuk nüfusun içinde sadece babası vefat etmiş çocuk sayısının 251 bin 929, sadece annesi vefat etmiş çocuk sayısının 79 bin 214, hem annesi hem de babası vefat etmiş çocuk sayısının ise 4 bin 907 olduğu görüldü.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının verilerine göre, 2025'te Türkiye genelinde kuruluş bakımı altında bulunan çocuk sayısının 15 bin 508 olduğu tespit edildi. Mevcut koruyucu aile sayısı 9 bin 96, koruyucu aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı ise 10 bin 841 oldu. Evlat edindirilen çocuk sayısı, geçen yıl 681 olarak kayıtlara geçti.

Boşanma İstatistiklerine göre, geçen yıl boşanan çiftlerin sayısı 193 bin 793 oldu. Kesinleşen boşanma davaları sonucunda, 191 bin 371 çocuk velayete verildi. Çocukların velayetinin yüzde 74,6'sının anneye, yüzde 25,4'ünün ise babaya verildiği görüldü.

Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistiklerine göre, 2024'te 1-17 yaş grubunda çocuk ölümleri en fazla dışsal yaralanma ve zehirlenmeler nedeniyle gerçekleşti. Söz konusu nedenle hayatını kaybeden 1-17 yaş grubundaki çocuk sayısı, 2024'te 1538 oldu. Sinir sistemi ve duyu organları hastalıkları nedeniyle 765 çocuk, iyi huylu ve kötü huylu tümörler nedeniyle 666 çocuk, dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle 413 çocuk hayatını kaybetti.

Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistiklerine göre, 2009'da bebek ölüm hızı binde 13,9 iken, 2024'te binde 9,0 oldu. Doğumdan sonraki 5 yıl içinde ölme olasılığını ifade eden 5 yaş altı ölüm hızının, 2009'da binde 17,7 iken, 2024'te binde 11,1 olduğu tespit edildi.

Cuma günü yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 44,8580'den tamamladı.

Dolar/TL, saat 10.35 itibarıyla yüzde 0,1 artışla 44,8780'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,1 yükselişle 52,8290'dan, sterlin/TL ise yatay seyirle 60,6660'tan satılıyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 98,2 seviyesinde bulunuyor.

Orta Doğu'da tekrar tırmanan jeopolitik gerilim, yeni haftada varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici oluyor. Hürmüz Boğazı'nın kapandığına yönelik haberler sonrasında güvenli liman varlıklara talebin artmasıyla dolar endeksinde yükseliş eğilimi öne çıkıyor.

Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olduğunu, Orta Doğu'dan gelecek haberler akışının ise piyasaların yönü üzerinde etkili olacağını belirtti.

Özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde artan gerilim, petrol fiyatlarında dalgalanmalara neden olurken, piyasalarda yön arayışı devam ediyor. ABD-İran-İsrail hattındaki gelişmelerin küresel fiyatlamalar üzerindeki belirleyici etkisi sürüyor.

Yurt içinde ise haftanın en kritik gündem maddesi, TCMB'nin 22 Nisan Çarşamba günü gerçekleştireceği Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısı olacak. Piyasa katılımcıları, alınacak faiz kararını yakından takip ediyor.

AA Finans tarafından düzenlenen beklenti anketine göre, 37 ekonomistin katılımıyla oluşan tahminlerde politika faizine ilişkin farklı görüşler öne çıktı. Ankete katılan ekonomistlerin 22'si politika faizinin sabit bırakılacağını öngörürken, 1 ekonomist 100 baz puan, 14 ekonomist ise 300 baz puan artış yapılacağını tahmin etti.

Anket sonuçlarına göre, ekonomistlerin nisan ayı PPK toplantısına ilişkin medyan beklentisi, politika faizinin yüzde 37 seviyesinde sabit tutulacağı yönünde gerçekleşti. Öte yandan yıl sonu politika faizi beklentisinin medyanı ise yüzde 33 olarak hesaplandı.

TCMB, mart ayında gerçekleştirdiği son toplantıda politika faizini değiştirmeyerek yüzde 37 seviyesinde sabit bırakmıştı. Bu hafta açıklanacak kararın, hem enflasyon görünümü hem de finansal piyasalardaki dengeler açısından önemli sinyaller vermesi bekleniyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Şubat 2026 dönemine ilişkin Uluslararası Yatırım Pozisyonu verilerini açıkladı.

Buna göre, şubat ayı itibarıyla Türkiye'nin yurt dışı varlıkları, bir önceki aya göre yüzde 1,7 artışla 439,1 milyar dolar, yükümlülükleri de yüzde 0,5 azalışla 786,8 milyar dolar oldu.

Bu gelişmelerle Türkiye'nin net Uluslararası Yatırım Pozisyonu, şubat itibarıyla eksi 347,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Rezerv varlıklar, şubatta 7,9 milyar dolar azalarak 210,3 milyar dolar oldu.

Varlık kalemleri incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi yüzde 1,2 artarak 76,8 milyar dolar ve diğer yatırımlar kalemi ise yüzde 0,4 azalarak 145,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Bankaların yabancı para efektif ve mevduat varlıkları yüzde 2 azalarak 42,5 milyar dolara geriledi.

Yükümlülükler altındaki portföy yatırımları alt kalemlerinden Genel Hükümetin Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) yükümlülükleri yüzde 1,2 azalarak 22,1 milyar dolar oldu.

Yükümlülükler alt kalemleri bir önceki aya göre incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi, BIST 100 endeksindeki azalışın etkisiyle bir önceki aya göre yüzde 2,2 azalışla 226,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Portföy yatırımları kalemi ise yüzde 0,8 artarak 153,4 milyar dolar ve diğer yatırımlar kalemi yüzde 0,1 azalarak 407,2 milyar dolar oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu, mart ayına ilişkin YD-ÜFE verilerini açıkladı.

Buna göre YD-ÜFE, geçen ay bir önceki aya kıyasla yüzde 3,94, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 10,73, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 35,4 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 30,23 yükseldi.

Sanayinin iki sektörünün yıllık değişimlerine bakıldığında, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 53,25, imalatta yüzde 35,1 artış görüldü.

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri dikkate alındığında, ara mallarında yüzde 29,85, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 39,86, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 39,45, enerjide yüzde 88,91, sermaye mallarında yüzde 27,93 artış gerçekleşti.

Sanayinin iki sektörünün aylık değişimleri, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 1,97, imalatta yüzde 3,98 artış olarak hesaplandı.

Ana sanayi gruplarının aylık değişimlerine bakıldığında, ara mallarında yüzde 1,91, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,9, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 0,99, enerjide yüzde 58,87 artış, sermaye mallarında yüzde 0,07 azalış kaydedildi.

YD-ÜFE'nin aylık ve yıllık değişim oranları şöyle:

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), şubat ayına ilişkin Tarım-GFE verilerini açıkladı.

Buna göre, endeks şubatta bir önceki aya kıyasla yüzde 3,1, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 7,08, Şubat 2025'e kıyasla yüzde 31,55 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 32,64 yükseldi.

Ana gruplarda bir önceki aya göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 2,96, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 3,94 artış kaydedildi. Geçen yılın aynı ayına göre, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 32,81, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 24,31 yükseliş görüldü.

Alt gruplar

Yıllık Tarım-GFE'ye göre 6 alt grup daha düşük, 5 alt grup daha yüksek değişim gösterdi.

Şubatta yıllık bazda artışın az olduğu alt gruplar, yüzde 18,33 ile tarımsal ilaçlar, yüzde 21,11 ile enerji ve yağlayıcılar oldu. Yıllık artışın yüksek olduğu alt gruplar ise yüzde 41,37 ile veteriner harcamaları, yüzde 37,7 ile hayvan yemi olarak kayıtlara geçti.

Aylık Tarım-GFE'ye göre 7 alt grup daha düşük ve 4 alt grup daha yüksek değişim sergiledi.

Şubatta bir önceki aya göre artışın düşük olduğu alt gruplar, yüzde 0,25 ile veteriner harcamaları, yüzde 0,97 ile bina bakım masrafları olarak kayıtlara geçti. Buna karşılık, aylık artışın yüksek olduğu alt gruplar, yüzde 4,31 ile malzemeler, yüzde 3,73 ile hayvan yemi olarak hesaplandı.

Bakanlık, mart ayına ve yılın ilk çeyreğine ilişkin faaliyet illerine göre ihracat verilerini açıkladı.

Buna göre İstanbul, geçen ay 3 milyar 816 milyon dolarla en fazla ihracat yapan il oldu. Kentin ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 21,7 azaldı.

İstanbul'u, 3 milyar 159 milyon dolar ve yüzde 1,6 azalışla Kocaeli, 2 milyar 8 milyon dolar ve yüzde 4,5 düşüşle İzmir takip etti.

Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar faslı, 488 milyon 493 bin dolarla İstanbul'un ihracatında ilk sırada yer aldı. Bu faslı, 432 milyon 341 bin dolarla kazanlar, makineler, 377 milyon 212 bin dolarla örme giyim eşyası ve aksesuarları izledi.

Kocaeli'de motorlu kara taşıtları, 1 milyar 43 milyon 761 bin dolarla en fazla dış satım gerçekleştirilen sektör oldu. Bu faslı, 535 milyon 732 bin dolarla mineral yakıtlar, mineral yağlar, 229 milyon 548 bin dolarla elektrikli makine ve cihazlar takip etti.

İzmir'in ihracatında, motorlu kara taşıtları 518 milyon 906 bin dolarla ilk sırada yer aldı. Söz konusu faslın ardından 226 milyon 82 bin dolarla demir ve çelik, 170 milyon 193 bin dolarla kazanlar, makineler geldi.

İlk üç ilin en fazla ihracat yaptığı ülkeler

İstanbul'un ihracatında 324 milyon 596 bin dolarla Almanya ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi, 250 milyon 882 bin dolarla ABD ve 150 milyon 799 bin dolarla İngiltere izledi.

Kocaeli, en fazla ihracatı 268 milyon 54 bin dolarla İngiltere'ye yaptı. Bu ülkenin ardından, 259 milyon 763 bin dolarla Almanya ve 240 milyon 117 bin dolarla İtalya geldi.

İzmir'in en fazla ihracat yaptığı ülke, 182 milyon 906 bin dolarla Almanya oldu. Bu ülkeyi, 149 milyon 548 bin dolarla İtalya ve 148 milyon 716 bin dolarla Malta takip etti.

Buna göre, ocak-mart döneminde 14 il 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptı, 40 il de ihracatını artırdı.

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,72 değer kazancıyla 14.587,93 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek günlük ve haftalık kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek seviye rekorunu 14.601,12 puana taşıdı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 125,56 puan ve yüzde 0,86 azalışla 14.462,37 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 2,09, holding endeksi yüzde 1,15 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,41 ile kimya petrol plastik, en çok gerileyen yüzde 2,59 ile spor oldu.

Küresel piyasalar, yeni haftaya tekrar tırmanan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle karışık bir görünümle başladı.

ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı jeopolitik risklerin tekrardan artması yeni haftada küresel piyasalardaki fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor. Geçen hafta ABD ile İran arasındaki görüşmelerin ilk turunun iyimserlikle tamamlanması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, küresel piyasalarda rekor seviyelerin görüldüğü bir ralliye zemin hazırlamıştı.

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, cumartesi günü yaptığı açıklamada ABD’nin deniz ablukasına devam etmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün önceki haline geri döndüğünü açıkladı.

Trump, dün yaptığı açıklamada, ABD donanmasının ablukasını aşmaya çalışan İran’a ait bir kargo gemisine ateş açarak müdahalede bulunduklarını bildirdi.

Analistler, bilanço döneminin başlamasıyla sektör ve şirket bazlı ayrışmaların daha belirgin hale gelebileceğini belirtti.

Bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olduğunu, Orta Doğu'dan gelecek haberler akışının piyasaların yönü üzerinde etkili olacağını belirten analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.300 puanın destek, 14.500 ve 14.600 puanın ise direnç, konumunda olduğunu kaydetti.

Cuma günü 98,98 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 90,38 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.34 itibarıyla kapanışa göre yüzde 5,4 artarak 95,27 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 87,51 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, İran'ın ABD'nin müzakerelerdeki taahhütlerini yerine getirmediği gerekçesiyle Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattığını ilan etmesinin ardından yükselişe geçti.

Brent petrol geçen hafta 103,87 doları test ederken İran'ın 17 Nisan'da Hürmüz Boğazı'nı tüm ticari gemilere açacağına yönelik açıklamaları arz endişelerini hafifletmiş, enerji fiyatlarında sert düşüşe yol açmıştı. Söz konusu açıklamaların ardından Brent haftalık bazda yüzde 4,5, WTI yüzde 11,9 düştü.

Ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la anlaşma süreci tamamlanana kadar deniz ablukasının süreceğini belirtmesi sonrası gerilim yeniden tırmandı. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, ABD'nin deniz ablukası yoluyla gemi geçişlerini engellemesini 'ateşkes ihlali' olarak değerlendireceğini ve Hürmüz Boğazı'nın 'şartlı ve sınırlı' açılmasını durdurabileceğini bildirdi.

Uluslararası medyada yer alan haberlere göre, İran'ın telsiz sistemi üzerinden gemilere ilettiği bildiride, ABD'nin müzakere taahhütlerini yerine getirmediği gerekçesiyle Hürmüz Boğazı'nın yeniden kapatıldığı ve hiçbir ülkeye ait gemilerin geçişine izin verilmeyeceği ifade edildi.

Söz konusu durum, piyasalarda arz endişelerinin artmasına yol açarak fiyatların yukarı yönlü hareketini destekledi.

Bunun yanı sıra Trump dün sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasını eleştirerek Tahran'ın anlaşma teklifini reddetmesi halinde ülkenin enerji altyapısını hedef alabilecekleri uyarısında bulundu. İran'ın boğazı kapatarak 'ateşkes anlaşmasını ihlal ettiğini' öne süren Trump, 'İran, yakın zamanda boğazı kapatacağını açıkladı. Bu garip çünkü bizim ablukamız zaten boğazı kapatmıştı. Bilmeden bize yardım ediyorlar.' değerlendirmesinde bulundu.

Brent petrolde teknik olarak 96 doların direnç, 94,44 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Cuma günü ons fiyatındaki artışa paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışının yüzde 1,1 üstünde 6 bin 968 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.45 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,9 azalışla 6 bin 907 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 20 liradan, Cumhuriyet altını 44 bin 150 liradan satılıyor.

Altının onsu, önceki kapanışının yüzde 0,9 altında 4 bin 787 dolardan işlem görüyor.

Orta Doğu'da tekrar tırmanan jeopolitik gerilim, yeni haftada varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici oluyor. Hürmüz Boğazı'nın tekrardan kapandığına yönelik haberle yükselişe geçen petrol fiyatları, küresel piyasalarda enflasyon endişelerinin artmasına neden oldu.

Bu gelişmelerle dolara olan talebin artması ve artan enflasyonist endişeler altın fiyatlarında düşüşe neden oldu.

Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olduğunu, Orta Doğu'dan gelecek haberler akışının ise piyasaların yönü üzerinde etkili olacağını söyledi.

ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı jeopolitik risklerin tekrardan artması yeni haftada küresel piyasalardaki fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor. Geçen hafta ABD ile İran arasındaki görüşmelerin ilk turunun iyimserlikle tamamlanması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, küresel piyasalarda rekor seviyelerin görüldüğü bir ralliye zemin hazırlamıştı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, cuma günü Lübnan'daki ateşkes kapsamında, ateşkes süresinin sonuna kadar Hürmüz Boğazı'nın tüm ticari gemilerin geçişine açık olacağını belirtmişti.

Daha sonra sosyal medya hesabından konuya ilişkin paylaşımda bulunan ABD Başkanı Donald Trump, boğazdaki İran'a yönelik deniz ablukasının, anlaşma tamamlanana kadar geçerliliğini koruyacağını kaydetmişti.

Daha sonra ise İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, cumartesi günü yaptığı açıklamada ABD'nin deniz ablukasına devam etmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün önceki haline geri döndüğünü açıkladı.

Trump, dün yaptığı açıklamada, ABD donanmasının ablukasını aşmaya çalışan İran'a ait bir kargo gemisine ateş açarak müdahalede bulunduklarını bildirdi.

Hafta sonu ABD ile İran arasındaki gerginliğin yeniden tırmanmasının ardından petrol fiyatlarında sert yükselişler görülürken, ABD ve Avrupa endeks vadeli kontratlarda negatif bir seyir izleniyor.

Hürmüz Boğazı'na ilişkin risklerin yeniden artması piyasalarda yeniden sert dalgalanmaların olabileceği risklerini öne çıkarıyor.

ABD-İran arasında 8 Nisan'da kabul edilen 15 günlük ateşkesin de sonuna yaklaşılırken, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin 2. turuna katılmayı reddettiğine dair haberler de yatırımcıların temkinli davranmasına yol açıyor.

ABD donanmasının ablukasını aşmaya çalışan İran'a ait bir kargo gemisine ateş açarak müdahale etmesiyle enerji arzına ilişkin endişeler yeniden tetiklenirken Brent petrolün varili şu sıralarda yüzde 3,6 artışla 91,4 dolardan işlem görüyor.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları artıracağına yönelik endişelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,26'ya yükseldi.

Savaşın sona ereceğine dair umutların azalması güvenli liman olarak dolara olan talebi de artırırken, dolar endeksi yüzde 0,2 yükselişle 98,3 seviyesine çıktı. Dolara olan talebin artması, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist endişeleri tetiklemesi altın fiyatlarında düşüşe neden olurken, altının onsu yüzde 0,9 azalışla 4 bin 790 dolardan işlem görüyor.

- ABD'de endeks vadeli kontratlar, güne düşüşle başladı

New York borsası, Hürmüz Boğazı'nın açıldığının duyurulmasının ardından cuma gününü yükselişle tamamladı.

Kurumsal tarafta, piyasaların kapanışından sonra bilançosunu açıklayan Netflix'in geliri ve karı ilk çeyrekte beklentileri aştı. Buna karşın şirketin hisseleri, ikinci çeyrek gelir tahmininin beklentilerden zayıf kalması sonrasında yüzde 10'a yakın değer kaybetti.

Petrol fiyatlarının geri çekilmesiyle enerji hisselerinde yaşanan düşüş dikkati çekti. APA Corporation'ın hisseleri yüzde 5,7, Valero Energy'nin hisseleri yüzde 7,5, Occidental Petroleum'un hisseleri yüzde 5,4, ExxonMobil'in hisseleri yüzde 3,7 ve Chevron'un hisseleri yüzde 2,2 geriledi.

Kruvaziyer ve hava yolu gibi turizmle ilişkili sektörlerdeki şirketlerin hisse senetleri ise toparlanma gösterdi. Royal Caribbean'ın hisseleri yüzde 7,3, United Airlines'ın hisseleri yüzde 7,1 ve Expedia'nın hisseleri yüzde 4,5 arttı.

Bu gelişmelerle, kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 1,79, S&P 500 endeksi yüzde 1,2 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,52 değer kazandı. S&P 500 endeksi, 7.147,52 puanla, Nasdaq endeksi 24.159,51 puanla rekor seviyeyi gördü.

ABD'de endeks vadeli kontratlar, güne düşüşle başladı.

- Avrupa'da endeks vadeli kontratlar haftaya düşüşle başladı

Avrupa borsaları da Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması sonrasında azalan risk algısıyla cuma gününü pozitif tamamladı. Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, Orta Doğu'daki çatışmaların tetiklediği petrol fiyatlarındaki artışın Alman ekonomisi üzerinde baskı oluşturacağını ancak resesyon beklenmediğini söyledi.

Bu gelişmelerle, cuma günü İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,73, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 2,27, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,97 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,75 değer kazandı.,

Analistler, Hürmüz Boğazı kaynaklı risklerin devam etmesi durumunda petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki sert yükselişlerin devam edebileceğini ve bunun da bölgedeki resesyon endişelerinin tekrar artmasına neden olabileceğini söyledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.

- Asya borsaları haftaya yükselişle başladı

Asya borsaları, teknoloji hisselerindeki yükselişlerin ABD-İran gerilimini dengelemesiyle haftaya pozitif başladı.

Öte yandan Çin'de gösterge faizi işlevi gören 1 ve 5 yıllık kredi faiz oranlarında (LPR) değişikliğe gidilmedi.

Ulusal Bankalar Arası Fon Merkezi, 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3'te, 5 yıllık kredi faiz oranını ise yüzde 3,5'te sabit tuttu. Bu karar, Çin'de ekonomi yönetiminin temkinli bir politika izlediğini gösteriyor.

Asya borsalarında alış ağırlıklı bir seyir izlenmesine karşın yüksek enerji fiyatları, özellikle petrol ithalatçısı ülkeler olmak üzere bölge genelinde kazançları sınırladı ve enflasyon endişelerini yeniden artırdı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,1, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 yükseldi.

- Yurt içinde bu hafta faiz kararı takip edilecek

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,72 değer kazanarak14.587,93 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek günlük ve haftalık kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek seviye rekorunu 14.601,12 puana taşıdı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyirle 16.867,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,1 artışla 44,8580'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 44,8720'den işlem görüyor. Öte yandan uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's (S&P), Türkiye'nin kredi notlarını 'BB-/B' olarak teyit etti, not görünümünü 'durağan' olarak tuttu.

Not görünümünün ise 'durağan' olduğu belirtilen S&P açıklamasında, bunun Türkiye ekonomisinin devam eden enerji fiyat şokunu, yetkililerin sıkı para politikası ve ücret belirleme politikalarını sürdürmesi ve döviz rezervlerinde ilave erimeyi önlemesi varsayımıyla atlatacağı yönündeki görüşü yansıttığı ifade edildi.

Öte yandan bu hafta yurt içinde gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararına çevrildi. AA Finans'ın beklenti anketine katılan 37 ekonomist, nisan ayında TCMB'nin politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.

Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olduğunu, Orta Doğu'dan gelecek haberler akışının piyasaların yönü üzerinde etkili olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.700 ve 14.800 puanın direnç, 14.500 ve 14.400 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen nisan vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 2,74 artışla 16.867,00 puandan tamamladı. Endeks kontratı akşam seansında ise yatay seyretti.

Nisan vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışının yüzde 1 altında 16.696,00 seviyesinden işlem görüyor.

Küresel piyasalar, yeni haftaya tekrar tırmanan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle karışık bir görünümle başladı. Yurt içi piyasalar da ABD ve Avrupa endeks vadeli kontratlarında görülen negatif seyre paralel haftaya düşüşle başladı.

Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olduğunu, Orta Doğu'dan gelecek haberler akışının piyasaların yönü üzerinde etkili olacağını belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 16.600 ve 16.500 puanın destek, 16.800 ve 16.900 puanın direnç konumunda olduğunu bildirdi.

✓ Ama yüzde 40 nasıl devam edecek?

✓ Yüzde 37 politika faizi rafta bekletilerek yüzde 40'lık gecelik faize devam edilmek suretiyle mi 40?

✓ Yüzde 37 politika faizi raftan indirilip yüzde 40 yapılarak ve haftalık fonlamaya dönülerek mi 40?

Trump için dünyanın bir numaralı manipülatörü demek herhalde yanlış olmaz; spekülatörü değil, manipülatörü. Bir gün İran'ı yok etmekten söz edip ertesi sabah anlaşma yakın gibi bir tutum takınan ya da tam tersini yaparak bir gün anlaşma sağlandığını söyleyip İran'a teşekkür eden, sonrasında bunun tersini yapan ve tüm dünyada her türlü piyasada fiyatları oynatan ve bundan birilerinin çok büyük kazançlar elde etmesine bir anlamda katkıda bulunan birine en büyük manipülatör denilmez de ne denilir ki!

Dünyada neredeyse tüm karar alıcılar Trump yüzünden bir gün sonra ne yapacaklarını bilemez hale geldi.

İşte bizim Merkez Bankamızın durumu: İki gün sonra kritik bir toplantı var ve faizle ilgili bir karar verilecek. 22 Nisan'a yaklaştıkça toplantıdan nasıl bir karar çıkabileceğini kestirmek tabii ki daha kolaylaştı ama bir hafta kadar önce çok büyük belirsizlik vardı. Üç beş gün öncesine kadar farklı farklı senaryolardan söz ediliyordu, artık o senaryolar bir anlamda bire indi.

Merkez Bankası 22 Nisan Çarşamba günü yapacağı PPK toplantısında faizi son gelişmelerin ışığında çok muhtemeldir ki değiştirmeyecektir. Son gelişmeler derken kastettiğim, savaşın başlangıç şiddetini kaybetmesi ve zaman içinde sönümlenecek bir görüntü vermeye başlamasıdır. Burada süreyi belirleyecek olan, 'Trump'ın kimi zaman ergen genç tavrıyla sergilemeye devam edeceği atarlanmalarının, kimi zaman da sağlıklı düşünme yetisini yitirmiş kişilerin ortaya koyduğu gelgitlere benzeyen tuhaflıklarının' ne zaman azalacağıdır.

Bu arada Trump'ın, dünya barışını bozan ve ekonomileri altüst eden, yetmezmiş gibi bunu yaparken diplomatik teamülleri de tümüyle hiçe sayan yaklaşımının altında derin anlamlar aramanın ve bu durumu kıl tefsiri gibi yorumlamaya çalışmanın pek gereği yok. Bazen basit düşünmek en iyisidir.

Yüzde 40 ile devam ama...

Merkez Bankası çarşamba günü çok büyük olasılıkla yüzde 40 olan fonlama faizini değiştirmeyecek.

Ama bu nasıl olacak, önemli olan bu.

Yüzde 40 iki türlü sabit tutulabilir.

Birincisi; mevcut oranlar korunarak. Yüzde 37 olan haftalık repo ihale faiz oranı ve yüzde 40 olan gecelik borç verme faiz oranı değiştirilmez ve fonlama yüzde 40'tan yapılmaya devam edilir.

İkincisi; faizler 3'er puan artırılır ve haftalık repo ihale faiz oranı yüzde 40'a, gecelik borç verme faiz oranı yüzde 43'e çıkarılır ama fonlama yeniden haftalığa kaydırılmak suretiyle fiili faiz yüzde 40'ta tutulmuş olur.

Artıları, eksileri:

Karar alıcılar açısından belirsizlik, kimi zaman, gerçekleşmiş en kötü senaryodan daha kötüdür.

Merkez Bankası faizleri 37 ve 40'ta bırakır ve fonlamayı gecelik faizle yapmayı sürdürürse ve savaş önümüzdeki dönemde daha şiddetli bir şekilde yeniden başlarsa olağanüstü toplantı yapıp faizi artırmak gerekebilir.

Ama faiz yüzde 40 ve 43'e çıkarılır ve fonlama yüzde 40 faizle haftalık repo kanalından sürdürülürse hem fiili faiz değişmemiş olur, hem de ileride faizi yükseltmek gibi bir gereklilik doğarsa gecelik faize dönülmek suretiyle ayrıca karar almaya gerek kalmaz.

Peki tersi olur ve savaş şiddetini çok büyük ölçüde yitirir, hatta tümüyle biterse:

Bu sefer de faizi yüzde 37 ve 40'ta tutmuş olmanın avantajı ortaya çıkar ve Merkez Bankası fonlamayı yeniden haftalık repo ihalelerine kaydırmak suretiyle hiçbir karar almadan faizi 3 puan indirmiş olur.

Ya faiz 40 ve 43 olmuşsa, o zaman ne yapılacak. Faizi indirmek için ya bir sonraki toplantı beklenecek, yani 11 Haziran ya da bir ara toplantıyla faiz indirimine gidilecek.

Değişmeyecek olan 40, bu kesin

Ya 37 ve 40 ile 40:

Ya 40 ve 43 ile 40:

Bu kesin. Ama hangisi?

Sanki ilki gibi görünüyor.

Bir hafta önce bu soruya ikincisi diye yanıt vermek daha ağır basardı ama şimdi ilki.

Eğer gelecek dönemde savaş çok daha şiddetli bir şekilde yeniden başlar, tüm dengeler altüst olur ve yüzde 40 faizin yetersiz kalması gibi bir durum ortaya çıkarsa Merkez Bankası 11 Haziran'daki bir sonraki PPK toplantısını bekleyemeyecek ve bir ara toplantıyla faiz artışına gitmek zorunda kalacaktır.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Trump, deniz ablukasını geçmeye çalıştığını belirttiği gemiye önce uyarı yapıldığını, uyarıya uyulmaması üzerine ABD Donanması'na ait güdümlü füze destroyeri USS Spruance (DDG-111) tarafından makine dairesine ateş açıldığını ve geminin durdurulduğunu bildirdi. Geminin kontrolünün ABD deniz piyadelerine geçtiğini ifade eden Trump, söz konusu geminin daha önce yasa dışı faaliyetler nedeniyle ABD yaptırım listesinde yer aldığını kaydetti.

İran basını ise ABD tarafının açıklamalarını yalanladı. Tahran'a yakın kaynaklarda yer alan haberlerde, ABD güçlerinin bir İran ticaret gemisini durdurmak amacıyla ateş açtığı ancak İran Devrim Muhafızları'na bağlı deniz unsurlarının bölgeye müdahalesi sonrası ABD unsurlarının geri çekilmek zorunda kaldığı iddia edildi.

Gelişmeler, Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi çevresinde risk algısını artırırken, İngiltere Donanması'na bağlı Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Ajansı (UKMTO), bölgedeki risk seviyesini 'kritik' olarak güncelledi. Açıklamada, bölgede yoğun askeri hareketlilik nedeniyle saldırı ya da yanlış hesaplama riskinin yükseldiği vurgulandı.

Öte yandan, ABD ile İran arasında devam eden diplomatik temaslara ilişkin belirsizlik sürüyor. İran basını, ABD'nin uyguladığı deniz ablukası devam ettiği sürece müzakere yapılmayacağını ileri sürerken, Trump ise ABD heyetinin görüşmeler için Pakistan'ın başkenti İslamabad'da olacağını açıkladı.

Pazartesi sabahı petrol 104 dolar. Cuma öğleden sonra 86 dolara geriledi. Cuma akşamı 98 dolara geri döndü. BIST 100 rekor kırdı, Wall Street rekor kırdı, gram altın 7.000 TL sınırını zorladı.

Hepsi aynı haftada. Hepsi aynı boğaz yüzünden.

Pazartesi: Abluka Devrede, Petrol 104 Dolarda

13 Nisan'da başlayan ABD deniz ablukası 14 Nisan Pazartesi sabahı piyasalara tam gücüyle yansıdı. Pakistan'daki müzakere turlarının sonuçsuz kalmasıyla ABD Merkez Komutanlığı ablukanın aktif olduğunu duyurdu.

Brent petrol haftaya yüzde 7 yükselişle 101,91 dolardan girdi, WTI 104,16 dolara ulaştı. Avrupa doğalgaz vadeli işlemlerinde yüzde 18 yükseliş yaşandı. Analistler boğazın tamamen kapanması halinde fiyatların 140-150 dolar bandına yerleşebileceğini söyledi.

BIST 100 bu baskıyı hissetti. Bankacılık hisseleri sert satış gördü. Garanti, Akbank, Yapı Kredi geriledi. Tek direnen ASELSAN oldu — jeopolitik risk arttıkça savunma hisselerine talep de arttı.

Perşembe: Hürmüz Açıldı — Her Şey Değişti

17 Nisan öğleden sonra İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi sosyal medyadan duyurdu: Hürmüz Boğazı, İsrail-Lübnan ateşkesi süresince tüm ticari gemilere açık.

Piyasaların tepkisi anlık oldu.

Brent petrol yüzde 11,2 düştü — 88 dolar seviyesine. Gün içinde 86 dolara kadar indi. WTI yüzde 12 geriledi. Açıklamanın hemen ardından yaklaşık 20 tanker Körfez'den çıkarak Hürmüz üzerinden dünya pazarlarına yöneldi.

Wall Street endeksleri rekor seviyelere yükseldi. BIST 100 günü yüzde 2,72 yükselişle 14.587,93 puandan kapattı — rekor kapanış. Bankacılık endeksi günde yüzde 5,63 yükseldi, haftada yüzde 4,11. CDS risk primi 240'ın altına geriledi, 2 yıllık tahvil faizi 9,25'e çekildi.

Trump, İran'a teşekkür etti. "Anlaşmaya çok yakınız" dedi. İran'ın 20 yıl nükleer silah edinmeme teklifinde bulunduğunu açıkladı.

Cuma: İran Kısıtlamaları Geri Getirdi

18 Nisan sabahı İran, ABD ablukasının sürdüğünü gerekçe göstererek Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş kısıtlamalarını yeniden devreye soktu.

Brent petrol 98 dolara geri döndü. Gram altın 6.897 TL'den açılan günü 7.000 TL sınırını zorlayarak kapattı. Ateşkes teknik olarak sürüyor — ama Hürmüz yeniden gri bölgede.

Trump "abluka tam kapasiteyle devam ediyor" mesajını verdi. İki taraf arasında ateşkes var ama boğaz üzerinde mutabakat tam değil.

Haftanın Sayıları

Gelecek Hafta Gündem

Üç başlık takip edilecek.

TCMB faiz kararı (22 Nisan, Çarşamba): Mart'ta politika faizini yüzde 37'de sabit tutan TCMB, Nisan toplantısını bu Çarşamba yapıyor. Piyasa beklentisi sabit tutma yönünde. Ancak TCMB'nin son mesajı netti: "Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bozulma olması durumunda para politikası sıkılaştırılacak." Hürmüz kaynaklı enerji enflasyonu bu denklemi karmaşıklaştırıyor.

23 Nisan tatili (Perşembe): Borsa İstanbul kapalı. TCMB kararının ardından bir günlük etki piyasada tam sindirilmeden uzun hafta sonu başlıyor.

İlk çeyrek bilançoları: Türkiye Sigorta, Arçelik, TAB Gıda gibi şirketler açıklamaya başlıyor. Analistler enerji, bankacılık, sigorta ve perakende sektörlerinde güçlü sonuçlar bekliyor.

Hürmüz cephesi ise Pazartesi sabahı Asya piyasalarının nasıl açılacağı belirleyecek. İran'ın Cuma'daki kısıtlama hamlesi kalıcıysa enerji fiyatları tekrar yükseliş baskısına girebilir. BIST 100'ün 14.500 üzerinde kalıcılık sağlaması kritik eşik olarak izleniyor.

Geçen haftanın bültenini buradan okuyabilirsin: Barış mı Abluka mı? Piyasaların En Karmaşık Haftası

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.

Sarı-siyahlı takım, play-off finali beşinci ve son maçında Fenerbahçe'yi ağırladı.

VakıfBank Spor Sarayı'nda oynanan müsabakayı 23-25, 29-27, 25-20 ve 25-19'luk setler sonucunda 3-1 kazanan VakıfBank, üst üste ikinci kez şampiyonluğa ulaştı.

Son şampiyonluğunu 2024'te kazanan Fenerbahçe ise art arda ikinci defa ikincilikle yetindi.

Ligde 15. şampiyonluğunu kazandı

VakıfBank Kadın Voleybol Takımı, Sultanlar Ligi'nde 15. kez şampiyonluk ipini göğüsledi.

Güneş Sigorta Spor Kulübü Derneği adıyla 1986'da faaliyetlerine başlayan sarı-siyahlılar, 1999-2000 sezonunda Ankara VakıfBank takımıyla birleşerek VakıfBank Güneş Sigorta ismini aldı. Kulübün adı 13 Eylül 2011'de VakıfBank Spor Kulübü olarak değiştirildi.

Ligde 1991-1992, 1996-1997, 1997-1998 sezonlarında şampiyon olan VakıfBank, Güneş Sigorta ile birleşmesinin ardından VakıfBank Güneş Sigorta ismiyle 2003-2004 ve 2004-2005'te kupanın sahibi oldu. Güneş Sigorta ise 1992-1993 sezonunda ligde şampiyonluk yaşadı.

VakıfBank, 2012-2013, 2013-2014, 2015-2016, 2017-2018, 2018-2019, 2020-2021, 2021-2022, 2024-2025 ve 2025-2026 sezonlarında da kupayı müzesine götürmeyi başardı.

Guidetti ile ligde 9, toplamda 31. şampiyonluk

VakıfBank, Giovanni Guidetti yönetiminde tüm kulvarlarda 31. şampiyonluğunu kazandı.

Sarı-siyahlı takım, 2008'den bu yana görev yapan Guidetti ile Sultanlar Ligi'nde 9. şampiyonluğunu elde etti.

İtalyan çalıştırıcı yönetiminde VakıfBank, FIVB Dünya Kulüpler Şampiyonası'nda 4, CEV Şampiyonlar Ligi'nde 6, Türkiye Kupası'nda 7 ve Şampiyonlar Kupası'nda da 5 kez mutlu sona ulaştı.

Karşılaşmayı Bakan Bak da izledi

Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, VakıfBank-Fenerbahçe Medicana maçını takip etti.

Bakan Bak, müsabakayı Türkiye Voleybol Federasyonu Başkanı Mehmet Akif Üstündağ ve Fenerbahçe Kulübü Başkanı Sadettin Saran ile izledi.

İran basını daha önce de Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’ndaki ABD ablukası nedeniyle Pakistan’a müzakere heyeti gönderme konusunda net bir karar almadığını yazmıştı. Haberde, “İran heyeti, Trump’ın İran’a karşı uyguladığı deniz ablukası sürdüğü sürece müzakere yapılmayacağını vurguladı” ifadelerine de yer verilmişti.

Ukrayna’nın uluslararası gündemde kalması için yoğun çaba harcadıklarını vurgulayan Sybiha, ADF’nin bu açıdan kritik bir rol oynadığını dile getirdi.

Türkiye ile ilişkilere de değinen Sybiha, iki ülke arasında stratejik işbirliği bulunduğunu belirterek, Türkiye’nin NATO üyesi ve güçlü bir askeri kapasiteye sahip olduğunu hatırlattı. Ukrayna’nın da dünyanın en güçlü ordularından biri haline geldiğini söyleyen Sybiha, bunun iki ülke arasında daha yakın işbirliği için uygun bir zemin oluşturduğunu ifade etti.

Ekonomik ilişkilere de dikkat çeken Sybiha, Türkiye ile ticaret hacminin arttığını ve 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 40 büyüme kaydedildiğini aktardı. Bu alanda henüz tam olarak kullanılmamış bir potansiyel bulunduğunu söyledi.

Bölgesel işbirliği konularına da değinen Sybiha, Ukrayna-Türkiye-Suriye üçlü işbirliği gibi yeni formatların geliştirilebileceğini belirtti.

Türkiye’nin diplomasi alanında önemli bir aktör olduğuna işaret eden Sybiha, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump’ın da katılımıyla, Zelenskiy ve Putin arasında Türkiye’de bir görüşme düzenlenmesi için girişimde bulunduklarını açıkladı.

“Bu görüşmeye hazırız” diyen Sybiha, tek engelin Putin’in bu süreçte geri planda kalması olduğunu öne sürdü. Ukrayna’nın savaşı sona erdirmek istediğini vurgulayan Sybiha, barış sürecini hızlandırabilecek önerilere sahip olduklarını ve Türkiye’nin bu süreçte önemli bir rol üstlenmesini beklediklerini ifade etti.

Bu yıl 5'incisi yapılan forumda, üç gün boyunca küresel diplomasinin nabzı tutuldu, ikili görüşmelerde, oturumlarda, panellerde ve basın toplantılarında önemli konular ele alındı.

ADF, 150 ülke ve 66 uluslararası kuruluştan 6 bin 400 katılımcı, 23 devlet ve hükümet başkanı, 13 devlet ve hükümet başkan yardımcısı, meclis başkanları, 50 bakan ve 87 uluslararası kuruluşun üst düzey temsilcisini ağırladı.

Forum kapsamında AA'nın standını katılımcılar ziyaret etti. Stant alanındaki 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü'nün 10. yılı dolayısıyla oluşturulan "15 Temmuz Anı Odası" da ilgi gördü.

"Okul katliamı" (scholasticide) temasıyla Filistin için hazırlanan özel salonda, İsrail'in Filistin'de eğitim altyapısına yönelik saldırılarının etkileri anlatıldı. Merkezde oluşturulan "Afrika Kültür Evi" de ziyaretçilerini ağırladı.

Bu yıl Antalya'nın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nı (COP31) tanıtan alanlar oluşturuldu, "COP31'e Doğru: Jeopolitik Değişim Döneminde İklim Eyleminin Güçlendirilmesi Paneli" de düzenlendi.