Yıllık enflasyon beklentileri, nisanda piyasa katılımcıları, reel sektör ve hane halkı için yükseldi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Nisan 2026'ya ilişkin 'Sektörel Enflasyon Beklentileri' verilerini yayımladı.

Buna göre, nisanda 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentileri geçen aya göre, piyasa katılımcıları için 1,22 puan artarak yüzde 23,39 seviyesine, reel sektör için 0,8 puan artarak yüzde 33,70 seviyesine, hane halkı için 1,67 puan artarak yüzde 51,56 seviyesine çıktı.

Gelecek 12 aylık dönemde enflasyonun düşeceğini bekleyen hane halkı oranı geçen aya göre 0,57 puan azalarak yüzde 14,57 seviyesinde gerçekleşti.

Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 105,44 dolardan işlem görüyor.

Dün 107,40 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 105,07 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.20 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,3 artarak 105,44 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 95,85 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD ile İran arasında ateşkes konusunda ilerleme kaydedilememesi ve Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapalı kalması nedeniyle yükseliyor.

ABD Başkanı Donald Trump, donanmaya Hürmüz Boğazı'na mayın döşeyen her türlü teknenin vurulması talimatını verdiğini belirtti. ABD'nin boğazdaki mayınları temizlemeye devam ettiğinin altını çizen Trump, donanmaya bu faaliyetleri üç katına çıkarmalarını emrettiğini ifade etti.

İran Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsini Ejei, Trump'ın açıklamalarına tepki göstererek, ABD ordusunun Hürmüz Boğazı'na yaklaşmaya cesaret edemediğini belirtti.

Ejei, ABD'ye ait Peterson ve Murphy destroyerlerinin 12 Nisan'da Hürmüz Boğazı'ndan gizlice geçme girişiminin Devrim Muhafızları tarafından engellendiğini belirterek, 'Amerikalılar Hürmüz Boğazı'na yaklaşmaya cesaret edemiyor. Murphy ve Peterson adlı sözde çok gelişmiş iki muhriplerinin başına neler geldiğini gördüler.' ifadesini kullandı.

Öte yandan, ABD ordusu, Hint Okyanusu açıklarında seyreden, yaptırıma tabi tutulduğu ve İran'dan petrol taşıdığı ifade edilen M/T Majestic X isimli tankere el koyduğunu açıkladı.

'Yasa dışı ağları' çökertmek ve İran'a maddi destek sağlayan gemileri faaliyet gösterdikleri her yerde engellemek amacıyla küresel deniz denetimlerinin sürdürüleceği belirtilen açıklamada, uluslararası suların 'yaptırım uygulanan aktörler tarafından kalkan' olarak kullanılamayacağı ifade edildi.

ABD'nin deniz operasyonlarını genişletmesi ve İran'ın sert söylemleri arz güvenliğine ilişkin risk algısını artırırken, yaptırımlar kapsamında tankerlere el konulması gibi gelişmeler küresel petrol akışında ilave kesinti ihtimalini besliyor. Bu durum, fiyatların yukarı yönlü hareketlerini destekliyor.

Brent petrolde teknik olarak 106,32 doların direnç, 104,61 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.​​​​

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 45,0250 seviyesinden işlem görüyor.

Dün dar bir bantta hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 44,9833'ten tamamladı. Dolar/TL, saat 09.30 itibarıyla yüzde 0,1 artışla 45,0250'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,2 yükselişle 52,6220'den, sterlin/TL ise yüzde 0,1 artışla 60,6580'den satılıyor.

Dolar endeksi, önceki kapanışın hemen üstünde 98,3 seviyesinde seyrediyor.

ABD ile İran arasında tıkanan barış müzakereleri, Orta Doğu'daki gerginliğin kısa sürede azalacağına dair umutları azaltırken, dolar endeksi 3 haftanın ardından ilk haftalık yükselişine hazırlanıyor.

Mart ayında çatışmalara ilişkin endişelerin derinleşmesiyle yükselen dolar endeksi, bu ay gerginliklerin azalabileceğine yönelik umutlarla kazançlarını geri verdi.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi, Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksinin takip edileceğini belirtti.

- Çeyrek altın 11 bin 145 liradan, cumhuriyet altını 44 bin 510 liradan satılıyor

Gram altın, güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 777 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki düşüşe paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışının yüzde 0,8 altında 6 bin 789 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.20 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,2 azalışla 6 bin 777 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 145 liradan, cumhuriyet altını 44 bin 510 liradan satılıyor.

Altının onsu, önceki kapanışının yüzde 0,3 altında 4 bin 681 dolardan işlem görüyor.

ABD-İran barış görüşmelerinin çıkmaza girmesiyle birlikte petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalması ve bu durumun enflasyon ve faiz oranlarının uzun süre yüksek kalacağına ilişkin endişeleri artırması kıymetli madenler üzerinde baskı oluşturuyor.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi, Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirtti.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasında ateşkes konusunda ilerleme kaydedilememesi ve Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapalı kalması nedeniyle satış baskısı öne çıkıyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı'na ilişkin gündem sıcaklığını korumaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, donanmaya Hürmüz Boğazı'na mayın döşeyen her türlü teknenin vurulması talimatını verdiğini belirtti. ABD'nin boğazdaki mayınları temizlemeye devam ettiğinin altını çizen Trump, donanmaya bu faaliyetleri üç katına çıkarmalarını emrettiğini ifade etti.

Öte yandan İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, İran'a yeni saldırılar için ABD'den yeşil ışık beklediklerini söyledi. İran'ın başkenti Tahran'da hava savunma sistemlerinin aktif hale geldiğine ilişkin haberler de piyasalarda endişeleri artırdı.

ABD ile İran arasında gerginliğin azaltılmasına yönelik müzakerelerin yeniden başlatılması konusunda ilerleme kaydedilememesi ve Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapalı kalması nedeniyle petrol fiyatlarında yükselişler görülürken, borsalarda satış baskısı öne çıkıyor.

İran ile gerginliğin tırmanıp tırmanmayacağına ilişkin belirsizlikler, yatırımcıların temkinli davranmasına neden oluyor. Hürmüz Boğazı'na ilişkin risklerin devam etmesi durumunda petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalmaya devam etmesi ve bunun da küresel ekonomik büyüme üzerinde baskı oluşturabileceği tahmin ediliyor.

Küresel piyasalarda jeopolitik risklerin etkileri devam ederken, bilanço sezonu nedeniyle sektör ve hisse bazlı ayrışmalar görülüyor. Şirketler genel olarak güçlü kar açıklarken, yarı iletken şirketlerinin hisselerinde sert yükselişler öne çıkıyor.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 18 Nisan ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 6 bin kişi artarak 214 bine yükseldi ve piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

ABD'de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) nisanda 54'e çıkarak Mayıs 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Hizmet sektörü PMI aynı dönemde 51,3'e yükselerek sektördeki toparlanmaya işaret ederken, bileşik PMI 52 seviyesine çıktı.

Orta Doğu'daki gerginliğin azalacağına yönelik beklentilerin yerini gerilimin tırmanacağına yönelik endişelere bırakmasıyla ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,32'de, dolar endeksi yüzde 0,1 yükselişle 98,9 seviyesinde, Brent petrolün haziran vadeli varil fiyatı yüzde 0,6 artışla 105 dolarda seyrederken, altının onsu yüzde 0,4 azalışla 4 bin 674 dolardan işlem görüyor.

- New York borsası geriledi

New York borsası, söz konusu gelişmelerin etkisiyle günü düşüşle tamamladı.

Jeopolitik riskler ile ekonomik verilerin yanı sıra şirket bilançoları da yatırımcıların odağında bulunuyor. Tesla'nın geliri ve karının ilk çeyrekte artmasına karşın, yıllık harcama planını 25 milyar doların üzerine çıkarmasının ardından hisseleri yüzde 3,6 değer kaybetti.

IBM'in hisseleri de şirketin gelir ve karının ilk çeyrekte beklentilerin üzerinde gelmesine rağmen gelir artışında görülen yavaşlama sonrası yüzde 8,3 düştü.

ABD'li savunma şirketi Lockheed Martin'in hisseleri şirketin ilk çeyrek karının gerilemesinin ardından yüzde 4,6 değer kaybetti.

Teknoloji firmalarından Texas Instruments'ın hisseleri ise şirketin ilk çeyrek finansal sonuçlarının beklentileri aşması sonrası yüzde 19,4 değer kazandı.

ABD'li çip üreticisi Intel'in geliri bu yılın ilk çeyreğinde yıllık bazda yüzde 7 artarken, şirketin hisseleri vadeli piyasalarda yüzde 21'in üzerinde yükseldi.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,36, S&P 500 endeksi yüzde 0,41 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,89 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsaları Orta Doğu'daki gerginliklerden kaynaklı jeopolitik risklerin devam etmesiyle dün karışık seyretti. Makroekonomik veri tarafında nisan ayına ilişkin imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) Avro Bölgesinde 52,2 ile beklentilerin üzerinde, Almanya'da da 51,2 ile beklentilerin hafif altında gerçekleşti.

Bölgede açıklanan bilançolara göre, Finlandiya merkezli Nokia'nın yılın ilk çeyrek karının analistlerin beklentilerini de aşarak yıllık bazda yüzde 54 artması sonrasında şirketin hisseleri yüzde 6,4 yükseldi.

Kozmetik firması L'Oreal'in hisseleri de şirketin ilk çeyrek bilançosunda 2 yılın en hızlı satış rakamını açıklamasının ardından yüzde 9 değer kazandı.

Bu gelişmelerle, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,87, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,26 değer kazanırken, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,19, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,16 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsalarında Japonya pozitif ayrıştı

Asya borsaları, ABD ile İran arasındaki görüşmelerde olumlu bir gelişme olmaması nedeniyle satış ağırlıklı seyrediyor.

Petrol fiyatlarındaki artış ve teknoloji hisselerinin ivme kaybetmesi de Asya piyasaları üzerindeki satış baskısında etkili oluyor.

Japonya'da mart ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 1,5 ile beklentilerin üzerinde artarken, şubat ayına göre hızlandığı görüldü. Ülkede, çekirdek TÜFE de mart ayında yüzde 1,8 artarak beklentileri aşarken, 5 ay sonra ilk defa hızlandı.

Analistler, ülkede enflasyonun BoJ'un yüzde 2 hedefinin altında olduğuna dikkati çekti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,6 değer kazanırken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,1, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 değer kaybetti.

- Yurt içi piyasalar tatil dolayısıyla kapalıydı

Yurt içi piyasalar dün 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı tatili nedeniyle kapalıydı. Çarşamba günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,28 değer kaybederek 14.335,49 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise çarşamba günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,35 artarak 16.663,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 44,9833'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,0100'dan işlem görüyor.

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), çarşamba günü politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tuttu.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi, Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.100 puanın destek, 14.500 ve 14.600 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Dün, yurt içi piyasalar 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı tatili nedeniyle kapalıydı. Çarşamba günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,28 değer kaybederek 14.335,49 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 5,20 puan ve yüzde 0,04 artışla 14.340,70 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,52 değer kaybederken, holding endeksi yüzde 0,03 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1 ile menkul kıymet yatırım ortaklığı, en çok gerileyen yüzde 1,23 ile madencilik oldu.

ABD–İran hattında müzakere sürecine ilişkin belirsizliğin sürmesi ve Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri tansiyonun petrol fiyatlarını yukarı taşıması, küresel risk iştahını sınırlayan temel unsur olmaya devam ediyor.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi, Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.200 ve 14.100 puanın ise destek, konumunda olduğunu kaydetti.

Aşağıdaki göstergeler, bu ayrışmayı makro düzeyde açık biçimde ortaya koyuyor:

Bu ekonomik çerçevenin arkasında ülkelerin sosyal yapıları, demografik eğilimleri ve siyasal tercihleri belirleyici rol oynuyor.

Norveç, hidrokarbon zenginliğini devasa bir varlık fonuyla yöneterek adeta kendi liginde yarışıyor. GSYH'nin yüzde12,5'i oranında bütçe fazlası ve yüzde 15'lik cari fazlasıyla bölgenin finansal açıdan en güçlü ülkesi konumunda bulunuyor. Bu ekonomik gücün arkasında yalnızca doğal kaynaklar değil, aynı zamanda yüksek kurumsal şeffaflık ve siyasal istikrar yer alıyor. Ancak bu refah seviyesi, beraberinde görece yüksek enflasyon baskısı ve artan yaşam maliyetleri gibi bazı sorunlar da yaratıyor.

Danimarka, ilaç ve yeşil enerji odaklı üretim modeliyle öne çıkarken, yüzde 28,5 gibi düşük kamu borcu, bütçe ve cari denge fazlasıyla mali disiplini fazlasıyla gerçekleştirmiş görünüyor. Ülkenin başarısının arkasında yalnızca ekonomik tercihler değil, aynı zamanda güçlü sosyal uyum ve yüksek kurumsal güven yer alıyor. Esnek işgücü piyasası ile kapsamlı sosyal güvenlik sistemini birleştiren 'flexicurity' yaklaşımı, Danimarka'yı hem ekonomik hem toplumsal açıdan dengeli bir modele yaklaştırıyor.

İsveç, sanayi çeşitliliği ve teknoloji ihracatı sayesinde büyümesini korusa da, yüzde 8,2'lik işsizlik oranıyla dikkat çekiyor. Bu durum yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve siyasal bir sınav anlamına geliyor. Göçmen entegrasyonu, artan toplumsal gerilimler ve işgücü piyasasındaki katılıklar, ülkenin geleneksel refah devleti modelini yeniden tartışmaya açmış durumda. Siyasal alanda artan kutuplaşma da bu dönüşüm sürecini daha karmaşık hale getiriyor. Danimarka'nın uyguladığı flexicurity yaklaşımını benimseyerek işsizlik sorununu çözmeyi denemelerinde yarar olabilir.

Finlandiya, bu dörtlünün en kırılgan halkası olarak öne çıkıyor. Kamu borcunun GSYH'ye oranla yüzde 82,4 gibi yüksek bir seviyede olması ve süregelen kronik bütçe açıkları, ülkenin mali manevra alanını daraltıyor. Buna ek olarak yaşlanan nüfus ve düşük demografik dinamizm, sosyal harcamalar üzerinde baskı yaratıyor.

İzlanda, küçük ölçekli ancak son derece özgün ekonomik yapısıyla bu gruptan belirgin biçimde ayrışıyor. 2008 finansal krizinin ardından bankacılık sistemini radikal biçimde yeniden yapılandıran ülke, bugün büyümesini büyük ölçüde turizm, yenilenebilir enerji ve balıkçılık sektörlerine dayandırıyor. Yüksek kişi başı gelir ve düşük işsizlik oranı dikkat çekici olsa da, ekonominin dış şoklara açıklığı oldukça yüksek. Özellikle turizm gelirlerine bağımlılık ve döviz kuru oynaklığı, makroekonomik istikrar üzerinde baskı yaratabiliyor.

İzlanda'nın en önemli avantajlarından biri, bol ve ucuz jeotermal enerji sayesinde enerji yoğun sektörlerde rekabet üstünlüğü sağlamasıdır. Ancak küçük iç pazar, sınırlı işgücü havuzu ve dalgalı enflasyon dinamikleri, uzun vadeli büyüme açısından yapısal sınırlar oluşturuyor. Para politikasında bağımsız olması, Finlandiya gibi Euro Bölgesi ülkelerine kıyasla esneklik sağlasa da, bu durum aynı zamanda daha yüksek kur ve fiyat oynaklığı anlamına geliyor.

Norveç ve İzlanda dışındaki Nordik ülkeleri Avrupa Birliği üyesidir. Bu ülkeler arasında yalnız Finlandiya'nın Euro Bölgesi'nde yer alması, ekonomik esneklik açısından önemli bir fark yaratıyor. Euro Bölgesi üyesi olması nedeniyle para politikasında bağımsız hareket edememesi, ortak politikalar nedeniyle daha sıkı bir mali disipline zorlanmasına karşın, Finlandiya, beklenen ekonomik performansı üretmekte zorlanıyor.

2026 yılına ilişkin genel görünüm, Norveç'in kaynak zenginliği ve Danimarka'nın stratejik sektörel odaklanmasının günümüz küresel ekonomisinde daha avantajlı konumlar yarattığını ortaya koyuyor. Buna karşılık, İsveç'in istihdam sorununu, Finlandiya'nın ise borç dinamiklerini çözmeden bu iki ülkeyle arasındaki farkı kapatması zor görünüyor. İzlanda ise küçük ölçeğine karşın turizm, balıkçılık ve yenilenebilir enerji temelli büyüme modeliyle yüksek dinamizm sergileyerek bu tabloya farklı bir başarı hikâyesi ekliyor. Ne var ki dış şoklara açıklığı ve daha oynak makroekonomik göstergeleri, bu performansın kırılganlığını da beraberinde getiriyor.

Sonuç olarak, Nordik Modeli hâlâ güçlü bir referans noktası olmaya devam ediyor; ancak artık tek tip bir başarı hikâyesinden söz etmek mümkün değil. Her ülke, bu modelin finansmanını ve sürdürülebilirliğini kendi sosyal, siyasal ve ekonomik gerçeklikleri doğrultusunda yeniden tanımlamak zorunda görünüyor. Bu da modeli bir bütün olmaktan çıkarıp, farklılaşan ulusal stratejilerin oluşturduğu bir yol ayrımına götürüyor.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

'Zaten ne zaman tutmuş ki' diyenler çıkacaktır; haksızlar mı? Ya da 'Tutsa ne olacak ki, sanki açıklanan oran gerçek durumu yansıtıyor mu ki' diyenler de çıkacaktır; onlar haksız mı?

Hanehalkının enflasyon tahmininin yıllık bazda hâlâ yüzde 50'ler dolayında olması da zaten hedefe inanılmadığının en tipik göstergesi değil mi?

Dolayısıyla zaten ilk açıklandığı günden bu yana, tabii ki dile getirilememekle birlikte, aslında Merkez Bankası'nın bile inanmadığı, gerçekleşebilir bulmadığı bir oranla yola devam edilecek mi, edilmeyecek mi, işte 14 Mayıs'ta bunun kararı açıklanacak.

Merkez Bankası ya 'Ben 16'da ısrar ediyorum, bu oranı gerçekleştirmek için elimden geleni yapacağım' yaklaşımıyla yel değirmenlerine karşı savaş açacak ve yıl sonunda hükümete 'Enflasyon hedefimi tutturamadım, beni mazur görün' diye bir mektup yazarak konuyu kapatacak:

Ya da 'Enflasyon hedefini 'Varsayım setinde olağanüstü bir güncelleme olmadığı sürece değiştirmeyeceğim' demiştim ama işte hiç hesapta olmayan bir savaş çıktı. Enerji fiyatları arttı ve buna son PPK metninde de vurgu yaptım. Bu koşullarda yüzde 16'lık hedefi revize etmek kaçınılmaz hale geldi' diyecek.

Revizyonun işaretleri zaten yılın ilk enflasyon raporunda bir ölçüde verilmiş, bu yıl için başlangıçta yüzde 13-19 aralığında öngörülen enflasyon tahmini yüzde 15-21 olarak revize edilmişti.

Şimdi sıra hedefte

Bu köşede iki hafta önce, 10 Nisan'da Merkez Bankası'nın 2026 enflasyon hedefini değiştirmek için artık bir gerekçeye sahip olduğunu dile getirmiştim. Bu gerekçe çok açık, savaş!

Hatta denilebilir ki Merkez Bankası bu savaş yüzünden (ya da sayesinde) bir hareket alanı elde etti, eli rahatladı, revizyona gitmesinin bir gerekçesi oluştu.

O yüzden de hiç kimse tutup yüzde 16'lık hedef revize edildiğinde 'Ne oldu, hani hedefini değiştirmeyecektin' demeyecektir.

Hatta tam tersine çok daha önce daha gerçekçi belirlenmesi gereken enflasyon hedefinde makule biraz yaklaşılmış olması olumlu bulunacaktır, bulunmalıdır.

Hedef, tahminden küçük olmamalı

Merkez Bankası'nın yüzde 16'lık enflasyon hedefinde ısrar etmesi ve bu oranı değiştirmemesi çok ama çok anlamsız olur. Hele hele geçen yılki gibi 'hedefin, tahminin altında tutulması' gibi bir tercihte bulunulmamalıdır. Bu apaçık mantıksız bir uygulamadır çünkü.

Hatırlayalım; Merkez Bankası geçen yılın üçüncü enflasyon raporunda tahminini yüzde 25-29 aralığında belirlerken hedefi yüzde 24'te tutmuş, son raporda ise hedef yine yüzde 24'te bırakılırken tahmin yüzde 31-33 aralığına yükseltilmişti.

Bu yılın tahminlerini aktardım. Yüzde 16'lık hedefe karşılık başlangıçta yüzde 13-19 aralığında olan tahmin, ilk raporda yüzde 15-21 olarak değiştirildi.

Merkez Bankası'nın 14 Mayıs'ta açıklayacağı ikinci raporda yüzde 16'lık enflasyon hedefini yukarı yönlü güncellemesi doğru bir adım olacaktır. Ancak Merkez Bankası enflasyon tahminini yüzde 15-21 aralığından örneğin yüzde 18-24 aralığına çeker ama hedefini bu tahmin aralığının dışında kalacak şekilde yine 16'da tutar mı bilinmez ama böyle bir tercih çok yanlış olur.

Artık hedefin tahmin aralığının dışında bırakılması uygulamasından vazgeçilmelidir.

Yüzde 18, yüzde 19, yüzde 24!

Bu oranları 10 Nisan'da da yazdım.

Merkez Bankası 14 Mayıs'ta açıklayacağı ikinci raporda enflasyonda tahmin aralığını yüzde 18-24 olarak revize edebilir.

Aralık bu şekilde belirlenirse hedef 16'da tutulamaz, tutulmamalıdır.

Hedefin, aralığın içinde kalacak şekilde yüzde 19 olması makuldür.

Hedef niye mi yüzde 19 olabilir?

Bir kere 20'li oranların altında kalınacağı mesajı verilmek istenecektir.

İkincisi Maliye Bakanı Mehmet Şimşek zaten enflasyonun yüzde 19 olacağını söyledi. Şimşek bu açıklamayı yaparken tahmin aralığı 13-19'du ve dolayısıyla Şimşek'in zihninden geçen belki tahmin aralığının üst sınırıydı ama bu oran zikredildi.

19 gerçekçi mi?

2026 enflasyon hedefi yüzde 19'a yükseltilse bile bu oranda kalmak da kolay değil. TÜFE ilk üç ayda yüzde 10'u aştı, Merkez Bankası'nın ifadesine göre nisan ayında görece yüksek bir oran bekleniyor, bu oran geçen yılın nisanındaki yüzde 3'le aynı düzeyde olsa bile dört aylık artış yüzde 13,3'ü bulacak ve yüzde 19 ile arada neredeyse hiçbir şey kalmayacak demektir.

Dört aydaki 13,3 ile 19 olarak belirlendiği takdirde yıllık hedef arasında sekiz ay için 'kullanılabilecek' yalnızca yüzde 5'lik bir alan kalacaktır.

Böyle değerlendirince revize edilmesi gereken 16'lık hedefin, gerçekçi olunması açısından 19'a değil, daha yukarıya çıkarılması daha doğru görünmektedir.

Enflasyon hedefi yüzde 19 olduğunda da tutturulamayacaktır, birkaç puan daha yukarıda belirlendiğinde de.

Yüzde 25'in altında bir oran bekleyen kalmadığına, hedef de bu düzeye herhalde çıkarılmayacağına göre 'Enflasyon hedefini değiştirsek de mi tutturamasak, değiştirmesek de mi tutturamasak' diye sormak yanlış olmasa gerek.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Buna göre, ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 18 Nisan ile biten haftada bir önceki haftaya kıyasla 6 bin kişi artarak 214 bine yükseldi.

Piyasa beklentisi, işsizlik maaşı başvuru sayısının bu dönemde 211 bin olması yönündeydi.

İşsizlik maaşı başvuru sayılarına ilişkin önceki haftanın verisi 207 binden 208 bine revize edildi.

Geçen hafta itibarıyla 4 haftalık ortalama işsizlik maaşı başvuru sayısı da 750 artarak 210 bin 750'ye çıktı.

Devam eden işsizlik maaşı başvuru sayısı ise 11 Nisan ile biten haftada 12 bin artışla 1 milyon 821 bine ulaştı.

Kapanışta, gösterge endeksi Stoxx Europe 600 yüzde 0,05 yükselerek 614,2 puana çıktı.

Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,87 artışla 8.227,32 puandan, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,26 yükselerek 47.907,41 puandan kapandı.

İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,19 değer kaybederek 10.457,01 puan, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,16 azalarak 24.155,45 puan oldu.

Avro/dolar paritesi, TSİ 20.00 itibarıyla yüzde 0,01 düşüşle 1,17 oldu.

Orta Doğu'daki savaşa ilişkin belirsizlikler yatırımcıların odağında kalmaya devam ediyor.

Bölgede açıklanan bilançolara göre, Finlandiya merkezli Nokia'nın yılın ilk çeyreğindeki karı analistlerin beklentilerini de aşarak yıllık bazda yüzde 54 büyürken, kozmetik firması L'Oreal'in hisseleri de şirketin ilk çeyrek büyüme verilerinin ardından yüzde 9 değer kazandı.

İngiltere'de Mart 2026 itibarıyla biten finansal yılda kamu borçlanması 20 milyar sterlin azalarak 132 milyar sterline geriledi.

Öte yandan, Orta Doğu'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'nda ticaret akışının normal seviyesine göre yüzde 90'dan daha düşük seyretmesi nedeniyle, enerji krizinin etkileri ekonomilere yansımaya devam ediyor.

Pekin'de Ne Oldu?

Bu yarışın geçmişi var. Geçen yıl aynı pistte ilk robot yarı maratonu koşulmuştu. O yarışta en hızlı robot 2 saat 40 dakikada bitirmişti — insan kazananın neredeyse iki katı sürede. Robotların büyük çoğunluğu düşüp kaldı, biri kafa kısmını kaybetti.
Bir yıl içinde tablo tamamen değişti.
2026'da 76 Çin kurumundan 100'den fazla robot piste çıktı. Honor şirketinin "Lightning" robotu 50 dakika 26 saniyede birinci oldu. Honor'un robotları birinci, ikinci ve üçüncü oldu. Dört robot 1 saatin altında tamamladı.
Honor, Huawei'nin spin-off'u olarak tanınan bir Çin akıllı telefon şirketi. Robotu son yarım yılda geliştirdi. Yarışı kazanmasıyla 146.500 dolar ödül aldı — ve dünyanın her medya kuruluşundan ücretsiz manşet.
Geçen yıl: 2 saat 40 dakika. Bu yıl: 50 dakika 26 saniye. Bir yılda 3 kat hız artışı.
Bu hızda ilerlerse bir sonraki yıl ne olur?
Yapay zekanın dünyayı nasıl değiştirdiğini anlattık: Yapay Zekayı Artık Her 2 Kişiden Biri Kullanıyor

Boston'da Ne Oldu?

Tesla'nın Optimus'u Boston Maratonu bitiş çizgisinin hemen yanında, showroom'da duruyordu. Koştu mu? Hayır. Yarıştı mı? Hayır.
Ama o da bir şey yaptı: İnsanlarla konuştu, fotoğraf çektirdi, el salladı. 32.000 koşucu ve yüz binlerce seyircinin önünde sıfır reklam maliyetiyle global medyada yer aldı.
Tesla'nın stratejisi bu. Optimus henüz koşamıyor — ama tanınıyor. Musk'a göre seri üretim 2026 sonunda başlayacak, hedef fiyat 20.000-30.000 dolar. Rakamlar tutarsa bu fiyat bir arabadan ucuz olacak.
Ama şimdilik Optimus, selfie çeken bir robot.

Robota Koşmayı Öğretmek İçin İnsan Lazım

Peki bu robotlar nasıl bu kadar hızlı öğreniyor?
Yapay zeka büyük dil modellerini eğitmek için internetteki milyarlarca kelimeyi tüketti. İnsansı robotların öğrenmesi için ise farklı bir şey gerekiyor: insan hareketleri.
Tesla, Fremont fabrikasında bir yıldır çalışanların hareketlerini kamera ile kaydediyor. Optimus bu videoları izleyerek öğreniyor. Bir çalışan parça taşıdığında, robot izliyor. Bir çalışan vida sıktığında, robot izliyor. Sonra taklit ediyor.
Çin'de Agibot adlı girişim daha da ileri gitti. "Veri toplama fabrikası" kurdu. İnsanlar burada çamaşır katlıyor, raf düzenliyor, temizlik yapıyor — günlerce, tekrar tekrar. Tek amaç: robotlara bu hareketleri öğretmek.
MIT Technology Review bu yaklaşımı bu ay "Yapay Zekada Şu An En Önemli 10 Şey" listesinde birinci sıraya koydu: "Tıpkı kelimelerimizin dil modellerini eğitmesi gibi, hareketlerimiz de insansı robotları eğitmek için kitlesel olarak toplanıyor."
Boston'daki Optimus da bu sürecin bir parçasıydı. Sadece selfie çekmiyordu — izliyordu. İnsanların nasıl yürüdüğünü, nasıl jest yaptığını, nasıl tepki verdiğini kaydediyordu.

Fabrikalar Değişti — Evler Sırada mı?

Robotlar artık sadece videolarda değil.
Figure AI'ın robotları BMW'nin Spartanburg fabrikasında 11 aylık pilot süreçte 30.000 araç üretimine katkıda bulundu — 1.250 saat boyunca, günde 10 saat. Ödeme yapan dış müşterisi olan ilk insansı robot.
Agility Robotics'in Digit robotu Amazon depolarında koli taşıyor. Toyota ile ticari anlaşma imzalandı.
Unitree ise fiyatlarla herkesi şaşırttı: R1 modeli 5.900 dolar. Bir yıl önce imkansız görünen bir rakam. Tüketiciye ilk bireysel robot satışı da gerçekleşti.
Kısa vade: fabrikalar. Orta vade: hastaneler, oteller, marketler. Uzun vade: ev.
1X NEO şirketi 2026'da ABD'de 20.000 dolara ev teslimatları başlatıyor. Çamaşır katlamak, oda toplamak, raf düzenlemek — henüz kısıtlı ama başlangıç bu.
Yapay zekanın güvenlik boyutunu anlattık: Yapay Zeka Kafesten Kaçtı. Sonra E-posta Attı

Hayal mi, Gerçek mi?

İkisi arasında bir yerde — ama 2025'e göre çok daha gerçek tarafa kaymış durumda.
Lightning'in 50 dakikalık yarı maratonu gerçek. Figure'ın BMW'deki çalışması bağımsız olarak doğrulandı. Bunlar rakamlarla kanıtlanmış veriler.
Ama Musk'ın "2027'de 1 milyon Optimus" hedefi temkinlilikle karşılanıyor — Tesla her büyük ürününde termin kaydetti. Tesla fabrikasında "yararlı iş" henüz kanıtlanmadı.
Ve hâlâ komik sahneler var: Rus bir girişimin robotu Kasım 2025'te lansman etkinliğinde Rocky müziğiyle sahneye çıkıp yüzüstü düştü. Ekip siyah perdelerle kapattı ve sürükledi.
Ama aynı Kasım'da Figure robotu BMW fabrikasında çalışıyordu. Aynı Nisan'da Lightning insan rekorunu kırdı.
Bu yarış hem heyecan verici hem gerçekçilik gerektiriyor. Ve bir şey kesin: Bir yıl önce 2 saat 40 dakika koşan robot, bu yıl 50 dakika 26 saniyede koşuyor. Önümüzdeki yıl ne yapacağını kimse bilmiyor.
Kuantum bilgisayarın geleceğini anlattık: Şifrelerini Kıracak Bilgisayar 2029'da Hazır Olacak

Teknoloji dünyasındaki son gelişmeler için: Finans Gundem Teknoloji

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.

Sinop Mebusu Şerif Bey'in 23 Nisan 1920'de "en yaşlı üye" sıfatıyla yaptığı konuşmanın seslendirilmesinin ardından İstiklal Marşı okundu.

Kurtulmuş, Birinci Meclis Genel Kurulu'nda 106. Yıl Anma Günü dolayısıyla yaptığı konuşmada, Birinci Meclisin sadece bir binadan, sadece duvarlardan ve sıralardan ibaret bir mekan olmadığını, bu binanın her santimetrekaresinde nice hatıraların, emeklerin ve Türkiye'nin istikbaline ilişkin üretilmiş fikirlerin yankılanmalarının bulunduğunu belirtti.

Numan Kurtulmuş, "Polatlı'da düşman toplarının sesleri gelirken, Birinci Meclisin kahramanları, burada bu vatanın nasıl kurtulacağını, kurtuluş mücadelesinde hangi stratejilerin belirleneceğini, bir erkan-ı harbiye ruhu içerisinde masaya yatırdılar, tartıştılar ve çok zor tartışmalarla bu ülkenin kurtuluş mücadelesinde de büyük yol gösterdiler." diye konuştu.

Birinci Meclisin duvarında yer alan "ve şavirhüm fi'l-emr" ayetini okuyan Kurtulmuş, bir ilke olarak kabul edilen ayetin "işlerinizi danışarak, istişare ederek yapın" demek olduğunu söyledi.

Kurtulmuş, Meclis-i Mebusan'dan gelenlerin de içinde bulunduğu Birinci Meclisin üyelerinin zihninde bir demokrasi, bir istişare ve işlerini sadece kısıtlı sayıda insanlarla değil, milletle birlikte danışarak halletme yönünde bir hedefin, bir ilkenin olduğunu ifade etti.

Birinci Meclisin hem kurtuluş mücadelesini veren hem de Cumhuriyet'in kuruluşuna vesile olan bir mekan olduğunu dile getiren Kurtulmuş, ayrıca Türkiye'de demokrasi fikrinin yeşermesinin de önünü açtığını kaydetti.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere Birinci Meclisin tüm kahraman öncülerini saygıyla, minnetle, şükranla yad eden Kurtulmuş, kurtuluş mücadelesini verenlerin, bu milletin en zor şartlar altında dahi hürriyetten başka hiçbir fikri kabul etmeyeceğini bir kez daha öğrettiğini belirtti.

Hiçbir emperyal gücün ve küresel vesayet odağının aziz milletin boynuna tasma takmasına imkan ve ihtimalinin bulunmadığını ifade eden Kurtulmuş, şöyle konuştu:

"Bugünden geçmişi konuştuğumuzda rahat konuşuyoruz ama 106 yıl önceki şartları düşündüğünüzde, yoksunluk kavramının tam anlamıyla geçerli olduğu, hemen hemen bu ülkede halkın elinde de çok kısıtlı imkanların bulunduğu bir dönemden bahsediyoruz. O dönemde bile düşmanın her türlü topuna, tüfeğine, askeri olarak üstünlüğüne rağmen bu millet kazmasıyla, küreğiyle bağımsızlık mücadelesini vermiş, asla ve asla egemenlerin önünde boyun eğmeyeceğini, emperyalistlere asla fırsat bırakmayacağını ve kendi milli onurundan, egemenliğinden de asla taviz vermeyeceğini göstermiştir.

Dünyada ülkelerin egemenliğinin hiçe sayıldığını, güçlü olanın istediğine istediği şekilde kural dayattığı, uluslararası sistemin hiçbir kurumunun neredeyse çalışamaz hale geldiği, kuralların ise güce göre, güçlü için tatbik edildiği bir dünyada tam da egemenlik fikrinin, bağımsızlık fikrinin ve özgürlük fikirlerinin ne kadar ihtiyaç olduğunu çok net bir şekilde görüyoruz. Bize bırakılan Cumhuriyet mirasının yanında, bağımsızlık ve emperyalizme karşı mücadele etme iradesini büyük miras olarak kabul ediyor, bugün de taşıyor ve yarınki nesillere bırakacağımız en büyük siyasal birikimin de bu olduğunun farkında olduğumuzu ifade ediyorum. Bu anlamda bir kez daha o gün verilen mücadelenin değil her gününü, her dakikasını saygıyla anıyoruz. O verilen mücadelede dile getirilen, zaman zaman birbirine farklı olsa bile hepsinin ortak hedefi bağımsızlık, özgürlük ve ülkenin geleceği olan o saygıdeğer fikirleri ve o fikirlerin sahiplerini bir kez daha saygıyla anıyorum."

Meclis ve istişare fikrinin Türk toplumunun yabancısı olduğu bir fikir olmadığını ifade eden Kurtulmuş, 1876'da ilk Anayasa'nın ve hemen arkasından Meclis-i Mebusan'ın kurulmasıyla Türkiye'de bir demokratik meclis tecrübesine doğru adım atıldığını anlattı.

Kurtulmuş, değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

"Hiç şüphesiz 50 yılı son derece sancılı, son derece zor ve son derece güçlü tartışmalarla geçirdiğimiz Meclis-i Mebusan'dan Cumhuriyet'in kuruluşuna kadar olan dönem de aslında bizim tarihimizden uzak, bizim tarihimizin dışında bir şey değildir. O meclisteki çok seslilik denemesi, o meclisteki farklı fikirlerin bir arada ülkenin hayrına mücadele etme tecrübesi de hiç şüphesiz Türkiye Büyük Millet Meclisinin tecrübesinden ayrı tutulamaz. Bu çerçevede bu yıl 150. yıl dönümünü kutlayacağımız Meclis-i Mebusan'ın kuruluşu da Türkiye Büyük Millet Meclisi için önemli bir tarihi referans olarak görülmelidir.

Ümit ediyorum ki bu süre içerisinde Meclis-i Mebusan ve Osmanlı'nın son dönemindeki demokrasi denemeleri, meclis denemeleri konusunu da birtakım bilimsel toplantılarla Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak hatırlayacağız, anacağız. Çünkü şunu bu vesileyle bir kere daha ifade etmek isterim ki bizim tarihimiz, birbirinden kopuk, farklı milletlerin tarihi değildir. Bizim 2 bin yıllık devlet geleneği içerisinde milletimizin tarihi, hepsi birbirinin devamı olan bir süreklilik arz eder. Selçuklu, Osmanlı'dan ayrı düşünülemez. Cumhuriyet, Osmanlı'dan ayrı düşünülemez. Tabii ki her dönemin şartları içerisinde farklılıklar ortaya çıkmıştır ama hepsi bizimdir. İyisiyle, kötüsüyle bütün bu tarihi tecrübeyi bir milletin ortak tarihi olarak görüyor ve telakki ediyoruz."

TBMM'nin 106 yıl önce ilk kuruluşunun gerçekleştirildiği bu binadaki töreni anlamlı bulduğunu dile getiren Kurtulmuş, "23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nı tebrik ederim. Meclisimizin kuruluşunun 106. yılı hayırlı uğurlu olsun. Bir kez daha Birinci Meclisten bugüne kadar gelip geçen, başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere cumhuriyet fikrine, demokrasi fikrine, milli egemenliğe, bağımsızlık ve özgürlük mücadelesine destek veren, emek veren bütün milletvekillerimizi de saygıyla, rahmetle anıyorum. 23 Nisan kutlu olsun." dedi.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, konuşmasının ardından 23 Nisan 1920'de Meclise çekilen ilk bayrak önünde Birinci Büyük Millet Meclisi Özel Defteri'ni imzaladı.

Kurtulmuş, deftere şunları yazdı:

"Aziz milletim, Birinci Meclisin kahraman vekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılışının 106. yıl dönümünü ve dünya çocuklarına armağan edilen 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'mızı, bu tarihi mekanda heyecanla kutluyoruz. Birinci Meclisin hatırası önünde, milli iradenin hangi tarihi şartlar altında tecelli ettiğini bir kez daha derinden hissederek bulunmaktan büyük bir bahtiyarlık duyuyorum. 23 Nisan 1920, aziz milletimizin her türlü yokluğa ve kuşatmaya rağmen iradesine sahip çıktığını tüm dünyaya ilan ettiği tarihi bir dönüm noktasıdır. Bu anlamlı günü çocuklara armağan etmiş olmamız, milletimizin istikbale bakışını, ümidini ve medeniyet tasavvurunu en açık şekilde ortaya koymaktadır.

Bugün çeşitli coğrafyalarda savaşın, yoksulluğun, adaletsizliğin ve merhametsizliğin en ağır yükünü çocuklar taşımaktadır. Bu tablo, 23 Nisan'ın taşıdığı manayı daha da büyütmektedir. Birinci Meclisin bizlere emanet ettiği şuuru diri tutmak, demokrasiyi, adaleti ve milli iradeyi daha da güçlendirerek çocuklarımız için daha huzurlu, güvenli ve onurlu bir gelecek inşa etmek sorumluluğunu taşıyoruz. Çocuklarımızın barış, esenlik ve umut içinde yaşayacağı güçlü ve etkili Türkiye idealini teyit ediyorum. Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk Başkanı ve Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve yol arkadaşlarını, geçmişten bugüne bu çatı altında milletimize hizmet etmiş tüm milletvekillerimizi ve aziz şehitlerimizi minnet ve saygıyla yad ediyorum. Emanetleri emin ellerdedir."

Programa, CHP Genel Başkanı Özgür Özel, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala, TBMM Başkanvekilleri Celal Adan ve Tekin Bingöl, MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Kuvvet Komutanları, TBMM Başkanlık Divanı üyeleri, milletvekilleri ve TBMM idari personeli katıldı.

TBMM Başkanı Kurtulmuş ve beraberindeki heyet, program sonunda Birinci Meclisin balkonunda fotoğraf çektirdi.

Öte yandan program boyunca seymen kıyafeti giyen çocuklar, Genel Kurul Salonu'nda saygı nöbeti tuttu.

Açıklamada, yılın başından beri Batı Şeria'da Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler tarafından öldürülen Filistinlilerin sayısının 16'ya ulaştığı belirtildi.

Öldürülen Filistinlilerin 13 ila 60 yaşlarında olduğu kaydedildi.

Filistin Kurtuluş Örgütüne (FKÖ) bağlı Ayrım Duvarı ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Konseyi verilerine göre, İsrail ordusu ve Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler mart ayı boyunca Batı Şeria'da Filistinlilere ve mülklerine yönelik 1819 saldırı gerçekleştirdi.

İsrail ordusu ile Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, Batı Şeria'da neredeyse her gün Filistinlilere ve mülklerine saldırıyor.

Filistin resmi verilerine göre, Batı Şeria'da Ekim 2023'ten bu yana Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler ile İsrail ordusunun saldırılarında artış yaşanıyor.

Bu süreçte en az 1149 Filistinli hayatını kaybetti, yaklaşık 11 bin 750 kişi yaralandı, yaklaşık 22 bin kişi gözaltına alındı.

Türk Ajansı Kıbrıs'a (TAK) göre, kutlamalar kapsamında 09.00'da Lefkoşa Atatürk Anıtı önünde tören düzenlendi.

Törene, KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Başbakan Ünal Üstel, Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler, Yüksek Mahkeme Başkanı Bertan Özerdağ, 2'nci Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Sebahattin Kılınç, Güvenlik Kuvvetleri Komutanı (GKK) Tümgeneral İlker Görgülü, Cumhuriyetçi Türk Partisi Genel Başkanı Sıla Usar İncirli ile bazı bakanlar, milletvekilleri, belediye başkanları, askeri yetkililer, çeşitli kurum ve kuruluşların temsilcileri, siyasi parti ve dernek yetkilileri ile vatandaşlar katıldı.

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı dolayısıyla düzenlenen tören, anıta çelenklerin konulması ve saygı duruşu ile İstiklal Marşı eşliğinde bayrakların göndere çekilmesinin ardından sona erdi.​​​​​​​

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası, Lefkoşa'da 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı dolayısıyla Cumhurbaşkanlığı Mavi Salon'da konser verdi.

Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman'ın da dinlediği konser, halka açık düzenlendi.

Azerbaycan

Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Bakü Türk Eğitim Kurumlarında, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı dolayısıyla kutlama programı düzenlendi.

Programa, Türkiye'nin Bakü Büyükelçisi Birol Akgün, KKTC Bakü Temsilcisi Büyükelçi Ufuk Turganer, Türk kurum ve kuruluşların temsilcileri ile çok sayıda davetli katıldı.

Vatan için canlarını feda eden şehitler ve devlet büyükleri için saygı duruşunun yapıldığı programda, İstiklal Marşı ve Azerbaycan Milli Marşı okundu.

Büyükelçi Akgün, yaptığı konuşmada, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) açılışının 106. yılını ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün dünya çocuklarına armağan ettiği 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nı kutlamanın onur ve gururunu yaşadıklarını söyledi.

Akgün, TBMM'nin bir asır önce Türkiye'nin bağımsızlığına karşı kasteden emperyalist güçlere karşı verilen istiklal mücadelesine öncülük ettiğini belirterek, TBMM'nin, büyük zaferle sonuçlanan Kurtuluş Savaşı'nın ardından bağımsız Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunu tüm dünyaya ilan ettiğini vurguladı.

Modern Türkiye Cumhuriyeti'nin temelini oluşturan milli egemenlik anlayışının TBMM'nin 23 Nisan 1920'de "Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir" denilerek açılmasıyla hayat bulduğunu dile getiren Akgün, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün TBMM'nin açılış gününü, geleceğin teminatı çocuklara bayram olarak armağan ettiğini hatırlattı.

Akgün, Atatürk'ün bu davranışıyla, dünyanın savaş ve çatışmalarla çalkalandığı bir dönemde, çocuk haklarını dünya gündemine taşıdığını ve çocuklara sevgisini gösterdiğini anlatarak, "Bu anlamlı günün çocuklara armağan edilmesi, yalnızca bir sevgi ifadesi değil, aynı zamanda geleceğe duyulan derin güvenin, milletimizin yarınlarına olan sarsılmaz inancın en güçlü göstergesidir. Çünkü çocuklar, sadece bir ülkenin geleceği değil, aynı zamanda onun umudu, vicdanı ve karakteridir." ifadelerini kullandı.

Bu anlamlı günü kardeş Azerbaycan'da idrak etmenin ayrı bir anlam taşıdığını belirten Akgün, "Türkiye ile Azerbaycan arasındaki bağlar, sıradan iki ülke arasındaki ilişkilerin çok ötesindedir. Bu bağlar, tarihin derinliklerinden süzülüp gelen ortak bir dilin, ortak bir kültürün, ortak bir kaderin eseridir." dedi.

Akgün, Azerbaycan'ın ulusal lideri Haydar Aliyev'in "Bir millet, iki devlet" sözlerinin yalnızca bir temenni olmadığını, yaşayan, hissedilen ve her gün yeniden teyit edilen bir hakikat olduğunu vurguladı.

Yarının temsilcisi çocukların iyi yetişmesinin Türkiye ve Azerbaycan'ın ortak geleceği açısından hayati önem taşıdığını söyleyen Akgün, çocuklara bilimde, sanatta, diplomaside ve her alanda kendilerini geliştirmeleri, aynı zamanda köklerini de unutmayarak geleceğe yürümeleri tavsiyesinde bulundu.

Akgün, "Unutmayınız ki Mustafa Kemal Atatürk'ün sizlere emanet ettiği Cumhuriyet, sadece korunması gereken bir miras değil, aynı zamanda daha ileriye taşınması gereken bir sorumluluktur. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik de sizlerin omuzlarında yükselecek ve giderek daha da güçlenecektir." diye konuştu.

Bakü Türk Eğitim Kurumları öğrencilerinin müzik ve dans gösterileriyle devam eden etkinlikte, okulda düzenlenen yarışmalarda dereceye giren öğrencilere ödülleri takdim edildi.

Kırgızistan

Türkiye'nin Bişkek Büyükelçiliğince, Bişkek Atatürk Parkı'nda Mustafa Kemal Atatürk Anıtı önünde resmi tören düzenledi.

Anıta çelenklerin sunulmasıyla başlayan törende, saygı duruşunda bulunuldu, İstiklal Marşı okundu.

Törene, Büyükelçilik mensupları, Türkiye'nin Bişkek'teki kurumlarının yetkilileri ve temsilcileri, KKTC Bişkek Temsilciliği yetkilileri, öğretmenler, iş insanları, Ahıska Türkleri ile Türk vatandaşları katıldı.

Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Mekin Mustafa Kemal Ökem, yaptığı konuşmada, törene katılanların 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nı kutladı.

Büyükelçi Ökem, "Bugün, Milli egemenliğimizin simgesi, Büyük Millet Meclisimizin açılışının 106. yılını kutluyoruz. 100 yılı aşkın süre önce, 1919'da, Büyük Atatürk, yurdumuzu işgal eden düşmana karşı Kurtuluş Savaşı'mızı Samsun'da başlattı. Kendini emanet ettiği Büyük Türk milleti ile Erzurum ve Sivas kongrelerinde kucaklaştı. Ve 23 Nisan 1920'de Ankara'da, Türk Milletinin ortak idaresini bir araya topladığı Büyük Millet Meclisi'ni açtı." dedi.

Bu tarihten sonrasının Türk milleti için savaş, zafer ve yeniden doğuş olduğunu belirten Ökem, "Bu doğuşun adı Cumhuriyet'tir." dedi.

Ökem şunları kaydetti:

"Bu yeniden doğuşun başlangıcı 23 Nisan günü sonradan çocuklara armağan edilmiştir. O çocuklar, babası, anası, Kurtuluş Savaşı'mızda şehit düşmüş öksüz ve yetimlerdir. Bir asrı aşkın süreden sonra bugün görüyoruz ki, o büyük mücadeleyi verenler, bugün özgür ve müreffeh yurdumuzu bize verenlerdir. İşte o çocuklar bizleriz. Unutmamalıyız ki, bu bayram Cumhuriyetin çocuklarına, bizlere hem armağan hem de emanet edilmiştir. "

Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) açılışının 106. yılı ile 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kutlamaları, Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Bişkek Türk İlkokulu'nda devam etti.

İran Devrim Muhafızları Ordusu ise deniz güvenliğini tehlikeye atan ve birinin İsrail ile bağlantılı olduğu belirtilen iki yabancı gemiye el konulduğunu ve İran kıyılarına yönlendirildiğini duyurdu. Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin ihlalinin İran için "kırmızı çizgi" olduğu vurgulandı.

Taraflardan gelen açıklamaların savaşa yönelik belirsizlikleri gidermemesi yatırımcıların karar almasını zorlaştırırken, piyasalarda risk iştahı baskılanmaya devam ediyor.

Söz konusu gelişmelerle Asya tarafında Güney Kore hariç negatif bir seyir izleniyor.

Asya'da enerji diplomasisi hız kazandı

Orta Doğu'daki sürecin yanı sıra bölgedeki enerji diplomasisi de devam ederken, Güney Kore ile Vietnam, enerji güvenliği ve tedarik zincirlerinde işbirliğini artırma konusunda mutabık kaldı.

Vietnam'a resmi ziyarette bulunan Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, Vietnam Devlet Başkanı To Lam ile başkent Hanoi'de bir araya geldi. Görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan taraflar, Orta Doğu'daki gelişmelerin küresel tedarik zincirlerinde değişkenliklere yol açtığını belirterek, söz konusu belirsizlik ortamında ikili işbirliğinin öneminin arttığına işaret etti.

Taraflar ayrıca, iki ülke arasındaki ticaret hacmini 2030'a kadar 150 milyar dolara çıkarmayı hedeflediklerini ifade etti. Görüşme kapsamında taraflar, enerji, altyapı, teknoloji ve kültür başta olmak üzere çeşitli alanlarda işbirliğini artırmaya yönelik 12 mutabakat zaptı imzaladı.

Yeni Zelanda Başbakanı Christopher Luxon ve Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae de yaptıkları telefon görüşmesinde, ABD-İsrail/İran Savaşı etkisindeki Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer güvenliğini ele aldı.

Japonya'da imalat sanayi aktivitesi Orta Doğu geriliminin etkisiyle güçlendi

Bölgede makroekonomik veri akışı da yakından takip ediliyor. Japonya'da nisan ayına ilişkin imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) 54,9 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Ülkede hizmet sektörü PMI ise 51,2 ile geçen aya göre gerilese de güçlü kalmayı sürdürdü.

İmalat sanayindeki söz konusu genişlemede firmaların Orta Doğu'daki gerilimler kaynaklı potansiyel tedarik endişeleriyle üretimi artırması etkili oldu.

Japonya'da bileşik PMI ise geçen ayki 53 seviyesinden 52,4'e geriledi. Hizmet sektöründeki artışın yavaşlaması, bileşik PMI'da sınırlı da olsa geri çekilmeye neden oldu.

Öte yandan, Güney Kore ekonomisi yılın ilk çeyreğinde önceki çeyreğe göre yüzde 1,7, yıllık bazda da yüzde 3,6 büyüyerek beklentileri geride bıraktı. Ülkede nisan ayına ilişkin tüketici güven endeksi ise geçen aya göre azalarak 99,2 oldu.

Bu gelişmelerle Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7 azalışla 59.143,5 puandan, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,9 yükselişle 6.475,8 puandan günü tamamladı.

Şu sıralarda Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 değer kaybederek 4.093 puandan, Hong Kong'da Hang Seng endeksi bir önceki kapanışına göre yüzde 1 düşüşle 25.900 puandan işlem görüyor.

Hindistan'da Sensex endeksi ise yüzde 0,9 azalışla 77.846 puan seviyesinde bulunuyor.

İsrail Savunma Bakanlığından Elbit Systems ile hava mühimmatı tedariki anlaşmasına dair yazılı açıklama yapıldı.

Açıklamada, anlaşma ile kısa dönemli savaş senaryolarına hazırlığın güçlendirilmesinin hedeflendiği belirtildi.

İsrail Savunma Bakanlığı, Elbit Systems ile ocak ayında da hava mühimmatı alımına ilişkin 183 milyon dolar değerinde bir anlaşma imzalamıştı.

Hürmüz Boğazı'nda mayın temizleme işlemlerinin 6 ay sürebileceğini ve ABD-İsrail/İran arasındaki savaş sona ermeden bu faaliyetlere girişilme olasılığının düşük olduğunu öne süren yetkililer, zaman çizelgesinin hem demokratlar hem de cumhuriyetçiler tarafından hayal kırıklığıyla karşılandığını aktardı.

Yetkililer, Kongre üyelerinin, İran'ın Hürmüz Boğazı çevresinde "20 ya da daha fazla" mayın yerleştirmiş olabileceği, ayrıca bazı mayınların GPS teknolojisiyle uzaktan yüzdürüldüğü, dolayısıyla mayın yerleştirme esnasında ABD güçlerinin bunları tespit etmekte zorlandığı konusunda bilgilendirildiğini öne sürdü.

Öte yandan Pentagon, WP'nin mayın temizleme faaliyetlerinin ne kadar sürebileceğine yönelik sorularını yanıtsız bıraktı.

İsrail ile Lübnan arasındaki barışın 1948'de İsrail'in kurulmasından bu yana "en iyi ihtimalle" kırılgan olduğunu belirten Rajagopal, 2024'teki de dahil geçmişteki birçok ateşkesin İsrail veya Hizbullah tarafından bozulduğunu kaydetti.

Rajagopal, İsrail ile Lübnan arasındaki ateşkesin, İsrail'in savaş halinde olduğu geniş bir çatışma alanının parçası olduğu için daha da kırılgan olduğuna işaret etti.

İsrail'in bu anlaşmaya uyması gerektiğinin altını çizen Rajagopal, İsrail'in Lübnan'ın güneyine yürüttüğü kitlesel bombalama ve yerinden etme kampanyasını yeniden başlatmaktan vazgeçmesinin de şart olduğunu vurguladı.

Rajagopal, "İsrail'in 2026'da Lübnan'ın güneyine yönelik saldırıları, taktiksel olarak İsrail'in Gazze'de yürüttüğü soykırım kampanyasına çok benzediği için geçmişteki saldırılarından önemli ölçüde farklılık gösteriyor." değerlendirmesinde bulundu.

İsrail'in milyonlarca insanı etkileyen tahliye emirlerinin yanı sıra Lübnan'daki evlerin ve sivil altyapının kitlesel olarak bombalanması, köylerin kasten buldozerlerle yıkılması, İsrailliler tarafından Lübnan topraklarının ilhakı niyetinin ilan edilmesi gibi durumların yaşandığına değinen Rajagopal, bu durumun, İsrail'in Gazze'de yaptığı ve ilhakla sonuçlanan sivil yerleşim yerlerinin sistematik olarak yıkılmasına benzediğini vurguladı.

İsrail'in bu taktikleri son derece endişe verici bulduğuna işaret eden Rajagopal, bu eylemlerin, ağır suçlar ve uluslararası hukukun en temel normlarına yönelik saldırılar olduğuna dikkati çekti.

Rajagopal, ateşkesin daha vahim senaryodan kaçınmak için biraz zaman kazandırdığını belirterek, İsrail'in "Gazze modeli" olan yapı katliamı ve ilhakı kullanmasının gerçek bir tehdit olmaya devam ettiğini vurguladı.

İsrail ordusunun, ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyinde işgal altında tuttuğu onlarca belde için yeni bir uyarı yayımlayarak yerinden edilmiş ailelerin buralara geri dönmemelerini istemesine de tepki gösteren Rajagopal, şu değerlendirmede bulundu:

"İsrail'in yayımladığı uyarı, Lübnan'ın güneyine yönelik saldırının amacının tüm bölgeyi Lübnan halkından kalıcı olarak boşaltmak olduğunu açıkça gösteriyor. Yerinden edilmiş insanların evlerine dönme ve orada huzur içinde kalma hakkı var. Bunun gerçekleşmesine izin vermeyen bir ateşkes, uluslararası hukuka göre adil bir ateşkes değildir."

Türkiye Futbol Federasyonu Merkez Hakem Kurulu'ndan yapılan açıklamada, 26 Nisan Pazar günü oynanacak ve RAMS Park'ta saat 20.00'de başlayacak derbide Yasin Kol'un düdük çalacağı belirtildi.

Yasin Kol'un yardımcılıklarını Abdullah Bora Özkara ve Bahtiyar Birinci yapacak. Zorlu mücadelede 4. hakemlik görevini ise Oğuzhan Gökçen üstlenecek.

Süper Lig'de 30. hafta sonunda Galatasaray 71 puanla lider, Fenerbahçe ile 67 puanla 2. sırada bulunuyor.